II SA/Wr 181/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Sędziowie: Asesor WSA Wojciech Śnieżyński (spr.) Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków Protokolant: Z-ca Kierownika Sekretariatu Magda Minkisiewicz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 października 2020 r. sprawy ze skargi E. S. o wznowienie postępowania sądowowadministracyjego zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia 10 lipca 2018 r. o sygn. akt II SA/Wr 262/18 oddala skargę w całości. Skargą nadaną w urzędzie pocztowym w dniu [...].03.2020 r. E. S. wniósł o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem tutejszego Sądu z 10.07.2018 r., sygn. akt II SA/Wr 262/18, stwierdzającego nieważność § 17 uchwały Rady Gminy [...] z [...].09.2017 r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu położonego w obrębie wsi [...] w gminie [...] - część 1, w zakresie odnoszącym się m.in. do należący do skarżącego działek nr [...] i [...] we wsi [...]. W uzasadnieniu skarg jej autor podniósł, że w okolicznościach sprawy wystąpiła podstawa wznowienia z art. 271 pkt 2 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019 r., poz. 2325, ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", ponieważ na skutek naruszenia art. 33 § 1 p.p.s.a. został on pozbawiony możności działania. Zdaniem skarżącego, powinien być on stroną postępowania sądowego prowadzonego ze skargi Wojewody [...], zakończonego powołanym wyrokiem, gdy tymczasem nie zapewniono mu możliwości udziału w tym postępowaniu. O wyroku dowiedział się z decyzji Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych we [...] z [...].01.2020 r. doręczonej w lutym 2020 r., kiedy to organ odmówił wyłączenia z produkcji gruntów leśnych z powołaniem się na w/w wyrok. Wskazał, że po otrzymaniu tej decyzji zwrócił się pismem z [...].02.2020r. do NSA z prośbą o interwencję. W odpowiedzi z [...].02.2020r. został poinformowany, że powinien rozważyć kwestię wznowienia postępowania z uwagi na to, że nie został zawiadomiony o rozprawie ani też na nią wezwany. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności skarżący wskazał, że ponad wszelką wątpliwość zaistniała przesłanka nieważności z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Sąd naruszył bowiem art. 33 § 1 p.p.s.a. i pozbawił skarżącego możliwości działania. Ponadto skarżący powołał się na podstawę wznowienia z art. 273 § 2 p.p.s.a. Istotne znaczenie z punktu widzenia zasadności powołania się na taką podstawę wznowienia ma fakt istnienia prawomocnego orzeczenia (decyzji Marszałka Województwa [...] z [...].09.2010r., nr [...] oraz decyzji SKO we [...] z [...].11.2010r., nr [...]), zezwalającego na przeznaczenie należących do skarżącego działek na cele nieleśne, co nie zostało ujawnione na rozprawie, a ta okoliczność ma fundamentalne znaczenie, bowiem brak tych dokumentów legł u podstaw uwzględnienia skargi Wojewody. W odpowiedzi na skargę Gmina [...] wniosła o jej oddalenie jako bezzasadnej, ponieważ stroną postępowania sądowego ze skargi na uchwałę planistyczną z [...].09.2017 r. był Wojewoda jako skarżący oraz Gmina [...], której Rada podjęła uchwałę. Stronami nie byli właściciele działek objętych planem. Również uczestnik postępowania – Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi. W odpowiedzi na stanowisko Gminy [...] skarżący wniósł pismo przygotowawcze z [...].06.2020 r. Wskazał w nim na straty materialne, które poniósł przygotowując się do zabudowy działek objętych wskazanym wyrokiem. Podniósł, że we wrześniu 2019 r. otrzymał wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zawierający § 17 i na tej podstawie rozpoczął przygotowania do budowy. O istnieniu wyroku WSA we Wrocławiu unieważniającego § 17 uchwały dowiedział się z Lasów Państwowych we [...], kiedy złożył stosowny wniosek o pozwolenie na budowę. Wyjaśniając zaistniałą sytuację okazało się, że pracownicy Urzędu Gminy oraz Wójt nie posiadali informacji o wyroku z 10.07.2018 r. Skarżący wskazał, że według jego wiedzy, pracownik reprezentujący Gminę na rozprawie w dniu 10.07.2018 r., nie przedstawił Sądowi decyzji Marszałka [...] nr [...], utrzymanej w mocy przez SKO o wyłączeniu należącej do niego działki z użytkowania leśnego. Decyzja znajduje się w aktach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jakkolwiek skarga wniesiona została w terminie oraz opiera się na ustawowych podstawach wznowienia, to jednak jest ona niezasadna. Skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy (art. 277 p.p.s.a.). Z ustaleń Sądu wynika, że skarżący o kwestionowanym wyroku dowiedział się z decyzji Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych z [...].01.2020 r. Ponieważ zaś skarga o wznowienie została wniesiona [...].03.2020 r. (data stempla operatora wyznaczonego), stwierdzić należy, że trzymiesięczny termin został zachowany. W opisanych wyżej okolicznościach nie wystąpiły przesłanki do odrzucenia skarg. Jak wynika z art. 280 § 1 i art. 281 p.p.s.a., odrzucenie skargi o wznowienie jest usprawiedliwione, gdy wniesiono ją po terminie lub nie opiera się ona na ustawowej podstawie wznowienia. Sąd podziela przy tym wyrażany w orzecznictwie pogląd, że badanie dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania nie jest badaniem zasadności skargi, lecz jedynie badaniem warunków umożliwiających rozpatrywanie samej skargi. Oceny dokonuje się wyłącznie na podstawie twierdzeń zawartych w skardze. Na tym etapie sąd nie bada trafności powołanych podstaw wznowienia postępowania, ale tylko fakt ich powołania. Z kolei na rozprawie sąd bada merytoryczne występowanie ustawowej podstawy wznowienia. Negatywny wynik tej oceny powoduje oddalenie skargi o wznowienie, a nie jej odrzucenie (zob. postanowienie NSA z 26.10.2012 r., II OSK 2577/12). Skoro zaś skargę wniesiono w terminie i opiera się ona na ustawowej podstawie wznowienia, sąd powinien przystąpić do rozpatrzenia skarg. Wznowienia postępowania sądowego można żądać m.in. z powodu nieważności, jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa strona była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała (art. 271 pkt 2 p.p.s.a.), a także z powodu późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2 p.p.s.a.). Odnosząc się do pierwszej z powołanych przesłanek wznowienia skarżący dowodzi, że posiada interes prawny w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem, powołując się na przysługujące prawo własności nieruchomości objętej postanowieniami § 17 uchwały nr [...]. Tym samym zarzucił sądowi uchybienie procesowe w postaci pominięcia jego udziału w postępowaniu sądowym zakończonym prawomocnym wyrokiem z 10.07.2018 r., sygn. akt II SA/Wr 262/18. W przypadku drugiej z przesłanek wznowienia wskazał na fakt ujawnienia prawomocnego orzeczenia (decyzji Marszałka Województwa [...] z [...].09.2010r., nr [...] oraz decyzji SKO we Wrocławiu z [...].11.2010r., nr [...]), które zezwala na przeznaczenie należących do skarżącego działek na cele nieleśne, co nie zostało ujawnione na rozprawie. Oceniając merytorycznie takiej treści zarzuty kierowane pod adresem postępowania sądowego przede wszystkim należało zauważyć, że prawomocny wyrok tut. Sądu, kwestionowany przez skarżącego, został wydany na skutek skargi wniesionej przez Wojewodę [...], na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z 08.03.1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.). Powołany przepis stanowi podstawę prawną dla organu nadzoru, który z uwagi na upływ 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy, do zaskarżenia uchwały lub zarządzenia do sądu administracyjnego. Stroną w postępowaniu ze skargi wniesionej na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest wyłącznie skarżący organ nadzoru oraz organ, który wydał kwestionowane zarządzenie lub uchwałę. W konsekwencji sąd administracyjny nie miał podstaw formalnych ani materialnoprawnych do angażowania w charakterze stron postępowania sądowego innych podmiotów. W orzecznictwie słusznie podkreśla się, że istota postępowania sądowoadministracyjnego wszczętego ze skargi wojewody wniesionej na uchwałę organu gminy na podstawie art. 93 ust. 1 u.s.g., wyklucza udział innych uczestników postępowania na podstawie regulacji p.p.s.a. Wniesienie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego przez wojewodę stanowi realizację jednego z przysługujących mu uprawnień służących wykonywaniu nadzoru nad działalnością gminy na podstawie kryterium zgodności z prawem, a zatem legitymacja skargowa tego organu oparta jest na samodzielnej podstawie prawnej - art. 93 ust. 1 u.s.g., która nie może być jednocześnie podstawą do wniesienia skargi przez inny podmiot. Stronami postępowania sądowego zainicjowanego skargą wojewody na uchwałę rady gminy są zatem wyłącznie wojewoda jako organ nadzoru oraz właściwy organ gminy (zob. postanowienie NSA z 24.01.2014 r., sygn. akt II OZ 64/14). Konkludując, skarżącemu nie przysługiwał interes prawny w postępowaniu sądowym rozstrzygniętej prawomocnym wyrokiem w sprawie II SA/Wr 262/18, tak więc nie ma on również legitymacji procesowej do żądania wznowienia postępowania zakończonego tym orzeczeniem. Okoliczności faktyczne i prawne sprawy wskazują jednoznacznie, że tutejszy Sąd nie naruszył przepisów prawa pomijając udział skarżącego w postępowaniu zakończonym prawomocnym wyrokiem. Tym samym w przypadku skarżącego nie zaistniała również przesłanka wznowienia postępowania na podstawie art. 273 § 2 p.p.s.a., skoro tylko strona postępowania sądowego może powołać się na "wykrycie" nowych dowodów, które istniały przed zakończeniem sprawy, której dotyczy wniosek oraz zostały wykryte po prawomocnym zakończeniu postępowania. Możliwość powołania się na wykrycie okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, z których strona nie mogła skorzystać, a które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy jest ograniczona wyłącznie do stron postępowania sądowego. Ponadto należy zauważyć, że zgodnie z art. 13 pkt 5 ustawy z 20.07.2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2019r., poz. 1461) w wojewódzkich dziennikach urzędowych, tak jak w innych dziennikach urzędowych, ogłasza się pewne akty prawne dlatego, że dotyczą one innych aktów, które ogłaszano w tym dzienniku urzędowym. Są to również wyroki sądu administracyjnego uwzględniające skargi na akty prawa miejscowego stanowionego przez organ gminy. Tak też postąpiono w przypadku prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 10.07.2018 r., sygn. akt II SA/Wr 262/18, który ogłoszono w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z dnia [...].10.2019 r. pod pozycją [...]. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł na zasadzie art. 282 § 2 p.p.s.a.