II SA/Wr 171/10
WyrokWSA we Wrocławiu2010-06-15
Skład orzekający: Zygmunt Wiśniewski, Halina Kremis, Mieczysław Górkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości, wydana z rażącym naruszeniem prawa (brak zapewnienia dostępu do drogi publicznej dla wszystkich wydzielonych działek), może zostać stwierdzona jako nieważna, jeśli wywołała nieodwracalne skutki prawne?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że mimo iż decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami), nie można stwierdzić jej nieważności, ponieważ wywołała ona nieodwracalne skutki prawne. Nieodwracalność skutków prawnych wynikała z dalszych podziałów nieruchomości oraz obrotu cywilnoprawnego nowo powstałymi działkami, co uniemożliwiło organowi administracji przywrócenie stanu poprzedniego.Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, która ich zdaniem została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ nie zapewniono dostępu do drogi publicznej dla wszystkich wydzielonych działek. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, mimo stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z uwagi na nieodwracalne skutki prawne. Skarżący wnieśli skargę do WSA, podnosząc, że decyzje zapadłe w sprawie nie uwzględniają ich interesu i są sprzeczne z Konstytucją.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Sędziowie: NSA Halina Kremis (spraw.) WSA Mieczysław Górkiewicz Protokolant: asystent sędziego Katarzyna Grott po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi K. W. i M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 30 listopada 2009 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa i odmowy stwierdzenia jej nieważności oddala skargę.
Decyzją z dnia 30 listopada 2009 r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu wniosku M.M. oraz K.W. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 2 października 2009 r. nr [...] stwierdzającej, że decyzja Prezydenta Miasta W. z dnia 16 listopada 1999 roku Nr [...], zatwierdzają projekt podziału nieruchomości położonej w W. przy ul. K. nr [...], oznaczonej jako działka nr [...] na dziatki nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] wydana została z rażącym naruszeniem prawa-art.93 ust.3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami ( Dz.U. Nr 115, poz.741 z pozn. zm. ), jednakże nie można stwierdzić jej nieważności, bowiem wywołała nieodwracalne skutki prawne, działając na podstawie: art. 138 § 1 pkt.1 w związku z art. 127 § 3 oraz art. 158 § 2 i art. 156 § 1 pkt 2 kpa utrzymało w mocy opisaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 2 października 2009 r. (nr [...]).
Na uzasadnienie organ wskazał, że decyzją, wydaną po rozpatrzeniu wniosku M.M. oraz K.W. Kolegium stwierdziło, że decyzja Prezydenta Miasta W. zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości położonej w W. przy ul. K. nr [...], oznaczonej jako działka nr [...] na dziatki nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] wydana została z rażącym naruszeniem prawa -art.93 ust.3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami, jednakże nie można stwierdzić jej nieważności, bowiem wywołała nieodwracalne skutki prawne. W uzasadnieniu stwierdzono, iż decyzja Prezydenta Miasta W. z dnia 16 listopada 1999 roku Nr [...] została wydana z naruszeniem przepisu art. 93 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami, a naruszenie to miało charakter rażący. Kolegium uznało, ze decyzja ta jest dotknięta wada,, o której mowa w art.156 § 1 pkt 2 kpa. Jednakże z uwagi na fakt, iż w sprawie rozstrzygniętej decyzją Prezydenta Miasta W. z dnia 16 listopada 1999 roku zaszły nieodwracalne skutki prawne, które nie mogła, być zniesione w drodze postępowania administracyjnego, Kolegium, zgodnie z art.158 § 2 kpa ograniczyło się do stwierdzenia wydania rozpatrywanej decyzji z rażącym naruszeniem prawa i wskazało okoliczności, z powodu których nie jest możliwe stwierdzenie nieważności tej decyzji.
M.M. oraz K.W. wnieśli o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku wskazali, ze decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 2 października 2009 roku nie uwzględnia interesu strony, jest sprzeczna z postanowieniami Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, gdyż pozbawia wnioskodawców dostępu do drogi publicznej poprzez nie ustanowienie służebności drogowej.
Kolegium wskazał, że decyzją z dnia 16 listopada 1999 r. Nr [...] Prezydent Miasta W., na wniosek W. Kopalni Węgla Kamiennego w Likwidacji, działając na podstawie art. 93 ust. 1 - 3, art. 96 ust. 1, 4, art. 97 ust. 1-2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1998 r. w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości ora sposobu sporządzania i rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu (Dz. U. Nr 25, poz. 130) art. 4 ust. 1 pkt 9, 10, 11 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. Nr 91, poz. 578) oraz art. 104 k.p.a., zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej w W. przy ul. K. nr [...], oznaczonej w rejestrze ewidencji gruntów obręb 30 S. jako działka nr [...], jedn. rejestrowa 3, będącej własnością Skarbu Państwa - W. Kopalnie Węgla Kamiennego w likwidacji w sposób przedstawiony na załączonym projekcie podziału, stanowiącym integralną część decyzji. W wyniku podziału powstały działki: nr [...] o pow. 31 m2, nr [...] o pow. 33 m2, nr [...] o pow. 20 m2, nr [...] o pow. 21 m2 i nr [...] o pow. 4214 m2. W uzasadnieniu decyzji wskazano, ze podział miał na celu wydzielenie odrębnej nieruchomości z przeznaczeniem do sprzedaży, a projekt podziału jest zgodny z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta W.. Ponieważ wydzielone dziatki nr [...] i [...] nie posiadają bezpośredniego dostępu do drogi publicznej, podziału dokonano pod warunkiem ustanowienia odpowiedniej służebności gruntowej przy ich zbywaniu przez działkę [...], zaś przebieg proponowanej drogi służebnej okazano w części graficznej projektu podziału nieruchomości,
Na wniosek Spółki Restrukturyzacji Kopalni S.A w K., działając na podstawie art. 93 ust. 1- 3, art. 96 ust. 1, 4, art. 97 ust. 1-2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami i przepisów wykonawczych a także ustrojowych i kodeksu postępowania administracyjnego, Prezydent Miasta W. decyzją z dnia 20 kwietnia 2004r. Nr [...] zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej w W. przy ul. K. nr [...], oznaczonej w rejestrze ewidencji gruntów obręb 30 S. jako działka nr [...] o powierzchni 4214 m2 , będącej własnością Skarbu Państwa - w użytkowaniu wieczystym Spółki Restrukturyzacji Kopalni S.A w K. w sposób przedstawiony na załączonym projekcie podziału, stanowiącym integralną. część decyzji. W wyniku podziału powstały dziatki: nr [...] o pow. 93 m2, nr [...] o pow. 836 m2, nr [...] o pow. 1058 nr, nr [...] o pow. 1086 m2 i nr [...] o pow. 1141 m2. W uzasadnieniu decyzji wskazano, ze podział miał na celu wydzielenie odrębnej nieruchomości z przeznaczeniem do sprzedaży lokali mieszkalnych znajdujących się w budynkach posadowionych na dziatkach nr [...], nr [...] i nr [...], a projekt podziału jest zgodny z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta W..
Aktem notarialnym z dnia 24 czerwca 2004 r. Nr [...] dokonano sprzedaży, dotychczasowemu najemcy, na odrębną własność samodzielnego lokalu mieszkalnego znajdującego się w budynku przy ul. K. nr [...], położonym na działce nr [...] wraz z udziałem we wspólnych częściach budynku i jego urządzeń oraz z udziałem w prawie użytkowania wieczystego gruntu położonego w granicach działki nr [...].
Aktem notarialnym z dnia 28 listopada 2003r. Nr Rep. [...] Spółka Restrukturyzacji Kopalń S.A. z siedzibą, w K. sprzedała Mirosławowi Mateckiemu prawo użytkowania wieczystego niezabudowanej działki gruntu nr [...] o powierzchni 20 m2 pod warunkiem, ze Prezydent Miasta W. nie skorzysta z prawa pierwokupu. Zgodnie z oświadczeniem sprzedających, pełnomocników Spółki będąca przedmiotem sprzedaży nieruchomość posiada bezpośredni dostęp do drogi publicznej. Aktem notarialnym z dnia 9 stycznia 2004 r. Nr Rep. A nr [...]. została zawarta umowa przeniesienia prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w granicach dziatki nr [...] o urządzonej księdze wieczystej KW nr [...], na rzecz M.M.. Aktem notarialnym z dnia 28 listopada 2003r. Nr Rep. A nr [...] Spółka Restrukturyzacji Kopalni S.A. sprzedała małżonkom I. i K. W. prawo użytkowania wieczystego niezabudowanej dziatki gruntu nr [...] o powierzchni 21 m2 pod warunkiem , że Prezydent Miasta W. nie skorzysta z prawa pierwokupu. Zgodnie z oświadczeniem sprzedających, będąca przedmiotem sprzedaży nieruchomość posiada bezpośredni dostęp do drogi publicznej. Aktem notarialnym z dnia 9 stycznia 2004 r. Rep. A nr [...] została zawarta umowa przeniesienia prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w granicach dziatki nr [...] o urządzonej księdze wieczystej KW nr [...], na rzecz I. i K. W.. Na uwagę, zasługuje fakt iż zgodnie z powołanymi aktami notarialnymi dziatki nr [...] i [...] zostały nabyte jako nieruchomości posiadające dostęp do drogi publicznej, co winno być przedmiotem oceny w postępowaniu przed sądem powszechnym.
W dniu 4 maja 2007 roku M.M. - właściciel dziatki nr [...] i K.W. - współwłaściciel dziatki nr [...], zwrócili się z wnioskiem o stwierdzenie nieważności tej decyzji, wskazując, że decyzja podziałowa zawiera wady od chwili jej wydania, ponieważ nie zostało w niej w pełni zawarte żądanie z postanowienia Prezydenta Miasta W. Nr [...] z dnia 12 października 1999 r., w którym pozytywne zaopiniowanie wniosku nastąpiło pod warunkiem ustanowienia służebności drogowej, tymczasem w decyzji z dnia 16 lipca 1999 r. Prezydent zastrzegł służebność drogową dla dziatek nr [...] i [...] z pominięciem działek stron, tj. nr [...] i [...].
W dniu 18 lipca 2008 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wydało decyzje nr [...], w której stwierdzono, ze decyzja Prezydenta Miasta W. Nr [...], zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości położonej w W. przy ul. K. nr [...], oznaczonej jako działka nr [...] na dziatki nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] wydana została z rażącym naruszeniem prawa-art.93 ust.3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami, jednakże nie można stwierdzić jej nieważności, bowiem wywołała nieodwracalne skutki prawne.
Na skutek wniosku stron Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponownie rozpoznało wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta W.. W decyzji z dnia 12 listopada 2008 r. Nr [...] wskazało, że stosownie do art. 93 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, podział nieruchomości nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do wydzielenia dziatki nie mają dostępu do drogi publicznej; zaś za dostęp do drogi publicznej uważa się również wydzielenie drogi wewnętrznej wraz z ustanowieniem na tej drodze odpowiednich służebności dla wydzielonych dziatek gruntu albo ustanowienia dla tych działek innych służebności drogowych, jeżeli nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem. W ocenie Kolegium kwestionowana decyzja, zatwierdzająca podział działki nr [...] na dziatki nr [...], [...], [...], [...] i [...] ustaliła warunek ustanowienia odpowiedniej służebności drogowej przy ich zbywaniu przez działkę nr [...] jedynie dla dziatek nr [...] i [...] z pominięciem dziatek nr [...] i [...], a zatem wydana została z rażącym naruszeniem prawa - art. 93 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce. Jednocześnie Kolegium stwierdziło, że decyzja ta wywołała nieodwracalne skutki prawne, albowiem odnośnie do działki [...] wydana została przez Prezydenta Miasta W. kolejna decyzja podziałowa [...] z dnia 20 kwietnia 2004 r., zatwierdzająca jej podział na dziatki nr[...], [...], [...], [...] i [...]. Działki nr [...], [...], [...] i [...]0 zostały zbyte wraz z wydzieleniem nieruchomości lokalowych przy ulicy K. nr [...], [...], [...][...]. Natomiast działka nr [...] zostaje nadal w użytkowaniu wieczystym Spółki, lecz nie graniczy z dziatkami nr [...] i [...], więc nie jest tam możliwe ustanowienie służebności drogowej dla tych działek.
Powołana decyzja została zaskarżona przez M.M. i K.W.. Wyrokiem z dnia 20 maja 2009 r. sygn. akt SA/Wr 21/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną wskazując, iż przy ponowny rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno rozważyć kwestie nieodwracalnych skutków prawnych uwzględniając uwagi Sądu zawarte w uzasadnieniu i podjąć stosowne czynności orzecznicze.
Organ wskazuje, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest postępowaniem, którego istotą nie jest rozstrzyganie co do meritum sprawy rozstrzygniętej w wadliwej decyzji, ale jest postępowaniem, które w swoim przedmiocie ma kwestię wyłącznie nieważności decyzji lub niezgodności z prawem tej decyzji. Ten zakres rozstrzygania obowiązuje także w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 127 § 3 kpa w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji. A zatem Kolegium nie może badać merytorycznych przesłanek wydania przez Prezydenta Miasta W. w dniu 16 listopada 1999 roku, zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości położonej w W. przy ul. K. nr [...], oznaczonej jako działka nr [...] na działki nr [...], nr' [...], nr [...] i nr [...], ale ponownie rozpoznając wniosek, sprawę o stwierdzenie nieważności tej decyzji, może rozstrzygać o ewentualnym istnieniu przestanek do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej i rozważyć możliwości stwierdzenia nieważności decyzji w świetle zapisów art. 156 § 2 kpa. Wobec tego tylko w tym zakresie jest możliwe sprawowanie kontroli instancyjnej w sprawach o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. (wyrok NSA z 23.11.1992 roku, sygn.akt. IV SA 721/92).
Zgodnie z art. 93 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (w brzmieniu obowiązującym w dniu 16 listopada 1999 r. (tj. w dniu wydania decyzji podziałowej Nr [...]) podział nieruchomości nie jest dopuszczalny, jezeli projektowane do wydzielenia działki gruntu nie mają bezpośredniego dostępu do drogi publicznej; za dostęp do drogi publicznej uważa się również ustanowienie dla wydzielonych dziatek gruntu odpowiednich służebności drogowych, jeżeli nie ma możliwości wydzielenia drogi z nieruchomości objętej podziałem. Tymczasem kwestionowana decyzja, zatwierdzająca podział działki nr [...] na działki o numerach [...], [...], [...], [...], [...] ustaliła warunek ustanowienia odpowiedniej służebności drogowej przy ich zbywaniu przez działkę nr [...], jednakże warunek ten ograniczony został wyłącznie do dziatek o nr [...]i [...], zatem z pominięciem nie posiadających dostępu do drogi publicznej dziatek nr [...] i [...].
Z tego wynika, ze decyzja z dnia 16 listopada 1999 r. Nr [...] została wydana z naruszeniem powołanego art. 93 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. gospodarce nieruchomościami. Mając na uwadze nie budzące wątpliwości brzmienie przepisu, należy stwierdzić, iż naruszenie to miało charakter rażący.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem oraz stanowiskiem doktryny naruszenia prawa mają charakter rażący, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Wobec powyższego należy stwierdzić, że przedmiotowa decyzja dotknięta jest wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa jako taka co do zasady podlega stwierdzeniu nieważności.
Norma artykułu 156 § 2 kpa wskazuje na dwie przestanki negatywne stwierdzenia nieważności decyzji, którymi są upływ czasu oraz nieodwracalne skutki prawne.
Zdaniem Kolegium, w sprawie zachodzi druga przesłanka, albowiem decyzja z dnia 16 listopada 1999 r. Nr [...] wywołała nieodwracalne skutki prawne. W tym miejscu należy wskazać, że nieodwracalności skutków prawnych, o której mowa w tym przepisie nie należy utożsamiać z niemożliwością, przywrócenia stanu faktycznego.
Nieodwracalność skutków prawnych decyzji administracyjnej, dotkniętej wadą kwalifikowaną, zawartą w katalogu opisanym w art. 156 k.p.a. będzie występowała wówczas, gdy brak przepisów prawnych, które mogłyby stanowić dla organu administracji podstawę prawną do podjęcia aktów lub czynności mogących cofnąć lub znieść czy odwrócić skutki prawne wywołane przez decyzję administracyjną, dotkniętą wadą nieważności.
W niniejszej sprawie istotnym jest, ze kolejną decyzją Prezydenta Miasta i W. z dnia 20 kwietnia 2004 r. Nr [...] zatwierdzony został podział dziatki nr [...] na dziatki o numerach: [...], [...], [...], [...] i [...], spośród których dziatki nr [...], [...], [...] i [...] zostały następnie zbyte wraz z wydzieleniem nieruchomości lokalowych przy ulicy K. [...][...][...][...]. Także działki o numerach [...] i [...] (powstałe w wyniku podziału nieruchomości), po wydaniu decyzji z dnia 16 listopada 1999 r., stały się przedmiotem obrotu (odpłatne przeniesienie prawa użytkowania wieczystego), co nastąpiło umowami notarialnymi Rep. A Nr [...] Rep. A [...] .
W świetle dotychczasowego orzecznictwa o zaistnieniu nieodwracalnych skutków prawnych można mówić, gdy :- nastąpiło zbycie nieruchomości na rzecz osoby trzeciej chronionej rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych (uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego ;z dnia28lutego 1992 r, III AZP 4/92, publ. 1992/12/211, wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 1998 r., sygn. IV SA 1050/96, publ. Lex nr 45938, z dnia 26 lutego 1999 r. sygn. IV SA 1114/97, publ. Lex 45849); organ administracji, działając w granicach przysługujących mu kompetencji nie ma możliwości własnymi działaniami odwrócić skutków prawnych powstałych po wydaniu dotkniętej wadą nieważności decyzji, nie można ich znieść na drodze postępowania administracyjnego (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 1998 r, sygn. IVSA 1902/97, publ. Lex 45672; z dnia 6 września 1999 r., sygn. I SA 1149/99, publ. Lex nr 54116, z dnia 19 kwietnia 2000 r. , sygn. I SA 1185/00, publ. 77612 i inne), przestał istnieć przedmiot, którego prawo to dotyczyło lub też podmiot, któremu prawo przysługiwało utracił zdolność do zachowania tego prawa albo wygasła instytucja stanowiąca źródło prawa ( wyroki NSA z dnia 30 czerwca 1998 r. , sygn. IV SA 1347/96, publ. Lex nr 43233; z dnia 23 listopada 1987 r., sygn. I SA 1406/86, publ. ONSA 1987, z. 2, poz.81).
Przytoczone orzeczenia są istotne dla oceny zaistnienia bądź nie nieodwracalnych skutków prawnych decyzji prezydenta Miasta W. z dnia 16 listopada 1999 roku.
W rozpatrywanej sprawie należy stwierdzić, ze kwestionowaną decyzją zatwierdzony został podział geodezyjny nieruchomości a podział ten byt następnie podstawą do dalszych podziałów nieruchomości i do dokonania czynności cywilnoprawnych (przeniesienia prawa własności i prawa użytkowania wieczystego przeważającej części nowo powstałych działek). Organ administracji publicznej nie ma umocowania ustawowego do cofnięcia, zniesienia lub odwrócenia własnymi działaniami skutków prawnych powstałych po wydaniu dotkniętej wadą nieważności decyzji, szczególnie w kwestii zawartych umów przenoszących własność i prawo użytkowania wieczystego. Ponadto okoliczność, iż czynności cywilnoprawne dotyczą innych działek gruntu, powstałych z podziału nieruchomości oznaczonej numerem [...], niż działki objęte wnioskiem o stwierdzenie nieważności, mogłaby przemawiać za stwierdzeniem nieważności tej części kwestionowanej decyzji. W ocenie Kolegium
nie jest to możliwe, nie można bowiem działaniami organów administracji publicznej przywrócić stanu istniejącego w dacie wydania kwestionowanej decyzji i znieść skutków prawnych powstałych po wydaniu kwestionowanej decyzji. Podział dziatki nr [...] na dziatki o numerach [...], [...], [...], [...], [...] z jednoczesnym ustanowieniem odpowiedniej służebności drogowej przy ich zbywaniu przez działkę nr [...] (z pominięciem nie posiadających dostępu do drogi publicznej działek nr [...] i [...]), w związku z tym, iż działka nr [...] nie istnieje, a utworzone w wyniku podziału działki [...], [...], [...] i [...] zostały zbyte wraz z wydzielonymi nieruchomościami lokalowymi przy ulicy K. nr [...], [...][...][...], powoduje, ze brak jest możliwości ustanowienia służebności drogowej na istniejącej w dacie wydania zaskarżonej decyzji działce nr [...].
W związku z tym stwierdzić należy, iż skutki prawne decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia 16 listopada 1999r. Nr [...], zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości położonej w W. przy ul. K. nr [...], oznaczonej jako działka nr [...] na dziatki nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], są nieodwracalne i nie jest możliwe stwierdzenie nieważności decyzji mimo istnienia wady rażącego naruszenia prawa.
Na tę decyzję skargę do sądu administracyjnego złożyli M.M. i K.W.. Zażądali "unieważnienia" decyzji SKO i decyzji Prezydenta W., bowiem (jak podnieśli) decyzje te zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa i nie chronią ważnego interesu obywatela. Nadto skarżący podnoszą także, że mimo trzykrotnego rozpoznawania sprawy przez sąd, ostatecznie SKO orzekło na niekorzyść skarżących.
W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna, a co za tym idzie podlega oddaleniu.
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).
Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwana dalej w skrócie "u.p.p.s.a." - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), z czym mamy do czynienia w sprawie niniejszej.
Jak wynika z dołączonych do odpowiedzi na skargę akt administracyjnych niesporne między stronami pozostaje, że decyzja Prezydenta Miasta W. z dnia 16 listopada 1999 roku Nr [...], zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości położonej w W. przy ul. K. nr [...], oznaczonej jako działka nr [...] na dziatki nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] wydana została z rażącym naruszeniem prawa - art.93 ust.3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami. Wbrew ciążącemu na organie ustawowemu obowiązkowi, wynikającemu wprost z treści artykułu stanowiącego materialno-prawną podstawę decyzji podziałowej (przywołanemu wcześniej art. 93 ust. 3), dopuszczono do wydzielenia działek gruntu nie mających bezpośredniego dostępu do drogi publicznej.
Zakwestionowana decyzja ustaliła warunek ustanowienia odpowiedniej służebności drogowej wyłącznie do dziatek o nr [...] i [...], zatem z pominięciem nie posiadających dostępu do drogi publicznej dziatek nr [...] i 63/4.
W konsekwencji należy zatem ocenić, czy dostrzegając prawidłowo, że decyzja podziałowa Prezydenta Miasta W. z dnia 16 listopada 1999 roku Nr [...], wydana została z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa) Kolegium także niewadliwie odmówiło stwierdzenia jej nieważności.
Stosownie do treści art. 156. § 1. Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która (między innymi) : 2) ... z rażącym naruszeniem prawa. Jednakże w paragrafie drugim przytoczonego przepisu ustawodawca w sposób jednoznaczny stanowi, że nie stwierdza się nieważności decyzji (między innymi) gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.
Jak trafnie uzasadnia organ, i na co wskazują dowody z dokumentów, zgromadzone w toku postępowania administracyjnego, działka nr [...], której podział zatwierdzono decyzją z 16 listopada 1999 r. podlegała dalszym podziałom, a nadto powstałe w wyniku podziałów działki w drodze aktów notarialnych stały się przedmiotem obrotu cywilno-prawnego. Beneficjentami tych czynności są (między innymi) skarżący.
W efekcie należy podzielić pogląd organu, że decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne, bez możliwości ich odwrócenia w trybie administracyjno-prawnym (por. między innymi wyrok NSA z dnia 7 marca 2008 r., I OSK 327/07, LEX nr 505399, w uzasadnieniu którego wskazano, że skutki prawne decyzji administracyjnej są dopiero wówczas nieodwracalne, gdy nie ma możności uruchomienia drogi postępowania administracyjnego w celu ich odwrócenia.).
Reasumując, wobec niezasadności skargi podlegała ona oddaleniu, stosownie do art. 151 ppsa.
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło