II SA/Wr 118/08
WyrokWSA we Wrocławiu2009-02-12
Skład orzekający: Anna Siedlecka, Alicja Palus, Olga Białek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu nadzoru budowlanego, wydana przez pracownika, przeciwko któremu wszczęto postępowanie karne w związku z tą sprawą, jest legalna?Ratio decidendi
Decyzja organu nadzoru budowlanego wydana przez pracownika, przeciwko któremu wszczęto postępowanie karne w związku z tą sprawą, narusza prawo w sposób stanowiący podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 24 § 1 pkt 6 k.p.a., pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu z mocy prawa od udziału w postępowaniu, jeśli wszczęto przeciw niemu dochodzenie, postępowanie dyscyplinarne lub karne. Wszczęcie takiego postępowania karnego skutkuje wyłączeniem pracownika, co czyni wydaną przez niego decyzję nielegalną.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych polegających na wymianie pokrycia dachowego. Skarżący zarzucili, że decyzja została wydana przez osobę, przeciwko której toczy się postępowanie karne związane z tą sprawą. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając naruszenie prawa stanowiące podstawę do wznowienia postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
W IMIENIU PRZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 lutego 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Siedlecka Sędziowie: Sędzia WSA Alicja Palus /sprawozdawca/ Asesor WSA Olga Białek Protokolant Kinga Kręc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 lutego 2009 r. sprawy ze skargi B. i A.M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie prowadzenia robót budowlanych polegających na wymianie pokrycia dachowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Decyzją z dnia [...]r. /znak: [...]/ wydaną na podstawie art. 105 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie prowadzenia robót budowlanych, polegających na wymianie pokrycia dachowego z dachówki ceramicznej na części budynku mieszkalnego zlokalizowanej na działce nr 965 przy ul. [...] w L., bez wymaganego zgłoszenia właściwemu organowi.
W uzasadnieniu decyzji organ orzekający wyjaśnił, że w toku postępowania ustalono prowadzenie na budynku mieszkalnym przy ul. [...] w L., usytuowanym na działkach nr 964 i 965 robót budowlanych polegających na wymianie pokrycia dachowego z dachówki ceramicznej na nowe pokrycie z dachówki zakładkowej na całości dachu z wymienieniem całości rynien i rur spustowych, bez wymaganego zgłoszenia.
Organ podał następnie, że wobec tych ustaleń postanowieniem z dnia [...] r. wstrzymano prowadzenie robót i nałożono na inwestorów obowiązek przedstawienia oceny technicznej wykonanych robót, sporządzonej przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane odpowiedniej specjalności. Strony złożyły zażalenie od tego postanowienia. Po rozpatrzeniu zażalenia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. postanowieniem nr [...] z dnia [...]r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu swego postanowienia organ II instancji wskazał na to, iż niedostatecznie wyjaśniono kwestię kto jest inwestorem przedmiotowych robót remontowych, bowiem B. i A.M. partycypowali w kosztach związanych z wymianą rynien na całości budynku, do czego zobowiązali się na mocy umowy cywilnoprawnej, której kopia znajduje się w aktach sprawy. Wobec tego, biorąc pod uwagę definicję terminu "inwestor" rozumianą w tym przypadku jako osób podejmujących nakłady na podnoszenie techniczno-ekonomicznego poziomu budowli i innych stałych obiektów, przytoczoną przez organ II instancji za ,.Ilustrowaną encyklopedią architektury i budownictwa" pod redakcją W. Szolgina /Warszawa 1982/, należy stwierdzić, że zarówno B. i A.M., jak i A. i J.K. ponieśli nakłady na remont przedmiotowego dachu.
