II SA/Wr 164/11

WyrokWSA we Wrocławiu2011-05-19

Skład orzekający: Zygmunt Wiśniewski, Halina Kremis, Anna Siedlecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 KPA, uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, zamiast rozpoznać ją merytorycznie?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 KPA, uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd administracyjny uznał, że rozstrzygnięcie sprawy wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, co uniemożliwiało organowi odwoławczemu merytoryczne rozpatrzenie sprawy bez naruszenia zasady dwuinstancyjności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakładającej na współwłaścicieli nieruchomości obowiązek wykonania określonych robót w celu doprowadzenia samowolnych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Organ I instancji wydał decyzję w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Po wniesieniu odwołań, organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na liczne uchybienia proceduralne i potrzebę uzupełnienia materiału dowodowego. Strona skarżąca zarzuciła organowi II instancji naruszenie art. 138 § 2 KPA poprzez uchylenie się od merytorycznego rozstrzygnięcia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia NSA Halina Kremis, Sędzia WSA Anna Siedlecka, Protokolant Marlena Wiktor, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 maja 2011r. sprawy ze skargi S.S. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych robót w celu doprowadzenia samowolnych robót do stanu zgodnego z prawem oddala skargę. Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. w oparciu o przepisy art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 156, poz. 1118 z 2006r. z późn. zm.) oraz art. 104 kpa nakazał współwłaścicielom nieruchomości zabudowanej budynkiem użytkowo – mieszkalnym położonym przy ul. [...] we W. – W.M. oraz G. i A.M. wykonanie następujących czynności w celu doprowadzenia samowolnych robót związanych z przebudową budynku warsztatowego z częścią socjalną do stanu zgodnego z prawem w terminie sześciu miesięcy od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna. 1. wykonanie podjazdu dla osób niepełnosprawnych z poziomu terenu do drzwi wejściowych w ścianie zachodniej, zgodny z wymaganiami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, 2. odprowadzenie wód opadowych z połaci dachowej budynku parterowego częściowo w pasie drogi ulicy [...] na własny nieutwardzony teren, 3. zabezpieczenie w sposób zgodny z przepisami instalacji elektrycznej poprowadzonej po elewacji obiektu, 4. zmianę kierunku otwierania dwuskrzydłowych drzwi łączących pomieszczenie magazynowe z ulicą [...] (otwieranych na zewnątrz – na otwierane do wewnątrz), a nadto potwierdzenie wykonania robót oświadczeniem osoby uprawnionej nadzorującej roboty, protokołem skuteczności zerowania i oporności izolacji instalacji elektrycznej. Od tej decyzji odwołania wnieśli Pani S.S. i Pan W.M., kwestionując poczynione ustalenia faktyczne oraz legalność rozstrzygnięcia organu. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. w oparciu o przepis art. 138 § 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu podjętej decyzji organ odwoławczy wskazał, co następuje: W pierwszej kolejności podkreślono, że organ I instancji jest zobligowany do ponownego rozpatrzenia sprawy i ustosunkowania się do wytycznych zawartych w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu wyższej instancji, przekazującego sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 22 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 502/06, publ. LEX nr 339485 zalecenia, o których mowa w zdaniu drugim art. 138 § 2 Kpa, mają wiążący charakter co do obowiązku wyjaśnienia okoliczności w nich wymienionych. Pomimo wskazanych, w poprzednim rozstrzygnięciu organu odwoławczego nr [...] z dnia 16 grudnia 2009 r., licznych uchybień oraz wątpliwości, jakie dotyczyły ustaleń stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. nie odniósł się do argumentów strony skarżącej ani też nie wyjaśnił, jakie są motywy podejmowania w sprawie rozstrzygnięć niniejszej treści, dopuszczając się przy tym, po raz kolejny, tożsamych uchybień natury proceduralnej. Po pierwsze - wbrew jednoznacznym wskazaniom organu odwoławczego, PINB dla miasta W. nie uzupełnił akt przedmiotowej sprawy o materiały