I SA/Wr 955/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Olejnik po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2013r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" s.c. S. S., S. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] 2012r. Nr [...] w przedmiocie uznania za niezasadny zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących należności podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy lat 2009-2011 oraz tytułów wykonawczych obejmujących należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za poszczególne okresy. postanawia umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne. Pismem z dnia 10 lipca 2012 r. strona skarżąca "A" spółka cywilna S. S., S. S. wniosła skargę na w/w postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W.. Na podstawie informacji podanych przez S. S.- wspólnika skarżącej spółki cywilnej w piśmie z dnia 4 marca 2013 r., złożonym do akt tej sprawy Sąd powziął wiadomość o śmierci S. S. drugiego wspólnika strony skarżącej. Jak wynika z dołączonego do pisma odpisu skróconego aktu zgonu S. S. zmarł w dniu [...] 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje: Postępowanie należało umorzyć. Jak stanowi dyspozycja przepisu art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r.poz. 270 ze zm.; zwanej dalej p.p.s.a.), Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie to stanie się bezprzedmiotowe z przyczyn innych niż wymienione w pkt 1 - 2 w/w przepisu. W stanie faktycznym sprawy, tą "inną przyczyną" w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 u.p.s.a. jest rozwiązanie spółki cywilnej (będącej stroną skarżącą w sprawie), co potwierdza znajdujący się w aktch (k.47) akt zgonu S. S. z dnia 27 grudnia 2012r. W tym miejscu należy podkreślić, że co prawda w literaturze i orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że spółka prawa cywilnego nie ma osobowości prawnej, ani zdolności prawnej w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej (por. uchwała 7 sędziów SN z dnia 31 marca 1993 r., III CZP 176/92, OSNCP z 1993 r. Nr 10, poz. 171; uchwała 7 sędziów SN z dnia 26 stycznia 1996 r., III CZP 111/95, OSNCP z 1996 r. Nr 5, poz. 63; wyrok SN z 28 października 2003 r., I CK 201/02, Lex 151608) ale jednocześnie na gruncie prawa podatkowego posiada ona odmienny i zarazem niejednolity status. W podatku od towarów i usług (podobnie w podatku akcyzowym) ma ona status podatnika (nie jej wspólnicy), o czym stanowi art. 15 ust 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2013 poz. 35 ze zm.). Analogicznie na podstawie art. 46 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( t.j. Dz.U. 2009r., nr 201 poz 1285 ze zm.) płatnikiem składek jest spółka cywilna. Z kolei, na gruncie podatku dochodowego podmiotowość prawnopodatkowa przysługuje wspólnikom spółki cywilnej a nie spółce. Nie ma wątpliwości, że w przypadku śmierci jednego ze wspólników dwuosobowej spółki cywilnej następuje utrata jej bytu prawnego i podmiotowości na gruncie zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług oraz w podatku akcyzowym. Umowa spółki może zawierać postanowienia, na mocy których spadkobiercy wspólnika wchodzą w jego miejsce, jednak nie ma to postaci dziedziczenia. W takiej sytuacji, z którą jednak jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy umowy spółki (k. 12-14) nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie, spółka nie kończy swego bytu prawnego, tylko trwa nadal. W spółce mającej tylko dwóch wspólników, bez powyższego postanowienia w treści umowy, śmierć wspólnika powoduje rozwiązanie spółki. Taka sytuacja jak wynika z akt sprawy miała miejsce w niniejszej sprawie. Tym bardziej, że przepisy prawa podatkowego, co do zasady, nie przewidują następstwa prawnego w przypadku rozwiązania spółki cywilnej. W szczególności, nie są nimi wspólnicy zlikwidowanej spółki cywilnej, zaliczani do kręgu "osób trzecich" i odpowiadający za jej zobowiązania w szczególnym trybie, przewidzianym w przepisie art. 115 Ordynacji podatkowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2000 r., sygn. akt I SA/Kr 206/98, LEX nr 57967 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 412/07, LEX nr 334285). Nie ma wątpliwości, że adresatem zaskarżonego postanowienia i jednocześnie stroną skarżącą w niniejszym postępowaniu jest spółka cywilna. Wobec powyższego, śmierć jednego z wspólników dwuosobowej spółki cywilnej należało uznać w sferze skutków prawnych za równoznaczną z ustaniem bytu prawnego skarżącej spółki, co w konsekwencji spowodowało, że przestała istnieć strona postępowania sądowego, jakie zainicjowane zostało złożeniem skargi w sprawie. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie dyspozycji art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji