I SA/Wr 823/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dagmara Dominik -Ogińska, Sędziowie: sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca), asesor WSA Łukasz Cieślak, Protokolant: starszy specjalista Katarzyna Motyl, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 05 marca 2026 r. sprawy ze skargi P Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 25 sierpnia 2025 r. nr SKO 4121/130/2025 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od nieruchomości za 2019 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 05 maja 2025 r. nr SKO 4121/68/2025; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi P. sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w Ż. (dalej: Spółka, Strona, Skarżąca) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu (dalej: SKO, Kolegium) z 25 sierpnia 2025 r. nr SKO 4121/130/2025, podjęta na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 240 § 1 pkt 5 i art. 245 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm. – dalej: Ordynacja podatkowa, O.p.), którą utrzymano w mocy decyzję Kolegium z 5 maja 2025 r. nr SKO 4121/66/2025 odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Kolegium z 31 lipca 2023 r. nr SKO 4121/92/2023 utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy K. (dalej: Wójt, organ I instancji) z 17 lutego 2023 r. nr RF.3120.26.12.2021.MO określającą Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2019 r. w kwocie 126.573,00 zł. Decyzją Wójta opodatkowaniem objęto grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz budowle. W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji wyjaśnił, że Strona zamiast w kategorii budynki błędnie wykazała do opodatkowania podatkiem od nieruchomości, jako budowle, dwie wiaty (wiata nr 1 i wiata nr 2), przez co z jednej strony zawyżyła podatek od nieruchomości w części dotyczącej budowli, a z drugiej strony zaniżyła podatek od nieruchomości w części dotyczącej opodatkowania budynków. Zdaniem Wójta zarówno wiata nr 1, jak i wiata nr 2 spełniają ustawową definicję budynku z art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2025 r. poz. 707 ze zm.; dalej: u.p.o.l.), ponieważ są trwale związane z gruntem, wydzielone z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiadają fundamenty i dach. Od decyzji tej Spółka wniosła odwołanie, kwestionując przyjęcie, że wiata nr 1 oraz wiata nr 2 są budynkami, nie zaś budowlami. Kolegium po rozpatrzeniu odwołania utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji decyzją z 31 lipca 2023 r. Decyzję doręczono Stronie 11 sierpnia 2023 r. Spółka, pismem z 20 lutego 2025 r., działając na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 w związku z art. 241 § 1 i art. 244 O.p., zwróciła się do Kolegium z wnioskiem o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną Kolegium z 31 lipca 2023 r. Spółka powołała się na fakt, że w ewidencji gruntów i budynków wprowadzono zmiany, polegające na usunięciu budynków na działce nr [...] wobec wykazania w bazie BDOT budynków jako wiaty. Co istotne, w sprawozdaniu technicznym geodeta uprawniony wskazał, że podczas wywiadu terenowego stwierdzono, że budynki oznaczone w ewidencji numerami ID [...], [...] i [...] są w rzeczywistości wiatami (brak pełnego wydzielenia z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych). Kolejno wskazano, że na wniosek właściciela terenu dokonano zmian w bazie danych ewidencji gruntów i budynków w celu sprostowania błędnie wykazanych obiektów zakwalifikowanych, jako budynki, a nie budowle. Sprostowanie to ma na celu dostosowanie bazy danych ewidencji gruntów i budynków do sytuacji w terenie, która jest zgodna z wydanym pozwoleniem na budowę nr [...] z 24 stycznia 2006 r. oraz pozwoleniem na użytkowanie nr [...] z 13 sierpnia 2007 r. Z powyższego, zdaniem Strony, wynika, że zmiana wprowadzona w ewidencji gruntów i budynków stwierdza istniejący uprzednio – niezmiennie od daty wzniesienia obiektów – stan faktyczny. W ocenie Spółki ujawnione zostały nowe (nieznane organom rozstrzygającym w przedmiocie decyzji wymiarowych) okoliczności, które istniały w dacie wydania decyzji. Kolegium, postanowieniem z 2 kwietnia 2025 r., wznowiło postępowanie podatkowe zakończone decyzją ostateczną. Po przeprowadzeniu postępowania Kolegium decyzją z 5 maja 2025 r. odmówiło uchylenia decyzji ostatecznej Kolegium z 31 lipca 2023 r. z powodu niestwierdzenia przesłanek określonych w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Kolegium wyjaśniło, że z porównania daty wydania decyzji Kolegium i daty wydania przez Starostę K. zawiadomienia o zmianach w ewidencji gruntów i budynków wynika, że pismo to powstało już po wydaniu decyzji przez Kolegium. Skoro tak, to oczywiście nie mogło być ono znane organowi podatkowemu. W ocenie Kolegium okoliczności, na które powołała się Strona, nie są istotne dla sprawy, tzn. nie mają one wpływu na jej odmienne rozstrzygnięcie. Starosta K. wydał zawiadomienie o zmianach w danych ewidencji gruntów i budynków, z którego wynika, że w dniu 13 sierpnia 2024 r. wprowadzone zostały zmiany dotyczące danych ewidencyjnych budynków. Podstawę dokonanych zmian stanowiły dokumenty, w tym operat techniczny z 1 sierpnia 2024 r. sygn. [...]. W żadnym miejscu zawiadomienia o zmianie w danych ewidencji gruntów i budynków Starosta K. nie wskazał innej daty wprowadzenia zmian niż 13 sierpnia 2024 r. O zmianę danych w ewidencji gruntów i budynków Strona wystąpiła pismem z 18 lipca 2024 r. Kolegium stwierdziło, że dokonana przez Starostę K. zmiana danych ewidencyjnych wywołuje skutki prawne na przyszłość. W związku z tym okoliczności wskazane przez Stronę we wniosku nie stanowią przesłanki wznowienia postępowania podatkowego. Rozpatrując sprawę ponownie, na skutek wniesionego przez Spółkę odwołania, Kolegium w decyzji z 25 sierpnia 2025 r. stwierdziło, że okoliczności, na które powołała się Strona, nie są istotne dla sprawy, tzn. nie mają one wpływu na jej odmienne rozstrzygnięcie. Kolegium wskazało, że w myśl art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2024 r. poz. 1151 ze zm.; dalej: u.p.g.k.), podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Odwołując się do cytatów z orzecznictwa sądów administracyjnych, Kolegium stwierdziło, że organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń, co do przedmiotu opodatkowania. Od tej reguły, potwierdzonej treścią art. 21 ust. 1 u.p.g.k., nie zostały przewidziane w tym przepisie żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do przyjęcia w zasadzie innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów i budynków. Wyjątkowo organy podatkowe i sąd mogą odstąpić od obowiązku uwzględnienia danych z ewidencji gruntów, ale tylko wówczas, gdy na podstawie art. 194 § 3 O.p. dojdą do wniosku, że dane z nich wynikające są zdezaktualizowane. Dalej Kolegium wskazało, że sporne obiekty budowlane w dniu wydania decyzji Kolegium z 31 lipca 2023 r. w ewidencji gruntów i budynków sklasyfikowane były jako: 1) wiata nr 1 (nr ewidencyjny [...]) - zbiornik, silos i budynek magazynowy; 2) wiata nr 2 (numer ewidencyjny [...]) - budynek przemysłowy; 3) wiata nr 3 (nr ewidencyjny [...]) - budynek przemysłowy. Natomiast 13 sierpnia 2024 r. Starosta K. wydał zawiadomienie o zmianach w danych ewidencji gruntów i budynków, z którego wynika, że w ewidencji gruntów i budynków 13 sierpnia 2024 r. wprowadzone zostały zmiany dotyczące danych ewidencyjnych budynków. Podstawę dokonanych zmian stanowiły dokumenty, w tym operat techniczny. Po przeanalizowaniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, argumentów podnoszonych przez Stronę we wniosku o wznowienie postępowania oraz odwołaniu, a także