I SA/Wr 7/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA - Katarzyna Radom, Sędziowie sędzia WSA - Barbara Ciołek, sędzia WSA Marek Olejnik (sprawozdawca), Protokolant starszy sekretarz sądowy Lucyna Barańska, po rozpoznaniu na rozprawie w Wydziale I w dniu 28 lutego 2014 r. sprawy ze skargi: A. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 24 grudnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. Wyrokiem z dnia 23 maja 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 399/11, uwzględnił skargę A. S. – nazywanego dalej : Skarżącym, stroną, zobowiązanym, na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Ze stanu faktycznego wynika, że Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych we W. prowadził wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych w dniu 28 kwietnia 2003 r., obejmujących zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za poszczególne miesiące 2000 r. i 2001 r. W dniu 12 kwietnia 2010 r. Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. wystawił kolejne tytuły wykonawcze o numerach od [...] do [...] i następnie, działając, jako organ egzekucyjny, dokonał na podstawie art. 79 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej jako: "u.p.e.a."), zajęcia prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego organem rentowym. Odpisy tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniami o zajęciu doręczono skarżącemu dnia 14 kwietnia 2010 r. W piśmie z dnia 19 kwietnia 2010 r. skarżący zwrócił się do Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o "anulowanie przysłanych tytułów wykonawczych", podnosząc, "że ciążący na nim obowiązek został wykonany, cała bowiem zaległość była spłacana w comiesięcznych ratach". Powyższe pismo Dyrektor Oddziału ZUS zakwalifikował jako zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej oraz postanowieniem z dnia 26 października 2010 r. oddalił, jako nieuzasadniony, zarzut rozłożenia na raty obowiązku objętego tytułami wykonawczymi o nr: [...], od [...] do [...] oraz oddalił, jako nieuzasadniony, zarzut wykonania obowiązku objętego tymi tytułami wykonawczymi. Jednocześnie organ egzekucyjny postanowieniem z tego samego dnia uznał za zasadny zarzut wykonania obowiązku, co do należności objętych tytułami od [...] do [...]. Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. potraktował powyższe pismo jako zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. W dniu 26 października 2010 r. wydał postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów. Względem części tytułów wykonawczych organ egzekucyjny uznał zarzut wykonania obowiązku za zasadny i umorzył w tym zakresie postępowanie egzekucyjne. Organ przyznał także, że w przypadku niektórych tytułów wykonawczych wskazano należności objęte już wcześniej innymi tytułami wykonawczymi. W odniesieniu do pozostałych tytułów wykonawczych organ uznał zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji za bezpodstawne. Przechodząc do oceny zasadności zarzutu dotyczącego rozłożenia należności na raty, organ zwrócił uwagę, że postępowanie w tym zakresie jest postępowaniem wnioskowym. Wobec tego, skoro Skarżący nie wystąpił z odpowiednim wnioskiem, organ nie mógł wydać w tym przedmiocie decyzji. Pismo z dnia 6 maja 2003 r., na które powołał się Skarżący, było jedynie wewnętrzną informacją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych pozbawioną cech decyzji. Wynikało z niego wyłącznie, że należność egzekwowana będzie poprzez potrącenie z wypłacanego Skarżącemu świadczenia emerytalnego. Ponadto, przyznając że faktycznie doszło do niesłusznego objęcia postępowaniem egzekucyjnym należności za okres dochodzony na podstawie uprzednio wystawionych tytułów wykonawczych, postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. organ umorzył postępowanie egzekucyjne objęte tytułami o numerach [...], od [...] do [...] , od [...] do [...] i od [...] do [...]. Wszystkie powyższe postanowienia zostały przez skarżącego zaskarżone. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniami z dnia [...] grudnia 2010 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji w przedmiocie uznania za zasadne zarzutów i w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Podtrzymał dotychczasowe zarzuty, podkreślając, że wszystkie postanowienia dotyczą w istocie jednej kwestii zaś wydawanie wielu rozstrzygnięć jest w istocie sztuczne i służy jedynie komplikowaniu sprawy. Powołanym we wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie stwierdzając, że skarga jest zasadna, jednak z innych względów niż w niej podniesione. W ocenie sądu pierwszej instancji zakażone postanowienie naruszało ogólne przepisy o postępowaniu administracyjnym wyrażone w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako: "k.p.a."), w tym przede wszystkim zasadę legalizmu (art. 6 k.p.a.), praworządności, prawdy obiektywnej, wyważania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.), pogłębiania zaufania do organów Państwa (art. 8 k.p.a.) oraz informowania stron (art. 9 k.p.a.) w szczególności przez wadliwe uzasadnienie, ale także niejasne brzmienie osnowy postanowienia. Od powyższego orzeczenia zarówno skarżący jak i Dyrektor Izby Skarbowej wywiedli skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zarzuty sformułowane w obydwu skargach kasacyjnych okazały się zasadne, w związku z czym, uwzględniając je, uchylił w całości zaskarżony wyrok do ponownego rozpatrzenia (wyrokiem z dnia 4.12.2013 r. sygn.. akt II FSK 88/12). Podkreślił, ze stopień niespójności uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego pierwszej instancji, jak też jego niedostosowanie do materiału zgromadzonego w aktach sprawy, są na tyle znaczne i oczywiste, że pozwalają mówić o uchyleniu się od kontroli zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje : Jak wynika ze stanu faktycznego ustalonego w sprawie Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia [...]10.2010 r., nr [...] oddalił, jako nieuzasadniony, zarzut rozłożenia na raty spłaty należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, objętych tytułami wykonawczymi nr od [...] do [...] oraz uznał za zasadny zarzut wykonania obowiązku uregulowania należności z tytułu ww. składek i umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych. W uzasadnieniu, organ egzekucyjny wskazał, że faktycznie doszło do niesłusznego objęcia postępowaniem egzekucyjnym należności za okres dochodzony na podstawie uprzednio wystawionych tytułów wykonawczych. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych we W., stwierdził również, że w tym stanie rzeczy, po zakończeniu postępowania w sprawie rozpoznania zarzutów, postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych w 2010 r. zostanie umorzone z urzędu. Odnosząc się natomiast do zarzutu rozłożenia na raty spłaty należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, objętych tytułami wykonawczymi nr od [...] do [...], organ egzekucyjny wskazał, że zaległości ciążące na A. S. są egzekwowane w ramach postępowania egzekucyjnego, a nie, jak podnosi Strona, na podstawie umowy o rozłożeniu na raty należności z tytułu składek, o której mowa w art. 29 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585 ze zm.). Organ egzekucyjny podkreślił, że Zobowiązany nigdy nie złożył wniosku o rozłożenie na raty spłaty ww. zaległości z tytułu składek. Odnosząc się natomiast do zarzutu wykonania obowiązku, organ egzekucyjny stwierdził, że zaległości objęte tytułami wykonawczymi o nr od [...] do [...] zostały wyegzekwowane w ramach postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie pierwotnych tytułów wykonawczych o nr: [...] , [...] , [...] , [...] oraz [...]i w związku z tym uznał ww. zarzut za zasadny na podstawie art.33 pkt 1 u.p.e.a. To rozstrzygnięcie utrzymał w mocy Dyrektor Izby Skarbowej. Zdaniem Sądu nie można uznać za zasadnych zarzutów skargi. Organ egzekucyjny uwzględnił bowiem podniesiony przez Zobowiązanego zarzut wykonania obowiązku i prawidłowość rozstrzygnięcia w tym zakresie nie budzi wątpliwości. Jedyną zatem sporną kwestią jest okoliczność czy doszło do rozłożenia na raty zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Przy czym zauważyć należy, że to zagadnienie pozostaje de facto bez wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy wobec uwzględnienia zarzutu wykonania obowiązku. Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia rozłożenia na raty zaległości stwierdzić należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Skarżący powołuje się w tym zakresie na pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. – I Inspektorat Miejski z dnia 6.05.20103 r. w którym informuje on, że dokonuje potrąceń z emerytury Skarżącego kwoty 32.642,70 zł w miesięcznych ratach po 329,19 zł. Z materiału zgromadzonego w sprawie wynika zdaniem Sądu bezspornie, że należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za miesiące luty-marzec i listopad-grudzień 2000 r. oraz za styczeń 2001 r. objęte tytułami wykonawczymi nr od [...] do [...] , są egzekwowane w ramach postępowania egzekucyjnego, a nie, jak podnosi Strona, na podstawie decyzji o rozłożeniu na raty należności z tytułu składek. Zasady na jakich ZUS umarza należności z tytułu składek oraz odracza termin ich płatności i rozkłada na raty zostały określone w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 z późn. zm.) oraz rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). Podkreślenia wymaga, że nie stosuje się w tym zakresie nawet odpowiednio przepisów Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 29 ust.1 ww. ustawy (w brzmieniu obowiązującym zarówno w 2003 r. jak i w dacie wydania zaskarżonego postanowienia) "ze względów gospodarczych lub innych przyczyn zasługujących na uwzględnienie Zakład może na wniosek dłużnika odroczyć termin płatności należności z tytułu składek oraz rozłożyć należność na raty (podkr. Sądu), uwzględniając możliwości płatnicze dłużnika oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych. Odroczenie terminu płatności może dotyczyć jedynie należności finansowanej przez płatnika składek" Ust.1a powołanego art.29 stanowi zaś, że "odroczenie terminu płatności należności z tytułu składek oraz rozłożenie należności na raty następuje w formie umowy". Zobowiązany natomiast nigdy nie złożył wniosku o rozłożenie na raty spłaty ww. zaległości z tytułu składek, jego wniosek z 7.11.2001r. dotyczył jedynie umorzenia należności i został rozpatrzony negatywnie. Art. 29 ust. 1a ww. ustawy w sposób jednoznaczny stanowi, że rozłożenie na raty płatności należności z tytułu składek następuje wyłącznie w formie umowy, którą ZUS zawiera z wnioskodawcą. Przedmiotowa umowa określa warunki na jakich następuje odroczenie terminu płatności należności z tytułu składek. ZUS nie udziela więc omawianej ulgi w zapłacie należności z tytułu składek w drodze decyzji administracyjnej dlatego nie można uznać, że przywołane na wstępie pismo ZUS Oddział we W. z dnia 6.05.2003 r. może być uznane za decyzję o rozłożeniu na raty bądź, bądź też informację o wydaniu takiej decyzji. Pozostałe zarzuty zawarte w skardze nie dotyczą przedmiotowej sprawy lecz innych równolegle prowadzonych postępowań sądowych (np. kwestia wpłaty z dnia 1.04.2009 r. była przedmiotem rozpoznania w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 73/14). Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art.151 p.p.s.a. oddalił skargę jako nieuzasadnioną.