II SA/Wr 175/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Ireneusz Dukiel, Sędziowie Sędzia WSA - Mieczysław Górkiewicz (spr.), Sędzia NSA - Halina Kremis, , Protokolant asystent sędziego - Wojciech Śnieżyński, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej w Z. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla inwestycji obejmującej termomodernizację budynku mieszkalnego wielorodzinnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody D. na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej w Z. kwotę 980 zł (dziewięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją organ utrzymał w mocy decyzję odmawiającą udzielenia pozwolenia spółdzielni mieszkaniowej na termomodernizację budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Spółdzielnia bowiem sprawuje zarząd nieruchomością zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1222), lecz zamierzona inwestycja przekracza zakres zwykłego zarządu rzeczą wspólną, zaś inwestor nie przedstawił zgody wszystkich współwłaścicieli (art. 199 k.c.), więc nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 3 pkt 11 p.b. i art. 32 ust. 4 pkt 2 p.b.). Dla uzasadnienia tego poglądu organ przedstawił uchwałę II OPS 2/12 i wyroki II SA/Gl 913/07, II OSK 1683/08, 532/08 i 1477/10. W skardze do sądu administracyjnego Spółdzielnia zarzuciła naruszenie art. 27 ust. 2 u.s.m., bowiem pogląd prawny NSA wyrażony w uchwale II OPS 2/12 uległ zmianie w drodze uchwały NSA z dnia 19.10.2015 r. sygn. II OPS 2/15. Pogląd o przysługiwaniu spółdzielni mieszkaniowej sprawującej zarząd wspólną nieruchomością uprawnienia do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu wyrażał wielokrotnie Sąd Najwyższy, ale ponadto tut. Sąd w sprawie II SA/Wr 166/15. Organ wniósł o oddalenie skargi w oparciu o dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Jak wynika z akt sprawy skarżący dołączając oświadczenie o posiadanym prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane przytoczył treść uchwały [...]. Według wydruku z rejestru gruntów Spółdzielnia jest współwłaścicielem nieruchomości wraz z szeregiem oznaczonych osób fizycznych, uznanych za strony postępowania. W aktach sprawy nie ma dokumentów podważających ustalenie organów, że inwestor wykonuje zarząd nieruchomością zgodnie z art. 27 ust. 2 u.s.m. Przyjmując dla potrzeb rozstrzygnięcia nin. sprawy to ustalenie za prawdziwe zaleca się doprowadzenie do uzupełnienia oświadczenia inwestora o treść zgodną z art. 27 ust. 2 u.s.m., o ile zaś będzie ono budziło wątpliwości właściwego organu, ponadto przez dołączenie odpowiednich dokumentów potwierdzających takie oświadczenie. Organ ten wezwał inwestora do uzupełnienia oświadczenia przez dołączenie zgody wszystkich współwłaścicieli, zaś wobec niewykonania tego obowiązku wydał na podstawie art. 35 ust. 3 p.b. decyzję odmowną. W odwołaniu skarżący twierdził gołosłownie, jakoby zgody odmówił jeden tylko z współwłaścicieli, zaś sąd powszechny "odrzucił" wniosek z art. 199 k.c. jako zbędny. W obecnym stanie sprawy podana przez organy podstawa decyzji odmownej przyjęta została przedwcześnie, o ile bowiem oświadczenie inwestora nasuwało zastrzeżenia z uwagi na jego niepełną treść, to właściwy organ nie wezwał inwestora do takiego uzupełnienia oświadczenia. Natomiast przyjęta przez organy przyczyna uznania braku prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nie zachodzi. Ma rację organ, że zamierzona przez Spółdzielnię czynność przekracza zakres zwykłego zarządu nieruchomością. Błędnie jednak strony nadają znaczenie takiej kwalifikacji czynności. Jak wiadomo pojawiła się rozbieżność dotycząca treści zarządu z art. 27 ust. 2 u.s.m. pomiędzy Sądem Najwyższym a NSA. Istotnie, tut. Sąd mając na uwadze tezy prawne Trybunału Konstytucyjnego wyrażone w wyroku K 60/13 wydanym po ukazaniu się uchwały II OPS 2/12, wyrażał pogląd prawny o utracie w pewnym zakresie aktualności tej uchwały i opierał się niekiedy (wyroki II SA/Wr 199/15, 166/15) na wykładni art. 27 ust. 2 zbieżnej ze stanowiskiem Sądu Najwyższego. Obecnie nie ma już takiej potrzeby, bowiem NSA zmodyfikował swoje stanowisko w tej kwestii, w uchwale II OPS 2/15, w której wyjaśnił istotę pojęcia "zarząd powierzony" w oderwaniu od cywilistycznych kategorii czynności zwykłego zarządu i przekraczających ten zarząd. Według obecnego, wiążącego (art. 269 § 1 p.p.s.a.) stanowiska prawnego NSA, zarząd sprawowany przez spółdzielnię mieszkaniową powstaje na mocy art. 27 ust. 2 u.s.m., a treść zarządu wynika z wykładni tego przepisu. Należy przyjąć, że "czynności dotyczące nieruchomości wspólnej o charakterze eksploatacyjnym, utrzymaniowym i remontowym mieszczą się w ramach zadań spółdzielni" oraz że "spółdzielnia mieszkaniowa wykazując prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane powinna ... wykazać, że należyte wykonanie zobowiązań ze stosunku, jaki wynika z powstania zarządu ex lege w trybie art. 27 ust. 2 u.s.m., wymaga przeprowadzenia określonych robót budowlanych w ramach starannego działania na rzecz i w interesie współwłaścicieli nieruchomości wspólnej, niebędących członkami spółdzielni mieszkaniowej" (z treści uchwały II OPS 2/15). NSA omawiając przy tym obowiązki współwłaścicieli odpowiadające uprawnieniom spółdzielni, wskazał i omówił przepisy art. 4 ust. 4, art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 3 i art. 61 ust. 1 i 2 u.s.m. oraz art. 5 ust. 2 p.b. Zarząd dotyczy więc utrzymania i eksploatacji nieruchomości wspólnej, bez potrzeby różnicowania czynności według podziału na czynności zwykłego zarządu i przekraczające zakres zwykłego zarządu oraz bez konieczności stosowania kodeksu cywilnego. NSA wyjaśnił również, że "eksploatacja i utrzymanie nieruchomości wspólnej obejmuje wszelkiego rodzaju roboty budowlane ... mogą więc obejmować nie tylko remont, ale także przebudowę". W konkluzji NSA orzekł, że spółdzielnia mieszkaniowa wykonująca zarząd z art. 27 ust. 2 u.s.m., posiada tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie eksploatacji i utrzymania nieruchomości wspólnej. W nin. sprawie można w ocenie Sądu wstępnie przyjąć, że docieplenie domu wielorodzinnego zalicza się do typowych czynności służących interesom mieszkańców. Obecna na rozprawie uczestniczka zgłosiła wątpliwość związaną z wysokością obciążenia finansowego z tytułu docieplenia, nie przedstawiając zastrzeżeń odnośnie samej potrzeby wykonania tych robót lub wątpliwości związanych z długofalowym bilansem zysków i wydatków dot. tej inwestycji. Nie wydaje się, aby organ architektoniczno-budowlany był uprawniony do wymagania od spółdzielni szczegółowych wyjaśnień na ten temat. Z uchwały NSA wynika jednak, że właściwy organ powinien uzyskać od inwestora argumentację wyjaśniającą działanie w tym przypadku w interesie współwłaścicieli, jako element wymaganego oświadczenia. Można zauważyć na marginesie, że problematyki ochrony tego interesu dotyczy liczne orzecznictwo sądów powszechnych (por. postanowienie V CSK 269/14), zaś współwłaściciele lokali nie są automatycznie stronami (wyrok II OSK 694/10). Powyższe rozważania uzasadniają ocenę, że decyzja narusza art. 27 ust. 2 u.s.m. w sposób mający wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1a p.p.s.a.). Dlatego i ponadto na podstawie art. 200 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.