I SAB/Wr 2953/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Kieres po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I sprawy ze skargi M. T. B. C. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę postanawia I. odrzucić skargę, II. zwrócić Skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem wpisu od skargi. M.T.B.C. (dalej: Skarżąca) wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. (dalej jako Organ) w przedmiocie wniosku o wydania zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Skarga została poprzedzona ponagleniami na bezczynność organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu wskutek niewyczerpania środków zaskarżenia. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny obowiązany jest z urzędu badać, czy wniesienie skargi jest dopuszczalne. Negatywny wynik takiej kontroli skutkuje brakiem możliwości rozstrzygnięcia sporu i wydania w sprawie wyroku. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329) – dalej jako p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia, należy zaś rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia - taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie - przewidziany w ustawie (art. 53 § 2 p.p.s.a.). Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.). Zdaniem Sądu przedmiotu kontroli sądowoadministracyjnej skargi na bezczynność lub przewlekłość nie można identyfikować inaczej niż przy uwzględnianiu przepisów art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) – dalej jako k.p.a., definiujących odrębnie bezczynność i przewlekłość - odrębne stany rzeczy istniejące w niezakończonym i dotkniętym wadliwością naruszenia art. 12 i art. 35 k.p.a. postępowaniu administracyjnym. Przewlekłość i bezczynność są różnymi pojęciami prawnymi i odnoszą się do dwóch różnych stanów, celowo wyodrębnionych przez ustawodawcę. Ponadto należy również zwrócić uwagę, że ustawodawca w - regulującym sprawy z zakresu właściwości orzeczniczej sądów administracyjnych -przepisie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. posługuje się odrębnymi sformułowaniami: "bezczynność" i "przewlekłe postępowanie", zatem odwołując się do dyrektywy interpretacyjnej, zgodnie z którą różnym zwrotom nie należy nadawać tego samego znaczenia (zakaz wykładni synonimicznej) należy uznać, że ww. są różnymi sytuacjami (L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2010, s. 117 i n.) – por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 23 czerwca 2021 r. o sygn. akt I SAB/Wr 357/21 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Odnosząc się do stanu faktycznego wynikającego z akt administracyjnych niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że w toku postępowania wszczętego wnioskiem Strony skarżącej o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę zostały złożone ponaglenia, o których mowa w art. 37 k.p.a. Ponaglenia te Skarżąca odniosła jednak nie do stanu przewlekłości (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.) lecz bezczynności organu (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.). Wynika to jednoznacznie z treści ponagleń, w których Skarżąca wyraźnie wskazuje, że składa ponaglenie: w związku z kwalifikowaną przewlekłością organu poprzez pozostawanie bezczynnym i uznaje ową bezczynność organu administracji za rażące naruszenie prawa. Tymczasem przedmioty skarg na bezczynność i przewlekłość nie są tożsame, a obie sprawy nimi wywołane mogą istnieć niezależnie od siebie. Mając to na uwadze w przypadku, każdej z nich (skarg) wymagane jest spełnienie warunku, o którym mowa w art. 53 § 2b p.p.s.a. – wniesienie ponaglenia. Innymi słowy, aby skutecznie wnieść do sądu administracyjnego skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.) taką skargę musi poprzedzać ponaglenie na ten właśnie stan i analogicznie zaskarżenie bezczynności (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.) uzależnione jest od złożenie do organu ponaglenia na bezczynność (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 2020 r., o sygn. akt I FSK 495/20 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Ponaglenie na bezczynność organu nie zastępuje ponaglenia na przewlekłość postępowania i na odwrót. Mając powyższe na uwadze i stan sprawy, w którym złożono ponaglenia na bezczynność Organu (datowane na 24 listopada i 29 grudnia 2020 r. oraz 19 lutego i 19 marca 2021 r.), a skarga dotyczyła przewlekle prowadzonego postępowania to należało uznać, że Skarżąca przed wniesieniem skargi nie wyczerpała warunku, o którym mowa w art. 53 § 2b p.p.s.a. Implikuje to konsekwencje wynikające z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w postaci odrzucenia skargi, jako niedopuszczalnej, o czym orzeczono w pkt I sentencji. Na marginesie wskazać należy, że odrzucenie skargi w niniejszej sprawie nie ogranicza prawa Skarżącej do sądu, bowiem skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu, aż do chwili ustania stanu bezczynności/przewlekłości (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 25 marca 2020 r., sygn. akt II SAB/Po 139/19, CBOSA). O zwrocie uiszczonego wpisu, w wysokości 100 zł, Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w pkt II sentencji.