I SA/Wr 716/12

WyrokWSA we Wrocławiu2012-09-26

Skład orzekający: Tomasz Świetlikowski, Halina Betta, Katarzyna Radom

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pawilon handlowy, który nie posiada fundamentów, może być uznany za budynek podlegający opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe nieprawidłowo zakwalifikowały pawilon handlowy jako budynek podlegający opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, opierając się jedynie na oględzinach, bez należytego uzupełnienia materiału dowodowego. W przypadku sporu co do charakteru obiektu, organy powinny uzyskać wypis z ewidencji gruntów i budynków, a w razie jego braku lub niejasności, zasięgnąć opinii biegłego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza ustalającą wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2011 r. dla skarżącej I. S. Głównym sporem było zakwalifikowanie pawilonu handlowego w C. jako budynku związanego z działalnością gospodarczą i opodatkowanie go wyższą stawką. Skarżąca kwestionowała, czy pawilon ten w ogóle stanowi budynek, argumentując m.in. brak fundamentów, a także czy jest związany z jej działalnością gospodarczą.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł, że nie podlega ona wykonaniu, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Sędziowie: Sędzia NSA Halina Betta (sprawozdawca), Sędzia WSA Katarzyna Radom, Protokolant: Ewelina Bedyńska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 września 2012 r. sprawy ze skargi I. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że decyzja wymieniona w pkt I wyroku nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. na rzecz skarżącej I. S. kwotę 297 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiot skargi stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] r. o nr [...] , którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia [...] r. o nr [...] ustalającą skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 r. w kwocie 6.024,00 zł. Z poczynionych w postępowaniu podatkowym ustaleń wynika, że skarżąca w dniu 22 lutego 2011 r. złożyła informację w sprawie podatku od nieruchomości za 2011 r. w której zadeklarowała do opodatkowania grunty pozostałe o pow. 289 m², budynki związane z działalnością gospodarczą o pow. użytkowej 224,50 m² i pozostałe budynki o pow. użytkowej 109 m². Pismem z dnia 29 marca 2011 r. organ podatkowy I instancji wezwał podatniczkę do złożenia uzasadnienia przyczyn korekty wcześniej złożonej informacji odnośnie przedmiotu objętego opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości. Pismem z dnia 7 kwietnia 2011 r. strona poinformowała organ podatkowy, iż przyczyną korekty był fakt zawarcia w dniu 1 stycznia 2011 r. z J.F. umowy najmu lokalu w W. przy ul. [...] o pow. użytkowej 100,10 m² na prowadzenie działalności gospodarczej. Skarżąca przedłożyła organowi podatkowemu kserokopię zaświadczenia o zmianie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej z dnia 4 stycznia 2011 r. prowadzonej przez stronę przez dodanie między innymi adresu głównego miejsca wykonywania działalności gospodarczej: ul. [...] . Z kolei 21 lipca 2011 r. do organu wpłynęło zaświadczenie o zmianie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej poprzez dodanie miejsca wykonywania działalności od dnia 21 czerwca 2011 r. w C. ul. [...] . Burmistrz Gminy i Miasta W. postanowieniem z dnia [...] r. wszczął postępowanie podatkowe w przedmiotowej sprawie. W dniu 16 sierpnia 2011 r. strona złożyła dwie korekty informacji w sprawie podatku od nieruchomości; jedna obowiązuje od 1 stycznia 2011 r. do 30 czerwca 2011 r., druga od dnia 1 lipca 2011 r. W informacji obowiązującej od 1 stycznia do 30 czerwca 2011 r. podatniczka zadeklarowała do opodatkowania: 1) grunty pozostałe o pow. 1.136,66 m² w tym: działka budowlana nr 90/5 przy ul. [...] o pow. 746 m², udział w działce nr 77/1 przy ul. [...] o pow. 24,44 m², udział w działce nr 77/9 przy ul. [...] o pow. 77,22 m², działka nr 61/6 przy ul. [...] o pow. 89 m² działka nr 1746/2 w C. o pow. 200 m². Zadeklarowała budynki związane z działalnością gospodarczą o pow. użytkowej 214,50 m w tym: - lokal użytkowy nr 1 w budynku przy ul. [...] o pow. 66,70m², - lokal użytkowy nr 2 w budynku przy ul. [...] o pow. 30,50m², - lokal użytkowy nr 3A w budynku przy ul. [...] o pow. 17,20m², - lokal użytkowy nr 1 w budynku przy ul. [...] o pow. 100,10m² Budynki pozostałe o powierzchni użytkowej 109 m² w tym: - pawilon handlowy w C. o pow. 54m², - pawilon handlowy w W. o pow. 55m². W załączonym do powyższej informacji oświadczeniu strona poinformowała, iż wyżej wymienione nieruchomości nabyła jako osoba fizyczna. W drugiej korekcie informacji o nieruchomościach obowiązującej od dnia 1 lipca 2011 roku wskazała dane dotyczące przedmiotów opodatkowania, i są to: 1) grunty związane z działalnością gospodarczą o pow. 200m², 2) grunty pozostałe o pow. 936,66m², 3) budynki związane z działalnością gospodarczą o pow. 268,50m², 4) budynki pozostałe o pow. 55m². Powyższa korekta powstała w związku ze zgłoszoną w dniu 21 czerwca 2011 roku zmianą wpisu do ewidencji działalności gospodarczej o rozpoczęciu działalności gospodarczej polegającej na sprzedaży detalicznej artykułów używanych, prowadzonej w nieruchomości położonej w C. przy ul. [...] . Na podstawie przedłożonego przez podatniczkę wykazu środków trwałych organ podatkowy stwierdza, iż w 2008 i 2009 roku zaewidencjonowane są : pawilon handlowy na działce gruntu nr 1746/2 i lokal użytkowy przy ul. [...] , natomiast w 2010 i 2011 roku widnieje tylko lokal użytkowy przy ul. [...] . W dniu 30 września 2011 r. do Urzędu Gminy i Miasta W. wpłynęło od Starosty [...] zawiadomienie "o zmianach w danych ewidencyjnych" z dnia 27 września 2011 r. Nr 022506_4.0001/185/2011 (numer kancelaryjny: [...] ) informujące, iż wprowadzono zmiany podmiotowe nieruchomości gruntowej zabudowanej. Podstawę dokonania zmiany stanowił zawarty akt notarialny Rep. A nr [...] z dnia 24 listopada 2010 r. Na podstawie powyższego aktu I. S. zawarła umowę kupna działki gruntowej nr 61/6 o pow. 89 m² położonej w W. przy ul. [...], na działce tej posadowiony jest pawilon handlowy. Jak wynika z tego aktu I. S. jest współużytkowniczką wieczystą działki o nr ewidencyjnym 61/6 w udziale 3/4 części. Do tej sytuacji jak podniósł organ odnosi się przepis art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, który stanowi, że jeśli nieruchomość stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach. Na podstawie tego przepisu zabudowana działka gruntu nr 61/6, która jest przedmiotem współużytkowania wieczystego, nie może być opodatkowana razem z innymi nieruchomościami podatniczki. Dążąc do wyjaśnienia opodatkowania lokalu użytkowego nr 1 przy ul. [...] , który jak wynika ze złożonej przez I. S. informacji z dnia 13 września 2011 roku i załączonej kopii zaświadczenia o prowadzeniu w tym miejscu działalności gospodarczej przez najemcę, organ podatkowy przeprowadził w dniu 4 listopada 2011 roku oględziny. W wyniku oględzin pracownicy Urzędu Gminy i Miasta w W. ustalili, iż lokal użytkowy nr 1 przy ul. [...] składa się z 10 pomieszczeń. Pomieszczenie główne i magazynowe oraz socjalne i sanitarne jest zajęte przez najemcę na prowadzoną przez niego działalność gospodarczą (zdjęcia nr 1, 4 i 7). W czasie oględzin w tym miejscu przebywała pracownica najemcy. W pozostałych pomieszczeniach znajdują się: sala z odzieżą używaną (zdjęcie nr 2 i 3), magazyn z rożnem elektrycznym, dwiema skrzyniami na sprzęt muzyczny i złożonymi płytami meblowymi (zdjęcie nr 6). W pomieszczeniu pomocniczym posiadającym odrębne drzwi wejściowe znajdują się m.in. kolumny, czajnik elektryczny, kuchenka mikrofalowa, garnki i naczynia (zdjęcie nr 5). Protokół z oględzin odbytych 4 listopada 2011 r. został sporządzony 14 listopada 2011 roku. Właścicielka lokalu biorąca udział w oględzinach po zapoznaniu się z treścią protokołu przekazanego jej do podpisu w dniu 14 listopada 2011 r., odmówiła jego podpisania bez podania przyczyn. Analizując stan faktyczny lokalu organ podatkowy stwierdza, iż jest on wykorzystywany do prowadzenia działalności nie tylko przez najemcę ale i ma związek z działalnością gospodarczą prowadzoną przez właścicielkę nieruchomości tj. skarżącą. W wyniku oględzin przeprowadzonych 5 grudnia 2011 roku w nieruchomości w C. pracownicy urzędu, w obecności pełnomocnika A. D. stwierdzili, iż w sali sprzedaży pawilonu handlowego znajdują się regały, półka, trzy lady sklepowe, szafa metalowa, lodówka, komoda. Ostatecznie organ I instancji w oparciu o wyżej poczynione ustalenia uznał, iż lokal użytkowy przy ul. [...] o pow. użytkowej 100,10 m², pawilon handlowy o pow. 54 m² w C. wraz z gruntem o pow. 200 m² są wykorzystywane do działalności gospodarczej prowadzonej przez podatniczkę a zatem podlegają opodatkowaniu w/g stawki właściwej dla budynków lub ich części i gruntów związanych z działalnością gospodarczą. Wyrażając powyższe stanowisko organ przywołał art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych z dnia 12 stycznia 1991 r. (tj. Dz. U. z 2010 r. Nr 95 poz. 613 ze zm.), zgodnie z którą to regulacją prawną za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uważa się z ustawowymi wyjątkami grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy. Z ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Burmistrza Miasta i Gminy W. wynika, iż podatniczka posiada status przedsiębiorcy. Podniósł organ iż pawilon handlowy w C. strona wprowadziła do ewidencji środków trwałych i figurował on w tym wykazie do końca 2009 r. (figuruje w wykazie środków trwałych przedłożonego przez stronę za lata 2008 i 2009 brak ujęcia tego środka w wykazie za lata 2010 i 2011). Zwrócił uwagę organu na fakt iż przedmiotowy pawilon handlowy w C. w ewidencji działalności gospodarczej jako miejsce prowadzenia działalności gospodarczej figurował do 30 grudnia 2009 r. następnie z dniem 21 czerwca 2011 r. przedmiotową nieruchomość ponownie wykazano jako wykorzystywaną w działalności gospodarczej i 28 października 2011 r. znowu wykreślono z ewidencji. Organ podatkowy w oparciu o powyższe stwierdził, iż takie wykorzystanie nieruchomości w C., które charakteryzuje się powtarzalnością pozwala uznać przedmiotową nieruchomość jako przeznaczoną dla prowadzenia działalności gospodarczej. Podobnie uznał organ iż lokal użytkowy o pow. 100,10 m² w budynku przy ul. [...] a wykorzystywany jest w działalności gospodarczej, o czym świadczą ustalenia poczynione w trakcie oględzin przedmiotowej nieruchomości. Ostatecznie organ I instancji dokonał podatniczce wymiaru podatku od nieruchomości przyjmując do opodatkowania powierzchnię gruntów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą – 200 m² położone w C., powierzchnie gruntów pozostałych – 847,66 m² powierzchnie budynków związanych z działalnością gospodarczą – 268,50 m² w tym pawilon handlowy o pow. 54 m² w C., przyjmując stawki z uchwały Rady Miejskiej W. z dnia 4 listopada 2010 r. Nr 320/XLIII/10 w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości. Łącznie wysokość podatku zamknęła się kwotą 6.024.00,00 zł. Decyzja organu I instancji została zaskarżona przez podatniczkę do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W odwołaniu strona podniosła zarzut naruszenia art. 2 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez przyjęcie iż nieruchomość na której posadowiony jest pawilon handlowy w C. wykorzystywany jest do prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej. Nadto wedle strony pawilon ten nie podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości bowiem jest obiektem drewnianym, nie posiada fundamentów i nie jest związany trwale z gruntem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. utrzymało stanowiącą przedmiot skargi decyzję organu i instancji w mocy. Organ odwoławczy odwołał się do art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych uznając, iż z jego brzmienia wynika, iż za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uważa się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy z wyjątkami, które w sprawie nie zachodzą. Wskazany przepis wedle organu nie zawiera warunku wykorzystywania tego rodzaju nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą. Wskazał, iż nie ma znaczenia okoliczność, czy w danym momencie owe nieruchomości są wykorzystywane do działalności gospodarczej. Uzasadnienie dla przyjętej koncepcji opodatkowania stanowi charakter podatku od nieruchomości, który jest podatkiem od posiadania, a nie od dochodu. Zatem uznał organ iż nieruchomość w C. zabudowana pawilonem handlowym jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej. Podobnie jak organ I instancji organ odwoławczy uznał iż pawilon handlowy w C. jest budynkiem i podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Odwołał się organ do definicji budynku dla celów podatku od nieruchomości zawartej w art. 1 a ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy uznając, iż przedmiotowy pawilon handlowy odpowiada zawartej w tym przepisie definicji budynku. Potwierdziły to wyniki przeprowadzonych oględzin pawilonu handlowego. Pawilon przedmiotowy bowiem jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Płaszczyzna fundamentu usytuowana jest częściowo w gruncie a rozebranie tego obiektu lub jego przeniesienie wiąże się z jego uszkodzeniem. W części niekwestionowanej przez odwołującą organ odwoławczy również wyraził stanowisko zbieżne ze stanowiskiem wyrażonym przez organ I instancji. W skardze wniesionej przez podatniczkę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Strona podniosła zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego a to art. 1a ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przez przyjęcie, że nieruchomość gruntowa w C. jako związana z działalnością gospodarczą winna podlegać opodatkowaniu przy przyjęciu stawek podatkowych dla takich nieruchomości. Strona ponowiła swoje stanowisko iż na nieruchomości położonej w C. nie prowadzi działalności gospodarczej. Świadczy o tym nie ujęcie tej nieruchomości w ewidencji środków trwałych, nie dokonuje odpisów amortyzacyjnych od posadowionego na przedmiotowej nieruchomości pawilonu handlowego. Wedle strony stanowiąca przedmiot sporu nieruchomość winna zostać opodatkowana stawką podstawową. Nie do zaakceptowania bowiem jak zarzuca strona jest stanowisko wyrażone przez organy podatkowe, że każda należąca do skarżącej nieruchomość poza mieszkaniem jest związana z działalnością gospodarczą. Zarzuciła strona iż błędnie organy uznały iż pawilon handlowy w C. podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości gdyż stanowi budynek. Wedle strony pawilon handlowy nie spełnia kryterium budynku w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych bowiem o fakcie czy mamy do czynienia z budynkiem decydować winien wypis z ewidencji gruntów i budynków względnie opinia biegłego nie zaś stanowisko organu podatkowego wywiedzione w oparciu o dokonane oględziny przedmiotowego pawilonu handlowego. Podważyła strona stanowisko organów iż sporny pawilon jest trwale związany z gruntem. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem obowiązującym w dniu ich wydania. Zakres tej kontroli wyznaczają przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, której art. 134 § 1 wskazuje, że Sąd orzekając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami podnoszonymi w skardze. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do dwóch kwestii. Pierwsza dotyczy sporu co do przyjęcia przez organ wyższej stawki opodatkowania w stosunku do nieruchomości położonej w C. z uwagi iż skarżąca prowadzi działalność gospodarczą. Naprzeciw odmiennej argumentacji strony organ wskazał, że dla kwestii opodatkowania podatkiem od nieruchomości decydujące znaczenie ma posiadanie przez podatnika statusu przedsiębiorcy. Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przez grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej należy rozumieć grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b (których nie dotyczy niniejsza sprawa), chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Z przytoczonej definicji wynika, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że grunt (budynek) jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej. Do uznania, że nieruchomości są związane z prowadzoną działalnością gospodarczą nie jest konieczne stwierdzenie, iż działalność gospodarcza jest faktycznie na nich prowadzona. Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 4 powołanej wyżej ustawy przez działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych należy rozmieć działalność, o której mowa w przepisach Prawa o działalności gospodarczej zastąpionej ustawą o swobodzie działalności gospodarczej z dnia 2 lipca 2004 r. (Dz. U. Nr 173 poz. 1807 ze zm.) z zastrzeżeniem nieznajdującego w niniejszej sprawie zastosowania ust. 2. Zgodnie z art. 2 wyżej wymienionej ustawy działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złoża, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Z działalnością gospodarczą związane jest ściśle pojęcie przedsiębiorcy. Zgodnie z art. 4 przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Z niekwestionowanych w sprawie ustaleń wynika, że skarżąca od 21 października 2002 r. prowadzi działalność gospodarczą. Z zaświadczenia o wpisie do działalności gospodarczej wynika iż działalność ta podlega między innymi na działalności handlowej. Zatem skarżąca posiada przymiot przedsiębiorcy. Powyższe czyni zasadnym przyjęcie przez organ stanowiska, iż o tym, czy przedmiotowa nieruchomość podlega opodatkowaniu stawkami podatkowymi w podwyższonej wysokości decyduje sam fakt posiadania jej przez podmiot posiadający status przedsiębiorcy, a nie sposób, w jaki faktycznie jest ona wykorzystywana. Z treści art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wynika, że czynnikiem decydującym o uznaniu nieruchomości za związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej jest kryterium posiadania i to w znaczeniu o jakim mowa w art. 336 kc. Odwołanie się do art. 336 kc jest o tyle zasadne, iż przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie zawierają legalnej definicji posiadania jak też innych wskazówek pozwalających na nadanie innej treści temu pojęciu. Uwzględniając zatem obowiązujące reguły wykładni prawa należało posiłkowo sięgnąć do istniejącej już normy prawnej regulującej tę kwestię. Posiadanie w ujęciu tego przepisu przedstawia się jako stan faktyczny określonego władztwa nad rzeczą. Posiadanie występuje zatem przy równoczesnym istnieniu fizycznego elementu władania rzeczą, określonego jako corpus possessionis, oraz psychicznego elementu animus rem sibi habendi, rozumianego jako zamiar władania rzeczą dla siebie. Posiadaczem rzeczy jest więc zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jako użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 czerwca 1972 r. (III CRN 121/72) wyraził pogląd, że ,,posiadanie jest stanem faktycznym polegającym na faktycznym władztwie, przez które rozumie się samą możność władania rzeczą. Efektywnie więc w sensie gospodarczym korzystnie z rzeczy (nieruchomości) nie jest konieczną przesłanką posiadania". Stanowisko powyższe znajduje aprobatę Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok z dnia 20 marca 2009 r. II FSK 1888/07; II FSK 1786/07) jak i wojewódzkich sądów administracyjnych (por. wyroki z dnia 22 kwietnia 2009 r. sygn. akt I SA/Ol 85/09, I SA/Rz 729/11 z dnia 15 maja 2012 r. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym pojawiły się stanowiska odmienne od zaprezentowanego wyżej jak w przywołanym przez stronę wyroku WSA w Gdańsku z dnia 10 stycznia 2012 r. sygn. akt I SA/Gd 932/11, które to stanowisko przywołała skarżąca jako potwierdzenie iż skoro przedmiotową nieruchomość nie wykorzystuje jako przedsiębiorca, to nie może być ona opodatkowana wedle stawek przewidzianych dla nieruchomości związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Wedle Sądu rozpatrującego przedmiotową sprawę argumentacja przywołana w wyroku o którym mowa wyżej winna być potraktowana jako postulat prawotwórczy. Na tle rozpatrywanej sprawy można dojść bowiem do przekonania, iż wprowadzone przez ustawodawcę kryterium posiadania nie jest adekwatne do oczekiwań określonej grupy podatników – przedsiębiorców, nabywających nieruchomości o charakterze użytkowym na cele osobiste, niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Należy jednak pamiętać, że dokonywana w ramach stosowania prawa wykładnia nie może wypaczać sensu normy prawnej zawartej w poddanym interpretacji przepisie, bowiem tą drogą nie można ,,poprawiać" ustawodawcy. Kwestia o której mowa wyżej dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy jest jednak obojętna. W sprawie bowiem nie może budzić wątpliwości istnienie związku przedmiotowej nieruchomości z prowadzoną przez skarżącą działalnością gospodarczą. Z zebranego materiału wynika, iż na przedmiotowej nieruchomości strona prowadziła działalność gospodarczą. Z przedstawionego przez nią wykazu środków trwałych wynika iż pawilon handlowy usytuowany na spornej nieruchomości był wpisany do ewidencji środków trwałych i podlegał amortyzacji w latach 2008 i 2009. Zatem była nieruchomość przedmiotowa wykorzystywana w prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej. Z oświadczenia podatniczki z dnia 14 listopada 2011 r. oraz przedłożonych przez nią korekt informacji o przedmiotach objętych podatkiem od nieruchomości wynika, że od 21 czerwca do 28 października 2011 r. a więc w rozpatrywanym roku podatkowym strona prowadziła na przedmiotowej nieruchomości działalność handlową. Trudno zatem kwestionować związek tej nieruchomości z działalnością gospodarczą skarżącej. Związek wykorzystywania nieruchomości z działalnością gospodarcza podatnika nie może być utożsamiany jedynie z działalnością faktyczną, nawet bowiem czasowe wykorzystywanie przez podmiot gospodarczy nieruchomości lub jej części służącej do wykonywania działalności nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania do tej nieruchomości stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Oględziny przedmiotowej nieruchomości pozwoliły na przyjęcie iż skarżąca nie zmieniła charakteru przedmiotowej nieruchomości poprzez wyłączenie jej z działalności gospodarczej. Posadowiony na spornej nieruchomości pawilon handlowy wyposażony jest w regały, półki i inne wyposażenie charakterystyczne dla prowadzonej handlowej działalności gospodarczej. Już z samego oświadczenia podatniczki wynika iż w 2011 r. prowadziła w tymże pawilonie działalność handlową. Zatem fakt, iż w rozpatrywanym roku podatkowym były okresy czasowego niewykorzystywania spornej nieruchomości w działalności gospodarczej przez stronę tak jak już wcześniej podniesiono nie dawało podstaw do odstąpienia od zastosowania stawek przewidzianych dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwalał na przyjęcie, iż nieruchomość w C. skarżąca nabyła w celu prowadzenia na niej działalności gospodarczej i w tym celu wykorzystywała ją również w 2011 r., zaś chwilowe okresy zaprzestania jej wykorzystywania do tejże działalności nie wykluczają iż jest ona w posiadaniu przedsiębiorcy. Zatem zarzut skargi jakoby organy podatkowe zastosowały dla opodatkowania nieruchomości gruntowej w C. zawyżone stawki podatkowe należało uznać za chybiony. Za zasadny zaś należy uznać zarzut dotyczący kwestii opodatkowania pawilonu handlowego w C. o pow. 54 m². Wedle organu podatkowego pawilon ten jest budynkiem objętym opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości, zaś wedle skarżącej pawilon ten nie spełnia kryteriów niezbędnych dla uznania go za budynek w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych bowiem nie posiada on fundamentów. Wedle art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych użyte w ustawie określenie budynek oznacza obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego (ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118), który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Odwołanie się normodawcy podatkowego do pojęcia budynku ustalonego na gruncie prawa budowlanego oznacza, że o zakwalifikowaniu obiektu budowalnego do kategorii budynków przesądzać będą kryteria prawne przyjęte w ustawie – Prawo budowlane. W literaturze przedmiotu jak też w orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie wskazywano przy tym, że decydujące znaczenie dla organów podatkowych przy ustalaniu podatku od nieruchomości ma wpis do ewidencji i budynków (kataster nieruchomości) stanowiący jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych i prawnych władających tymi gruntami, budynkami lub lokalami (art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 240 poz. 2027 ze zm.). Skoro przedmiotowy pawilon na etapie postępowania podatkowego budził spór miedzy podatnikiem a organem co do uznania go za budynek na użytek niniejszego postępowania to organ w pierwszej kolejności winien dopuścić dowód z wypisu z ewidencji gruntów i budynków celem ustalenia czy przedmiotowy pawilon w ewidencji został ujęty. W aktach sprawy brak wypisu z rejestru gruntów dotyczącego nieruchomości w C. Podkreślić jednakże w tym miejscu należy, iż wpis budynku do ewidencji gruntów i nieruchomości (budynku) dla celów opodatkowania podatkiem od nieruchomości nie jest konieczny. Zatem gdyby okazało się, że sporny pawilon nie jest ujęty w ewidencji gruntów i budynków to na organach podatkowych spoczywa obowiązek ustalenia charakteru tego obiektu dla celów podatkowych. Organy podatkowe ustalając czy mamy do czynienia z budynkiem mogą posiłkować się dokumentacją budowlaną (np. pozwoleniem na budowę, decyzją, dopuszczeniu obiektu do użytkowania itp.). Brak takiej dokumentacji niewątpliwie utrudnia prawidłowe zakwalifikowanie określonego obiektu budowlanego. W rozpatrywanej sprawie spór dotyczy kwestii czy przedmiotowy pawilon posiada fundamenty czy też nie. Organ podatkowy uznając iż pawilon ma fundamenty odwołał się do wiedzy jaką powziął dokonując oględzin przedmiotowej nieruchomości. Znajdujące się w aktach sprawy zdjęcia wskazują jaka część spornego obiektu została przez organ uznana za fundament. Organ odwoławczy zaś co wynika z uzasadnienia decyzji stwierdza, że ,,płaszczyzna fundamentu usytuowana jest częściowo w gruncie". Czy fakt ten rzeczywiście ma miejsce trudno Sądowi ocenić, gdyż nie posiada wiedzy w powyższym zakresie a niewątpliwie wypowiadanie się w tejże kwestii nie leży również w gestii organów podatkowych, gdyż i one takiej fachowej wiedzy budowlanej nie posiadają. Tymbardziej trudno nie poddać pod wątpliwość stanowiska organu gdy ten dokonuje kwalifikacji pawilonu jako budynku wyłącznie na podstawie przeprowadzonych oględzin bez wsparcia przyjętego stanowiska innymi dowodami. Za stanowiskiem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 listopada 2010 r. sygn. akt II FSK 1312/10 należy wskazać, iż brak wpisu do ewidencji gruntów i budynków nakazuje organom podatkowym ustalić charakter określonego obiektu dla celów podatkowych co w przypadku braku dokumentacji budowanej uzasadnia konieczność odwołania się przez organy podatkowe do opinii biegłego dysponującego stosownymi wiadomościami (art. 197 ordynacji podatkowej). Mając powyższe na uwadze rzeczą organów podatkowych będzie przede wszystkim konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie poprzez zażądanie wypisu z rejestru gruntów i budynków dotyczącego przedmiotowej nieruchomości w C. Jeżeli okaże się że w rejestrze brak wpisu przedmiotowego pawilonu jako budynku to winien organ dokonać zakwalifikowania dla celów podatku od nieruchomości niniejszego obiektu budowlanego poprzez ocenę dokumentacji budowlanej jeżeli takową skarżąca posiada, poprzez zapisy w akcie notarialnym dotyczącym przedmiotowej nieruchomości i w zależności od poczynionych ustaleń ewentualnie rozważyć przeprowadzenie dowodu z opinii rzeczoznawcy. Uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie uzasadnia konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Orzeczenie o wstrzymaniu wykonalności decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku uzasadnia art. 152 powołanej wyżej ustawy, zaś rozstrzygnięcie o kosztach postępowania art. 200 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło