I SA/Wr 952/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Olejnik po rozpoznaniu w dniu 2 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej z dnia 20 maja 2015 r. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w sprawie ze skargi R. S. i B. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu, wezwano stronę skarżącą zastępowaną przez profesjonalnego pełnomocnika do uiszczenia - w terminie 7 dni - wpisu od skargi, pod rygorem jej odrzucenia. Odpis zarządzenia został doręczony pełnomocnikowi w 29 kwietnia 2015 r. Wobec nieopłacenia skargi w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pełnomocnik strony skarżącej pismem z dnia 20 maja 2015 r. wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz o udzielenie skarżącym prawa pomocy w zakresie zwolnienia z uiszczenia wpisu sądowego. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu pełnomocnik podnosił, że termin do opłacenia skargi upływał w dniu 6 maja 2015 r. i w tym też dniu miał sporządzić i wysłać do tutejszego Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy. Jednakże z uwagi na przeprowadzenie zabiegu operacyjnego dziecka pełnomocnika, który miał miejsce w dniu 6 maja 2015 r. czynność ta nie została wykonana. Pełnomocnik skarżących wyjaśnił, że w okresie od dnia 6 maja 2015 r. do dnia 14 maja 2015 r. sprawował bezpośrednią opiekę nad dzieckiem (w załączeniu przedłożył uwierzytelniony odpis zwolnienia lekarskiego), zaś w dniach 6-7 maja 2015 r. przebywał w szpitalu. Postanowieniem z dnia 13 lipca 2015 r. odmówiono skarżącym przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W związku z niedopełnieniem przez stronę skarżącą czynności dla której termin został ustanowiony, tj. uiszczenia wpisu od skargi, Sąd pismem z dnia 25 sierpnia 2015 r. wezwał pełnomocnika strony skarżącej do uzupełnienia braku formalnego wniosku. Powyższe wezwanie doręczone zostało skutecznie pełnomocnikowi skarżącego w dniu 2 września 2015 r. Wpis sądowy od skargi został uiszczony w dniu 8 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jednocześnie zgodnie z art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona skarżąca powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Przystępując do oceny zasadności wniosku należy wskazać, że w pierwszej kolejności Sąd zobowiązany jest zbadać, czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony w zakreślonym przez ustawodawcę w art. 87 § 1 p.p.s.a. terminie. Biorąc pod uwagę fakt, iż pełnomocnik przebywał na zwolnieniu lekarskim w dniach od 7 do 14 maja 2015 r., to składając wniosek przywrócenie terminu w dniu 21 maja 2015 r. należy uznać, iż strona skarżąca dochowała siedmiodniowego terminu na jego złożenie. Jednocześnie należy zauważyć, że – w odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 25 sierpnia 2015 r. – strona uzupełniła braki formalne wniosku poprzez uiszczenie należnego w sprawie wpisu sądowego od skargi. O braku winy strony w uchybieniu terminu, można mówić w sytuacji, gdy istniały przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. takie, których strona przy zachowaniu należytej staranności i dołożeniu maksymalnego w danych warunkach wysiłku nie mogła usunąć. Art. 87 § 2 p.p.s.a. nie uzależnia przy tym możliwości przywrócenia terminu od stopnia zawinienia, co oznacza, że każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania tej instytucji. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności procesowej po upływie terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga więc uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej, rozumianej jako zamierzone działanie sprzeczne z regułami postępowania bądź powstrzymanie się od działania mimo obowiązku czynnego zachowania, ale także lżejszej jej postaci – niedbalstwa, polegającego na niedołożeniu należytej staranności (...). (por.: wyrok NSA z 21.12.2006r. sygn. akt I FSK 374/06, lex nr 262725). Oceniając w tym kontekście działanie pełnomocnika strony skarżącej, nie można przyjąć, że uchybienie terminowi do uiszczenia wpisu od skargi było niezawinione. W szczególności za niedającą się przezwyciężyć przeszkodę, nie mogą być uznane okoliczności faktyczne powołane we wniosku o przywrócenie terminu związane z chorobą dziecka pełnomocnika i w związku z tym koniecznością opieki nad nim. Należy podkreślić, że na profesjonalnym pełnomocniku ciąży obowiązek takiego zorganizowania prowadzonej działalności zawodowej, by odpowiednio zabezpieczać interesy swoich klientów również w przypadku choroby, czy innych przeszkód losowych. Stąd też wskazać należy, że o braku winy można mówić w sytuacji, gdy dana przeszkoda w dokonaniu czynności (jak np. choroba) skonfrontowana z obiektywnymi miernikami staranności prowadzi do wniosku, że zobowiązany do dokonania określonej czynności postępowania nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu do jej dokonania, nawet przy użyciu największego możliwego w danych warunkach wysiłku. Innymi słowy, jeżeli przy dochowaniu należytej staranności możliwe było dokonanie czynności w wyznaczonym terminie, to zaniechanie stosownych działań, dzięki którym termin mógłby być zachowany, świadczy o niemożności stwierdzenia braku winy w uchybieniu terminu. Sam fakt choroby, nawet poświadczony zaświadczeniem lekarskim, nie jest wystarczający dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. W orzecznictwie sądowym funkcjonuje bowiem pogląd, że nie każda choroba – niezdolność do pracy, powinna być uznana za przyczynę usprawiedliwiającą niedokonanie w terminie czynności procesowej, lecz jedynie taka, która rzeczywiście uniemożliwia dokonanie takiej czynności (por. postanowienia NSA: z dnia 10 kwietnia 2008 r., II OZ 310/08, z dnia 29 września 2012 r., sygn. akt I OZ 713/12, z dnia 6 maja 2010 r., sygn. akt I OZ 310/10, orzeczenia.nsa.gov.pl). Zasadność złożonego wniosku o przywrócenie terminu wywodzona jest, wyłącznie z faktu konieczności opieki nad chorym dzieckiem, która zdaniem pełnomocnika potwierdzona została wystawionym zaświadczeniem lekarskim. W związku z powyższym w ocenie Sądu nie można stwierdzić, czy faktycznie niemożliwym było dokonanie czynności procesowej przez pełnomocnika strony skarżącej lub też zlecenie dokonania czynności procesowej innej osobie. Z przedmiotowego wniosku nie wynika również to, czy pełnomocnik miał możliwość skorzystania z pomocy innej osoby bliskiej w opiece nad dzieckiem czy też był on jedynym opiekunem sprawującym piecze nad chorym dzieckiem. Ponadto, zabieg któremu poddano dziecko pełnomocnika miał miejsce w ostatnim dniu upływającego terminu, stąd też wnioskodawca powinien wskazać że nie miał możliwości wcześniejszego dokonania czynności, w sytuacji gdy przeprowadzony zabieg był zaplanowany, ewentualnie wykazać, iż był to zabieg niezaplanowany, którego konieczności wykonania w dniu 7 maja 2015 r. nie mógł wcześniej przewidzieć. Z treści wniosku nie wynika również, by pełnomocnik – w związku z koniecznością opieki na chorym dzieckiem – podjął starania w nawiązaniu kontaktu z mocodawcą w celu poinformowania, że w terminie otwartym do uzupełnienia braków formalnych nie będzie w stanie dokonać samodzielnie tych czynności. Tym bardziej, że czynność ta nie była obarczona przymusem adwokacko-radcowskim i uzupełnić powyższe braki formalne skargi mogła także sama strona, działając osobiście. W konsekwencji Sąd uznał, że w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy nie zostały zrealizowane przesłanki określone w art. 87 p.p.s.a., od których zaistnienia uzależnione jest uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności. W związku z czym, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.