II SA/Wr 1162/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Ewa Janowska – (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Kmiecik asesor sądowy Grażyna Jeżewska Protokolant: sekretarz sądowy Jolanta Hadała po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi L. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie refundacji wynagrodzenia pracownika młodocianego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...], nr [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Przedmiotem skargi wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez L. S. jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] wydana w oparciu o przepis art. 138 § 1 k.p.a. w związku z art. 6c ust. 2, art. 6 pkt 6 lit. e, art. 567 ust. 1 pkt 10 ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 6 poz. 56) utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] Nr [...] w sprawie odmowy przyznania środków z Funduszu Pracy na refundację za okres od 1 listopada 2002 r. do 31 stycznia 2003 r. wynagrodzeń i składek na ubezpieczenie społeczne młodocianej pracownicy zatrudnionej na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy ustalił, że L. S. wnioskiem z dnia 6 marca 2003 r. wystąpiła do Powiatowego Urzędu Pracy w K. o refundację środków z Funduszu Pracy z tytułu wynagrodzeń i składek na ubezpieczenie społeczne młodocianych pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego w zakładzie Fryzjerskim w W. Starosta [...] decyzją z dnia [...] odmówił stronie przyznania środków z Funduszu Pracy za okres od dnia 1.11.2002 r. do dnia 31.01.2003 r. w kwocie 449,30 zł na uczennicę A. W., z uwagi na ukończenie przez nią szkoły zawodowej w dniu 7 czerwca 2002 r. wraz z uzyskaniem oceny końcowej z praktycznej nauki zawodu. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji L. S. wniosła o jej uchylenie podnosząc, że umowa o pracę z młodocianą uczennicą A. W. została przedłużona do dnia 28 lutego 2003 r. co oznacza żądanie refundacji za zasadne. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji argumentując, że w sprawie zostały prawidłowo zastosowane przepisy prawa materialnego w odniesieniu do ustalonego stanu faktycznego. Organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z przepisem art. 57 ust. 1 pkt 10 powołanej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu środki z Funduszu Pracy przeznacza się na finansowanie między innymi wynagrodzeń wypłacanym młodocianym pracownikom, zatrudnionym na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, oraz składki na ubezpieczenie społeczne od refundowanych wynagrodzeń. Stosownie do przepisu art. 6 pkt 6 lit. e cyt. ustawy – starosta wydaje decyzję w sprawach o refundowanie pracodawcom wynagrodzeń i składek na ubezpieczenie społeczne młodocianych pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o prace w celu przygotowania zawodowego. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych ich wynagradzania (Dz. U. Nr 60, poz. 278) w § 6 ust. 1 określa, że nauka zwodu trwa do 36 miesięcy, nie krócej jednak niż 33 miesiące. Z przepisu § 11 ust. 4 powołanego rozporządzenia, jak podkreślał organ odwoławczy, wynika dla młodocianych zatrudnionych u pracodawców będących rzemieślnikami – dokształcających się w innych formach niż szkolne – obowiązek zdania egzaminu kwalifikacyjnego na czeladnika przeprowadzany przez komisje egzaminacyjne izb rzemieślniczych zgodnie z przepisami o egzaminach kwalifikacyjnych na tytuł czeladnika i mistrza w zawodzie. Egzamin ten jest równorzędny z egzaminem nauki zawodu i powinien być przeprowadzony do końca roku szkolnego. W rozpatrywanej sprawie organ ustalił, iż młodociana pracownica A. W. złożyła w dniu 17 lutego 2003 r. egzamin czeladniczy w rzemiośle fryzjerstwo i uzyskała świadectwo czeladnicze nr [...]. Zdaniem organu odwoławczego przepis § 12 ust. 1 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów pozwala na przedłużenie czasu trwania nauki zawodu, jeżeli młodociany dokształcający się w zasadniczej szkole zawodowej nie otrzymał promocji do klasy programowo wyższej lub nie ukończył szkoły nie więcej jednak niż o 12 miesięcy, w celu umożliwienia dokończenia nauki w szkole, a w innych uzasadnionych przypadkach nie więcej niż o 6 miesięcy. W konsekwencji, w ocenie organu odwoławczego nie można było, mając na uwadze powołane przepisy, przedłużyć czasu trwania nauki zawodu młodocianej pracownicy A. W., ponieważ szkołę zawodową ukończyła w dniu 7 czerwca 2002 r. Oznacza to brak przesłanek do przyznania refundacji w z tytułu wynagrodzeń wypłacanym młodocianym pracownikom zatrudnionym na podstawie umowy o prace w celu przygotowania zawodowego w świetle art. 57 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, skoro jak akcentował organ odwoławczy, umowa o pracę zawartą z A. W. po dniu 7 czerwca 2002 r., nie mogła być zawarta w celu przygotowania zawodowego. W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc, że jest ona niezgodna z prawem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie należy odnotować, że skoro skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r., to w oparciu o art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny. Na zasadzie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzygają spory kompetencyjne i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa wyżej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym, podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Tak przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji wykazała, że decyzje te nie odpowiadają wymogom prawa. Jednakże zgodzić się należało w pierwszym rzędzie z organami, że materialną prawną podstawą rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 57 ust. 1 pkt 10 ustawy z 14 grudnia 1994 o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 Nr 6, poz. 56 zez zm.) w brzmieniu: - środki Funduszu Pracy przeznacza się na finansowanie wynagrodzeń wypłacanych młodocianym pracownikom, zatrudnionym na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, oraz składki na ubezpieczenie społeczne od refundowanych wynagrodzeń. W tym miejscu należy zauważyć, iż zatrudnianie młodocianych regulują przepisy kodeksu pracy. Zgodnie z art. 190 k.p. młodocianym jest osoba, która ukończyła 16 lat a nie ukończyła 18 lat, przy czym młodociany nie posiadający kwalifikacji zawodowych może być zatrudniony tylko w celu przygotowania zawodowego – art. 191 § 2 k.p. przepis ten zawiera jednocześnie upoważnienie ustawowe dla Rady Ministrów do określenia zasad i warunków odbywania przygotowania zawodowego oraz zasad wynagradzania młodocianych w tym okresie. Wydane na podstawie powołanego wyżej przepisu kodeksu pracy przepisy wykonawcze, a więc rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. Nr 60 poz. 278 ze zm.) określają, że przygotowanie młodocianych pracowników może odbywać się przez: 1) naukę zawodu, 2) przyuczenie do wykonywania określonej pracy. Nauka zawodu ma na celu przygotowanie młodocianego do pracy w charakterze wykwalifikowanego robotnika lub czeladnika i obejmuje praktyczną naukę zawodu organizowaną u pracodawcy na zasadach ustalonych w odrębnych przepisach oraz dokształcanie teoretyczne. Nauka zawodu odbywa się poprzez pracę realizowaną w oparciu o umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego zawartą zgodnie z przepisem § 5 i 6 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów. Stosownie do § 11 rozporządzenia nauka zawodu młodocianego kończy się egzaminem, a młodociani zatrudnieni u pracodawców będących rzemieślnikami dokształcający się w zasadniczych szkołach zawodowych zdają egzamin kwalifikacyjny na tytuł czeladnika przeprowadzany przez komisje egzaminacyjne izb rzemieślniczych, zgodnie z przepisami o egzaminach kwalifikacyjnych na tytuły czeladnika i mistrza w zawodzie. Osoby, które przed ukończeniem nauki zawodu osiągnęły pełnoletniość, kończą tę naukę na warunkach określonych dla młodocianych – § 11 ust. 4 cyt. rozporządzenia. Z lektury akt wynika, że młodociana pracownica A. W. zatrudniona u rzemieślnika w zawodzie fryzjer – L. S., ukończyła zasadniczą szkołę zawodową w dniu 7 czerwca 2002 r., natomiast egzamin czeladniczy wymagany przepisem § 11 rozporządzenia złożyła w dniu 17 lutego 2003 r. Niesporne w sprawie jest, że do dnia złożenia egzaminu czeladniczego młodociana legitymowała się zawartą umową o pracę w celu przygotowania zawodowego. W ocenie Sądu, mając na uwadze regulacje zawarte w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. należy przyjąć, że do czasu zdania egzaminu przed odpowiednimi organami samorządu rzemieślniczego, nie została ukończona nauka zawodu młodocianego pracownika. Oznacza to, iż w rozpatrywanej sprawie młodociana pracownica A. W. pozostała w stosunku zatrudnienia w celu przygotowania zawodowego w także okresie od 1 listopada 2002 r. do 31 stycznia 2003 r. Zatem za okres ten, wynagrodzenie wypłacane młodocianej pracownicy winno podlegać refundacji ze środków Funduszu Pracy stosownie do przepisu art. 57 ust. 1 pkt 10 omawianej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Przepis ten bowiem nie zawiera żadnych dodatkowych ograniczeń poza spełnieniem przesłanki o zatrudnieniu przez pracodawców młodocianych na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego. Sąd nie podzielił stanowiska organu odwoławczego zaprezentowanego w zaskarżonej decyzji, a pozwalającego na przedłużenie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, tylko w przypadku, gdy młodociany nie otrzymał promocji do klasy programowo wyższej lub nie ukończył szkoły, ponieważ przepis na który powołuje się organ (§ 12 rozporządzenia) nie dotyczy rozpatrywanej kwestii (zasadnicza szkoła zawodowa została ukończona przez młodocianą w terminie). Przepis ten nie zmienia ogólnej regulacji pozwalającej na zatrudnianie młodocianego w oparciu o pisemną umowę o pracę zawartą tylko w celu przygotowania zawodowego (art. 191 § 2 k.p., art. 195 k.p. i § 3 rozporządzenia), które trwa do czasu ukończenia nauki zawodu stosownym egzaminem (§ 11 rozporządzenia). Z przedstawionych wyżej względów należało uznać, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i dlatego działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 wyroku oparte jest o przepis art. 152 powołanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.