I SA/Wr 798/17
WyrokWSA we Wrocławiu2017-10-23
Skład orzekający: Jadwiga Danuta Mróz, Annetta Chołuj, Kamila Paszowska - Wojnar
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy jest związany danymi z ewidencji gruntów i budynków przy ustalaniu podatku od nieruchomości, nawet jeśli podatnik twierdzi, że nastąpiła zmiana sposobu użytkowania budynku?Ratio decidendi
Organ podatkowy jest związany danymi z ewidencji gruntów i budynków przy ustalaniu podatku od nieruchomości, w tym klasyfikacją i powierzchnią gruntów oraz budynków. Zmiana sposobu użytkowania budynku, która mogłaby wpłynąć na wysokość podatku, wymaga wydania decyzji właściwego organu budowlanego lub udowodnienia faktycznego wykorzystania budynku zgodnie z nową funkcją. Samo prowadzenie prac budowlanych lub zamiar zmiany sposobu użytkowania nie jest wystarczające do zmiany klasyfikacji podatkowej.Stan faktyczny
Skarżący nabył prawo użytkowania wieczystego gruntu i własność zabudowanego budynku. Organ podatkowy ustalił podatek od nieruchomości za okres kwiecień-grudzień 2012 r., klasyfikując budynek jako "budynki kultury, oświaty, kultu religijnego" i grunty jako "inne tereny zabudowane", zgodnie z ewidencją gruntów i budynków. Skarżący twierdził, że budynek miał być przeznaczony na cele mieszkalne, a rozpoczęto prace budowlane w tym kierunku. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, odrzucając zarzuty przedawnienia, nieprawidłowego wznowienia postępowania i nieuwzględnienia zmiany sposobu wykorzystania nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca) Sędzia WSA Kamila Paszowska - Wojnar Protokolant starszy asystent sędziego Aleksandra Wysocka po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 października 2017 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za okres kwiecień - grudzień 2012 r. oddala skargę w całości.
Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] kwietnia 2017 r. o nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] ustalającą M. M. (dalej: Strona, Skarżący, Podatnik) podatek od nieruchomości za miesiące od kwietnia do grudnia 2012 r. w wysokości 4.897 zł.
Jak wynika ze stanu faktycznego sprawy Skarżący na podstawie umowy przeniesienia z dnia [...] marca 2012 r. (akt notarialny rep. [...]) nabył prawo użytkowania wieczystego zabudowanej działki nr [...], o powierzchni 4.694 m2, położonej we W. przy al. [...] oraz prawo własności znajdującego się na niej budynku.
Oznaczoną na wstępie decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. ([...]) Prezydent W. ustalił Skarżącemu podatek od nieruchomości za IV-XII 2012 r., w wysokości 4.897,00 zł. Za przedmiot opodatkowania przyjęto grunty pozostałe o powierzchni 4.694 m2 oraz budynki pozostałe lub ich części o powierzchni użytkowej 612,86 m2. W uzasadnieniu wskazano, że w wyniku przeprowadzonej na przedmiotowej nieruchomości kontroli podatkowej, zakończonej protokołem nr [...], z dnia [...] sierpnia 2012 r. stwierdzono, że w Informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych (IN-1), złożonej w dniu 23 marca 2012 r., Skarżący błędnie wykazał powierzchnię użytkową budynku, tj. 625,25 m² w pozycji przewidzianej dla budynków mieszkalnych lub ich części, zamiast 612,86 m² w pozycji przewidzianej dla budynków pozostałych lub ich części. Zgodnie z ewidencją gruntów i budynków grunt o powierzchni 4.694 m² sklasyfikowany jest jako "inne tereny zabudowane", natomiast budynek jako "budynki kultury, oświaty, kultu religijnego". Do dnia wydania decyzji oznaczenia ww. gruntu oraz budynku nie uległy zmianie, a ponadto budynek nie jest wpisany indywidualnie do rejestru zabytków, co uzasadnia zastosowanie stawek przewidzianych dla budynków i gruntów pozostałych, a nie mieszkalnych. Faktyczne zamieszkanie w przedmiotowym budynku rozpoczęło się, zgodnie z informacją zawartą w piśmie Podatnika, dopiero w drugiej połowie 2016 r.
Organ odwoławczy po rozpatrzeniu odwołania - w którym Skarżący zarzucił m.in. przedawnienie prawa do wydanie zaskarżonej decyzji, nieprawidłowe wznowienie postępowania oraz nieuwzględnienie zmiany sposobu wykorzystania przedmiotowej nieruchomości i oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków – utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Odnosząc się do zarzutu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2012 r. Kolegium uznało go za bezzasadny. Kolegium powołując treść 6 ust. 7 zdanie pierwsze ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm. – dalej u.p.o.l.) art. 68 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm. – dalej O.p.) wskazało, że tylko złożenie w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego deklaracji ujawniającej wszystkie dane niezbędne do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, powoduje, że termin przedawnienia wymiaru podatku jest liczony zgodnie z art. 68 § 1 O.p. i wynosi 3 lata, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Jeżeli natomiast w deklaracji złożonej w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego, podatnik nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, to wówczas nie ma zastosowania krótszy termin przedawnienia zobowiązania podatkowego. W toku postępowania podatkowego organ zakwestionował dane wynikające z deklaracji, co do klasyfikacji posadowionego na działce budynku oraz powierzchnię użytkową przedmiotowego budynku. Dane podane w informacji przez Podatnika rzutowały na wysokość zobowiązania podatkowego. Organ przyjął, że zastosowanie znajdzie art. 68 § 2 pkt 2 O.p, czyli 5-letni okres przedawnienia.
Organ odwoławczy powołał niesporną treść art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1 i 4 u.p.o.l. W kwestii klasyfikacji budynku Kolegium zauważyło, że zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287, z póżn. zm.; w brzmieniu obowiązującym w 2012 r.), podatki od nieruchomości, rolny i leśny ustalane są w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków co do kwalifikacji tych gruntów oraz ich powierzchni, które to dane są wiążące dla organu podatkowego.
Stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. stawki podatku od nieruchomości w przypadku przedmiotu opodatkowania, jakim są budynki, są zróżnicowane w zależności od funkcji budynku. Funkcja budynku ma w związku z tym wpływ na określenie wysokości podatku, skoro podatek stanowi iloczyn stawki i powierzchni użytkowej budynku. W ewidencji gruntów i budynków wskazywane są jego przeznaczenie i funkcje użytkowe. Organ podkreślił, że w rozpatrywanej sprawie, zgodnie z ewidencją gruntów i budynków, grunt o powierzchni 4.694 m² sklasyfikowany jest jako inne tereny zabudowane, natomiast budynek jako budynki kultury, oświaty, kultu religijnego.
Organ wskazał, że w toku postępowania podatkowego Podatnik podnosił, że czyni starania o zmianę wpisu w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do przedmiotowego budynku. Jak wynika z akt sprawy, w dniu 26 października 2012 r. do Zarządu Geodezji, Kartografii i Katastru Miejskiego wpłynęło zgłoszenie zmian do ewidencji gruntów i budynków Skarżącego, w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku z funkcji: "budynki, oświaty, nauki i kultury oraz budynki sportowe" na funkcję mieszkalną oraz zmiany sposobu użytkowania gruntu z oznaczenia Bi - inne tereny zabudowane, na B - tereny mieszkaniowe. Jednak w piśmie z dnia [...] listopada 2012 r., [...], Zarząd Geodezji, Kartografii i Katastru Miejskiego we W. poinformował Podatnika, że podstawą do dokonania zmian sposobu użytkowania budynku już wybudowanego w ewidencji gruntów i budynków może być decyzja właściwego organu budowlanego w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, wydana w trybie art. 71 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623, z póżn. zm.).
Kolegium podkreśliło, że w 2012 r. nie nastąpiła na podstawie decyzji właściwego organu zmiana funkcji budynku z funkcji kultury, oświaty, kultu religijnego na budynki mieszkalne, ani budynek nie był w tym okresie faktycznie użytkowany na cele mieszkalne, gdyż prowadzona w nim była inwestycja polegająca na rozbudowie i przebudowie budynku usługowego - przedszkola, wraz ze zmianą sposobu jego użytkowania na budynek mieszkalny jednorodzinny. Wyjaśniono, że samo prowadzenie prac budowalnych mających na celu zmianę funkcji budynku z usługowego na cele mieszkalne, nie oznacza jeszcze zmiany funkcji budynku. Prace takie mają bowiem dopiero na celu przystosowanie danego budynku do pełnienia innej niż dotychczasowa funkcji. W 2012 r. prace dopiero się rozpoczęły (nie została nawet wydana jeszcze decyzja o pozwoleniu na budowę), a faktyczne zamieszkanie w przedmiotowym budynku nastąpiło w październiku 2016 r. Zdaniem organu dopiero od tego momentu można uznać, że budynek faktycznie wykorzystywany był na cele mieszkalne. Okoliczność, że przedmiotowy budynek nie był wykorzystywany w 2012 r. na cele mieszkalne wynika także z przeprowadzonej w 2012 r. kontroli podatkowej.
W ocenie organu samo przeznaczenie w planie zagospodarowania przestrzennego terenu pod budownictwo mieszkaniowe nie przesądza, że konkretny budynek znajdujący się na tym terenie jest budynkiem mieszkalnym. Niezależnie od powyższego zauważono, że plan, na który powołał się Podatnik nie obowiązywał w roku objętym postępowaniem, tj. w 2012 r., bowiem został uchwalony dopiero w dniu 25 maja 2013 r.
Zdaniem organu dopiero decyzja właściwego organu o zmianie przeznaczenia funkcji budynku lub wykazanie, że budynek w badanym okresie faktycznie wykorzystywany był na cele mieszkalne, mogłaby stanowić podstawę do opodatkowania budynku według stawek właściwych dla budynków mieszkalnych. Tymczasem, w rozpatrywanej sprawie brak jest zarówno stosownej decyzji właściwego organu administracji budowlanej w przedmiocie zmiany funkcji budynku, jak również bezsprzecznie w 2012 r. budynek nie był użytkowany na cele mieszkalne.
Dodano również, że w 2012 r. przedmiotowy budynek nie był wpisany indywidualnie do rejestru zabytków. Stosownie natomiast do § 68 wyżej wymienionego rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, grunty oznaczone symbolem "Bi" zaliczane są do gruntów zabudowanych i zurbanizowanych i oznaczają inne tereny zabudowane, a więc podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Kolegium uznało, że prawidłowo organ pierwszej instancji opodatkował przedmiotowy budynek według stawek właściwych dla budynków pozostałych z zastosowaniem uchwały Rady Miejskiej W. z dnia [...] listopada 2011 r., Nr XIX/391/11/9/10, w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości.
Odnosząc się natomiast do zarzutu nieprawidłowego zastosowania w sprawie art. 245 § 1 pkt 1, w związku z art. 240 § 1 pkt 5 i art. 244 § 1 i art. 210 § 1 pkt 4 O.p. Kolegium wyjaśniło, że w rozpatrywanej sprawie organ pierwszej instancji nie orzekał w trybie wznowienia postępowania podatkowego, lecz prowadził postępowanie w zwykłym trybie, służącym do wymiaru podatku.
W skardze do Sądu Skarżący wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji i umorzenie postępowania bądź przekazania do ponownego rozpatrzenia zarzucił naruszenie:
I. art. 68 § 1 i 2, art. 21 § 1 pkt 2 O.p. w związku z art. 6 ust. 1 u.p.o.l. i art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez przyjęcie, że w sprawie miał zastosowanie 5-letni termin przedawnienia prawa do wymiaru podatku i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji pomimo, że zobowiązanie podatkowe za okres kwiecień-grudzień 2012 r. nie powstało, gdyż decyzja ustalająca to zobowiązanie została podatnikowi doręczona po upływie 3 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy;
II. art. § 1 pkt 1 i § 3 w związku z art. 233 § 1 pkt 1, art. 191, art. 187 § 1, art. 120, art. 121 § 1, art. 123 § 1, art. 200 § 1, 210 § 1 pkt 6 , § 4, art. 235 O.p.w związku z art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 i art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3 i art. 6 ust. 1 u.p.o.l w związku z art. 21 ust. 1 Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i ustalenie przez organ w sposób dowolny, bez oparcia w zgromadzonym w sprawie materiale lub interpretując go niezgodnie z doświadczeniem życiowym, czy zasadami logicznego myślenia, a także w sposób godzący w zasadę budzenia zaufania do organów podatkowych, że Skarżący nie ujawnił w złożonej deklaracji wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego oraz, że nie wystąpiły przesłanki do przyjęcia zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego budynku, a co za tym idzie brak takiego uzasadnienia faktycznego i prawnego, z którego by wynikało, że organ wziął pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy;
III. naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 2 lit a) i e) w związku z art. 6 ust. 1 i 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w związku z art. 21 § 1 pkt 2 O.p. w związku z art. 194 O.p., art. 180 § 1 i art. 122 O.p. poprzez przyjęcie dla ustalenia wysokości podatku od nieruchomości stawki przewidzianej dla pozostałych budynków lub ich części, zamiast przewidzianej dla budynków mieszkalnych i pominięcie przez organ, że w sprawie w sprawie zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania tj. zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania nieruchomości z funkcji budynki kultury, oświaty, kultu religijnego na budynki mieszkalne i oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, bez przeprowadzenia postępowania w przedmiocie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Kwestią sporną jest klasyfikacja budynku, który pierwotnie pełnił funkcję budynku usługowego - przedszkola, a od 2012 r. rozpoczęła się inwestycja polegająca na rozbudowie i przebudowie tego budynku, wraz ze zmianą sposobu jego użytkowania na budynek mieszkalny jednorodzinny. Strona nie kwestionuje natomiast powierzchni użytkowej przedmiotowego budynku, ani powierzchni gruntu przyjętych przez organ podatkowy do podstawy opodatkowania.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do najdalej idącego zarzutu skargi dotyczącego przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2012 r.
Zobowiązanie osób fizycznych w podatku od nieruchomości należy do zobowiązań podatkowych powstających w drodze doręczenia decyzji organu podatkowego, a więc w sposób określony w art. 21 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm. – dalej O.p.). Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 7 zdanie pierwsze ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm. – dalej u.p.o.l.), w brzmieniu obowiązującym w 2012 r., podatek od nieruchomości na rok podatkowy od osób fizycznych, z zastrzeżeniem ust. 11, ustala w drodze decyzji organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania. Co do zasady, osoby fizyczne są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości (art. 6 ust. 6 u.p.o.l.). Obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku (art. 6 ust. 1).
Zgodnie z art. 68 § 1 Op. zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. W myśl natomiast § 2 pkt 2 tegoż artykułu, jeżeli podatnik w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w § 1, nie powstaje, pod warunkiem że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.
Po upływie określonego terminu przedawnia się prawo organu podatkowego do wydania i doręczenia decyzji ustalającej, a przez to wygasa ciążący na podatniku obowiązek zapłacenia podatku. Jednak, gdy decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego zostanie doręczona we właściwym terminie, powstaje zobowiązanie do zapłacenia podatku.
Z przytoczonych przepisów wynika wyraźnie, że tylko złożenie w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego deklaracji ujawniającej wszystkie dane niezbędne do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, powoduje, że termin przedawnienia wymiaru podatku jest liczony zgodnie z art. 68 § 1 O.p. i wynosi 3 lata, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Jeżeli natomiast w deklaracji złożonej w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego, podatnik nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, to wówczas nie ma zastosowania krótszy termin przedawnienia zobowiązania podatkowego.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że ogólny, trzyletni termin na wydanie decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, przewidziany w art. 68 § 1 Op. dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy pomiędzy podatnikiem i organem podatkowym nie ma sporu między innymi co do okoliczności objętych informacją o nieruchomościach i obiektach budowlanych. Informacja ta powinna zawierać wszystkie te dane co do budynków, gruntów i statusu podatnika, które w całości, bez potrzeby dodatkowych ustaleń i wyjaśnień mogą stanowić podstawę wydania decyzji z art. 21 § 1 pkt 2 Op. (zob. wyrok NSA z dnia 17 lipca 2014 r., II FSK 1840/12, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej "CBOSA"). Podatnik powinien zatem wykazać w stosownej informacji takie dane, które umożliwią organowi podatkowemu wydanie prawidłowej decyzji ustalającej wysokość podatku od nieruchomości.
W sprawie w toku postępowania podatkowego organ zakwestionował dane wynikające z deklaracji w zakresie charakteru gruntów i budynków jako niemieszkalnych oraz w zakresie powierzchni budynku. Organ zakwestionował zatem dokonaną przez Skarżącego klasyfikację budynku jako budynek mieszkalny sprzeczną z danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków w której budynek ten określony został jako "budynki kultury, oświaty, kultu religijnego" oraz wykazaną w informacji powierzchnię użytkową budynku 625,25 m² zamiast ustalona w wyniku oględzin przez organ budynku 612,86 m². Podane zatem przez Podatnika informacje wpływały na wysokość zobowiązania podatkowego. Tym samym w rozstrzyganej sprawie zastosowanie znajdzie dłuższy termin przedawnienia (art. 68 § 2 pkt 2 O.p.). Organ podatkowy pierwszej instancji uprawniony był więc do wydania decyzji i jej doręczenia w terminie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy, czyli od 2012 r. Tym samym za nietrafne uznano zarzuty naruszenia art. 68 § 1 i 2, art. 21 § 1 pkt 2 O.p. w związku z art. 6 ust. 1 u.p.o.l. i art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego oparcia decyzji jedynie na danych z ewidencji gruntów i budynków, bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie, należy uznać go za bezzasadny.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty oraz budynki lub ich części. Stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3 u.p.o.l., podatnikami podatku od nieruchomości są m.in. osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych oraz użytkownikami wieczystymi gruntów. Według natomiast art. 4 ust. 1 u.p.o.l., podstawę opodatkowania stanowi dla gruntów - powierzchnia, a dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa. Z kolei przepisy art. 6 ust. 1 i 4 u.p.o.l., stanowią, że obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku, zaś wygasa z upływem miesiąca, w którym ustały okoliczności uzasadniające ten obowiązek.
Zgodnie zaś z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.), podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z cytowanym przepisem dane zawarte w ewidencji stanowią m.in. podstawę wymiaru podatków i świadczeń. Kategoryczne brzmienie tej normy prawnej wskazuje, że organy podatkowe, ustalając wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości, nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji. Stosownie do przywołanej regulacji, organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. m.in. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09). Zakres związania danymi z ewidencji gruntów i budynków dla potrzeb wymiaru podatku od nieruchomości był niejednokrotnie oceniany w orzecznictwie sądów administracyjnych. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmowany jest pogląd w świetle którego, stosownie do ww. regulacji, podstawę wymiaru podatków (od nieruchomości, rolnego, leśnego) stanowią zapisy uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków. Organ podatkowy nie może zatem samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. m.in. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09).
To właśnie przeciwne zachowanie organu, a więc przyjęcie danych innych, niż wynikające z ewidencji gruntów i budynków, byłoby działaniem sprzecznym z prawem, gdyż naruszałoby wskazany wyżej przepis art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego. Pogląd o wiążącej mocy powyższego przepisu dla ustalenia wysokości podatku został ukształtowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, czego przykładem są wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2010 r., sygn. II FSK 1243/08, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 stycznia 2010 r., sygn. I SA/Lu 684/09, WSA w Poznaniu z dnia 21 stycznia 2010 r., sygn. III SA/Po 363/09 (CBOSA).
Niemniej jednak domniemania, z jakich korzysta wzmiankowany wyżej dokument urzędowy, w postaci wypisu z ewidencji gruntów, jako dowód o podwyższonej mocy dowodowej, są domniemaniami wzruszalnymi. Wyjątkowo organy i sąd mogą odstąpić od obowiązku uwzględnienia danych z ewidencji gruntów, ale tylko wówczas, gdy na podstawie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej, dojdą do wniosku, że dane z nich wynikające są zdezaktualizowane a dokumenty, które są obligatoryjną podstawą wpisu do ewidencji gruntów zostały pominięte, pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej). W takim przypadku organ podatkowy obowiązany będzie do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, sprzecznych z prawnie wiążącymi danymi innego rejestru publicznego lub tych danych ewidencyjnych, które wykluczają zastosowanie regulacji zawartych w ustawie podatkowej, mających znaczenie dla wymiaru podatku (por. uchwała NSA z 18 listopada 2013 r., II FPS 2/13; wyrok NSA z 1 sierpnia 2014 r., II FSK 1930/12). Taka sytuacja nie ma jednak miejsca w rozpatrywanej sprawie.
Słusznie zatem stwierdziły orzekające w niniejszej sprawie organy, że dokument w postaci wypisu z rejestru gruntów jest dla organów podatkowych wiążący, zarówno co do wielkości gruntów danego podatnika, jak i sposobu ich klasyfikacji.
W świetle powyższych uwag dotyczących zakresu związania organów podatkowych danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków za bezzasadny należy uznać zarzut art. 120, art. 121 § 1, art. 123 § 1, art. 187 § 1, art. 191 i art. 200 § 1, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4, art. 235 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 i art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3 i art. 6 ust. 1 u.p.o.l. w związku z art. 21 ust. 1 Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Wbrew twierdzeniom skargi organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające w pełnym zakresie, ocenił wszystkie dowody zgromadzone w sprawie jak również odniósł się do twierdzeń Strony. Nie oparł się wyłącznie na ewidencji gruntów i budynków.
Skarżący nie przedstawił żadnego dokumentu urzędowego, który pozwalałby na przyjęcie zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego budynku. Samo wydanie decyzji o warunkach zabudowy oraz prowadzenie prac budowlanych mających na celu zmianę funkcji budynku nie jest równoznaczne z taką zmianą.
Także samo czynienie starań o zmianę wpisu w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do przedmiotowego budynku, co wynika z pisma Skarżącego z dnia 26 października 2012 r. skierowanego do Zarządu Geodezji, Kartografii i Katastru Miejskiego w sprawie zgłoszenia zmian do ewidencji gruntów i budynków, w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku z funkcji: "budynki, oświaty, nauki i kultury oraz budynki sportowe" na funkcję mieszkalną oraz zmiany sposobu użytkowania gruntu z oznaczenia Bi - inne tereny zabudowane, na B - tereny mieszkaniowe nie oznacza jeszcze zmiany funkcji budynku.
Należy wskazać, że w piśmie z dnia [...] listopada 2012 r., [...], Zarząd Geodezji, Kartografii i Katastru Miejskiego we W. poinformował Podatnika, że podstawą do dokonania zmian sposobu użytkowania budynku już wybudowanego w ewidencji gruntów i budynków może być decyzja właściwego organu budowlanego w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, wydana w trybie art. 71 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623, z póżn. zm.).
Jak wynika z akt sprawy w 2012 r. nie nastąpiła na podstawie decyzji właściwego organu zmiana funkcji budynku z funkcji kultury, oświaty, kultu religijnego na budynki mieszkalne, ani budynek nie był w tym okresie faktycznie użytkowany na cele mieszkalne, gdyż prowadzona w nim była inwestycja polegająca na rozbudowie i przebudowie budynku usługowego - przedszkola, wraz ze zmianą sposobu jego użytkowania na budynek mieszkalny jednorodzinny. Prace takie mają bowiem dopiero na celu przystosowanie danego budynku do pełnienia innej niż dotychczasowa funkcji. W 2012 r. prace dopiero się rozpoczęły. W dniu 26 czerwca 2012 r. uzyskano decyzję o warunkach zabudowy dla inwestycji obejmującej rozbudowę istniejącego budynku usługowego – przedszkola, wraz ze zmianą sposobu jego użytkowania na dom jednorodzinny (nie została nawet wydana jeszcze decyzja o pozwoleniu na budowę). Decyzja o pozwoleniu na budowę wydana została w roku następnym tj. 30 października 2013 r. a faktyczne zamieszkanie w przedmiotowym budynku nastąpiło w październiku 2016 r. Nie można zarzucić organowi dowolności w przyjęciu, że dopiero od tego momentu można uznać, że budynek faktycznie wykorzystywany był na cele mieszkalne. Okoliczność, że przedmiotowy budynek nie był wykorzystywany w 2012 r. na cele mieszkalne wynika także z przeprowadzonej w 2012 r. kontroli podatkowej i oględzin budynku.
Wbrew twierdzeniom Strony, samo nabycie budynku z zamiarem przeznaczenia na cele mieszkalne, nie stanowi jeszcze o zmianie funkcji budynku już w momencie jego nabycia.
Także ustalenia uchwalonego w dniu 25 maja 2013 r. planu zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z którym na przedmiotowym gruncie dopuszcza się wyłącznie budynki mieszkalne jednorodzinne wolno stojące nie przesądzają, że konkretny budynek znajdujący się na tym terenie jest budynkiem mieszkalnym. W świetle powyższego również ustanowienie na całym obszarze strefy ochrony konserwatorskiej oraz przeznaczenie w planie zagospodarowania przestrzennego terenu pod budownictwo mieszkaniowe nie przesądza, że konkretny budynek znajdujący się na tym terenie jest budynkiem mieszkalnym
Podzielić należy zatem stanowisko organu, że dopiero decyzja właściwego organu o zmianie przeznaczenia funkcji budynku lub wykazanie, że budynek w badanym okresie faktycznie wykorzystywany był na cele mieszkalne, mogłaby stanowić podstawę do opodatkowania budynku według stawek właściwych dla budynków mieszkalnych. Tymczasem, jak już wyżej wskazano, w rozpatrywanej sprawie brak jest zarówno stosownej decyzji właściwego organu administracji budowlanej w przedmiocie zmiany funkcji budynku, jak również bezsprzecznie w 2012 r. budynek nie był użytkowany na cele mieszkalne. Brak jest zatem podstaw do uznania za słuszny zarzut skargi, że organy podatkowe zastosowały nieprawidłową stawkę podatku od nieruchomości w stosunku do budynku. Tym samy za nietrafne należy uznać zarzuty naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 2 lit a) i e) w związku z art. 6 ust. 1 i 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego w związku z art. 21 § 1 pkt 2 O.p. w związku z art. 194 O.p. art. 180 § 1 i art. 122 O.p. bowiem w sprawie w 2012 r. nie nastąpiła zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania nieruchomości z funkcji budynki kultury, oświaty, kultu religijnego na budynki mieszkalne.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369) skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło