I SA/Wr 898/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Anetta Chołuj, sędzia NSA Henryka Łysikowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi A spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności oddala skargę w całości. 1. Postępowanie przed organami podatkowymi. 1.1. Przedmiotem skargi A sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: skarżąca/ strona) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (dalej: organ podatkowy drugiej instancji) z dnia [...] lipca 2017r. nr [...] uchylające postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. (dalej: organ podatkowy pierwszej instancji) z dnia [...] kwietnia 2017r. nr [...] o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji własnej z dnia [...] września 2016r. nr [...] określającej stronie za czerwiec 2013r. kwotę zwrotu różnicy podatku od towarów i usług (dalej: VAT) w wysokości 25.889 zł oraz wysokość VAT, o którym mowa w art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011r., poz. 749 ze zm.; dalej: ustawa o VAT), w części dotyczącej kwoty zwrotu różnicy VAT i w tym zakresie umorzono postępowanie oraz utrzymujące w mocy ww. postanowienie organu podatkowego pierwszej instancji w pozostałej części. 1.2. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że organ odwoławczy uznał, że co się tyczy określenia kwoty zwrotu VAT na rzecz spółki to w tym zakresie decyzja nie nakłada na podatnika obowiązku podlegającego wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stąd też do tej części decyzji nie może mieć zastosowania przepis art. 239a i art. 239b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017r., poz. 201 ze zm. ; dalej: O.p.). W związku z powyższym uchylono w tej części postanowienie dotyczące nadania rygoru natychmiastowej wykonalności i umorzono postępowanie w sprawie na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) O.p. W ocenie organu podatkowego drugiej instancji spełnione zostały ustawowe przesłanki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności powołanej na wstępie decyzji organu podatkowego pierwszej instancji w zakresie określenia kwoty do wpłaty z tytułu VAT na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT w wysokości 772.951 zł, odwołano się tym samym do treści art. 239b § 1 pkt 2, art. 239b § 2 oraz art. 239 O.p. Podstawową przesłanką na jaką powołuje się organ podatkowy drugiej instancji jest brak majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę. Podkreślono bowiem, że spółka w toku prowadzonej kontroli nie wykazała majątku, na formularzu ORD-HZ, które dotyczy nieruchomości i praw majątkowych, które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej i rzeczy ruchomych oraz zbywalnych praw majątkowych, które mogą być przedmiotem zastawu skarbowego. Z informacji uzyskanych z centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców – CEPIK, wynika, że spółka nie posiada zarejestrowanych pojazdów. Z Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych wynika, że spółka nie posiada żadnych nieruchomości. W zeznaniu rocznym CIT-8 za 2012r. spółka wykazała stratę w wysokości 9.428,58 zł; za 2013r. – stratę w wysokości 1.808.236,66 zł; za 2014r. - stratę w wysokości 28.959 zł i za 2015r. – dochód w wysokości 371.958,98 zł, co jest kwotą nieproporcjonalnie niską w stosunku do zaległości podatkowej, wynikającej z nieostatecznej decyzji organu podatkowego pierwszej instancji. Okoliczności te wskazują, że spółka nie posiada możliwości do uregulowania ww. kwoty zaległości podatkowej. Wskazano, że na spółce ciążą też zaległości podatkowe z tytułu VAT w kwocie łącznie 3.490.413 zł (decyzja Dyrektora UKS określająca VAT za IV kw. 2012r., I kw. 2013r., czerwiec i maj 2013r. oraz grudzień 2015r.), które z uwagi na bezskuteczność egzekucji prowadzonej przez Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Skarbowego we W. pozostają niezaspokojone. Okoliczności te stanowią o istnieniu obawy, że zobowiązanie wynikające z decyzji nieostatecznej nie zostanie wykonane. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że obawa ta wynika również z okoliczności, że spółka nie wykazywała zobowiązań podatkowych w należnej wysokości, a poprawna kwota podatku wynika z decyzji organów podatkowych; kwoty te nie były przez spółkę regulowane co skutkowało podjęciem czynności egzekucyjnych; spółka uczestniczyła w transakcjach dotyczących oszustwa lub nadużyciu w VAT, pośrednicząc w handlu towarem (śruta sojowa) na dużą skalę, w ramach których zajmowała się przyjmowaniem i wystawianiem faktur oraz dokumentów magazynowych bez rzeczywistego kontaktu z towarem, bez usługi transportu, bez kontroli nad odbiorem towaru przez kontrahenta. Podniesiono też, że wspomnianą obawę uzasadnia również fakt złożenia wniosku o likwidację działalności przez spółkę i ogłoszenie przez Sąd Rejonowy dla W., IX Wydział Gospodarczy Krajowego rejestru Sądowego o wszczęciu postępowania o rozwiązanie bez przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego spółki (MSiG nr 41/2017 z dnia 28 lutego 2017r., poz. 7381). 2. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji. 2.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu spółka zaskarżyła ww. postanowienie organu odwoławczego w części, tj. w zakresie utrzymania w mocy postanowienia organu podatkowego pierwszej instancji w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 239b § 2 O.p. poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do nadania nieostatecznej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, podczas gdy wszechstronna i wyczerpująca analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do całkowicie przeciwstawnego wniosku, bowiem organ podatkowy nie uprawdopodobnił, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane, zaś obowiązek taki wynika wprost z powołanego powyżej przepisu. W związku z powyższym wniesiono o uchylenie postanowienia organu odwoławczego w zaskarżonej części oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. 2.2. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację własną zawartą w zaskarżonym postanowieniu. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: 3.1. Skarga jest bezzsadna. 3.2. Przedmiotem sporu między stronami jest kwestia zastosowania przez organy podatkowe wobec skarżącego rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 239b § 1 pkt 2 O.p. oraz art. 239b § 2 O.p. 3.3. Zgodnie z art. 239b § 1 pkt 2 O.p. decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy: strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Stosownie zaś do treści art. 239b § 2 O.p. przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. 3.4. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika wyraźnie, że spółka nie posiada majątku odpowiadającego wysokości zaległości podatkowej (kwocie 772.951 zł) wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy. Brak jest informacji na temat posiadanych nieruchomości czy ruchomości. Również dokonana analiza zeznań podatkowych wskazuje, że uzyskane dochody w 2015r. w wysokości 371.958,98 zł nie odpowiada wysokości ww. zaległości podatkowej, zaś w poprzednich latach spółka odnotowywała same straty (za 2012r. spółka wykazała stratę w wysokości 9.428,58 zł; za 2013r. – stratę w wysokości 1.808.236,66 zł; za 2014r. - stratę w wysokości 28.959 zł). Warto jest wskazać, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, że z treści art. 239b § 1 pkt 2 O.p. nie sposób wyinterpretować ciążącego na organie podatkowym obowiązku dokładnego i wyczerpującego ustalenia stanu majątkowego podatnika, zwłaszcza w sytuacji, gdy sam podatnik nie wskazał żadnych należących do niego składników majątku. Przepis ten nie nakłada na organy podatkowe obowiązku wykazania, jakimi składnikami majątkowymi podatnik dysponuje. Wystarczające jest wykazanie, że nie posiada on takiego majątku, który z uwagi na swą wartość umożliwiałby ustanowienie na nim stosownego zabezpieczenia. Ciężar poszukiwania takiego dowodu obciąża podatnika, gdyż jedynie wówczas możliwe będzie przeprowadzenie dowodu przeciwstawnego przez organ podatkowy. Wskazanie na istnienie składników majątkowych służyć może do ustalenia, iż nieprawdopodobnym było istnienie zagrożenia dla wykonania zobowiązania podatkowego (por. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2011 r., II FSK 1156/10, CBOSA). Tymczasem z samej treści skargi nie wynika aby skarżąca kwestionowała spełnienie przesłanki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności wynikającego z treści art. 239b § 1 pkt 2 O.p. 3.5. W istocie zawarta w skardze argumentacja sprowadza się jedynie do dość lakonicznego zakwestionowania przez skarżącą spełnienia przesłanki przewidzianej w treści art. 239b § 2 O.p. czyli uwypuklono brak uprawdopodobnienia przez organ podatkowy, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie przez skarżącą wykonane. Powyższemu przeczy jednak treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, z którego wyraźnie wynikają argumenty przemawiające za spełnieniem przesłanki z art. 239b § 2 O.p. Zaś sama skarżąca argumentów tych nie neguje. Należy uznać, że w sprawie organ odwoławczy uprawdopodobnił, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Świadczy o tym, że uwzględniając wysokość zaległości podatkowej - 772.951 zł oraz źródło jej powstania (podejrzenie świadomego uczestniczenia skarżącej w transakcjach wykorzystywanych do popełnienia oszustwa w VAT; zastosowanie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT) oraz brak posiadania majątku przez skarżącą, uwypuklono zachowanie skarżącej. Mowa tutaj o braku jakiejkolwiek współpracy podatnika w zakresie ujawnienia majątku na którym możliwe byłoby ustanowienie stosownego zabezpieczenia, istnienie innych zaległości podatkowych w wysokości 3.490.413 zł, co do których egzekucja stała się bezskuteczna oraz brak uregulowania ww. zaległości podatkowych przez skarżącą czy złożenie wniosku o likwidację spółki oraz wszczęcie przez sąd rejestrowy postępowania o rozwiązanie bez przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego spółki (MSiG nr 41/2017 z dnia 28 lutego 2017r., poz. 7381). Zdaniem Sądu są to wystarczające argumenty przemawiające za zaistnieniem przesłanki z art. 239b § 2 O.p. Stąd też należy uznać, że zarzut naruszenia art. 239b § 2 O.p. jest zarzutem bezskutecznym. 3.6. Z tych też względów skargę należało oddalić w całości na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017, poz. 1369 ze zm.).