I SA/Wr 871/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Jarosław Horobiowski (sprawozdawca),, Sędziowie: SWSA Tadeusz Haberka,, SWSA Dagmara Stankiewicz-Rajchman,, , po rozpoznaniu w Wydziale I, na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, w dniu 23 kwietnia 2025 r., sprawy ze skargi F.G.-S. z siedzibą w J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 22 listopada 2024 r. nr 0201-IEE2.7192.63.2024.3 w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego: oddala skargę w całości. 1. Postępowanie przed organami administracji publicznej. 1.1. Przedmiotem skargi Fundacji G. z siedzibą w J. (dalej: Fundacja, Strona, Żaląca, Skarżąca) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: DIAS, Dyrektor, organ odwoławczy) z dnia 22 listopada 2024 r. nr 0201-IEE2.7192.63.2024.3, utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Jeleniej Górze (dalej: NUS, Naczelnik, organ egzekucyjny) z dnia 21 października 2024 r. nr 0207-SEE.711.079737.2024.1, którym odmówiono zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...], [...], [...], wystawionych przez Prezydenta Miasta J. (dalej Prezydent, Wierzyciel). 1.2. Jak wynika z akt sprawy, NUS prowadzi wobec Fundacji postępowanie egzekucyjne na podstawie, wystawionych w dniu 14 grudnia 2021 r., tytułów wykonawczych o numerach: [...], [...], [...], obejmujących podatek od nieruchomości za lata 2016-2018. W toku prowadzonego postępowania organ egzekucyjny dokonał zajęcia: - wierzytelności z rachunku bankowego w S. S.A. – zawiadomieniem nr [...] z dnia 15 grudnia 2021 roku, - wierzytelności z rachunku bankowego w P. S.A. – zawiadomieniem nr [...] z dnia 2 maja 2022 roku, - wierzytelności z rachunku bankowego w I. S.A. – zawiadomieniem nr [...] z dnia 30 grudnia 2022 roku, - wierzytelności z rachunku bankowego w A. S.A. – zawiadomieniem nr [...] z dnia 28 maja 2024 roku, - nieruchomości położonej w J. przy ul. [...], dla której Sąd Rejonowy w J. prowadzi księgę wieczystą nr [...] – zawiadomieniem nr [...] z dnia 11 czerwca 2024 roku. Pismem z dnia 20 września 2024 r. Fundacja wniosła o zawieszenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, zważywszy na okoliczność, że: - sprawy są w sądach administracyjnych, - opodatkowano remontowaną szkołę eksperymentalną. NUS, dokonując oceny przesłanek do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, stwierdził, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku Strony, ponieważ wskazane przez nią okoliczności nie spełniają żadnej z przesłanek obligatoryjnego zawieszenia, o których mowa w art. 56 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm.; dalej u.p.e.a.), a do złożenia wniosku o zawieszenie legitymowany jest wyłącznie wierzyciel. W związku z tym, ww. postanowieniem z dnia 21 października 2024 r., odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o ww. tytuły wykonawcze. W zażaleniu z dnia 2 listopada 2024 r. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia z uwagi na rażące naruszenie przepisów postępowania. Postanowieniem z dnia 22 listopada 2024 r., DIAS utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego z dnia 21 października 2024 r., nie dopatrując się przy jego wydaniu żadnych uchybień przepisom prawa materialnego lub procesowego, które uzasadniałyby wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. 2. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji. 2.1. W skardze na ww. postanowienie DIAS Fundacja zarzuciła, że organ egzekucyjny skierował egzekucję do niewłaściwej nieruchomości, która jest zwolniona z podatku od nieruchomości, a powinien ją skierować do nieruchomości podlegającej opodatkowaniu, której dotyczy wymierzony podatek. Strona podkreśliła, że takie działanie stanowi umyślne niszczenie podmiotu prowadzącego szkołę eksperymentalną wbrew prawu. Z tego względu Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia w całości "na podstawie: 5) w innych przypadkach wskazanych w ustawie.". 2.2. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. 3.1. Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości – między innymi – przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W oparciu o art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. Zgodnie natomiast z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 3.2. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 3.3. Podstawą prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia jest przepis art. 56 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z jego brzmieniem, postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części: 1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej; 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany ze zobowiązanym, a jest prowadzona egzekucja z rzeczy lub prawa majątkowego, które nie wygasło wskutek śmierci zobowiązanego; 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego; 4) na żądanie wierzyciela; 5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Przesłanki, uzasadniające zawieszenie postępowania egzekucyjnego wymienione zostały w przytoczonym przepisie enumeratywnie i wyczerpująco. Użycie w treści tego przepisu sformułowania "ulega zawieszeniu" świadczy, że organowi egzekucyjnemu nie pozostawiono swobody wyboru rozstrzygnięcia. Jeżeli bowiem zachodzi którakolwiek z przesłanek, określonych w art. 56 § 1 pkt 1-5 u.p.e.a., to organ egzekucyjny ma obowiązek postępowanie zawiesić. W art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a. ustawodawca określił podmiot, który uprawniony jest do zgłoszenia żądania zawieszenia postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy nie zachodzą przesłanki tego zawieszenia wymienione w art. 56 § 1 pkt 1-3 i 5 u.p.e.a. Tak więc ustawodawca dopuszcza zawieszenie postępowania na żądanie wierzyciela w sytuacjach uzasadnionych jego interesem prawnym. Podstawą tego żądania muszą być uzasadnione okoliczności prawne, rodzące konieczność wstrzymania toku czynności postępowania egzekucyjnego. 3.4. Sąd podziela ocenę NUS i DIAS, że wskazane przez Skarżącą we wniosku oraz w zażaleniu, okoliczności, uzasadniające – jej zdaniem – zawieszenie egzekucji, nie znajdują się w katalogu przyczyn, które determinują konieczność zawieszenia postępowania egzekucyjnego, zgodnie z art. 56 § 1 pkt 1-3 i 5 u.p.e.a. Z tego powodu nie mogły być brane pod uwagę przez organ egzekucyjny jako przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku o zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Argumenty podniesione przez Fundację nie stanowiły także dla Wierzyciela powodów wystarczających, aby zdecydował się on na złożenie własnego wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego w trybie art. 56 § pkt 4 u.p.e.a. Prezydent bowiem wniosku takiego nie złożył, wręcz przeciwnie – w piśmie z dnia 18 października 2024 r. – wskazał, że nie należy zawieszać prowadzonego wobec Skarżącej postępowania egzekucyjnego, ponieważ decyzje, na podstawie których wystawiono tytuły wykonawcze nr: [...], [...], [...], posiadają przymiot ostateczności. Stan faktyczny w sprawie, potwierdzony przez organ egzekucyjny, nie budzi wątpliwości. Skarżąca nie wykonała obowiązków wskazanych w ww. tytułach wykonawczych. Oznacza to, że organ egzekucyjny, zgodnie z dyspozycją art. 6 § 1 u.p.e.a., miał obowiązek podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Podstawą wystawienia tytułów wykonawczych i wszczęcia postępowania egzekucyjnego był obowiązek obejmujący podatek od nieruchomości za lata 2016-2018, który dotychczas nie wygasł i pozostaje wymagalny. Wbrew stanowisku Skarżącej, w sprawie brak było jakichkolwiek podstaw do przyjęcia zasadności wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Nie wystąpiła bowiem żadna z przesłanek, o których mowa w art. 56 § 1 u.p.e.a. Po pierwsze dlatego, że żaden z przepisów u.p.e.a. nie przewiduje możliwości zawieszenia postępowania egzekucyjnego przez organ egzekucyjny na wniosek zobowiązanego lub dłużnika. Zawieszenie postępowania może nastąpić wyłączenie z urzędu albo na żądanie wierzyciela. Po drugie, odnosząc się do wielu zarzutów podniesionych w kontekście kwestionowanej odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego, należy wskazać, że dotyczą one głównie podważania zasadności decyzji administracyjnych, na podstawie których wystawiono ww. tytuły wykonawcze. Żadna z takich okoliczności nie mogła być jednak potraktowana przez organ egzekucyjny jako źródło informacji o wystąpieniu okoliczności, która dawałaby podstawę do zawieszenia postępowania. Inicjowanie postępowań sądowych w celu eliminacji z obrotu prawnego decyzji wymiarowych, stanowiących podstawę wystawienia tytułów wykonawczych, nie powoduje z mocy prawa obowiązku zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny może badać jedynie dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Tylko wydanie w toku postępowania sądowego postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji, z której wynika obowiązek podlegający egzekucji, zobowiązywałoby organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Poza tym badanie zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym przez organ egzekucyjny stanowiłoby przy tym o rażącym naruszeniu art. 29 § 1 u.p.e.a. w związku z art. 6 k.p.a. Z treści art. 29 § 1 u.p.e.a. expressis verbis wynika bowiem zakaz badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym przez organ egzekucyjny. Podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego w trybie art. 56 § 1 u.p.e.a. nie może stanowić również zarzut opodatkowania remontowanej szkoły eksperymentalnej, czy też skierowania egzekucji do niewłaściwej nieruchomości. Okoliczności te bowiem także nie przesądzają o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego w rozumieniu art. 56 § 1 u.p.e.a. W ocenie Sądu, organy obu instancji w sposób prawidłowy i wyczerpujący wyjaśniły zatem, dlaczego odmówiły zawieszenia postępowania egzekucyjnego w okolicznościach sprawy. 3.5. Odnosząc się natomiast do zarzutu braku organu uprawnionego do reprezentacji Fundacji w okresie od 2016 r. do maja 2024 r., który podniesiono po raz pierwszy w piśmie procesowym z dnia 29 grudnia 2024 r. (na k. 30-37 akt sądowych), podkreślić należy, że okoliczność ta nie występowała ani w dacie złożenia przez nią wniosku o zawieszenie egzekucji, ani później. Poza tym i tak nie mogłaby ona stanowić przesłanki zawieszenia, o której mowa w art. 56 § 1 pkt 3 u.p.e.a., ponieważ przesłanka ta dotyczy wyłącznie osób fizycznych i nie odnosi się do braków w organach umocowanych do reprezentacji tych zobowiązanych, którzy posiadają osobowość prawną albo tych zobowiązanych, którzy, nie posiadając takiej osobowości, stanowią jednostki organizacyjne, którym ustawa przyznaje zdolność prawną (por. tezę do wyroku WSA w Krakowie z dnia 6 kwietnia 2023 r. o sygn. akt I SA/Kr 170/23, publ. CBOSA). Warto przy tym podkreślić, jak wynika to z wydruku informacji odpowiadającej odpisowi pełnemu z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego w odniesieniu do Skarżącej (na k. 22-29 akt sądowych), że w okresie od dnia 19 grudnia 2013 r. do dnia 20 października 2023 r. jako prezes jej jednoosobowego zarządu ujawniony był M. G., który o fakcie swojej rezygnacji, dokonanej – jak twierdził – w lutym 2015 r., poinformował Sąd rejestrowy dopiero w dniu 16 października 2023 r., wiedząc, że następny prezes zarządu Skarżącej, który został po nim powołany, zmarł w 2016 r. i od tego czasu Strona nie miała swojego reprezentanta (por. kopia postanowienia Sądu rejestrowego z dnia 20 października 2023 r. na k. 38 akt sądowych). W tym miejscu przypomnieć trzeba, że w myśl art. 14 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. z 2024 r., poz. 979 ze zm.; dalej ustawa o KRS), podmiot obowiązany do złożenia wniosku o wpis do Rejestru nie może powoływać się wobec osób trzecich działających w dobrej wierze na dane, które nie zostały wpisane do Rejestru lub uległy wykreśleniu z Rejestru. Z kolei stosownie do dyspozycji art. 17 ust. 1 ustawy o KRS, domniemywa się, że dane wpisane do Rejestru są prawdziwe. Jednocześnie – jak stanowi ust. 2 tego artykułu – jeżeli dane wpisano do Rejestru niezgodnie ze zgłoszeniem podmiotu lub bez tego zgłoszenia, podmiot ten nie może zasłaniać się wobec osoby trzeciej działającej w dobrej wierze zarzutem, że dane te nie są prawdziwe, jeżeli zaniedbał wystąpić niezwłocznie z wnioskiem o sprostowanie, uzupełnienie lub wykreślenie wpisu. Oznacza to, że inni uczestnicy obrotu prawnego, w tym Wierzyciel i organ egzekucyjny, mieli prawnie usprawiedliwione podstawy do przyjęcia, że Fundacja – mimo nieujawnionej przez M. G. rezygnacji – ma wciąż w jego osobie swojego reprezentanta. Dodatkowo w przekonaniu tym organy podatkowe mógł utwierdzać fakt, że osoba ta w dalszym ciągu odbierała pisma w imieniu Fundacji, wskazując nawet w dniu 2 lipca 2024 r., że czyni to jako jej "przedstawiciel" (por. potwierdzenia odbioru przy k. 7, 20, 24 i k. 46-47 akt administracyjnych organu egzekucyjnego). Zresztą także po ustanowieniu nowego prezesa zarządu Fundacji w osobie S. J., którego ujawniono w rejestrze w dniu 11 października 2024 r., odbioru pism kierowanych do Skarżącej dwukrotnie dokonywał w dalszym ciągu M. G., określany jako "osoba uprawniona do odbioru w lokalu siedziby" (por. potwierdzenia odbioru przy k. 70 akt administracyjnych organu egzekucyjnego i przy k. 3 akt administracyjnych organu odwoławczego). Końcowo wskazać należy również, że odbiór przez M. G. w dniu 21 grudnia 2021 r. tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniami o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych, kierowanych wówczas do Fundacji, w sytuacji gdy figurował on wówczas w rejestrze jako jej prezes zarządu, pozwalał traktować to doręczenie jako prawnie skuteczne. To z kolei oznacza, że nawet ewentualne uznanie okoliczności, wskazanych we wniosku Strony z dnia 20 września 2024 r. o zawieszenie egzekucji, jako zarzutu z art. 33 § 1 i 2 u.p.e.a. (zgodnie z poglądem wyrażonym w tym zakresie w wyroku NSA z dnia 29 stycznia 2025 r. o sygn. akt I GSK 1082/21, publ. CBOSA), nie stwarzało przesłanki do obligatoryjnego zawieszenia egzekucji w myśl art. 35 § 1 u.p.e.a., ponieważ zarzut taki i tak nie byłby wniesiony w terminie 7 dni od daty doręczenia Fundacji odpisu tytułu wykonawczego, co – jak wyżej zaznaczono – nastąpiło w dniu 21 grudnia 2021 r. 3.6. Zgodnie z powołanym już wyżej przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach sprawy. Rozstrzyganie "w granicach danej sprawy", o którym mowa we wspomnianym przepisie, oznacza natomiast to, że sąd administracyjny nie może uczynić przedmiotem rozpoznania innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Innymi słowy, sąd jest związany granicami przedmiotu zaskarżenia, którym jest kwestionowany konkretny akt lub czynność. Określenie podstaw zaskarżenia ma zasadnicze znaczenie dla wyznaczenia zakresu kontroli sądu, gdyż stawiają one granice maksymalnego zakresu kontroli, poza który sąd wyjść nie może. W realiach przedmiotowej sprawy wniesiona skarga odnosi się do postanowienia odmawiającego zawieszenia postępowania na wniosek Skarżącej z dnia 20 września 2024 roku i w oparciu o przedstawione w nim okoliczności, a zatem rozstrzygnięcia o charakterze formalnym. Tym samym, poruszone w skardze kwestie dotyczące prawidłowości decyzji w zakresie wymiaru podatku od nieruchomości, czy też zaległości z tego tytułu pozostają poza zakresem kontroli sądowoadministracyjnej. Mając na uwadze wskazany na wstępie formalny aspekt postępowania na gruncie przepisów u.p.e.a. oraz przedmiot rozstrzygnięcia obu kwestionowanych postanowień w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego na wniosek Fundacji z dnia 20 września 2024 r., Sąd uznał, że rozpoznanie niniejszej skargi w granicach sprawy sprowadza się do zbadania prawidłowości wydania tych orzeczeń w kontekście podstaw prawnych zawieszenia egzekucji administracyjnej, sformułowanych w przepisach u.p.e.a. 3.7. Nie dopatrując się uzasadnienia w argumentacji podniesionej w skardze, a także innych naruszeń przepisów prawa, Sąd – w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a. – oddalił skargę jako nieuzasadnioną. 3.8. Skarga złożona w niniejszej sprawie została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do przepisu art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W sprawach, o których mowa w art. 119 p.p.s.a. Sąd nie jest związany wnioskiem strony o przekazanie sprawy do rozpatrzenia na rozprawie (por. wyroki NSA z dnia: 11 marca 2021 r. o sygn. akt I OSK 4109/18 oraz 7 września 2023 r. o sygn. akt III FSK 2769/21 – publ. w CBOSA).