Pomimo złożonego zażalenia w dniu 29 listopada 2007r. A.K. przedłożyła ocenę techniczną, sporządzoną przez M.Ś., posiadającego uprawnienia budowlane o specjalności konstrukcyjno-budowlanej. Z oceny tej wynika, że roboty budowlane obejmujące wymianę pokrycia dachowego na przedmiotowej części zostały wykonane prawidłowo i stan techniczny pokrycia ocenia się jako bardzo dobry. W takiej sytuacji należy uznać, że dalsze prowadzenie postępowania przez organ nadzoru budowlanego staje się bezprzedmiotowe i jako takie podlega umorzeniu, gdyż nie znajdują tu zastosowania przepisy art. 51 ustawy – Prawo budowlane. W kontekście tego stwierdzenia powiatowy organ nadzoru budowlanego powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2005r. /sygn. akt VII SA/Wa 493/04, Lex nr 169372/, w którego uzasadnieniu Sąd uznał, że "gdyby organ nadzoru budowlanego w następstwie oceny dokumentacji przedłożonej przez inwestora uznał, że wykonane roboty nie uchybiają żadnym przepisom budowlanym /.../ winien po prostu umorzyć swoje postępowanie, albowiem przepis art. 51 ustawy – Prawo budowlane nie daje mu materialnoprawnej podstawy do wypowiedzenia się w takiej sytuacji".
Odwołanie od opisanej powyżej decyzji wnieśli B. i A.M., zarzucając w nim, że: decyzja została wydana przez osobę, przeciwko której toczy się w Prokuraturze postępowanie o działanie na ich szkodę; niedorzeczne jest powoływanie się na "Ilustrowaną encyklopedię architektury i budownictwa" pod redakcją W. Szulgina; decyzja jest niezgodna z prawem i brak jest dla niej podstaw merytorycznych.
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. Nr [...] stosując przepis art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu tego orzeczenia organ odwoławczy opisał w szczegółowy sposób stan faktyczny sprawy oraz podjęte w niej dotychczas czynności orzecznicze, a następnie stwierdził, że w zaskarżonej decyzji nie dopatrzył się nieprawidłowości merytorycznych ani formalnych. Następnie wyjaśnił, że omawiane roboty należy zakwalifikować w świetle ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /tekst jednolity: Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm./ jako remont, czyli wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym /art. 3 pkt 8 p.bud./. Zgodnie z unormowaniem zawartym w art. 30 ust. 1 pkt 3, w związku z art. 29 ust. 2 pkt 1, remont wymaga uprzedniego zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Inwestorzy zgłosili wprawdzie zamiar wymiany pokrycia dachowego na przedmiotowym budynku, tym niemniej zgłoszenie obejmowało wymianę tylko części pokrycia dachowego. Tym samym, wobec wykonania robót wykraczających poza zakres zgłoszenia, należało uznać niniejszą inwestycję za samowolę budowlaną, która jest sankcjonowana przepisami ustawy prawo budowlane.
Wykonanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego, bez stosownego pozwolenia lub zgłoszenia, powoduje dla organu nadzoru budowlanego konieczność wszczęcia i prowadzenia postępowania naprawczego określonego w art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Jeżeli samowolne roboty są w trakcie realizacji, organ wydaję postanowienie, o którym mowa w art. 50 ust. 1, o wstrzymaniu robót, które traci ważność po upływie 2 miesięcy do dnia doręczenia, chyba, że w tym czasie została wydana decyzja, o której mowa w art. 50a pkt 2 albo w art. 51 ust. 1 p.bud. Natomiast, jeżeli roboty zostały zakończone to, zgodnie z art. 51 ust. 7 powoływanej ustawy, należy zastosować przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3. W przypadku braku możliwości naprawy tj. doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem organ winien nakazać, w zależności od charakteru i zaawansowania robót, w drodze decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1, zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części. Decyzja taka kończy postępowanie.
Natomiast, jeżeli istnieje możliwość doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego powinien nałożyć, w drodze decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 obowiązek wykonania określonych czynności lub robót, w celu doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z przepisami. Wyznaczony w decyzji termin powinien być możliwie krótki, ale prawnie i technicznie uzasadniony. Postępowanie jest wówczas kontynuowane zgodnie z ust. 3 omawianego artykułu.