orzecznictwa sądów administracyjnych oraz stanowiska doktryny Kolegium stwierdziło, że dokonana przez Starostę K. zmiana danych ewidencyjnych wywołuje skutki prawne na przyszłość. W związku z tym okoliczności wskazane przez Stronę we wniosku nie stanowią przesłanki wznowienia postępowania podatkowego. Kolegium wskazało, że datą zmiany treści ewidencji jest data określona w zawiadomieniu. Dopiero z datą dokonania zmiany w ewidencji określone grunty i budynki zmieniają swój charakter dla celów podatkowych. W tym względzie Kolegium odwołało się do orzecznictwa sądów administracyjnych dotyczącego art. 21 ust. 1 u.p.g.k. oraz § 49 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2019 r. poz. 393). Kolegium zauważyło, że, przyjmując za prawidłową argumentację Strony, o wstecznej mocy zapisów w ewidencji gruntów i budynków - z czym Kolegium się nie zgadza- wskazać należałoby moment, od którego zmiana danych obowiązuje, tj. ustalić okres mocy wstecznej. Należałoby zatem ustalić, czy dokonana 13 sierpnia 2024 r. zmiana ewidencyjna obowiązuje od roku 2023, 2022, 2021, 2017, 2015, 2011, czy może jeszcze wcześniej. Konieczne byłoby tutaj określenie, od kiedy taka zmiana obowiązuje. W takiej sytuacji Kolegium byłoby zobowiązane do zastąpienia organu ewidencyjnego, do czego nie jest uprawnione. Organy podatkowe, co jest poglądem utrwalonym zarówno w orzecznictwie sądowym, jak również w literaturze przedmiotu, nie są uprawnione do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i budynków. Kolegium zaakcentowało, że w żadnym miejscu zawiadomienia o zmianie danych ewidencji gruntów i budynków Starosta K. nie wskazał innej daty wprowadzenia zmian niż 13 sierpnia 2024 r. Skoro organ ewidencyjny, powołując się na przedstawiony przez Stronę operat techniczny, wskazał jednoznacznie, że zmiany wprowadza 13 sierpnia 2024 r., to wskazywane przez Stronę okoliczności faktyczne, znane organowi ewidencyjnemu, nie mogą stanowić istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych (mających wpływ na rozstrzygnięcie), stanowiących podstawę do zmiany decyzji w trybie wznowienia postępowania. Końcowo Kolegium przywołało fragment argumentacji przedstawionej w decyzji z 31 lipca 2023 r. dotyczącej wiat (str. 12-15 zaskarżonej decyzji), z którego wynika, że Kolegium podzieliło pogląd organu I instancji, że sporne wiaty spełniają ustawową definicję budynku w szczególności z uwagi na wydzielenie ich z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych. Nie godząc się z przytoczoną decyzją Kolegium, Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 122 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 O.p. przez błędną, sprzeczną z zasadami logiki ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności operatu technicznego [...] z 1 sierpnia 2024 r., polegającą na przyjęciu, że jego treść, w tym sformułowania zawarte w sprawozdaniu technicznym, zgodnie z którym "uwidoczniona sytuacja na mapie pochodzi z pomiaru w operacie [...] i nie uległa zmianie", a także "sprostowanie ma na celu dostosowanie bazy EGiB do sytuacji w terenie, która to jest zgodna z wydanym pozwoleniem na budowę nr [...] z 24.01.06 oraz pozwoleniem na użytkowanie nr [...] z 13.08.07" nie wynika, że w sprawie wystąpiły nowe, nieznane organowi wydającemu decyzję wymiarową, okoliczności istniejące już w dacie wydania decyzji, podczas gdy prawidłowa, zgodna z zasadami logiki wykładnia rzeczonego dokumentu stanowiącego podstawę wpisu wskazuje bezsprzecznie na fakt, że sporne budowle stanowiły wiaty, niewydzielone w pełni z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, od momentu ich wzniesienia i nigdy nie powinny zostać zakwalifikowane na potrzeby wymiaru podatku, jako budynki, co istotnie wpłynęło na treść decyzji, albowiem doprowadziło do niezasadnego przyjęcia przez Kolegium, że nie została zrealizowana przesłanka z art. 240 § 1 pkt 5 O.p.; 2) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 122 w zw. z art. 194 § 1 i 3 O.p. przez błędne przyjęcie, że dane z ewidencji gruntów i budynków stanowią urzędowe źródło informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniu administracyjnym, w tym i w postępowaniu podatkowym, wobec czego brak było podstaw do ich zakwestionowania, podczas gdy formalistyczna interpretacja art. 194 O.p. pozostaje w sprzeczności z zasadą prawdy obiektywnej, do której realizacji organ winien dążyć w pierwszej kolejności, w szczególności w świetle regulacji art. 194 § 3 O.p., co miało istotny wpływ na zaskarżone decyzje, albowiem doprowadziło do błędnego przyjęcia, że - niezależnie od rzeczywiście istniejącego stanu faktycznego - nie zachodziły podstawy uchylenia decyzji objętych wnioskiem o wznowienie postępowania, podczas gdy dokonana przez Starostę zmiana potwierdziła istniejący w dacie wydania rzeczonych decyzji odmienny stan faktyczny aniżeli ustalony decyzjami wymiarowymi, co powinno doprowadzić do uchylenia decyzji i odmiennego, licującego z prawdą obiektywną, orzeczenia co do istoty sprawy; 3) naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 21 ust. 1 u.p.g.k. przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zmiana w ewidencji gruntów i budynków wywołuje skutki prawne na przyszłość, a jedynie wówczas, gdy organ określa w zawiadomieniu inny termin, od którego zmiana wywołuje skutki prawne, można stwierdzić je od innej daty aniżeli dzień dokonania zmiany przez Starostę, podczas gdy czynność organu ewidencyjnego, polegająca na wprowadzaniu zmian do ewidencji gruntów i budynków, nie ma charakteru konstytutywnego, a z przedłożonych w załącznikach do wniosku o wznowienie postępowania dokumentów wprost wynika, że zmiana danych stanowiła w istocie naprawienie błędnego, nieoddającego rzeczywistego stanu rzeczy, uprzedniego wpisania danych w rejestrze, w szczególności, że z samego sprawozdania technicznego stanowiącego podstawę dokonanej w bazie ewidencji gruntów i budynków zmiany wynika, iż "uwidoczniona sytuacja na mapie pochodzi z pomiaru w operacie [...] i nie uległa zmianie", a także, iż dokonana zmiana stanowiła sprostowanie mające na celu dostosowanie bazy ewidencji do sytuacji w terenie, która to jest zgodna z wydanym pozwoleniem na budowę nr [...] z 24 stycznia 2006 r. oraz pozwoleniem na użytkowanie nr [...] z 13 sierpnia 2007 r., co miało istotny wpływ na wynik sprawy albowiem doprowadziło do błędnego uznania, że dokonana zmiana nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania i uchylenia decyzji ostatecznej, podczas gdy w rzeczywistym stanie rzeczy potwierdza ona istniejący uprzednio stan faktyczny; 4) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 240 § 1 pkt 5 O.p. przez niezasadne przyjęcie, że przesłanka nowych okoliczności istniejących w dacie wydania decyzji nie została spełniona w niniejszej sprawie, podczas gdy dokumenty załączone do wniosku o wznowienie postępowania wskazują wprost na fakt, że w bazie ewidencji gruntów i budynków wpisane zostały błędne informacje, wymagające sprostowania, co też zostało uczynione, a zatem obiektywnie istniejący stan faktyczny (sytuacja w przestrzeni) nie uległ zmianie, jednak fakty kluczowe dla treści decyzji wymiarowych, tj. brak pełnego wydzielenia w przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, nie był znany organom wymiarowym, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziło do błędnego utrzymania w mocy decyzji organu I instancji, 5) w konsekwencji powyższych uchybień - naruszenie art. 233 § 1 pkt 1 O.p. przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji wskutek powielenia błędów tejże decyzji. W oparciu o powyższe zarzuty Strona wniosła o: 1) uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Kolegium; 2) decyzji ostatecznej Kolegium z 31 lipca 2023 r. i poprzedzającej ją decyzji Wójta z 17 lutego 2023 r., 3) zobowiązanie na podstawie art. 145a § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) Wójta do wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za wskazany rok w określonej w skardze wysokości; 4) przyznanie od organu administracji na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm prawem przepisanych. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to zastrzeżenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w świetle przywołanych przepisów p.p.s.a., Sąd stwierdził, że skarga zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że jedną z podstawowych zasad postępowania podatkowego jest uregulowana w art. 128 O.p. zasada trwałości decyzji ostatecznych. Zgodnie z powołanym przepisem, decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie oraz w ustawach podatkowych. Powołany przepis, ustanawiając ochronę decyzji ostatecznych, przyznaje im cechę trwałości, przy równoczesnym wyznaczeniu granic tej trwałości. Owe granice wynikają z możliwości wzruszania decyzji ostatecznych w trybach nadzwyczajnych. Jednym z takich trybów jest instytucja wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową, która umożliwia weryfikację ostatecznych decyzji podatkowych z powodu wad postępowania, natomiast nie może ono służyć, jako środek do kolejnego merytorycznego rozpoznania sprawy, zakończonej decyzją ostateczną. Celem wznowionego postępowania jest bowiem ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie tychże ewentualnych wadliwości. Decyzja wydana po wznowieniu postępowania dotyczy zatem w końcowym rezultacie bytu prawnego decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym. Wznowienie postępowania zmierza do usunięcia ciężkich wad postępowania podatkowego, które ujawniły się już po wydaniu decyzji ostatecznej. Podkreślić należy, że celem postępowania wznowieniowego nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 240 § 1 O.p. (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 17 października 2014 r., II FSK 2448/12 i z 19 grudnia 2013 r., II FSK 300/12; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: orzeczenia.nsa.gov.pl). Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd w pierwszej kolejności wziął pod uwagę, że postępowanie wznowieniowe toczyło się przed Kolegium na podstawie przesłanki wskazanej we wniosku o wznowienie, tj. wynikającej z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., który stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Z przywołanego przepisu wynika, że aby można było mówić o zaistnieniu tej przesłanki, muszą łącznie wystąpić następujące okoliczności: 1) muszą wyjść na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody; 2) musimy mieć do czynienia z nowymi okolicznościami lub nowymi dowodami; 3) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody powinny istnieć w dniu wydania decyzji; 4) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie mogą być znane organowi, który wydał decyzję. Natomiast przesłanka istotnych okoliczności lub dowodów jest spełniona, wtedy gdy: 1) ujawnią się w sprawie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody; 2) okoliczności te lub dowody będą miały charakter nowych w stosunku do przeprowadzonego dotąd postępowania wyjaśniającego; 3) powyższe okoliczności lub dowody są istotne dla sprawy, czyli mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, więc wywołują konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części (zob. S. Presnarowicz [w:] Ordynacja podatkowa. Tom II. Procedury podatkowe. Art. 120-344. Komentarz aktualizowany, red. L. Etel, LEX/el. 2023, art. 240, pkt 3.6 i powołane tam orzecznictwo). Wskazać dalej trzeba, że użyty w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. zwrot "nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody" oznacza zarówno okoliczności faktyczne lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez Stronę (zob. wyroki NSA: z 21 lutego 2012 r., I FSK 558/11; z 30 października 2012 r., I FSK 1985/11; z 27 kwietnia 2017 r., I FSK 1044/15). Powyższy zwrot powinien być ponadto interpretowany przez pryzmat określenia "wyjdą na jaw", co oznacza, że decydujący jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności. Natomiast nowe okoliczności lub dowody to takie dowody lub okoliczności, które wprawdzie istniały w dniu wydania rozstrzygnięcia w zwykłym postępowaniu, ale które zostały wykryte po wydaniu decyzji. Istotne jest więc, aby te dowody lub okoliczności nie były znane w toku postępowania podatkowego. Istotna dla wyniku sprawy okoliczność faktyczna, nie może zostać uznana za okoliczność nową, jeśli wznawiający postępowanie organ, prowadząc wcześniej postępowanie, dysponował wiedzą o stanowiącej podstawę wznowienia okoliczności wywiedzionej nawet z innego dokumentu. Także odmienna, a nawet błędna ocena dowodu (okoliczności), który istniał i był znany organowi wydającemu decyzję, nie uzasadnia żądania wznowienia postępowania (zob. wyroki NSA z 24 lipca 2018 r.: I FSK 1749/16 oraz I FSK 1746/16). Przyjmując powyższe poglądy prawne, jako własne i przenosząc je na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że Spółka we wniosku o wznowienie postępowania wskazała, że w sprawie wyszła na jaw nowa okoliczność faktyczna ujawniona na skutek dokonanego przez Starostę K. zawiadomienia o zmianach w ewidencji gruntów i budynków, które polegały na wykreśleniu z bazy ewidencji zapisów dotyczących budynków oznaczonych numerami [...], [...] i [...] na działce nr [...], obręb [...] Ż. Rzeczone zawiadomienie zostało dokonane 13 sierpnia 2024 r. Zdaniem Sądu, prowadząc wznowione postępowanie w sprawie zainicjowanej przez Skarżącą, Kolegium nie dokonało prawidłowych ustaleń i nienależycie oceniło, czy przedłożone przez Stronę dokumenty i fakty nie stanowią w istocie nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi podatkowemu. Kolegium szeroko uargumentowało stanowisko, że zmiana w ewidencji gruntów i budynków ma znaczenie na przyszłość i nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania podatkowego, bowiem nie oznacza, że w sprawie ujawniła się okoliczność faktyczna nowa i istotna, która istniała w dniu wydania decyzji podatkowej. Pogląd ten in abstracto jest zasadny, jednak – co Sąd podkreśla – nie jest on adekwatny do realiów niniejszej sprawy. Należy tu wspomnieć, że w myśl art. 20 w związku z art. 22 ust. 1 u.p.g.k. starosta jest organem administracji publicznej, który prowadzi ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów. Obowiązkiem starosty jest prowadzenie oraz utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Może być wywołana wnioskiem lub działaniem organu z urzędu. Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające m.in. z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych. O dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych starosta zawiadamia organy podatkowe, w przypadku zmian danych mających znaczenie dla wymiaru podatków od nieruchomości, rolnego i leśnego. Zawiadomienie to zawiera w szczególności oznaczenie dokumentu, który stanowił podstawę do zmiany, oraz datę jej wprowadzenia. Należy jednak podkreślić, że istnieją wyjątki od zasady wywoływania tzw. skutku ex nunc w zmianach dokonywanych w ewidencji. Dotyczą one sytuacji, w której wprowadzone zmiany miały na celu skorygowanie wcześniej popełnionego błędu. W praktyce błąd taki może dotyczyć np. oznaczenia powierzchni gruntu, nieujawnienia w ewidencji budynku, który został zrealizowany wcześniej na podstawie pozwolenia na budowę (albo ujawnienia budynku, który nie istnieje) i innych oczywistych przypadków (zob. wyrok NSA z 4 czerwca 2019 r., II FSK 2018/17). Zdaniem Sądu, w świetle powyższego, Kolegium nienależycie oceniło treść zawiadomienia Starosty K. z 13 sierpnia 2024 r., a tym samym nie odniosło się do istoty dokonanych zmian w ewidencji gruntów i budynków. Należy wskazać, że omawiane zawiadomienie zawiera informację, że podstawą dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków był operat techniczny z 1 sierpnia 2024 r. sygn. [...]. W aktach sprawy znajduje się ów operat, który zawiera łącznie 21 Stron. Na str. 2 tego dokumentu znajduje się sprawozdanie techniczne autorstwa geodety uprawnionego. W dokumencie tym wskazano m.in., że "dokonano zmian w bazie danych ewidencji gruntów i budynków w celu sprostowania błędnie wykazanych obiektów zakwalifikowanych jako budynki a nie budowle [...]. Sprostowanie ma na celu dostosowanie bazy EGiB do sytuacji w terenie, która to jest zgodna z wydanym pozwoleniem na budowę nr [...] z 24.01.06 oraz pozwoleniem na użytkowanie nr [...] z 13.08.07.". Elementami omawianego operatu technicznego są też wzmiankowane decyzje administracyjne, których analiza wskazuje, że właściwe organy posługiwały się wobec spornych obiektów terminem "wiata". Wobec takiej treści sprawozdania technicznego, całkowicie nieuprawnione były twierdzenia Kolegium, co do tego, że omawiana zmiana w ewidencji ma charakter jedynie na przyszłość. Skoro bowiem owa zmiana miała charakter sprostowania błędnych danych w ewidencji gruntów i budynków, to tym samym sanuje błąd tkwiący uprzednio w ewidencji, a to znaczy, że ma skutek również wsteczny. Błąd ten tkwił w ewidencji gruntów i budynków od chwili dokonania wpisów pierwotnych, a więc niewątpliwie także w roku, którego dotyczyła decyzja wymiarowa w podatku od nieruchomości. Zdaniem Sądu, Kolegium nie dokonało prawidłowej analizy treści zawiadomienia, co doprowadziło do niewłaściwej oceny co do nowości i istotności okoliczności, podnoszonej przez Stronę jako podstawa wznowienia postępowania podatkowego. Jeśli bowiem przyjąć, że zmiana w ewidencji gruntów i budynków miała charakter sprostowania błędu, to tym samym ujawniłaby się w sprawie nowa okoliczność w postaci tego, że organy podatkowe w postępowaniu wymiarowym opierały się na nieprawidłowych danych z ewidencji gruntów i budynków. Jednocześnie takie ustalenie miałoby charakter istotny dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem ustalenia w oparciu o dane z ewidencji gruntów i budynków determinowały podstawę prawną i wysokość zobowiązania podatkowego wynikającego z decyzji wymiarowej. W tym stanie rzeczy stanowisko Kolegium, abstrahujące od treści zebranego w sprawie materiału dowodowego, było nieprawidłowe, a jednocześnie naruszało art. 122 O.p. (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji), który przewidywał, że w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Nadto stanowiło naruszenie art. 187 § 1 O.p., który stanowi, że organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a także art. 191 O.p., zgodnie z którym organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Kolejno należy wskazać, że zgodnie z art. 210 § 1 pkt 5 i 6 O.p. decyzja zawiera rozstrzygnięcie oraz uzasadnienie faktyczne i prawne. Z art. 210 § 4 O.p. wynika, że uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Nie budzi wątpliwości, że uzasadnienie decyzji winno dotyczyć jej rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada wymogom art. 210 § 1 pkt 5 i 6 oraz § 4 O.p. w części, w której Kolegium powieliło swoją argumentację co do charakteru spornych obiektów, wynikającą z decyzji z 31 lipca 2023 r. Skoro na obecnym etapie Kolegium rozpoznawało sprawę z wniosku o wznowienie postępowania i wydało decyzję na podstawie art. 245 § 1 pkt 2 O.p., to obowiązkiem Kolegium było ograniczenie uzasadnienia do podania motywów, dla których organ odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej w całości. Czynienie wywodów dotyczących kwestii merytorycznych dotyczących wymiaru podatku było nieuprawnione i naruszało przepisy dotyczące sporządzenia uzasadnienia decyzji. Jednocześnie Sąd nie podzielił zarzutu Skarżącej co do naruszenia art. 194 § 1 i § 3 O.p. Zgodnie z tymi przepisami dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone, co nie wyłącza możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom wymienionym w tych przepisach. W ocenie Sądu w sprawie nie zachodziła potrzeba prowadzenia dowodu przeciwko treści ewidencji gruntów i budynków, lecz należało dokonać prawidłowej oceny zmiany w ewidencji, czego Kolegium w istocie nie uczyniło. Niezasadny był również zarzut naruszenia art. 21 ust. 1 u.p.g.k. przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zmiana w ewidencji gruntów i budynków wywołuje skutki prawne na przyszłość, bowiem przepis ten nie odnosi się do charakteru zmian w ewidencji gruntów i budynków, lecz stanowi, że podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Reasumując, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Kolegium z 5 maja 2025 r. zostały wydane z istotnym naruszeniem art. 240 § 1 pkt 5 O.p. w związku z art. 122 O.p., art. 187 § 1 O.p. oraz art. 191 O.p., a zaskarżona decyzja także z naruszeniem art. 210 § 1 pkt 5 i 6 oraz § 4 O.p. oraz dodatkowo z naruszeniem art. 233 § 1 pkt 1 O.p. przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji wskutek powielenia błędów tejże decyzji, co uzasadniało ich uchylenie w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku. W związku z uchyleniem decyzji organów obu instancji w dalszym postępowaniu zadaniem Kolegium będzie załatwienie sprawy zainicjowanej wnioskiem Spółki o wznowienie postępowania z uwzględnieniem ocen prawnych wyrażonych przez Sąd. W szczególności Kolegium podda szczegółowej analizie treść zawiadomienia Starosty K. i dokumentów stanowiących podstawę dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków, przyjmując, że w przypadku zmian stanowiących sprostowanie błędów w ewidencji zmiany te mają charakter ex tunc. Swoje ustalenia Kolegium zawrze w uzasadnieniu decyzji, które winno spełniać wymogi wynikające z art. 210 § 4 O.p. i odnosić się do dokonanego rozstrzygnięcia. Należy jeszcze wyjaśnić, że Sąd, rozpoznając skargę w granicach sprawy (art. 134 § 1 p.p.s.a.), nie mógł odnosić się do oceny legalności decyzji wydanej w postępowaniu, co do którego Spółka wnioskowała o wznowienie postępowania. Sąd nie może bowiem uczynić przedmiotem rozpoznania legalności aktu wydanego w obrębie innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Sprawa zakończona decyzją wymiarową jest inną sprawą niż sprawa z wniosku o wznowienie postępowania podatkowego, w szczególności z uwagi na odmienne podstawy prawne rozpoznania jej przez Kolegium. Dlatego nie był możliwy do rozpoznania wniosek Skarżącej o uchylenie decyzji Kolegium z 31 lipca 2023 r. i poprzedzającej ją decyzji Wójta z 17 lutego 2023 r. Z tych samych powodów Sąd nie znalazł podstaw do żądanego przez Skarżącą zobowiązania Wójta do wydania decyzji podatkowej w żądanym przez Skarżącą brzmieniu. Wobec uwzględnienia skargi Sąd orzekł również o kosztach postępowania na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w pkt II sentencji wyroku, zasądzając na rzecz Strony Skarżącej zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, obejmujący zwrot uiszczonego wpisu sądowego od skargi (200 zł), oraz kosztu poniesionego tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł), a także wynagrodzenie pełnomocnika Strony Skarżącej będącego adwokatem (480 zł) wynikające z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2026 r. poz. 215). Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu orzekł jak w sentencji.