II SA/Wr 138/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Dominik Dymitruk po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II sprawy ze skargi S. K. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 grudnia 2024 r., nr 1315/2024 w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty legalizacyjnej postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej kwotę 100 złotych (słownie: sto) uiszczoną tytułem wpisu od skargi. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: organ), po rozpatrzeniu zażalenia S. K. (dalej: skarżący), postanowieniem z dnia 16 grudnia 2024 r. (nr 1315/2024), utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia z dnia 11 września 2024 r. (nr 1889/2024) w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty legalizacyjnej. Powyższe postanowienie wraz z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 20 grudnia 2024 r. oraz samemu skarżącemu w dniu 2 stycznia 2025 r. Pismem z dnia 25 stycznia 2025 r. skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na wskazane postanowienie organu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga podlegała odrzuceniu. Jedną z podstawowych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji lub postanowienia jest ich zaskarżenie w ustawowym terminie. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. W myśl art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 32 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.) strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych (art. 33 k.p.a.). Jednocześnie ustawa nie zastrzega, że pełnomocnikiem może być tylko profesjonalista. Zatem wybór strony co do sposobu reprezentowania jej interesów w postępowaniu to autonomiczna decyzja strony, która sama, według własnego uznania, korzysta z przysługujących jej uprawnień procesowych, by następnie ponosić wynikające z tego konsekwencje. Ustanawiając zatem wybraną przez siebie osobę pełnomocnikiem strona musi liczyć się z tym, że osoba ta reprezentuje ją w postępowaniu i może działać samodzielnie, chyba że co innego wynika z treści pełnomocnictwa. Podkreślenia wymaga, że stosunek pełnomocnictwa ze swej natury oparty jest na szczególnym zaufaniu mocodawcy do ustanowionego przez niego zastępcy procesowego i niesie ze sobą to następstwo, że wszelkie działania czy zaniedbania pełnomocnika odnoszą bezpośredni skutek w sferze praw i obowiązków reprezentowanego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 1134/23; także postanowienia: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2014 r., sygn. akt I FZ 328/14; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 13 listopada 2019 r., sygn. akt I SA/Op 400/19 – wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W dalszej kolejności wskazać należy, że w sytuacji ustanowienia pełnomocnika, norma zawarta w art. 40 § 2 k.p.a. nakazuje organowi doręczać pisma pełnomocnikowi. Jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Strona może wskazać takiego pełnomocnika. A zatem od chwili ustanowienia pełnomocnika, strona działa za jego pośrednictwem z pełnym skutkiem prawnym. Wobec tego wszystkie pisma doręcza się pełnomocnikowi, a nie stronie. Przepis ten nie dopuszcza w tym zakresie żadnych wyjątków. W związku z tym, doręczenie stronie rozstrzygnięcia, gdyby takowe nastąpiło omyłkowo - zamiast pełnomocnikowi lub równolegle z doręczeniem pełnomocnikowi, ma w stosunku do tej strony wymiar wyłącznie informacyjny. Czynność ta wywołuje jedynie ten skutek, że strona zostaje poinformowana o treści pisma (orzeczenia). Natomiast skutki prawne związane z doręczeniem rozpoczynają się dopiero z datą skutecznego doręczenia pisma (orzeczenia) ustanowionemu przez stronę pełnomocnikowi. Doręczenie decyzji (postanowienia) stronie, jeżeli działa ona przez ustanowionego pełnomocnika, jest bezskuteczne (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 21 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 1855/13; 14 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 3305/18; także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2021 r., sygn. akt II OZ 685/21). Odnotować także należy, że fakt osobistego wniesienia przez stronę odwołania – czyli tak jak w niniejszej sprawie – nie stanowi podstawy do uznania, iż zrezygnowała ona z pomocy pełnomocnika. Ustanowienie pełnomocnika nie wyłącza bowiem możliwości samodzielnego działania strony (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2022 r., sygn. akt I OZ 427/22). W przedmiotowej sprawie zaskarżone postanowienie organu zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 20 grudnia 2024 r., powodując rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia skargi. Równoległe przesłanie tego postanowienia bezpośrednio skarżącemu nie wywołało żadnych skutków prawnych; nie miało to zatem wpływu na bieg terminu do wniesienia skargi. W tych okolicznościach termin do zaskarżenia postanowienia organu upłynął w dniu 20 stycznia 2025 r., natomiast skarga została wniesiona już przez profesjonalnego pełnomocnika w dniu 25 stycznia 2025 r. (data nadania listem poleconym), a więc bezspornie już po upływie ustawowego terminu. Nie znajduje uzasadnienia w materiale sprawy określona w skardze data doręczenia zaskarżonego postanowienia, tj. 27 grudnia 2024 r., którą – jak się zdaje – pełnomocnik skarżącego przyjął za początek terminu do wniesienia skargi. W tym dniu nie doszło do doręczenia kwestionowanego postanowienia organu którejkolwiek ze stron postępowania. Na marginesie Sąd zwraca ponadto uwagę, że profesjonalny pełnomocnik przystąpił do sprawy w dniu 9 stycznia 2025 r., a zatem po wydaniu przez organ oprotestowanego postanowienia, lecz w trakcie biegu terminu do jego zaskarżenia. Z materiałów sprawy wynika także, że choć zgłaszał żądanie zapoznania się z aktami postępowania, na prośbę organu oświadczył jednak, iż z możliwości tej rezygnuje. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., skargę należało odrzucić (pkt I). O zwrocie uiszczonej kwoty wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt II).