Należy jednak podkreślić, że, jeżeli w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organ nadzoru budowlanego uzna, że nie ma konieczności wydawania w sprawie decyzji merytorycznej, ponieważ wszystkie czynności, które ewentualnie można nakazać w sprawie zostały już dobrowolnie wykonane bądź nie ma potrzeby ich wykonywania ze względu na brak wątpliwości, co do poprawności wykonanych prac pod względem techniczno-budowlanym, to powinien wydać decyzję o umorzeniu postępowania w trybie art. 105 § 1 kpa. Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w przytoczonym wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (sygn. akt VII SA/Wa 493/04 LEX nr 169372).
Ponieważ z przedłożonej w postępowaniu, przez A.K., oceny technicznej wykonanych robót, wynika, że przedmiotowe roboty budowlane zostały wykonane prawidłowo i stan techniczny pokrycia dachowego ocenia się jako bardzo dobry, należy uznać zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszoinstancyjnego za w pełni uzasadnione w świetle zebranego materiału dowodowego i zgodne z obowiązującym porządkiem prawnym.
Wojewódzki organ nadzoru budowlanego wskazał ponadto, że celem postępowania naprawczego prowadzonego w oparciu o przepisy art. 50-51 ustawy - Prawo budowlane, nie jest karanie inwestora za samowolne wykonanie robót lecz doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, przy czym przez stan "zgodności z prawem" rozumieć należy tylko prawidłowość pod względem techniczno-budowlanym. Dlatego, jeżeli wykonane roboty są poprawne pod względem techniczno-budowlanym, nie ma podstaw do wydawania przez organ nadzoru budowlanego jakichkolwiek nakazów, w tym rozbiórki obiektu lub jego części. Brak zgody współwłaścicieli budynku na wykonanie tych robót nie ma znaczenia w postępowaniu naprawczym prowadzonym w oparciu o te przepisy.
Odnosząc się do zarzutu, że decyzja została wydana przez osobę, przeciwko której toczy się postępowanie prokuratorskie o działanie na szkodę odwołujących, należy stwierdzić, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. jest organem właściwym rzeczowo i miejscowo do rozpatrywania przedmiotowej sprawy. Organ ten nie został wyłączony od udziału w postępowaniu przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] odmówił wyłączenia, na wniosek B. i A.M., Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L., od udziału w sprawie robót budowlanych w budynku mieszkalnym na działce nr 965 przy ul. [...] w L.. W tej sytuacji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. był zobligowany do załatwienia rozpatrywanej sprawy.
Odnośnie argumentu niedorzeczności powoływania się przez organ na "Ilustrowaną encyklopedię architektury i budownictwa" pod redakcją Witolda Szolgina /Warszawa 1982/, należy podkreślić, że powołanie się na ww. wydawnictwo miało miejsce w kontekście ustalenia inwestorów robót. Wg tej publikacji pod pojęciem inwestora należy rozumieć osoby lub instytucje podejmujące nakłady gospodarcze przeznaczone na tworzenie nowych lub powiększanie, przekształcanie lub podnoszenie techniczno-ekonomicznego poziomu urządzeń, budowli i innych stałych obiektów. Kwestia ustalenie inwestorów robót została podniesiona przez organ odwoławczy, w postanowieniu z dnia [...]r., Nr [...], w związku ze znajdującą się w aktach sprawy kopią umowy zawartej pomiędzy A.K. a B. i A.M., z której wynika, iż A.K. zobowiązuje się do wykonania na swój koszt remontu dachu łącznie z uporządkowaniem terenu budowy oraz usunięciem gruzu powstałego przy remoncie dachu, zaś Państwo M. zobowiązują się w ramach remontu dachu do pokrycia kosztów wymiany rynien i naprawy przewodów kominowych. Ustalenie inwestora robót ma bardzo istotne znaczenie w postępowaniu naprawczym, gdyż ewentualne nakazy wykonania określonych robót lub czynności, wydawane przez organ nadzoru budowlanego w sprawie, powinny zostać w pierwszej kolejności skierowane właśnie do inwestora lub inwestorów. Należy wyjaśnić, że przepisy ustawy Prawo budowlane, nie zawierają definicji pojęcia "inwestor", przez co należy się odwołać do definicji zawartych w publikacjach naukowych. Wydaje się, że przedstawiona wyżej interpretacja pojęcia inwestor nie budzi kontrowersji i sporów, gdyż w powszechnym znaczeniu słowo inwestor określa osobę która ponosi nakłady w związku z robotami budowlanymi.
Prawidłowość decyzji wydanej w postępowania odwoławczym zakwestionowali B. i A.M. wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W uzasadnieniu skargi zarzucili organom orzekającym w sprawie rażące błędy w działaniu, wydawanie decyzji na podstawie nieprawidłowych przesłanek oraz uniemożliwienie im uczestniczenia w postępowaniu w sposób gwarantowany przepisami prawa.
Ponadto stwierdzili, że argumentacja powołana przez organ odwoławczy jest w oczywisty sposób sprzeczna z interesem publicznym i sprawiedliwością społeczną.
W uzasadnieniu skargi B. i A.M. podali również, że w Prokuraturze Rejonowej w L. "od wielu miesięcy toczy się zaawansowane postępowanie w sprawie poświadczenia nieprawdy w dokumentach służbowych" oraz świadomego działania na ich niekorzyść.
W odpowiedzi na skargę przedstawionej w piśmie doręczonym Sądowi w dniu 9 kwietnia 2008r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i powołał się na swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie wyznaczonej na dzień 12 czerwca 2008r. skarżący oświadczyli, że podtrzymują wnioski i twierdzenia przedstawione w skardze. Dodatkowo podali, że inwestorzy dokonali faktycznie przebudowy dachu, a w miejsce dwóch półokrągłych okien poniemieckich zamontowali dwa okna połaciowe, a ponadto od ulicy zamontowali okno połaciowe, chociaż w tym miejscu nie było poprzednio okien.
Pełnomocnik organu wniosła jak w odpowiedzi na skargę.
W dniu 26 czerwca 2008r. Sąd postanowił otworzyć na nowo rozprawę zamkniętą w dniu 12 czerwca 2008r. i zwrócić się do Prokuratury Rejonowej w L. o udzielenie informacji, czy zostało wszczęte w stosunku do powiatowego inspektora nadzoru budowlanego w L. W.K. lub pracowników inspektoratu postępowanie karne na skutek doniesienia złożonego przez B. i A.M., a jeżeli tak, to jaki był zarzut oraz czy postępowanie zostało zakończone.
Z informacji i materiałów przekazanych przez Prokuraturę Rejonową w L. wynika, że z powodu sprawy rozpoznawanej obecnie przez Sąd prowadzone było postępowanie karne przeciwko W.K. – powiatowemu inspektorowi nadzoru budowlanego w L. i J.G. – pracownikowi Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w L., wszczęte w dniu 1 października 2007r. /sygn. akt [...]/ i zakończone postanowieniem Prokuratora Prokuratury Rejonowej w L. z dnia 16 maja 2008r. o umorzeniu śledztwa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekając w sprawie uwzględnił następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem /jeżeli ustawy nie stanowią inaczej/, formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji /innego aktu lub czynności/ z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia innego aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu.
Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych stwierdził konieczność uwzględnienia skargi poprzez zastosowanie przy orzekaniu przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm./, wskazującego na naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego przy jednoczesnym skorzystaniu z dyspozycji art. 135 tej regulacji, z którego wynika, że Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.
Postępowanie administracyjne w doktrynalnym ujęciu traktowane jest jako zorganizowany proces stosowania prawa, realizowany przez organy administracji publicznej o określonej właściwości. Działania procesowe tych organów podporządkowane są przepisom kodeksu postępowania administracyjnego, których integralną część stanowią zasady ogólne sformułowane w art. 6-16 tej regulacji.
Mają one charakter przepisów komplementarnych, wspólnych dla wszystkich stadiów postępowania i w sposób nadrzędny i zasadniczy warunkują prawidłowości poszczególnych czynności procesowych, w tym czynności orzeczniczych.
Do tej grupy przepisów należy zasada prawdy obiektywnej, wynikająca z treści art. 7 kpa oraz zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa zawarta w przepisie art. 8 tej ustawy. Jednym z aspektów zasady prawdy obiektywnej, podkreślonym w sposób szczególny w art. 8 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji jest bezstronność i niezależność pracownika organu administracji publicznej uczestniczącego w postępowaniu prowadzonym w indywidualnej sprawie administracyjnej.
W kodeksie postępowania administracyjnego zapewnione zostały przez ustawodawcę instrumenty prawne i instytucje, poprzez które obie wskazane powyżej zasady są realizowane.
Instytucją o zasadniczym w tym zakresie znaczeniu jest instytucja wyłączenia pracownika uregulowana w przepisie art. 24 kpa /np. B. Adamiak, J. Borkowski: KPA, Komentarz, Warszawa 2006/.
Należy też zwrócić uwagę, że kategoryczny i szczegółowy sposób uregulowania tej instytucji ma na celu zrównoważenie – poprzez zapewnienie bezstronności administracji publicznej – władczej pozycji organu i niejako słabszej pozycji stron oraz uczestników postępowania /por. E. Iserzon, Postępowanie administracyjne, komentarz, Kraków 1937/.
W rozważanych kwestiach powinno się również uwzględnić to, że prawo do rzetelnej i bezstronnej procedury jest formą realizowania konstytucyjnej zasady państwa prawa i takiej jego formuły /np. wyrok NSA z dnia 19 października 1993r.; sygn. akt V SA 250/93, ONSA 1994/2/84/.
W rozpoznawanej sprawie istotne jest, że zgodnie z art. 24 § 1 pkt 6 kpa: "Pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, z powodu której wszczęto przeciw niemu dochodzenie służbowe, postępowanie dyscyplinarne lub karne". Z przywołanego przepisu wynika jednoznacznie, że wyłączeniu z mocy prawa pracownik podlega z powodu samego wszczęcia postępowania określonego w tym przepisie /np. wyrok NSA z dnia 17 lipca 2003r., sygn. akt I SAB 92/03, Lex nr 149497/. Zważyć też należy, że zgodnie z niekwestionowanym stanowiskiem prezentowanym w literaturze prawniczej i orzecznictwie wyłączenie w tym trybie nie wymaga podjęcia dodatkowej czynności orzeczniczej o deklaratoryjnym charakterze w formie postanowienia, bowiem wyłączenie następuje z mocy prawa /np. W. Dawidowicz: Zarys procesu administracyjnego, Warszawa 1989; E.: Prawo urzędnicze, Warszawa 2004; wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 czerwca 2006r. sygn. akt VII SA/ Wa 276/06, Lex nr 214075/.
Należy zatem zwrócić uwagę, że z materiału zebranego w sprawie wynika w sposób jednoznaczny, iż w dniu 1 października 2007r. czyli w czasie trwania postępowania w sprawie wykonywania przez A. i J.K. robót budowlanych na części budynku mieszkalnego usytuowanego przy ul. [...] w L. na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym 965 z powodu tej sprawy wszczęte zostało przygotowawcze postępowanie karne przeciwko W.K. – kierownikowi organu administracji publicznej właściwego w sprawie i J.G. – pracownikowi tego organu.
Zarzucono im obu popełnienie czynu z art. 231 § 1 kodeksu karnego, stanowiącego że: "Funkcjonariusz publiczny, który przekraczając swoje uprawienia lub nie dopełniając obowiązków działa na szkodę interesu publicznego lub prywatnego, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3".
Na podstawie akt sprawy można również stwierdzić w sposób nie budzący wątpliwości, że W.K. jest piastunem funkcji organu właściwego w sprawie, osobą uprawnioną do wydawania decyzji i jego podpis wraz z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego widnieje na podjętym w tej sprawie w dniu 12 grudnia 2007r. orzeczeniu, natomiast J.G. uczestniczył w oględzinach przeprowadzonych na przedmiotowej nieruchomości w dniu 20 lipca 2007r., a zatem w istotnej w tej sprawie czynności procesowej.
W istniejących warunkach prawnych wszczęcie postępowania karnego przygotowawczego w dniu 1 października 2007r. skutkowało tym, że W.K. i J.G. zostali z mocy prawa tj. przepisu art. 24 § 1 pkt 6 kpa wyłączeni od udziału w rozpoznawanej sprawie. Oznaczało to jednocześnie niemożność wydania w sposób legalny przez W.K. decyzji w tej sprawie. Zważyć przy tym należy, że ranga instytucji wyłączenia i jej znaczenie w postępowaniu administracyjnym podkreślone zostały przez ustawodawcę w przepisie art. 145 § 1 pkt 3 kpa, w którym jako jedna z przesłanek uruchomienia nadzwyczajnego trybu weryfikowania orzeczeń administracyjnych tj. trybu wznowienia postępowania wskazana została sytuacja, polegająca na tym, że decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27.
W rozpoznawanej sprawie należy również wyjaśnić, że do osoby piastującej funkcję organu administracji publicznej o konkretnej właściwości i będącej – w rozumieniu przepisów kpa – pracownikiem tego organu ma zastosowanie regulacja zawarta w przepisie art. 24 kpa /por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 czerwca 2006r., op. cit.; wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2007r., sygn. akt II OSK 213/06, Lex nr 235133/. Należy bowiem odróżnić sytuację, kiedy wyłączeniu w trybie art. 25 kpa podlega organ administracji publicznej jako wyodrębniona organizacyjnie jednostka od wyłączenia kierownika tego organu – piastuna kompetencji na podstawie art. 24 kpa.
W okolicznościach istniejących w tej sprawie wyłączeniu podlegał – zdaniem Sądu – piastun funkcji organu na podstawie art. 24 § 1 pkt 6 kpa, a nie organu administracji publicznej czyli Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L..
Orzekając kasacyjnie Sąd stwierdził – z przyczyń wcześniej przestawionych, że decyzja zaskarżona oraz decyzja ją poprzedzająca naruszają prawo w sposób stanowiący podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, co obligowało do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.
W dokonywanej w tym zakresie ocenie Sąd zaakceptował pogląd prezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zgodnie z którym przy tej kategorii wadliwości nie ma znaczenia ewentualny jej wpływ na wynik sprawy, bowiem dyspozycja tego przepisu ma na celu przede wszystkim ochronę obiektywnego porządku prawnego /np. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2006r., sygn. akt II OSK 1321/05, Lex nr 317405; wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 grudnia 2006r., sygn. akt III SA/Wa 3300/06, Lex nr 278564; wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2007r., sygn. akt I FSK 511/06, Lex nr 285269/.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny – zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 lit. b powołanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Klauzula zawarta w pkt II wyroku wynika z obowiązku zastosowania przy orzekaniu o uwzględnieniu skargi przepisu art. 152 wskazanej powyżej ustawy.
Rozpatrując sprawę ponownie właściwy organ powinien uwzględnić uwagi Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku i przeprowadzić postępowanie w sposób zapewniający obiektywizm i bezstronność osób działających w jego imieniu stosując się do wymogów ustawowych.
H.B. 12.03.2009r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło