I SA/Wr 932/17

WyrokWSA we Wrocławiu2017-12-13

Skład orzekający: Maria Tkacz-Rutkowska, Katarzyna Radom, Piotr Kieres

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej, gdy strona twierdziła, że nie otrzymała decyzji z powodu zmiany adresu zamieszkania, którego nie zgłosiła organowi?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, ponieważ strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Skoro strona była świadoma toczącego się postępowania i nie zgłosiła zmiany adresu zamieszkania w rejestrach, na które powołują się organy, ryzyko związane z niedostarczeniem korespondencji obciąża ją. Doręczenie decyzji na adres wskazany w rejestrach, mimo faktycznej zmiany miejsca zamieszkania, było skuteczne w drodze fikcji doręczenia.
Stan faktyczny
Skarżąca E.B. wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych. Decyzja została wysłana na adres wskazany przez skarżącą jako adres zamieszkania, jednak nie została odebrana i wróciła do nadawcy. Skarżąca twierdziła, że wyprowadziła się z tego adresu przed wydaniem decyzji i nie otrzymała jej. Organ odwoławczy odmówił przywrócenia terminu, uznając doręczenie za skuteczne w drodze fikcji prawnej, ponieważ skarżąca nie zgłosiła zmiany adresu zamieszkania w CEIDG ani w innych dokumentach podatkowych. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska (sprawozdawca), Sędziowie: sędzia WSA Katarzyna Radom, sędzia WSA Piotr Kieres, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi E.B na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia 24 czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę w całości. Zaskarżonym postanowieniem z 24 czerwca 2017 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. (dalej w skrócie: organ odwoławczy), po rozpoznaniu wniosku E. B. (dalej: strona, skarżąca, podatniczka) o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. (dalej: organ pierwszej instancji) z 10 listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Z akt sprawy wynika, że wskazaną powyżej decyzją z 10 listopada 2016 r. organ pierwszej instancji określił stronie zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości w wysokości 147.619 zł. Przesyłka zawierająca przedmiotową decyzję (zawierającą pouczenie o trybie i terminie wniesienia odwołania) została skierowana na adres wskazany przez skarżącą jako adres zamieszkania (tj.: ul. [...], S.-) - a po dwukrotnym awizowaniu w dniach 14 i 22 listopada 2016 r. - z uwagi na jej niepodjęcie przez adresatkę, zwrócona do nadawcy w dniu 29 listopada 2016 r. W dniu 10 kwietnia 2017 r. skarżąca wniosła do Urzędu Skarbowego w L. odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji. Wraz z odwołaniem strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że od grudnia 20 r. nie zamieszkuje w S.-, skąd przeprowadziła się do W., gdzie zamieszkuje do chwili obecnej przy ul. [...] . Na dowód powyższego podatniczka przedłożyła oświadczenie z 4 kwietnia 2017 r. T. S. - właściciela nieruchomości położonej w S.- przy ul. [...] , z którego wynika, że skarżąca mieszkała pod ww. adresem do grudnia 20 r., po czym się wyprowadziła. Jednocześnie strona wniosła o przesłuchanie w charakterze świadka T. S. na ww. okoliczność. Skarżąca wskazała, że nie ponosi winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania, gdyż decyzja z 10 listopada 2016 r. została jej doręczona dopiero w dniu 31 marca 2017 r. w trakcie przesłuchania przed organem podatkowym. Zdaniem podatniczki, dowodem potwierdzającym powyższą okoliczność jest protokół przesłuchania podejrzanego z 31 marca 2017 r. sporządzony przez starszego komisarza skarbowego w Urzędzie Skarbowym w L. - M. R., którą organy powinny przesłuchać w charakterze świadka. Powołanym na wstępie postanowieniem z 24 czerwca 2017 r. organ odwoławczy, działając na podstawie art. 216 § 1 w zw. z art. 163 § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 201, dalej "O.p."), odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia organ opisał przebieg dotychczasowego postępowania i wyjaśnił, że odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie do właściwego organu odwoławczego, za pośrednictwem organu, który wydał decyzję (art. 223 O.p.). Wskazał, że przesyłkę zawierającą przedmiotową decyzję próbowano doręczyć na adres, który strona wskazała jako adres zamieszkania od 25 czerwca 20 r. (tj. ul. [...] , S.-). Ponieważ w dniu 14 listopada 2016 r. listonosz nie zastał adresatki w ww. miejscu zamieszkania, przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni w placówce pocztowej. Po ponownym awizowaniu przesyłki w dniu 22 listopada 2016 r., z uwagi na nie podjęcie jej przez adresatkę, w dniu 29 listopada 2016 r. przesyłkę zwrócono do nadawcy. W ocenie organu odwoławczego, przesyłka została skierowana na prawidłowy adres podatniczki, tj. na adres, który podatniczka zgłosiła jako adres zamieszkania we wniosku o wpis do centralnej ewidencji i informacji o działalności gospodarczej (CEIDG-1), złożonym w dniu 25 czerwca 20 r. Zmiana adresu skarżącej nastąpiła dopiero w dniu 31 marca 2017 r. W konsekwencji, bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostaje przedłożone przez podatniczkę oświadczenie z 4 kwietnia 2017 r. T. S. - właściciela nieruchomości położonej w S.- przy ul. [...] , z którego wynika, że skarżąca mieszkała pod ww. adresem jedynie do grudnia 2013 r. Jednocześnie, uzasadniając odmowę przeprowadzenia dowodu z przesłuchania w charakterze świadka ww. T. S. organ stwierdził, że treść przedłożonego przez stronę oświadczenia z 4 kwietnia 2017 r. stanowi materiał dowodowy do oceny stanu faktycznego przedmiotowej sprawy. Podobnie, uzasadniając odmowę przeprowadzenia dowodu z przesłuchania w charakterze świadka pracownika US w L. – M.R. na okoliczność doręczenia podatniczce decyzji z 10 listopada 2016 r. w trakcie przesłuchania w dniu 31 marca 2017 r., organ stwierdził, że protokół przesłuchania sporządzony przez ww. pracownika znajduje się w aktach sprawy, a z jego treści wynika jedynie, że podatniczka wniosła o wydanie kserokopii protokołu. Organ odwoławczy podkreślił, że skarżąca miała świadomość prowadzenia wobec niej czynności sprawdzających w związku ze sprzedażą w dniu 18 sierpnia 2010 r. działki gruntu nr [...], zabudowanej budynkiem mieszkalnym, położonym we W. przy ul. [...]. Świadczy o tym notatka służbowa sporządzona w dniu 17 sierpnia 2016 r. przez pracownika US w L. - M. S. na okoliczność rozmowy telefonicznej przeprowadzonej z podatniczką. Końcowo organ wskazał, że w aktach sprawy znajduje się notatka służbowa sporządzona przez poborcę skarbowego z października 2016 r., z której wynika, iż poborca ten ustalił - w oparciu o informację uzyskaną od sąsiadki zamieszkałej przy ul. [...] 14 w S.- - że skarżąca nie mieszka i nie przebywa pod adresem przy ul. [...] w S.-. Jednakże, wobec faktu nie zgłoszenia przez podatniczkę zmiany adresu zamieszkania dla potrzeb organu podatkowego, powyższa informacja oraz oświadczenie świadka - T. S. pozostaje bez wpływu na uznanie za skuteczne doręczenia decyzji z 10 listopada 2016 r. W konsekwencji, organ odwoławczy stwierdził, że skarżąca nie uprawdopodobniła zaistnienia takiej przeszkody, która z przyczyn obiektywnych uniemożliwiłaby jej złożenie odwołania w terminie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145a § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 69 ze zm., dalej: p.p.s.a.), ewentualnie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. i przekazanie sprawy organowi odwoławczemu do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przypisanych, w tym należnych kosztów zastępstwa procesowego. Ponadto skarżąca, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. oraz art. 227 i art. 245 k.p.c. w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a., wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentu - oświadczenia T. S. na okoliczność zmiany przez skarżącą miejsca zamieszkania w grudniu 20 r. na adres: ul. [...] , W. Strona zarzuciła zaskarżonym decyzjom rażące naruszenie: 1. art. 187 § 1 w zw. z art. 191 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające w szczególności na zniweczeniu inicjatywy dowodowej skarżącej, opartej również na zeznaniach świadka - T. S., a także na zeznaniach skarżącej, czego skutkiem stało się dokonanie przez organ podatkowy błędnych i niekompletnych ustaleń faktycznych, całkowicie oderwanych od materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy; 2. art. 30 ust. 1-3 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (j. t. Dz. U. z 20 r. poz. 672 ze zm., dalej "s.d.g.") w zw. z art. 9 ust. 1d i art. 6 ust. 1 i ust. 1a ustawy z października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 476 ze zm., dalej: "ustawa o ewidencji") poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające w szczególności na błędnym i pozbawionym podstaw przyjęciu, że w przedmiotowej sprawie skarżąca, pomimo iż nie występuje jako przedsiębiorca, zobowiązana była do złożenia wniosku o zmianę wpisu w zakresie dotyczącym adresu zamieszkania; 3. art. 162 w zw. z art. 220 § 1 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające w szczególności na pozbawieniu skarżącej prawa do drugiej instancji, na skutek błędnego i pozbawionego podstaw przyjęcia, że strona w żaden sposób nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Zdaniem skarżącej, rozstrzygnięcie organu odwoławczego zostało oparte na błędnych i fragmentarycznych ustaleniach faktycznych, całkowicie oderwanych od materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy. Organ nie uwzględnił bowiem zeznań świadka oraz samej skarżącej, z których wynika, że strona od grudnia 20 r. nie zamieszkiwała już pod adresem przy ul. [...] w S.-. Skarżąca podkreśliła, że nie była zobowiązana zawiadomić organu podatkowego o zmianie miejsca zamieszkania, gdyż w przedmiotowej sprawie nie działała jako przedsiębiorca. Zdaniem strony, brak winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania wynika wprost z wyraźnego oświadczenia świadka - T. S.. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo organ wniósł o oddalenie wniosku strony o przeprowadzenie dowodu z dokumentu, tj. oświadczenia T. S. na okoliczność zmiany przez skarżącą miejsca zamieszkania w grudniu 2013 r. W ocenie organu, dowód ten nie jest niezbędny do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż wbrew podniesionym w niej zarzutom, zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W pierwszej kolejności, odnosząc się do sformułowanego przez stronę skarżącą w petitum skargi wniosku dowodowego, należy wskazać na regulację zawartą w art. 106 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zgodnie z art. 106 § 5 p.p.s.a. do postępowania dowodowego, o którym mowa w § 3, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Powyższa regulacja stanowi wyjątek od wynikającej z art. 3 § 1 p.p.s.a. zasady, zgodnie z którą sąd kontrolując legalność zaskarżonego aktu, opiera się na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem wydającym zaskarżoną decyzję. To organ administracji przed wydaniem rozstrzygnięcia ma obowiązek tak przeprowadzić postępowanie dowodowe, by zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności, które umożliwiają odpowiednie załatwienie sprawy. Sąd administracyjny nie może w tym zakresie zastąpić organu, gdyż naruszałoby to konstytucyjną zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Sąd administracyjny nie jest zatem uprawniony do dokonywania ustaleń, które miałyby służyć merytorycznemu rozstrzyganiu sprawy załatwionej zaskarżonym rozstrzygnięciem. Może on dokonywać jedynie takich ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem tego rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze, Sąd nie uwzględnił zgłoszonego przez stronę skarżącą wniosku o przeprowadzenie dowodu z dokumentu, tj. oświadczenia T. S. - właściciela nieruchomości położonej w S.- przy ul. [...] na okoliczność zmiany przez skarżącą miejsca zamieszkania w grudniu 2013 r., gdyż wniosek ten pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie. Przechodząc do kontroli zaskarżonego postanowienia na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 162 O.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1), przy czym podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi i jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (§ 2). W rozpoznawanej sprawie istotne jest spełnienie przez skarżącą przesłanki polegającej na "uprawdopodobnieniu braku winy w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania". W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że w kwestii oceny zasadności przywrócenia terminu należy stosować tzw. obiektywny miernik staranności. Z brakiem winy mamy do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu i tylko wówczas, gdy strona wykaże, że dołożyła najwyższej staranności, której obiektywnie można od niej wymagać w prowadzeniu sprawy. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przepis art. 162 § 1 O.p. nie uzależnia bowiem uprawnienia do przywrócenia terminu od stopnia zawinienia. Oznacza to, że każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu, wyłącza możliwość zastosowania tej instytucji. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania, wymaga więc uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej (przy rozumieniu umyślności jako zamierzonego działania sprzecznego z regułą lub regułami postępowania bądź na powstrzymaniu się od działania mimo obowiązku czynnego zachowania), ale także lżejszej jej postaci - niedbalstwa (rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zaliczyć można zdarzenia mające charakter siły wyższej, przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia (por. wyroki NSA: z 17 czerwca 2010 r. sygn. akt I FSK 356/09, z 23 marca 2011 r. sygn. akt II FSK 2125/09, czy z 17 kwietnia 20 r. sygn. akt I GSK 1407/11; dostępne na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdza, że w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do stwierdzenia istnienia okoliczności uzasadniających brak winy strony w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu nie powołała okoliczności uprawdopodobniających brak winy w niedochowaniu terminu, a jedynie wskazała na - jej zdaniem - popełnione przez organ pierwszej instancji uchybienia w doręczeniu decyzji z dnia 10 listopada 2016 r. Argumentacja wniosku (oraz skargi) sprowadza się w zasadzie do stwierdzenia, że od grudnia 2013 r. skarżąca nie zamieszkiwała w S.- przy ul. [...] , na który to adres organ próbował bezskutecznie doręczyć stronie przedmiotową decyzję. Zdaniem skarżącej, należy uznać, że decyzja z 10 listopada 2016 r. została jej skutecznie doręczona dopiero w dniu 31 marca 2017 r., tj. w dniu w którym wydano skarżącej w Urzędzie Skarbowym w L. kserokopię tej decyzji. We wniosku o przywrócenie terminu strona nie wykazała natomiast, że istniała konkretna, niemożliwa do usunięcia i przewidzenia przeszkoda do wniesienia odwołania w terminie, która uprawdopodobniłaby brak winy strony w jego uchybieniu. Zauważyć trzeba, że z akt przedmiotowej sprawy wynika faktycznie, iż wnioskiem z 31 marca 2017 r. podatniczka zwróciła się do organu podatkowego o wydanie kserokopii decyzji z 10 listopada 2016 r. i kserokopię tę otrzymała (adnotacja dokonana przez pracownika Urzędu Skarbowego w L. – A.S. oraz adnotacja skarżącej o odbiorze kserokopii decyzji, k. 60 akt organu pierwszej instancji). Powyższe okoliczności nie zmieniają jednak faktu, że przesyłka zawierająca decyzję organu pierwszej instancji została skierowana na adres wskazany przez skarżącą jako adres zamieszkania od 25 czerwca 2013 r. (zgłoszony przez podatniczkę we wniosku o wpis do centralnej ewidencji i informacji o działalności gospodarczej CEIDG-1), tj. na ul. Główną w S.-, a po dwukrotnym awizowaniu w dniach 14 i 22 listopada 2016 r., z uwagi na jej niepodjęcie przez adresatkę, zwrócona do nadawcy w dniu 29 listopada 2016 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru wraz z kopertą, k. 56). Skuteczne doręczenie decyzji z 10 listopada 2016 r. nastąpiło zatem w drodze fikcji doręczenia w dniu 28 listopada 2016 r. Należy zwrócić uwagę, że skarżąca była w pełni świadoma prowadzenia wobec niej czynności sprawdzających w związku ze sprzedażą w dniu 18 sierpnia 2010 r. działki gruntu nr [...], zabudowanej budynkiem mieszkalnym położonym we W. przy ul. [...]. Z akt sprawy wynika, że w dniu 17 sierpnia 2016 r. pracownik US w L. - M. S. skontaktowała się telefonicznie z podatniczką, informując o konieczności dostarczenia dokumentów do weryfikacji pod kątem skorzystania z ulgi mieszkaniowej w związku ze złożeniem zeznania PIT-39 za 2010 r. (notatka służbowa na okoliczność rozmowy telefonicznej przeprowadzonej z podatniczką, k. 4 akt organu pierwszej instancji). Pomimo uzyskania powyższej informacji, skarżąca nie przedłożyła dokumentacji dla celów skorzystania z ulgi mieszkaniowej, ani nie dokonała zgłoszenia zmiany swoich danych kontaktowych. Zmiana adresu miejsca zamieszkania przez stronę nastąpiła dopiero w trakcie spisywania protokołu przesłuchania podejrzanego w dniu 31 marca 2017 r. przez pracownika US - M. R. (na przesłuchanie skarżąca stawiła się w organie podatkowym w związku z przeprowadzoną rozmową telefoniczną z ww. pracownikiem; notatka służbowa z 23 marca 2017 r., k. 107 akt organu odwoławczego). W protokole przesłuchania skarżąca podała adres zamieszkania: ul. [...] , W. (k. 50 akt organu odwoławczego). Do dnia 31 marca 2017 r. organ podatkowy dysponował zatem jedynie adresem zamieszkania podatniczki zgłoszonym we wniosku o wpis do centralnej ewidencji i informacji o działalności gospodarczej, złożonym w dniu 25 czerwca 2013 r. Jako rodzaj wniosku w części 01 formularza wskazano - wniosek o zmianę wpisu w CEIDG. W części 04 formularza podatniczka wskazała adres zamieszkania: ul. [...] , S.- (we wcześniejszym wniosku o wpis do CEIDG podatniczka wskazała adres: ul. [...], [...] P.). W kolejnych wnioskach o zmianę wpisu w CEIDG (złożonych 26 sierpnia 20 r. oraz 29 września 2015 r.), o wpis informacji o zawieszeniu działalności gospodarczej (data złożenia 18 października 2013 r.) oraz o wykreślenie wpisu w CEIDG od dnia 29 września 2015 r. (data złożenia 29 września 2015 r.) w części 04 formularza (adres miejsca zamieszkania wnioskodawcy) skarżąca nie dokonywała wpisów. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy, z ustawy o swobodzie działalności gospodarczej wynika obowiązek przedsiębiorcy do złożenia wniosku o zmianę wpisu do centralnej ewidencji i informacji o działalności gospodarczej (CEIDG-1) w terminie 7 dni od dnia zmiany tych danych dotyczących miejsca zamieszkania i adresu zamieszkania przedsiębiorcy (art. 30 s.d.g.). Zgodnie natomiast z art. 9 ust. 1d ustawy o ewidencji w przypadku zmiany adresu miejsca zamieszkania przez podatnika będącego osobą fizyczną objętą rejestrem PESEL nieprowadzącą działalności gospodarczej lub niebędącą zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, za dokonanie aktualizacji uznaje się podanie przez tego podatnika aktualnego adresu miejsca zamieszkania w składanej deklaracji lub innym dokumencie związanym z obowiązkiem podatkowym. Podatnicy mogą również dokonać aktualizacji adresu miejsca zamieszkania według wzoru określonego na podstawie art. 5 ust. 5 ustawy. Z akt przedmiotowej sprawy wynika natomiast, że podatniczka nie zaktualizowała danych w zakresie miejsca zamieszkania, ani w okresie prowadzenia działalności gospodarczej, ani po zaprzestaniu prowadzenia tej działalności. W pierwszej kolejności zauważyć trzeba, że w okresie, który skarżąca wskazuje jako moment zmiany adresu zamieszkania (grudzień 2013 r.), strona prowadziła jeszcze działalność gospodarczą, a zatem zobowiązana była złożyć wniosek o zmianę wpisu w CEIDG-1. Ponadto, w będącej przedmiotem zaskarżenia sprawie, strona - pomimo, iż nie występuje jako przedsiębiorca - zobowiązana była, należycie dbając o prowadzenie swych spraw, wskazać prawidłowy (aktualny) adres zamieszkania, celem umożliwienia organom podatkowym doręczania jej korespondencji. Wskazać bowiem należy, że podatnicy mający miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (podlegający nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu) składają zeznanie do urzędu skarbowego według miejsca zamieszkania w ostatnim dniu roku podatkowego. Organem podatkowym właściwym miejscowo w sprawach należnego za dany rok podatkowy podatku dochodowego od osób fizycznych dla podatników, którzy zmienili miejsce zamieszkania lub pobytu, wskutek czego właściwy stał się organ podatkowy inny niż dotychczasowy - jest organ podatkowy właściwy według miejsca zamieszkania lub pobytu w ostatnim dniu roku podatkowego (§ 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 sierpnia 2005 r. w sprawie właściwości organów podatkowych Dz. U. z 2005 r. nr 165, poz. 71 ze zm.). Z materiału dowodowego wynika, że podatniczka w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą złożyła w Urzędzie Skarbowym w L. zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za 20 r. (PIT-36). W zeznaniu jako adres zamieszkania strona wskazała: S.-, ul. [...] . Ponieważ za 2014 i 2015 rok podatniczka nie składała deklaracji podatkowych, organ pierwszej instancji nie dysponował żadnym innym adresem podatniczki. Z systemu Rejestracji Centralnej Krajowej Ewidencji Podatników oraz z bazy danych systemu POLTAX Urzędu Skarbowego w L. wynikało natomiast jednoznacznie, że w okresie od 25 czerwca 20 r. do 30 marca 2017 r. skarżąca zamieszkiwała w S.- przy ul. [...] . W konsekwencji, za nieuzasadniony Sąd uznał zarzut dotyczący naruszenia art. 30 ust. 1-3 s.d.g. w zw. z art. 9 ust. 1d i art. 6 ust. 1 i ust. 1a ustawy o ewidencji poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym i pozbawionym podstaw przyjęciu, że w przedmiotowej sprawie skarżąca, pomimo iż nie występuje jako przedsiębiorca, zobowiązana była do złożenia wniosku o zmianę wpisu w zakresie dotyczącym adresu zamieszkania. Wysyłanie pism na adres wynikający z rejestrów będących w posiadaniu organu, nawet jeśli podatniczka faktycznie zamieszkiwała w innym miejscu, należy zatem uznać za prawidłowe. Przypomnieć w tym miejscu należy utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Od strony postępowania można oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw i w tym kontekście należy oceniać przesłankę braku winy w uchybieniu terminu z art. 162 O.p. Z całą stanowczością stwierdzić trzeba, że okoliczność niepoinformowania organów podatkowych o zmianie adresu zamieszkania w sytuacji, gdy skarżąca świadoma była toczącego się w stosunku do niej postępowania, z pewnością nie świadczy o działaniu ze szczególną starannością, a także nie stanowi o zaistnieniu trudnej i nieprzewidywalnej przeszkody, niemożliwej do przezwyciężenia. Ryzyko takiego działania obciąża skarżącą i w żadnym razie nie może świadczyć o braku jej winy, co nieuzasadnionym czyni zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 162 O.p. W ocenie Sądu bowiem, organ przekonująco uzasadnił brak powodów do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W sprawie nie doszło również do naruszenia zasady dewolutywności postępowania, a zatem nieuzasadniony jest zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 220 § 1 O.p. Sąd uznał, że nie sposób doszukać się też w sprawie objętej skargą naruszenia art. 187 § 1 i art. 191 O.p. Postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami je normującymi, a zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na poczynienie ustaleń faktycznych. Sprawa została rozstrzygnięta prawidłowo, a przesłanki wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zostały zbadane z poszanowaniem wskazanych przepisów prawa, co doprowadziło do wydania prawidłowego postanowienia, zawierającego w tym zakresie stosowne uzasadnienie. Wobec faktu niezgłoszenia przez podatniczkę w trakcie prowadzonej działalności gospodarczej we wniosku CEIDG-1, jak i w urzędzie skarbowym, zmiany adresu miejsca zamieszkania, słusznie uznał organ odwoławczy za pozostające bez wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie przedłożone przez podatniczkę: oświadczenie z 4 kwietnia 2017 r. właściciela nieruchomości położonej w S.- przy ul. [...] - T. S., w którym wskazał on, że skarżąca nie mieszka pod ww. adresem od grudnia 20 r., a także sporządzona przez poborcę skarbowego notatka służbowa z października 2016 r. (k. 58 organu pierwszej instancji), z której wynika, że skarżąca nie mieszka i nie przebywa pod adresem przy ul. [...] w S.-. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika bowiem bezspornie, że przesyłka zawierająca decyzję organu pierwszej instancji z 10 listopada 2016 r. skierowana została na adres strony wynikający z rejestrów będących w posiadaniu organu, a którego skarżąca - świadoma toczącego się w stosunku do niej postępowania - nie zaktualizowała. Słusznie też uznał organ odwoławczy, że zbędnym w sprawie będzie przesłuchanie w charakterze świadków: T. S. na okoliczność zmiany przez skarżącą miejsca zamieszkania w grudniu 20 r. (postanowieniem z 24 czerwca 2017 r. nr [...] organ odmówił przeprowadzenia wnioskowanego przez stronę dowodu uznając, że jego podjęcie zmierzałoby do ustaleń w zakresie wynikającym z przedłożonego przez stronę oświadczenia T. S. z 4 kwietnia 2017 r.), a także pracownika w US w L. – M.R. na okoliczność doręczenia podatniczce decyzji pierwszoinstancyjnej w dniu 31 marca 2017 r., gdyż protokół przesłuchania skarżącej jako podejrzanego sporządzony przez ww. pracownika został włączony do akt sprawy, a zawarty w nim wniosek o wydanie kserokopii protokołu pozostawał bez wpływu na doręczenie kwestionowanej decyzji. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło