I SO/Wr 16/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. D. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego I. D. o wymierzenie grzywny Wojewodzie Dolnośląskiemu za nieprzekazanie skargi postanawia I. oddalić wniosek; II. zwrócić stronie skarżącej kwotę 100,00 zł (sto złotych 00/100) tytułem nadpłaconego wpisu sądowego od wniosku. Strona skarżąca w dniu 1 lipca 2022 r. (data nadania na poczcie) złożył skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy. Pismem z dnia 3 sierpnia 2022 r. (5 sierpnia 2022 r. wpływ do organu) Strona wniosła o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie skargi w terminie. W uzasadnieniu podał, że mimo upływu określonego w art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; p.p.s.a.) organ administracji nie przekazał sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jego oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Wniosek Strony o wymierzenie grzywny nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Z kolei w myśl art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Podnieść należy, że postępowanie sądowe o wymierzenie organowi grzywny za niedopełnienie obowiązków, wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a., wszczęte na wniosek skarżącego na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., jest odrębnym postępowaniem sądowym zmierzającym do ustalenia faktu przekazania bądź nieprzekazania Sądowi przez organ administracji publicznej wniesionej za jego pośrednictwem skargi wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy. W postępowaniu tym Sąd nie dokonuje zatem kontroli działalności administracji publicznej oraz nie rozstrzyga o zasadności skargi. Termin, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. jest terminem instrukcyjnym. Zatem samo jego uchybienie nie pociąga za sobą negatywnych skutków dla organu administracji publicznej, którego działalność zaskarżono. Wymierzenie zaś grzywny za niedochowanie przez organ administracji wymogów wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a., jest jedynie środkiem dyscyplinującym, mającym na celu doprowadzenie do wykonania przez organ administracji ciążącego na nim obowiązku procesowego. W doktrynie podkreśla się, że wskazany środek stanowi gwarancję procesową nadania biegu sprawie. Ma on skutecznie przeciwdziałać "przetrzymywaniu" skarg przez administrację (J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2004, str. 108). W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w piśmiennictwie powszechnie przyjmuje się, że zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. sformułowanie "sąd (...) może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny nie obliguje sądu do wymierzenia organowi grzywny w razie spełnienia wskazanych w nim przesłanek, a jedynie wprowadza fakultatywnie możliwość jej orzeczenia (por. postanowienia NSA: z 10 stycznia 2014 r., I OZ 1230/13; z 20 września 2018 r., sygn. akt I OZ 850/18; z 20 stycznia 2021 r., sygn. akt I OZ 1002/20). Podejmując rozstrzygnięcie w tej kwestii, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a., czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ obowiązek ten wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (por. postanowienie NSA z 19 listopada 2008 r., I OZ 850/08). Jeżeli np. sąd dojdzie do przekonania, że niedopełnienie obowiązku przekazania w terminie dokumentów wskazanych w art. 54 § 2 p.p.s.a. jest celowym działaniem organu, podjętym w zamiarze niedopuszczenia do szybkiego i sprawnego rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej, to wymierzenie organowi grzywny będzie zasadne w górnej granicy wymiaru. Dopuszcza się również sytuację, gdy sąd administracyjny odstępuje od wymierzenia grzywny (postanowienie NSA z 29 stycznia 2013 r., II OZ 21/13, akceptowane przez M. Jagielską, A. Wiktorowską, P. Wajdę w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C. H. Beck 2015, s. 343-344, nb 5). W niniejszej sprawie uchybienie przez organ terminowi przekazania skargi do Sądu jest bezsporne i wynosi 2 dni, jednakże mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy a mianowicie to, że organ przekazał skargę wraz z odpowiedzią i aktami sprawy przed wystąpieniem przez skarżącego z wnioskiem o wymierzenie grzywny, a nie dopiero na skutek wniosku o wymierzenie grzywny. Zaniechanie organu nie miało zatem na celu uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli sądowej. Biorąc pod uwagę, że opóźnienie było niewielkie (wyniosło 2 dni), a organ wyjaśnił przyczyny niedotrzymania terminu i wypełnił obowiązek (przekazał skargę Sądowi), Sąd uznał, że w tym przypadku ukaranie grzywną (nawet niewielką) stanowiłoby nieproporcjonalną karę do zaistniałego uchybienia. Przypomnieć trzeba, że wniosek o wymierzenie grzywny stanowi przede wszystkim środek dyscyplinujący działanie organu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., należało orzec jak w pkt I sentencji. Strona skarżąca uiściła tytułem wpisu sądowego od wniosku dwukrotnie kwotę 100,00 zł – łącznie 200,00 zł. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 225 p.p.s.a., należało zwrócić Stronie kwotę 100,00 zł, uiszczoną tytułem wpisu sądowego od wniosku, o czym postanowiono jak w pkt II sentencji.