zgromadzone w trakcie postępowania wszczętego w dniu 19 sierpnia 1999 r., których treść może mieć kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie (jak trafnie wskazała Pani S.S. protokół oględzin z dnia 17 września 1999 r. stanowi urzędowe potwierdzenie stanu faktycznego na dzień oględzin na przedmiotowej działce, a ewentualne oświadczenia stron złożone w trakcie ww. czynności dowodowej niewątpliwie pozwoliłyby zbadać wiarygodność obecnie składanych zeznań przez osoby zainteresowane wynikiem sprawy). Bez powyższej dokumentacji trudno uznać zgromadzony w sprawie materiał dowodowy za "pełny" w rozumieniu art. 77 Kpa. W myśl wyroku NSA z dnia 17 października 2001 r. (I SA 1110/01, LEX nr 75516) "Przepis art. 77 § 1 kpa nakłada na organy administracji publicznej obowiązek zgromadzenia całego materiału dowodowego koniecznego do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Z powołanego przepisu prawa wynika między innymi, że to organ administracji jest zobowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy." Po drugie - organ I instancji nie poddał ponownej analizie treści zeznań złożonych przez Pana T.S. w dniu 6 maja 2009 roku w siedzibie PINB, ograniczając się jedynie do przytoczenia wskazań świadka dotyczących robót wykonanych w roku 1999, które, zdaniem organu I instancji, stanowią potwierdzenie, iż przedmiotowa inwestycja stanowiła wyłącznie przebudowę, nie zaś rozbudowę obiektu przy ul. [...]. Jak wskazano już w poprzednim rozstrzygnięciu kasacyjnym tut. organu, z treści zeznań Pana T.S. płyną wnioski całkowicie odmienne - zdaniem świadka istotnie nie było większych zmian w 1999 r., ponieważ roboty budowlane prowadzone były wcześniej w dwóch etapach do 1999 r. Z niewiadomych względów PINB dla miasta W. ponownie pominął powyższą kwestię, naruszając przy tym art. 7, 77 § 1 i 80 Kpa. Niezależnie od powyższego należy wskazać, iż w ponowionym postępowaniu organ I instancji uzupełnił materiał dowodowy o zeznania świadków: Pani M.S. oraz Pani D.S., a także o dowód z przesłuchania strony - Pana W.M.. Jakkolwiek zeznania powyższych osób są wzajemnie wykluczające się, niemniej ich analiza prowadzi do jednoznacznego wniosku - budynek przy ul. [...] w przeważającej części jest samowolą budowlaną. Zgodnie z treścią zeznań Pana T.S., Pani D.S. oraz Pani M.S. inwestycja miała charakter dwuetapowy i została zakończona w 1999 r. (przypadek unormowany w art 48 Prawa budowlanego), natomiast z zeznań Pana W.M. wynika, iż jakkolwiek budowa spornego budynku została zakończona w 1982 r., niemniej wykonano ją z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego decyzją Nr [...] Urzędu Dzielnicowego W. – K. Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Architektury projektu budowlanego (sytuacja podlegająca art. 50 - 51 Prawa budowlanego) - inwestor zeznał, iż całość inwestycji wykonano na podstawie ww." pozwolenia, o żadne inne nie występowano (Pan W.M. błędnie uważał, iż "nie było takiej potrzeby"), natomiast w 1984 r. Urząd Dzielnicowy W. – K. zatwierdził plan realizacyjny na już wykonane roboty, nie zaś pozostałe do wykonania. Analizując treść zeznań powyższych osób nie sposób przychylić się do stanowiska organu I instancji, że roboty budowlane wykonane na działce przy ul. [...] były "przebudową" (zauważyć należy, iż sam organ I instancji na str. 5 uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje, iż "w dniu oględzin dokonanych na posesji przy ulicy [...] we W. oraz na podstawie materiałów uzyskanych od zarządcy drogi (ulicy [...]), a także na podstawie rzutów stanowiących postawę wydania przez Wydział Architektury i Budownictwa Urzędu Miejskiego W. zaświadczeń o samodzielności lokali w budynku przy ulicy [...] (mieszkalnego i użytkowego), ustalono, że obiekt rozbudowano w kierunku ulicy [...] - zabudowując obiektami również projektowane wnętrze utwardzonego placu (równolegle do ulicy [...])). Pomimo, iż organ I instancji miał możliwość uzyskania dowodu potwierdzającego jego tezę o braku rozbudowy, jednakże bezzasadnie oddalił wniosek dowodowy Państwa A. i G.M. o przesłuchanie w charakterze świadków Pana A.N. oraz Pana J.B., nietrafnie uznając, iż dotyczy on okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami. Jedynie informacyjnie tut. organ wskazuje, iż odmowa przeprowadzenia dowodu na żądanie strony winna przybrać procesową formę postanowienia, które w powyższym przypadku nie zostało wydane. Przyjmując, iż wykonane roboty budowlane stanowiły jedynie przebudowę "budynku warsztatowego z częścią socjalną" przy ul. [...] we W., organ I instancji decyzją nr [...] z dnia [...] r. nałożył na współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości, tj. Pana W.M. oraz Państwo G. i A.M. obowiązki, które jego zdaniem doprowadzą wykonane roboty budowlane do stanu zgodnego z prawem. W tym miejscy należy wskazać, iż z literalnego brzmienia art. 51 ust. 1 pkt. 2 Prawa budowlanego wynika, że decyzja mająca oparcie w niniejszym unormowaniu prawnym winna precyzować, jakie zobowiązany winien wykonać czynności lub roboty budowlane, by uzyskać stan zgodności z prawem samowolnie wykonanych robót budowlanych. Ponadto, zgodnie z ustaloną linią orzecznictwa administracyjnego rozstrzygnięcie będące treścią decyzji musi być tak sformułowane, aby wynikało z niego w sposób nie budzący wątpliwości, jakie uprawnienia zostały przyznane lub jakie obowiązki zostały na stronę nałożone, ażeby możliwe było następnie wykonanie decyzji dobrowolne lub z zastosowaniem środków egzekucji administracyjnej (wyrok NSA z dnia 2 sierpnia 1995 r. III SA 1225/94). Zdaniem organu zaskarżona decyzja, nawet przy wadliwym założeniu, iż miała miejsce jedynie przebudowa spornego budynku, nie spełnia powyższych standardów. Samo bowiem lakoniczne nałożenie obowiązku zabezpieczenia w sposób zgodny z przepisami instalacji elektrycznej poprowadzonej po elewacji obiektu czy też wykonania odprowadzenia wód opadowych z połaci dachowej budynku parterowego usytuowanego częściowo w pasie drogi ul. Okólnej - na własny nieutwardzony teren, jest niewystarczające i wadliwe. Ponadto, nieprzemyślanym wydaje się obowiązek wykonania podjazdu dla osób niepełnosprawnych na ścianie zachodniej, czyli, jak słusznie zauważyła Skarżąca, na terenie nie należącym do Zobowiązanych. Zastrzeżenia budzi także stosunkowo długi termin na wykonanie nakazanych prac, pomimo, iż nałożone obowiązki nie są technicznie skomplikowane. Wydanie decyzji naruszającej przepisy procedury administracyjnej oraz przepisy prawa materialnego obliguje organ odwoławczy do jej uchylenia. Tut. organ, mimo żądania Pani S.S., nie mógł rozpatrzyć sprawy merytorycznie, bowiem na chwilę obecną nie pozwala na to zebrany w sprawie materiał dowodowy. W trakcie uzupełniającego postępowania wyjaśniającego zgromadzono dowody w postaci zeznań Pana A.N. oraz Pana J.B., które stoją w opozycji z zeznaniami Pana T.S., Pani D.S. oraz Pani M.S. (w szczególności w obliczu powyższych zeznań zostało poddane w wątpliwość forsowane przez Skarżącą stanowisko dotyczące dwóch etapów czasowych rozbudowy nieruchomości położonej przy ul. [...] we W.). Zdaniem WINB zasadnym wydaje się, po uprzednim uzupełnieniu akt sprawy o materiały zgromadzone w trakcje postępowania wszczętego w dniu 19 sierpnia 1999 r. i poddaniu ich gruntownej analizie, przeprowadzenie rozprawy administracyjnej z udziałem stron i powyższych świadków (najlepiej w połączeniu z dowodem z oględzin, na których zwłaszcza Pan J.B. oraz Pan A.N. mogliby zapoznać się z obecnym kształtem przedmiotowego obiektu) w celu wyeliminowania rażących sprzeczności w ich zeznaniach. Następnie, w zależności od wyniku dokonanych ustaleń, organ I instancji winien przeprowadzić bądź stosowne postępowanie legalizacyjne (na chwilę obecną trudno stwierdzić, biorąc pod uwagę treść zeznań Pana A.N. oraz Pana J.B., czy zastosowanie będzie miała ustawa - Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 roku czy też z dnia 7 lipca 1994 r.) bądź też postępowanie przewidziane W art. 50 - 51 ustawy - Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r., z uwzględnieniem wytycznych tut. organu dotyczących sposobu formułowania obowiązków nakładanych w tymże trybie "naprawczym". Odnośnie zarzutów zawartych w odwołaniu Pana W.M. należy zauważyć, iż dotyczą one kwestii nie stanowiących przedmiotu niniejszego postępowania, a zatem pozostają one bez wpływu na wynik sprawy. Wobec powyższych wskazań, z uwagi na istniejące wątpliwości co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, zaskarżona decyzja zostaje uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Skargę na tę decyzję wniosła Pani S.S., zarzucając organowi II instancji naruszenie art. 138 § 2 kpa poprzez uchylenie się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy tym bardziej, że uzupełniał postępowanie dowodowe w trybie art. 136 kpa. Odnośnie sugerowanej przez organ odwoławczy jako potrzebnej rozprawy administracyjnej – skarżąca wyraziła zdziwienie, że nie uczynił tego sam organ odwoławczy. Jej zdaniem organ odwoławczy nie uzasadnił należycie wydania decyzji kasacyjnej – takim uzasadnieniem nie może być jedno zdanie z uzasadnienia skarżonej decyzji, odwołujące się do stanu dowodowego sprawy. Na tej podstawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, aczkolwiek nie kwestionowała braku zgodności w zeznaniach świadków i stron oraz potrzeby przeprowadzenia dowodu z akt sprawy wszczętej 19 sierpnia 1999 roku. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Po myśli zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "u.p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, gdy jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie jej przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku uchybienia przepisom prawa materialnego, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a u.p.p.s.a.), rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), jak też w przypadku naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że skarga S.S. nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie doszło do naruszenia prawa materialnego ani przepisów postępowania administracyjnego, dające podstawę do jej uchylenia, w szczególności nie naruszono przepisu art. 138 § 2 kpa. W niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu była wydana przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. decyzja z dnia [...]r. Nr [...] uchylająca w całości decyzję organu I instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Kwestią, która podlegała kontroli sądowej, było zatem zastosowanie przez organ II instancji przepisu art. 138 § 2 k.p.a., zgodnie z treścią którego organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Przepis art. 138 § 2 k.p.a. jest wyjątkiem od zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, zgodnie z którą organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Uprawnia on organ odwoławczy do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. "Typ decyzji kasacyjnej wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. różni się od decyzji kasacyjnej typowej tym, że może być zastosowany wtedy, gdy organ odwoławczy stwierdzi istnienie podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy. Dopuszczalność wydania przez organ odwoławczy tego typu decyzji kasacyjnej jest ograniczona przez to, że art. 138 § 2 w związku z art. 136 k.p.a. przyjmuje jako przesłankę wydania tego typu decyzji określony zakres czynności postępowania wyjaśniającego, a mianowicie "rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części". Sytuacja taka mogłaby zaistnieć, gdyby organ I instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub przeprowadził je z rażącym naruszeniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. W takich przypadkach organ odwoławczy, aby dokonać oceny prawidłowości ustalenia stanu faktycznego, musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające albo w całości, albo w znacznej części, a do tego nie jest uprawniony, nie mieści się to w jego kompetencji" (zob. wyrok NSA z dnia 28 września 2001 r" V SA 239/01, LEX nr 50105). Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. WINB we W. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia [...]r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, a nakładającą na współwłaścicieli nieruchomości zabudowanej budynkiem użytkowo-mieszkalnym przy ul. [...] we W. obowiązek wykonania określonych robót, w celu doprowadzenia samowolnych robót związanych z przebudową "budynku warsztatowego z częścią socjalną" do stanu zgodnego z prawem. Przede wszystkim niesporne jest to, że organ I instancji w ogóle nie wykonał wskazań organu II instancji, zawartych w decyzji z dnia 16 grudnia 2009r., a odnoszących się do ustosunkowania się do zarzutów skarżącej i ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz popełnionych uchybień procesowych. Ponadto organ I instancji nie uzupełnił akt o materiały zgromadzone w trakcie postępowania wszczętego w dniu 19 sierpnia 1999r. w sprawie dewastacji wału przeciwpowodziowego i samowoli budowlanych na posesji przy ul. [...] we W.. Treść pisma w tym przedmiocie z dnia 26 czerwca 2010r,. skierowanego do stron nie czyni zadość obowiązkowi nałożonemu przez organ II instancji i wbrew treści decyzji organu I instancji (ostatni akapit uzasadnienia) niczego nie wyjaśnia, lecz sugeruje prowadzenie w dalszym ciągu postępowania wszczętego w 1999r., wobec czego obawy skarżącej co do ewentualnego braku akt tego postępowania są bezzasadne. Wbrew wytycznym w/w decyzji organu II instancji w rozważaniach organ I instancji pominął kwestie samowolnie wybudowanego obiektu na części działki nr 7/7, AM-21, obręb P., pisząc w ostatnim akapicie decyzji z dnia 13 sierpnia 2010r., że stanowi to przedmiot odrębnego postępowania administracyjnego, a przecież sprawy te są wzajemnie powiązane i nie da się ich rozdzielić, skoro dotyczy to tych samych stron i podobnych zaszłości czasowych. Organ ten w ogóle nie ustosunkował się do wniosku G. i A.M. z dnia 27 kwietnia 2010r. w przedmiocie przesłuchania w charakterze świadków A.N. i J.B. na okoliczność braku przebudowy i rozbudowy spornego obiektu i jego granic. Organ I instancji w ogóle nie rozważał merytorycznych zarzutów odwołania skarżącej i wcześniejszego pisma procesowego, zaś przeprowadzona ocena zebranych przez dowodów, zwłaszcza zeznań świadków, razi powierzchownością i chęcią "dopasowania" wyciąganych z nich wniosków do wcześniejszych decyzji, podjętych w toku poprzednich postępowań. Ta analiza zeznań świadków głównie sprowadzała się do relacji z ich treści, co narusza przepisy art. 77 § 1 i art. 80 kpa, a także art. 89 § 2 kpa, na co słusznie zwraca uwagę organ odwoławczy w uzasadnieniu skarżonej decyzji, albowiem wobec treści zeznań przesłuchanych świadków i rozbieżnego stanowiska stron – przeprowadzenie rozprawy administracyjnej jest wskazane dla wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków i stron (art. 89 § 2 i art. 95 kpa). Taką rozprawę można jednak przeprowadzić dopiero wtedy, gdy wskazane wyżej dokumenty zostaną przez organ I instancji zebrane (zwłaszcza z postępowania wszczętego w dniu 19 sierpnia 1999r., które również według skarżącej są niezmiernie ważne), a inne istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy również podnoszone przez skaeżącą zostaną wyjaśnione. Rozprawa administracyjna powinna być ostatnim ogniwem całego łańcucha postępowania wyjaśniającego w sprawie. Dlatego Sąd podziela stanowisko organu II instancji, że organ ten nie mógł sam przeprowadzić tej czynności procesowej zwłaszcza, że skarżąca sugeruje rozbiórkę spornego obiektu w oparciu o przepis art. 48 Prawa budowlanego. Przyjmując nadto sugestię skarżącej odnośnie dwóch etapów prac przy spornym obiekcie – rację ma organ odwoławczy, że należy w sposób jednoznaczny ustalić, jakie przepisy Prawa budowlanego mają zastosowanie w niniejszej sprawie – z 1974r. czy z 1997r. Tego rodzaju ustalenia wymagają przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, co organ w skarżonej decyzji należycie wykazał. Wydanie prawidłowej decyzji w niniejszej sprawie bez uzyskania wymienionych dodatkowych danych i ustaleń faktycznych jest niemożliwe (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 czerwca 2010r., VII SA/Wa 728/10, Lex nr 602578). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podjęcie decyzji przez organ I instancji bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w pełnym zakresie nie może być sanowane w postępowaniu odwoławczym, ponieważ naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności, której istota polega na dwukrotnym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy. W takim przypadku organ II instancji ma tylko kompetencje kasacyjne (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 21 maja 2010r., II SA/Po 51/10, Lex nr 668565). Dotyczy to w szczególności niniejszej sprawy, gdzie należy ustalić także w sposób definitywny, po zebraniu wszystkich niezbędnych dowodów i dokumentów, które przepisy prawne należy zastosować, co decyduje o rodzaju i zakresie sprawy administracyjnej. Z tych też powodów zarzuty skargi Sąd uznał za nietrafne i dlatego w oparciu o przepis art. 151 przywołanej na wstępie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – skargę tę oddalił. H.B.15.06.2011r.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło