I SA/Wr 720/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA – Dagmara Dominik po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 października 2008 r. sprawy ze skargi "A" [...] Sp. z o.o. w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: podatku dochodowego od osób prawnych za 1996 r. postanawia: zwolnić stronę skarżącą od uiszczenia wpisu od skargi W piśmie procesowym z dnia [...] strona skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że z uwagi na brak majątku oraz wobec nieprowadzenia przez Spółkę działalności nie jest ona w stanie ponieść samodzielnie kosztów związanych z opłaceniem wpisu od skargi na ww. decyzję. W związku z nieprowadzeniem działalności w ostatnim roku obrotowym spółka nie uzyskała żadnego dochodu. Ponadto w posiadaniu spółki nie pozostają żadne środki trwałe ani środki finansowe. Spółce nie przysługują również żadne wierzytelności. Z uwagi na zaprzestanie działalności spółka nie posiada żadnych rachunków bankowych. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika ponadto, że jej kapitał zakładowy wynosi [...] zł, co potwierdza włączony do akt sprawy aktualny odpis z KRS – Rejestru przedsiębiorców. Pismem procesowym z dnia [...] strona skarżąca poinformowała, że nie prowadzi działalności gospodarczej i możliwe jest jedynie złożenie oświadczenia, że w miesiącach: maj, czerwiec, lipiec 2008 r. nie osiągnęła żadnego przychodu i od początku 2008 r. do dnia dzisiejszego nie zanotowała żadnych obrotów. Dodatkowo pismem procesowym z dnia [...] wskazała, że nie ma tytułu prawnego do nieruchomości położonej pod adresem siedziby spółki. Postanowieniem z dnia 15 września 2008 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu odmówił przyznania prawa pomocy. Opierając się na treści art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej "p.s.a."). Stwierdził, że strona nie wykazała okoliczności uzasadniających zwolnienie od kosztów sądowych. Spółka oświadczając, że nie prowadzi działalności, nie przedłożyła żadnych dokumentów, z których mogłoby to wynikać. Poza tym oświadczenie takie może budzić wątpliwości, bowiem zgodnie z regulacją zawartą w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych, zeznania roczne zobligowani są składać wszyscy podatnicy tego podatku nawet, jeżeli ze swej działalności uzyskali wynik zerowy. Natomiast w przepisach ustawy o rachunkowości brak jest podstawy prawnej zwalniającej Spółkę od sporządzenia sprawozdania finansowego, tj. bilansu oraz rachunku zysków i strat za ostatni rok obrotowy. Dodatkowo stwierdził, że nie można dać wiary oświadczeniu, że strona nie ma żadnego tytułu prawnego do nieruchomości, pod adresem której znajduje się jej siedziba, gdyż nawet, jeśli strona nie jest właścicielem tej nieruchomości, to zawsze winna istnieć podstawa prawna jej zajmowania, przykładowo umowa użyczenia, najmu lub dzierżawy. Sąd wskazał, że w istocie koszty sądowe w niniejszej sprawie, a zwłaszcza wpis sądowy od skargi wynoszący 55.835 zł są w znacznych wysokościach, niemniej jednak należy pamiętać, że zwolnienie od ich ponoszenia jest jednoznaczne z "przerzuceniem" tego obowiązku na Skarb państwa. Dlatego też przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jedynie w oparciu o wskazane wyżej oświadczenia i umowę spółki z dnia [...]., której dodatkowo zapisy odbiegają od zapisów w aktualnym odpisie KRS, byłoby nieuzasadnione. Pismem procesowym z dnia [...] strona skarżąca złożyła sprzeciw od ww. postanowienia. W uzasadnieniu zarzucono sprzeczność istotnych ustaleń referendarza z treścią zebranego materiału dowodowego, podnosząc że skarżąca nie prowadzi działalności gospodarczej i tym samym nie osiąga dochodów oraz nie dysponuje żadnymi środkami finansowymi pozwalającymi na uiszczenie wpisu sądowego od skargi. Jednocześnie podniesiono, że w tej samej sprawie, przy tym samym stanie faktycznym, postanowieniem z dnia 3 lipca 2006 r. WSA we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 821/05 zwolnił stronę skarżącą od uiszczenia wpisu od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej "p.s.a.") – zwanej dalej upsa, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Mając powyższe na uwadze, Sąd ponownie rozpoznał na podstawie zebranego materiału dowodowego wniosek strony o przyznanie jej prawa pomocy, stosując przepisy regulujące kwestię zwolnienia od kosztów sądowych. W myśl przepisu art. 245 § 1 p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje – stosownie do art. 245 § 2 p.s.a. – zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje – na podstawie § 3 tego samego artykułu – zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie z opłat lub wydatków może z kolei polegać – zgodnie z przepisem art. 245 § 4 p.s.a., na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Z uzasadnienia wniosku spółki wynika, iż wnosi ona o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w postaci wpisu od skargi. W przypadku osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - gdy osoba lub jednostka ta wykaże, iż nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 p.s.a.), a w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (pkt 2 cyt. wyżej przepisu). Regulacja ta stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty, powinny uzasadniać jego żądanie. Oznacza to, iż na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa, przy czym do Sądu należy uznanie tych dowodów za dostateczne do zwolnienia od kosztów. Analizując przedmiotową sprawę Sąd z urzędu uwzględnił również okoliczności podnoszone przez stronę skarżącą przy sprawie o sygn. akt I SA/Wr 821/05, a mianowicie postanowienie z dnia 4 października 2004 r. Sądu Rejonowego w Zamościu V Wydział Gospodarczy w przedmiocie oddalenia wniosku o upadłość. Zdaniem Sądu podniesione przez stronę skarżącą w toku postępowania okoliczności wskazują na zasadność przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Jak wynika z materiału zebranego w sprawie, Spółka straciła możliwość prowadzenia działalności, nie posiada środków finansowych ani żadnego majątku i złożyła wniosek o upadłość. Sąd Rejonowy w Zamościu oddalił ten wniosek ustalając, iż skarżąca nie prowadzi produkcji i nie posiada majątku, który byłby wystarczający do zaspokojenia kosztów postępowania upadłościowego. Wprawdzie wniosek ten dotyczy roku 2004 ale jak wynika z oświadczeń strony skarżącej sytuacja Spółki nie uległa zmianie, nie prowadzi ona działalności oraz nie posiada żadnych rachunków bankowych. Sąd mając na względzie przedstawione we wniosku okoliczności, sytuację ekonomiczną skarżącej Spółki, jak również wysokość wpisu sądowego w wysokości 55.835 zł uznał, że skarżąca wykazała, iż nie ma środków na poniesienie kosztów postępowania. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny – na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.s.a. - postanowił jak w sentencji.