I SA/Wr 845/18

WyrokWSA we Wrocławiu2018-11-22

Skład orzekający: sędzia WSA Piotr Kieres, sędzia WSA Barbara Ciołek, sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej miał podstawę prawną do stwierdzenia wygaśnięcia indywidualnej interpretacji podatkowej z powodu jej niezgodności z późniejszą interpretacją ogólną, mimo braku zmian w stanie prawnym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej miał podstawę prawną do stwierdzenia wygaśnięcia indywidualnej interpretacji podatkowej na podstawie art. 14e § 1a pkt 2 Ordynacji podatkowej, jeśli interpretacja indywidualna była niezgodna z późniejszą interpretacją ogólną wydaną w tym samym stanie prawnym. Sąd nie był władny do merytorycznej kontroli interpretacji ogólnej, a jedynie do oceny legalności postanowienia o wygaśnięciu interpretacji indywidualnej.
Stan faktyczny
Spółka uzyskała indywidualną interpretację podatkową w 2011 r. dotyczącą zwolnienia z VAT usług opieki medycznej. W 2017 r. Minister Rozwoju i Finansów wydał interpretację ogólną, która ograniczyła zakres tego zwolnienia wyłącznie do podmiotów leczniczych. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdził wygaśnięcie indywidualnej interpretacji Spółki z powodu jej niezgodności z interpretacją ogólną. Spółka zaskarżyła postanowienie, argumentując naruszenie zasady pewności prawa, równości przedsiębiorców oraz błędną wykładnię przepisów VAT. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Piotr Kieres (sprawozdawca), Sędziowie: sędzia WSA Barbara Ciołek, sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 listopada 2018 r. sprawy ze skargi: A. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia interpretacji indywidualnej: oddala skargę w całości. Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej jako DKIS, Organ) z [...] lipca 2018 r. nr [...], którym utrzymane zostało w mocy postanowienie tegoż Organu z 16 maja 2018 r. nr [...] stwierdzające wygaśnięcie interpretacji indywidualnej z [...] października 2011 r. nr [...] wydanej dla A. (dalej jako: Spółka, Strona skarżąca, Skarżąca). Organ w postanowieniu z 16 maja 2018 r. wskazał, że stosownie do art. 14e § 1a pkt 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm.) - dalej również jako o.p., może z urzędu stwierdzić wygaśnięcie interpretacji indywidualnej, jeżeli jest ona niezgodna z interpretacją ogólną wydaną w takim samym stanie prawnym. Minister Rozwoju i Finansów wydał 29 grudnia 2017 r. interpretację ogólną nr PT1.8101.5.2017.PSG.622 (Dz. Urz. Ministra Rozwoju i Finansów z 2018 r., poz. 5) w sprawie przepisów ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1221 ze zm.) - dalej w skrócie: uVAT, w zakresie przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 18a uVAT zwolnienia z podatku od towarów i usług dotyczącego usług opieki medycznej, służących profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia oraz dostawy towarów i świadczenia usług ściśle z tymi usługami związanymi, świadczone na rzecz podmiotów leczniczych na terenie ich zakładów leczniczych, w których wykonywana jest działalność lecznicza. W interpretacji tej wskazano, że zakres wspomnianego zwolnienia jest ograniczony podmiotowo, bowiem stosownie do art. 43 ust. 17a uVAT zwolnienie to ma zastosowanie do dostawy towarów i świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi, dokonywanymi przez podmioty świadczące usługi podstawowe. Tym samym podmioty niebędące podmiotami leczniczymi (np.: prywatne firmy sprzątające lub cateringowe) nie mogą korzystać ze zwolnienia o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 18a uVAT. Mając powyższe na uwadze uznano, że interpretacja indywidualna z [...] października 2011 r. jest niezgodna z omawianą interpretacją ogólną wydaną w takim samym stanie prawnym. Z uwagi na powyższe stwierdzono wygaśnięcie interpretacji indywidualnej. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem Organu z maja 2018 r., Spółka wniosła zażalenie, domagając się jego uchylenia i umorzenia postępowania podatkowego. Jako podstawę środka zaskarżenia wskazano brak zmiany przepisów uVAT, w tym art. 43 ust. 1 pkt 18a uVAT, między datą wydania interpretacji indywidualnej, a datą wydania postanowienia o jej wygaśnięciu. Wskazano, że Skarżąca jest w trakcie realizacji kilkuletnich kontraktów zawartych w ramach zamówień publicznych i w większości przypadków nie ma możliwości negocjacji warunków kontraktów, czy też ich wypowiedzenia, co naraża Ją na straty finansowe. Podniesiono aspekt społeczny – zatrudnianie przy realizacji kontraktów wielu pracowników, których dalsza współpraca ze Spółką wobec zmiany stanowiska organów interpretujących przepisy podatkowe jest zagrożona. Zarzucono naruszenie zasady pewności prawa, zaburzenie stabilizacji prowadzonej działalności gospodarczej i utratę zaufana do organów. Podniesiono poczucie dyskryminacji u tych podmiotów, które nie są podmiotami leczniczymi, a wykonują usługi związane z opieką medyczną, co powoduje naruszenie zasady równości wobec prawa i zakazu dyskryminacji, a także równości przedsiębiorców. Na skutek rozpoznania zażalenia DIAS wydał skarżone obecnie postanowienie z 3 lipca 2018 r., utrzymując w mocy postanowienie z 16 maja 2018 r. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, DIAS wskazał na przyczynę – niezgodność z interpretacją ogólną i podstawę prawną – art. 14e § 1a pkt 2 o.p., stwierdzenia wygaśnięcia interpretacji indywidualnej Spółki. Wyjaśnił, iż celem interpretacji ogólnej będącej wynikiem urzędowej, legalnej wykładni przepisów podatkowych jest kształtowanie prawidłowej wykładni i ujednolicenie praktyki stosowania prawa przez organy podatkowe. Interpretacje ogólne jako kierowane do ogółu podatników mają charakter abstrakcyjny i ich celem jest zabezpieczenie podatników przed ryzykiem podjęcia niewłaściwych decyzji podatkowych. Organ nie podzielił stanowiska Spółki o naruszeniu zasady pewności prawa, bowiem interpretacje ogólne jako narzędzie służące ujednolicaniu praktyki stosowania prawa podatkowego przez organy podatkowe dają poczucie pewności obowiązującego prawa w ramach, którego prowadzona jest działalność gospodarcza. Wskazano również na wynikające z przepisów konsekwencje wydania interpretacji ogólne, w przypadku, gdy w takim stanie faktycznym interpretacja indywidualna jest z nią sprzeczna. Organ w oparciu o obowiązujące przepisy, miał - zgodnie z realizowanym celem eliminowania rozbieżności w stosowaniu przepisów prawa podatkowego, obowiązek dokonać porównania interpretacji ogólnej z interpretacja indywidualną i wyciągnąć z tego porównania wnioski rodzące określone konsekwencje prawne – w przypadku Strony skarżącej obowiązek wygaszenia interpretacji indywidualnej. Wskazując na zakres podmiotowy zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 18a - który w związku z art. 43 ust. 17a uVAT został ograniczony w interpretacji ogólnej do podmiotów leczniczych, DKIS uznał za zasadne stwierdzenie wygaśnięcia interpretacji indywidualnej z [...] października 2011 r. nr [...], która takiego ograniczenia nie przewiduje. W rozstrzygnięciu wskazano również do kiedy trwa okres ochronny interpretacji, która wygasła. W skardze od ostatecznego postanowienia DIAS Strona skarżąca podniosła zarzuty: – naruszenia art. 43 ust. 1 pkt 18a uVAT przez błędną wykładnię przepisu polegającą na przyjęciu, iż tylko podmioty lecznicze wykonujące usługi służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia mają prawo do korzystania ze zwolnienia; – naruszenia art. 2 ustawy Prawo przedsiębiorców, przez naruszenie zasady równości przedsiębiorców polegające na zróżnicowaniu sytuacji prawnopodatkowej podmiotów, które nie są podmiotami leczniczymi, a wykonują usługi związane z opieka medyczna służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, – naruszenie zasady pewności prawa. W oparciu o zarzuty skargi wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie od Strony przeciwnej na rzecz Strony skarżącej kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi przedstawiono stan faktyczny w oparciu o który Spółka uzyskała interpretację indywidualną z [...] października 2011 r. nr [...]. Strona podkreśliła, że zgodnie ze stanem faktycznym przedstawionym we wniosku o interpretację, a obejmującym usługi pomocy przy pacjencie na terenie szpitala, wypełniała przesłanki podmiotowo-przedmiotowe zwolnienia z art.43 ust. 1 pkt 18a uVAT. Równocześnie na dzień wydania wygaszanej interpretacji indywidualnej Organowi wiadome było, że Skarżąca nie należy do podmiotów leczniczych, a mimo to w indywidualnej interpretacji uznano, iż okoliczność ta nie wyłączała zastosowania zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 18a uVAT do wykonywanych przez Spółkę usług pomocy przy pacjencie na terenie i na rzecz Zakładu Opieki Zdrowotnej (pomiotu leczniczego) w oparciu o umowę zawartą ze szpitalem. Podkreślono również, że wszystkie wymienione przez Skarżącą czynności przy pacjencie wchodzą w zakres usług opieki medycznej służących profilaktyce, zachowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia. Wykonywane usługi nie stanowiły również dla szpitala i pacjentów celu samego w sobie, ale były środkiem lepszego wykonania usługi zasadniczej, a także były etapem niezbędnym do osiągnięcia celów terapeutycznych. Tym samym świadczone przez Stronę skarżącą usługi pomocy przy pacjencie spełniały wymagania uprawniające do skorzystania przez Nią ze zwolnienia, ponieważ były świadczone na terenie szpitala na jego rzecz i rzecz jego pacjentów. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 2 ustawy Prawo przedsiębiorców Spółka uznała za niedopuszczalne różnicowanie sytuacji prawnopodatkowej podmiotów (leczniczych i nieleczniczych) wykonujących te same usługi. Swoboda przyznawania zwolnień podatkowych powinna bowiem uwzględniać zasadę neutralności podatkowej. Podniesiono również okoliczność zawarcia kilkuletnich kontraktów i ponoszenie strat finansowych z uwagi na odmienną niż w interpretacji indywidualnej wykładnię przepisów prawa podatkowego oraz w konsekwencji tejże odmiennej wykładni przepisów prawa podatkowego zagrożenie kontynuowania współpracy z zatrudnionymi pracownikami. W odpowiedzi na skargę DKIS podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018, poz. 2107 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018, poz. 1302 ze zm.) – dalej: jako p.p.s.a., ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem sporu jest kwestia, zasadności orzeczenia – postanowienia DKIS stwierdzającego wygaśniecie wydanej dla Strony skarżącej interpretacji indywidualnej z [...] października 2011 r. nr [...]. Zaskarżonym aktem utrzymano postanowienie wydane w oparciu o przepis art. 14e § 1a pkt 2 o.p. przydający Organowi prawo stwierdzenia wygaśnięcia interpretacji indywidualnej w przypadku, gdy jest ona niezgodna z interpretacją ogólną wydaną w takim samym stanie prawnym. Sąd wskazuje, iż celem wprowadzenie instytucji stwierdzenia wygaśnięcia interpretacji indywidualnej było dążenie do zapewnienia jednolitego stosowania przepisów prawa podatkowego przez organy podatkowe, a zwłaszcza uniknięcie sytuacji, w której interpretacja ogólna byłaby sprzeczna z interpretacją indywidulaną, co zostało wyraźnie wyartykułowane w art. 14a § 1 pkt 1 o.p.: "Minister właściwy do spraw finansów publicznych dąży do zapewnienia jednolitego stosowania przepisów prawa podatkowego przez organy podatkowe, w szczególności: 1) dokonując ich interpretacji, z urzędu lub na wniosek (interpretacje ogólne), 2) (...)" Stosownie natomiast do art. 134 p.p.s.a. sąd administracyjny obowiązany jest rozstrzygać w granicach danej sprawy i w przypadku oceny legalności postanowień w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego, winien ograniczyć się do badania tego czy DKIS miał podstawę do podjęcia tego rodzaju rozstrzygnięć oraz czy nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa formalnego w tym zakresie. Rozpoznając skargę na tego rodzaju rozstrzygnięcia sąd nie jest władny do wypowiadania się w kwestii prawidłowości oraz zgodności z prawem interpretacji ogólnej. Przechodząc na grunt zaskarżonego postanowienia dotyczącego Spółki, w oparciu o art. 134 p.p.s.a. i w związku z powołanym art. 14e § 1a pkt 2 o.p. sąd dokonał oceny, czy wskazane interpretacje: ogólna z 29.12.2017 r. i indywidualna z [...] października 2011 r. dotyczą tego samego stanu prawnego. Efekt tego porównania wypada na korzyść DKIS bowiem obie interpretacje dotyczą zakresu zwolnienia zawartego w art. 43 ust. 1 pkt 18a uVAT, a więc zwolnienia usług w zakresie opieki medycznej służących profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia oraz dostawy towarów i świadczenia usług ściśle z tymi usługami związanymi, świadczonych na rzecz podmiotów leczniczych na terenie ich przedsiębiorstw, w których wykonywana jest działalność lecznicza. Niezgodność (sprzeczność) pomiędzy interpretacją ogólną, a interpretacją indywidulną przejawia się zaś w tym, że w interpretacji indywidualnej dopuszczono zastosowanie zwolnienia z art. 43 ust. 18a uVAT wobec podmiotów świadczących usługi/dokonujących dostaw, które nie są podmiotami leczniczymi – wobec Strony skarżącej, natomiast interpretacja ogólna wykluczyła stosowanie przedmiotowego zwolnienia wobec takich podmiotów - którym status podmiotu leczniczego nie przysługuje. Co istotne sama Strona skarżąca przyznaje, że statusu podmiotu leczniczego nie posiadała na dzień wydania interpretacji indywidualnej: "Zatem, na dzień wydania Indywidualnej Interpretacji Podatkowej- Organ Podatkowy miał świadomość, iż Skarżąca nie była podmiotem leczniczym." (str. 4 skargi) Tym samym w oparciu o art. 14e § 1a pkt 2 o.p. DKIS miał prawo stwierdzić wygaśnięcie wydanej wobec Strony skarżącej interpretacji indywidualnej z [...] października 2011 r. nr [...] z uwagi na jej niezgodność z interpretacją ogólną Ministra Rozwoju i Finansów z 29 grudnia 2017 r. nr PT1.8101.5.2017.PSG.622 (Dz. Urz. Ministra Rozwoju i Finansów z 2018 r., poz. 5) wydaną w tym samym stanie prawnym. Odnosząc się do zarzutów i argumentacji skargi jak już wcześniej wskazano, Sąd nie jest władny skontrolować merytoryczną stronę interpretacji ogólnej, tym samym zarzuty skargi dotyczące wykładni art. 43 ust. 1 pkt 18a uVAT nie zasługują na uwzględnienie. Na marginesie jedynie należy wskazać, że w orzeczeniu z 20 września 2018 r. o sygn. akt I FSK 1484/16 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sadów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd: "... dostawy towarów bądź świadczenie usług wykonywane na rzecz zakładów opieki zdrowotnej przez podmioty trzecie - choćby nawet były ściśle związane z powyższymi usługami zwolnionymi - nie będą zwolnione od podatku na podstawie z art. 43 ust. 1 pkt 18a ustawy o VAT. Na podstawie tego przepisu zwolnione z podatku nie będą usługi dodatkowe świadczone na rzecz zakładów opieki zdrowotnej, które są związane z usługami opieki medycznej, lecz podmiot świadczący usługi dodatkowe wykonuje tylko te usługi, a nie wykonuje usług związanych z ochroną zdrowia (analogicznie: A. Bartosiewicz, Komentarz do art. 43 ustawy o VAT pkt 90, LEX)." Odnosząc się do zarzutów związanych z negatywnymi konsekwencjami wygaśnięcia interpretacji indywidualnej na gruncie ustawy z 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. poz. 646) i naruszenia zasad równości przedsiębiorców, czy też pewności prawa, to wskazać należy, że ustawodawca ma szeroką swobodę przy stanowieniu ulg podatkowych (jedyny wymóg to ustanowienie ulg w ustawie - art. 217 Konstytucji RP). Z drugiej strony ustawodawca przy ich stanowieniu powinien uwzględniać zasadę równości - wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jednakże podważenie zgodności z przepisami ustawy zasadniczej przepisów regulujących zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 18a, w związku z art. 43 ust. 17a uVAT wykracza poza przedmiot rozpoznawanej przez Sąd sprawy, a także zmierzałoby do zakwestionowania interpretacji ogólnej. W związku z powyższym z uwagi na brak naruszenia przepisów prawa Sąd orzekł, na podstawie art. 151 p.p.s.a. i oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło