II SA/Wr 187/10
WyrokWSA we Wrocławiu2010-06-17
Skład orzekający: Anna Siedlecka, Alicja Palus, Julia Szczygielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zatwierdzeniu podziału nieruchomości wydana z urzędu w celu realizacji drogi wewnętrznej, która może zostać przekwalifikowana na drogę publiczną, może zostać uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, jeśli nie została poprzedzona uchwałą rady gminy o zaliczeniu tej drogi do kategorii dróg publicznych?Ratio decidendi
Decyzja o zatwierdzeniu podziału nieruchomości wydana z urzędu w celu realizacji drogi wewnętrznej, która może zostać przekwalifikowana na drogę publiczną, nie może być uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, jeśli nie została poprzedzona uchwałą rady gminy o zaliczeniu tej drogi do kategorii dróg publicznych. Drogi wewnętrzne nie są drogami publicznymi w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, a ich budowa nie może przesądzać o realizacji celu publicznego w rozumieniu art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G. stwierdzającej nieważność decyzji Burmistrza Miasta K. z dnia 1 czerwca 2009 r. zatwierdzającej z urzędu projekt podziału nieruchomości położonej w K. przy ul. W.P. w celu realizacji drogi wewnętrznej. Skarżący zarzucili, że decyzja SKO została wydana z naruszeniem przepisów dotyczących celów publicznych, w tym budowy urządzeń kanalizacyjnych. Sąd rozpatrywał skargę na decyzję SKO, która utrzymała w mocy decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Burmistrza.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Anna Siedlecka (sprawozdawca) Sędzia WSA - Alicja Palus Sędzia NSA - Julia Szczygielska Protokolant Izabela Krajewska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi D. W., M. P. i T. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia 18 stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej z urzędu projekt podziału nieruchomości oddala skargę
Decyzją z dnia 23 listopada 2009 r. ([...]), wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 186, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 k.p.a. oraz art. 6 pkt 1 i 3, art. 93 ust. 1, art. 96 ust. 1 i art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz.U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zmianami ) – powoływanej dalej jako u.g.n., a także § 7 pkt 1 i § 79 ust. 1 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta K. jednostka urbanistyczna K.-W. uchwalonego uchwałą Rady Miejskiej w K. Nr [...] z dnia 14 marca 2005 r. (Dz. U. Województwa Dolnośląskiego z 2005 r. Nr 99 poz. 2144), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J.G. stwierdziło z urzędu nieważność decyzji Burmistrza Miasta K. z dnia 1 czerwca 2009 r. (nr [...]) zatwierdzającej z urzędu projekt podziału nieruchomości położonej w K. przy ul. W.P. [...], w granicach działki nr [...], obręb 2, AM 5 o powierzchni 2,3389 ha jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydana została w postępowaniu wszczętym na podstawie sygnalizacji Burmistrza Miasta K. z dnia 27 sierpnia 2009r. Uzasadniając stanowisko dotyczące stwierdzania nieważności wydanej - na podstawie art. 93 ust. 1, art. 96 ust. 1 oraz art. 97 ust. 3 pkt 1 u.g.n. -własnej decyzji z dnia 1 czerwca 2009 r. Burmistrz Miasta K. podał, że z uwagi na to, iż powstała w wyniku podziału działka nr [...] w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie została przeznaczona pod drogi publiczne, ale pod drogi wewnętrzne, brak było podstaw do wszczynania z urzędu postępowania o podział tej nieruchomości na podstawie art. 97 ust. 3 pkt 1 u.g.n.
Mając na względzie treść pisma Burmistrza Miasta K., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J.G. uznało, że należy wszcząć z urzędu postępowanie administracyjne mające na celu dokonanie oceny, czy decyzja z dnia 1 czerwca 2009r. nie została wydana z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W toku postępowania wpłynęło pismo D. W. z dnia 31 sierpnia 2009 r. zatytułowane "skarga na bezczynność Burmistrza Miasta K." . W piśmie tym, D. W. opisała przebieg sprawy dotyczącej części nieruchomości przeznaczonej pod drogę, w której została ułożona kanalizacja sanitarna. Podała, że wstępny projekt podziału nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] został opracowany w roku 2003 na zlecenie właścicieli i przedłożony Burmistrzowi Miasta K. do zaopiniowania w roku 2004. Gmina K. opracowując miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przyjęła do planu przedłożoną propozycję podziału nieruchomości. Podział został wykonany z uwzględnieniem zalecenia Gminy, że po stronie wschodniej nieruchomości ma przebiegać droga. Zatem, zdaniem D. W., Gmina miała już plany co do sposobu zagospodarowania tego terenu, tj. realizację projektu Gmin. Stwierdziła również, że pismem z dnia 4 kwietnia 2008 r. zwróciła się do Burmistrza Miasta K. o regulację prawną gruntu (jego wykupu) przeznaczonego pod drogę, która w planie miejscowym opisana jest jako droga wewnętrzna z późniejsza możliwością przekwalifikowania na drogę publiczną. W konsekwencji całej korespondencji w tej sprawie Burmistrz Miasta K. podjął czynności zmierzające do wydzielenia części terenu przeznaczonego pod drogę, w której została ułożona sieć kanalizacji sanitarnej. Zatem już wcześniej zrealizowano inwestycję celu publicznego z dopłatą środków unijnych, niż Gmina miała uregulować stan prawny tej części nieruchomości. Dlatego też w tym momencie nie było żadnych przeciwwskazań ze strony współwłaścicieli nieruchomości co do realizacji tego celu publicznego - ułożenia sieci kanalizacji sanitarnej. Następstwem tego było wydanie przez Burmistrza Miasta K. w dniu 1 czerwca 2009r. decyzji zatwierdzającej z urzędu projektu podziału nieruchomości położonej w K. przy ul. W.P., w granicach działki nr [...]. Według D. W. ułożenie sieci kanalizacyjnej w ramach celu publicznego spowodowało przekwalifikowanie drogi wewnętrznej na drogę publiczną. Ta okoliczność powoduje, że Gmina K. winna odkupić ten teren od jego właścicieli.
Odnosząc się do pisma D. W., Burmistrz Miasta K., w piśmie z dnia 2 października 2009 r. podał, że Gmina K. będąc w trakcie prac nad miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta K. uwzględniła przedłożony przez G. i T. B., ówczesnych właścicieli działki nr [...], przedłożony przez nich wstępny projekt podziału z przeznaczeniem na tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wolnostojącej lub bliźniaczej oraz tereny dróg wewnętrznych z możliwością późniejszego przekwalifikowania na drogi publiczne. Zaprojektowanie w koncepcji zagospodarowania i podziału, terenów pod drogi wewnętrzne było niezbędne, gdyż miały one umożliwić dostęp nowo wydzielonych działek do drogi publiczne. Tak zaprojektowany podział nieruchomości został zaakceptowany i jest zawarty w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego miasta K. jednostka urbanistyczna K. - W.. Zdaniem Burmistrza Miasta K. D. W. zarzuca Gminie umyślne wydzielenie działki przeznaczonej pod drogę wewnętrzną, gdyż jak twierdzi już w roku 2003 Gmina planowała umieszczenie na terenie tej nieruchomości kanalizacji sanitarnej. W roku 2003 Gmina nie posiadała jeszcze decyzji o ustaleniu lokalizacji kanalizacji sanitarnej ani danych dotyczących realizacji Projektu "K. System Wodociągów i Kanalizacji, etap I", gdyż dopiero w kwietniu 2006 roku projekt uzyskał pozwolenia na budowę. W związku z powyższym przychylając się do proponowanej przez właścicieli działki koncepcji jej zagospodarowania, Gmina nie mogła planować wykorzystania nowo powstałych działek pod kanalizację sanitarną. Wydzielenie dróg wewnętrznych przez projektanta działającego na zlecenie G. i T. B., miało na celu nie zrealizowanie planów Gminy, bo takich nie było, ale spowodowanie aby wydzielane w przyszłości działki spełniały wymogi działki budowlanej, czyli działki posiadającej dostęp do drogi publicznej. Dodatkowym wymogiem do uznania nieruchomości za działkę budowlaną jest wyposażenie jej w urządzenia infrastruktury technicznej, umożliwiającej prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków i urządzeń położonych na tej działce. Uznać można, według Burmistrza, że budowa kanalizacji umożliwiła spełnienie tego wymogu, a nie jak twierdzi strona obniżyła wartość działki lub w jakiś inny sposób nadała jej wadliwość. Burmistrz ustalił również, że G. i T. B. wyrazili zgodę na czasowe zajęcie działki nr [...] w celu realizacji inwestycji budowy kanalizacji sanitarnej. Burmistrz Miasta K. podał również, że w roku 2008 D.W., jako jeden ze spadkobierców po G. B., współwłaściciel nieruchomości wystąpiła do Burmistrza Miasta K., o wypłacenie odszkodowania za działki wydzielone pod drogę. Na dzień wystąpienia z wnioskiem podział działki był jedynie uwzględniony w miejscowym planie, nie był dokonany podział geodezyjny przedmiotowej działki. W odpowiedzi na wniosek, właściciele nieruchomości zostali poinformowani, że droga określona w koncepcji symbolem 1KDW1, 2KDW1, 3KDW1 w planie miejscowym posiada przeznaczenie podstawowe - tereny dróg wewnętrznych - drogi z późniejszą możliwością przekwalifikowania na drogi publiczne i na dzień złożenia wniosku nie mają charakteru drogi publicznej i nie podlegają wykupowi, a więc wniosek o wypłacenie odszkodowania nie może zostać zrealizowany w trybie art. 106 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ponadto realizacja kanalizacji sanitarnej w ciągu projektowanej drogi była inwestycją korzystną dla właścicieli działki, gdyż dawała możliwość podłączenia m.i. w przyszłości budynków, które powstaną na nowo utworzonych działkach budowlanych. Pismem z dnia 24 czerwca 2008 r. D.W. poinformowała o podtrzymaniu swojego stanowiska, co do wypłaty odszkodowania oraz o nie podejmowaniu działań związanych z geodezyjnym podziałem nieruchomości nr [...] obręb 2.
Burmistrz Miasta K. wyjaśnił także, że wnioskiem z dnia 27 sierpnia 2009 r. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jako organu właściwego do stwierdzenia nieważności decyzji nr [...]z dnia 01.06.2009r., która jego zdaniem została wydana z naruszeniem prawa. Wniosek zawiera informacje przedstawiające jego stanowisko w sprawie wadliwości decyzji. Nie został poruszony temat podjęcia działań w sprawie wykupu części nieruchomości oraz realizacji budowy sieci kanalizacji sanitarnej, gdyż jak wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w piśmie z dnia 23 września 2009 r. nr [...]organem właściwym do rozstrzygnięcia sporu w tym zakresie jest Rada Miasta K. i jest to odrębna sprawa. W związku z powyższym wyjaśnił, że formułowanie wniosku miało na celu przedstawienie sytuacji dotyczącej podziału nieruchomości i dążenie do stwierdzenia jej nieważności.
W kolejnym piśmie z dnia 9 października 2009 r. D.W. podała, że odnośnie złożonego wniosku o wydanie opinii wstępnego podziału nieruchomości Burmistrz Miasta K. nie przedstawia całości sprawy. Artykułuje zagadnienia, które mu tylko odpowiadają. Zdaniem strony prace przygotowawcze odnośnie projektu podziału nieruchomości rozpoczęły się w październiku 2003 r. przez Biuro Planistyczno-Urbanistyczne "A." A. M. z J. G.. Wszelkie uzgodnienia w projektowanym planie podziału nieruchomości prowadzone były z Gminą. Architekt M. W. dokładnie znała przebieg całej sprawy. Zdaniem strony stwierdzenie Burmistrza Miasta K. cyt. "Pani D.W. zarzuca Gminie umyślne wydzielenie działki przeznaczonej pod drogę wewnętrzną", jest stwierdzeniem wymyślonym przez Burmistrza, a zarazem nie mające miejsca w żadnej korespondencji. W konsekwencji tych uzgodnień powstały 2 warianty podziału nieruchomości. W jednym z wariantów jest zagospodarowanie części działki gminnej z przedmiotową nieruchomością. Wykonując projekt podziału nieruchomości właściciele nie mieli żadnych podstaw prawnych, aby decydować o takim rozwiązaniu. Nie było to na ich zlecenie. Było to zalecenie Gminy, jak również zaleceniem Gminy było wyznaczenie terenu pod drogę. W konsekwencji został ich projekt podziału przyjęty do planu zagospodarowania przestrzennego Gminy K. i podjęty Uchwałą Rady Miejskiej w K. Nr [...] z dnia 14 marca 2005r. Zdaniem D. W. Burmistrz w swoim wyjaśnieniu nie przywołuje też pism (wcześniej przesłanych przez nią), a tym samym nie przedstawia stanu faktycznego przebiegu sprawy. Numery pism: [...] z dnia 10 listopada 2008r. i [...] z dnia 16 lutego 2009 r., w których wyraźnie zapisano, że Gmina wszczyna postępowanie administracyjne z urzędu celem wydzielenia działki dla realizacji celu publicznego - drogi gminnej, w której to części naszej nieruchomości została ułożona kanalizacja sanitarna. Odnośnie stwierdzenia, że Gmina w 2003 r. nie posiadała decyzji o ustaleniu lokalizacji kanalizacji sanitarnej, D.W. stwierdziła, że Gmina już prowadziła prace przygotowawcze, gdyż na bieżąco była w kontakcie z panią M. J. byłą pracownicą Urzędu Miejskiego w K.. Podała również, że nie podziela stanowiska Burmistrza, że realizacja kanalizacji sanitarnej w ciągu projektowanej drogi była inwestycją korzystną dla właścicieli działki. D.W. nie rozumie dlaczego zatem Burmistrz miasta K. wszczął postępowanie o podział, wydał decyzję, a następnie składa wniosek o unieważnienie tej decyzji. Może to prowadzić do wniosku, ze Burmistrz czekał do czasu kiedy zostanie ułożona sieć kanalizacyjna, gdyż nie miał uregulowanych spraw terenowo-prawnych do działki. Zdaniem D. W. w niniejszej sprawie podstawą materialnoprawną zaskarżonej przez Burmistrza Miasta K. decyzji jest uchwała Rady Miejskiej w K. nr [...]z dnia 14 marca 2005 r. w sprawie zatwierdzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta K. jednostka urbanistyczna K.-W.. Zatem, dla oceny praw i obowiązków właściciela nieruchomości podlegającej podziałowi istotny jest stan prawny wynikający z uchwały Rady Miejskiej K., a nie z zaskarżonej decyzji (por. wyrok z dnia 25 lutego 2009r. NSA w Gorzowie Wielkopolskim, sygn. akt II SA/Go 832/08 LEX 508 982).
Rozpatrując w tych okolicznościach sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J.G. wskazało, że jako podstawę materialnoprawną decyzji organ I instancji wskazał przepisy art. 93 ust. 1, art. 96 ust. 1 i art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zmianami), przepisy § 9 i 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie sposobu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. Nr 268, poz. 2663) oraz przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta K. jednostka urbanistyczna K. –W. uchwalonego w uchwale Rady Miejskiej w K. Nr [...] z dnia 14 marca 2005 r. (Dz. U. Województwa Dolnośląskiego z 2005 r. Nr 99 poz. 2144). Następnie Kolegium podniosło, że z przepisu art. 93 ust. 1 u.g.n. wynika, że podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ I instancji przywołał następnie treść przepisu art. 96 ust. 1 u.g.n., który stanowi, że podziału nieruchomości dokonuje się na podstawie decyzji wójta, burmistrza albo prezydenta miasta zatwierdzającej podział. Postępowanie administracyjne dotyczące podziału nieruchomości może być wszczęte na skutek: 1) wniosku osoby, która ma w tym interes prawny (art. 97 ust. 1 ustawy), 2) wniosku organów administracji publicznej (art. 97 ust. 4 ustawy), 3) z urzędu (art. 97 ust. 4 i 5 ustawy). Natomiast z przepisu art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, że podział nieruchomości może nastąpić z urzędu, jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych. Skład orzekający Kolegium wskazał, że cele publiczne zdefiniowane są w przepisie art. 6 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który wskazuje, że dotyczyć one mogą między innymi wydzielenia gruntów pod drogi publiczne. Zdaniem organu I instancji powyższe oznacza, że nie chodzi o wydzielenie gruntu pod jakiekolwiek drogi, ale wyłącznie pod wydzielenie gruntu pod konkretną kategorię dróg, czyli dróg publicznych. W ustawie o gospodarce nieruchomościami brak jest definicji drogi publicznej, co oznacza, że w tym zakresie znajduje zastosowanie ustawa z 21 marca 1985 roku o drogach publicznych, opublikowana w tekście jednolitym w Dzienniku Ustaw, z 2000 roku, Nr 71, pod poz. 838, ze zmianami. Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 tej ustawy, drogi publiczne dzieli się ze względu na funkcje w sieci drogowej na następujące kategorie: drogi krajowe, drogi wojewódzkie, drogi powiatowe, drogi gminne. Wskazany wyżej podział dróg został przyjęty w ustawie o gospodarce nieruchomościami, o czym świadczy treść art. 98 ust. 1 tego aktu prawnego. Skład orzekający Kolegium uznał zatem, że drogą publiczną w rozumieniu ustawy o drogach publicznych jest każda droga zaliczona na podstawie tej ustawy do jednej z kategorii dróg, z których może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami opisanymi w ustawie o drogach publicznych lub innych przepisach szczególnych - art. 1 ustawy o drogach publicznych. Drogi nie zaliczone do żadnej z kategorii dróg publicznych (w sposób przewidziany tą ustawą, czyli albo w formie odpowiedniego rozporządzenia lub uchwały właściwego, uprawnionego podmiotu) są drogami wewnętrznymi (art. 8 ustawy). Zgodnie zaś z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych drogi wewnętrzne nie są drogami publicznymi w rozumieniu ustawy z 1985 roku o drogach publicznych, a tym samym ich budowa nie może przesądzać o realizacji celu publicznego, o którym mowa w art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W konkluzji powyższych rozważań Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyjęło, że drogi dojazdowe i lokalne nie mieszczą się w pojęciu drogi publicznej. Oznacza to w konsekwencji, że brak jest podstaw prawnych do wszczęcia i prowadzenia z urzędu postępowania w sprawie zatwierdzenia podziału nieruchomości przeznaczonej w planie zagospodarowania przestrzennego pod budowę drogi wewnętrznej, niezaliczonej do żadnej z kategorii dróg publicznych. Ze zgromadzonego w tej sprawie materiału dowodowego, w szczególności z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania Miasta K. - jednostka urbanistyczna K.-W., organ I instancji wywiódł, że część nieruchomości, w stosunku do którego Burmistrz Miasta K. wydał decyzje o zatwierdzeniu projektu podziału, stanowiącej działkę nr [...], która po podziale otrzymać miała numerację [...], przeznaczona jest pod projektowaną drogę wewnętrzną oznaczoną symbolem 2 KDW1. Dla tego terenu w planie miejscowym ustalono przeznaczenie podstawowe - tereny dróg wewnętrznych - drogi z późniejszą możliwością przekwalifikowania na drogi publiczne (§ 97 ust. 1 ww. planu miejscowego). Skład orzekający Kolegium uznał także, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby projektowana droga została w przewidziany prawnie sposób zaliczona do jednej ze wskazanych w ustawie o drogach publicznych kategorii dróg publicznych, gdyż wymagałoby to podjęcia przez Radę Miejską w K. uchwały o zaliczeniu tej drogi do kategorii dróg gminnych. Zdaniem Kolegium brak takiej uchwały uniemożliwiał dokonanie przez Burmistrza Miasta K. z urzędu podziału nieruchomości stanowiącej własność D. W., M. P. i T. D.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało także, że o możliwości podziału nieruchomości z urzędu nie przesądza także zapis § 79 ust. 1 części tekstowej tego planu, informujący o tym, że po podziale stanowiąca działkę nr [...] droga wewnętrzna może zostać później przekwalifikowana na drogę publiczną. Skład orzekający Kolegium wskazał również, że z zapisu § 7 części tekstowej planu wynika, iż na terenie objętym planem ustala się tereny stanowiące zadania celu publicznego. W punkcie 1 podano, że tereny dróg publicznych oznaczono symbolami KD(G), KD(L), KD(D), KDP i KP. Także i z tego zestawienia wywiedziono, że nie obejmuje ono dróg oznaczonych w planie symbolem KDW lub 2KDW1. W konkluzji powyższych ustaleń skład orzekający Kolegium uznał, że skoro przedmiotowa droga stanowi drogę wewnętrzną tym samym przepis art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie może mieć do niej zastosowania. W ślad za tym Burmistrz Miasta K. nie mógł orzec o podziale przedmiotowej nieruchomości z urzędu, a wydane w dniu 1 czerwca 2009 r. orzeczenie podjęte zostało z rażącym naruszeniem prawa. Skład orzekający Kolegium podniósł następnie, że celem publicznym w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami jest także budowa i utrzymanie publicznych urządzeń służących do zaopatrzenia ludności w wodę, gromadzenia i przesyłania, oczyszczania i odprowadzania ścieków -art. 6 pkt 3 tej ustawy. Zarówno przepis ten jak i pozostałe punkty tego artykułu zawierające określenie celów publicznych nie wskazują, że celem publicznym jest także wydzielenie gruntów pod budowę i utrzymywanie publicznych urządzeń służących do zaopatrzenia ludności w wodę, gromadzenia i przesyłania, oczyszczania o odprowadzania ścieków. Realizacja tego celu może odbywać się także na nieruchomościach nie stanowiących własności gminy. Zrealizowanie tego celu publicznego na nieruchomości stanowiących własność innych osób niż gmina, nie daje organowi gminy, w tym przypadku Burmistrzowi Miasta K., podstawy do dokonania podziału nieruchomości z urzędu. W przedstawionej wyżej sytuacji faktycznej i prawnej sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J.G. doszło do przekonania, że decyzja Burmistrza Miasta K. z dnia 1 czerwca 2009 roku, oznaczona nr [...], orzekająca o zatwierdzeniu z urzędu projektu podziału nieruchomości położonej w K. przy ul. W.P., w granicach działki nr [...] obręb 2, stanowiącej własność D. W., M.P. i T. D., wydana została z rażącym naruszeniem przepisu art. 97 ust. 3 pkt 1 w związku z art. 6 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jak też § 79 ust. 1 w związku z § 7 pkt 1 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta K. jednostka urbanistyczna K.-W..
W zakreślonym ustawowo terminie z wnioskiem do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o ponowne rozpatrzenie sprawy, rozstrzygniętej decyzją z dnia 23 listopada 2009 r. wystąpiła D.W.. W treści złożonego wniosku wskazała, że przy ocenie tego, czy decyzja Burmistrza Miasta K. z dnia 1 czerwca 2009 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa, nie wzięto pod uwagę treści przepisu art. 6 ust. 3 u.g.n., z którego wynika, że do celów publicznych, uzasadniających urzędowe zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości, zaliczono także "budowę i utrzymywanie publicznych urządzeń służących do zaopatrzenia ludności w wodę, gromadzenia, przesyłania, oczyszczania i odprowadzania ścieków oraz odzysku i unieszkodliwiania odpadów, w tym ich składowania". D.W. podniosła, że ze zgromadzonego w sprawie materiału wynika, że nieruchomość gruntowa, objęta wydaną przez Burmistrza Miasta K. decyzją, jest wykorzystywana na cel publiczny, jakim jest budowa K. Systemu Kanalizacji Sanitarnej. Po zakończeniu prac budowlanych celem publicznym, na który będzie przeznaczona rzeczona nieruchomość będzie utrzymanie K. Systemu Kanalizacji Sanitarnej. Wnioskująca podniosła, że okoliczność ta znajduje potwierdzenie w decyzji nr [...] z dnia 17 grudnia 2004 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W ślad za tym D.W. podniosła, że skoro działania, podjęte przez Burmistrza Miasta K., należy identyfikować z celem publicznym, nie pozostającym w związku z budową drogi wewnętrznej, tym samym eliminacja z obrotu prawnego podjętej przez ten organ decyzji narusza przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 97 ust. 3 pkt 1 u.g.n.
W wyniku rozpatrzenia wniesionego w sprawie wniosku o ponowne rozparzenie sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J.G., w odmiennym składzie orzekającym, decyzją z dnia 18 stycznia 2010 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem, zajętym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że drogi dojazdowe i lokalne nie mieszczą się w pojęciu drogi publicznej. Wskazał również, że skoro drogi te nie są zaliczone do żadnej z kategorii dróg publicznych, tym samym brak jest podstaw prawnych do wszczęcia i prowadzenia z urzędu postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu ich podziału. Zdaniem składu orzekającego rozpoznającego ponownie sprawę, brak jest także podstaw do kwestionowania ustaleń dowodowych, na podstawie których organ I instancji oparł podjęte w sprawie rozstrzygnięcie, dochodząc do przekonania o sprzeczności wydanej przez Burmistrza Miasta K. decyzji z przepisem art. 97 ust. 3 pkt 1 u.g.n. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że zgodnie z treścią miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta K. jednostka urbanistyczna K.-W., zatwierdzonego uchwałą nr [...], podjętą w dniu 14 marca 2005 roku przez Radę Miejską w K., część nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], objętej wydaną decyzją o podziale, przeznaczona jest pod projektowaną drogę wewnętrzną, oznaczoną symbolem 2 KDW1. Dla tego terenu w planie miejscowym ustala się przeznaczenie podstawowe - tereny dróg wewnętrznych - drogi z późniejszą możliwością przekwalifikowania na drogi publiczne (§ 97 ust. 1 ww. planu miejscowego). Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego ze zgromadzonego w sprawie materiału nie wynika, aby projektowana droga została w wymagany prawnie sposób zaliczona do jednej z kategorii dróg publicznych, wskazanych w ustawie o drogach publicznych. Zgodnie z przepisami ustawy o drogach publicznych zaliczenie do kategorii dróg publicznych wymaga uprzedniego podjęcia w tym zakresie uchwały przez Radę Miejską w K., co w niniejszej sprawie nie nastąpiło. Brak takiej uchwały uniemożliwia dokonania przez Burmistrza Miasta K. z urzędu podziału nieruchomości stanowiącej własność D. W., M.P. i T. D.. Tak jak we wcześniejszym rozstrzygnięciu Kolegium przyjęło, że o możliwości podziału nieruchomości z urzędu nie przesądza również zapis § 79 ust. 1 części tekstowej miejscowego planu, sugerujący to, że po podziale droga wewnętrzna, stanowiąca działkę gruntu nr [...], może zostać następnie przekwalifikowana na drogę publiczną. Skład orzekający Kolegium zwrócił uwagę, że z § 7 planu miejscowego wynika, iż na terenie objętym planem ustala się tereny stanowiące zadania celu publicznego. W punkcie 1 podano, że tereny dróg publicznych oznaczono symbolami KD(G), KD(L), KD(D), KDP i KP i nie są one tożsame z drogami, wyróżnionymi w części rysunkowej symbolem KDW lub 2KDW1. W konkluzji powyższych ustaleń Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyjęło, że skoro droga, przewidziana na gruncie, objętym zatwierdzonym projektem podziału, stanowi drogę wewnętrzną, tym samym przepis art. 97 ust. 3 pkt 1 u.g.n. nie może mieć do niej zastosowania. Na tej podstawie organ nadzoru stwierdził, że w oparciu o wydaną w dniu 1 czerwca 2009 r. decyzję Burmistrz Miasta K. nie mógł orzec o urzędowym podziale przedmiotowej nieruchomości. Podzielone zostało również stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, w myśl którego wydana przez Burmistrza Miasta K. decyzja naruszyła także przepis art. 97 ust. 3 pkt 1 u.g.n., z uwagi na uchybienie innym celom publicznym, wynikających z przepisu art. 6 tej ustawy. Celem publicznym w rozumieniu art. 6 pkt 3 tej ustawy jest także budowa i utrzymanie publicznych urządzeń służących do zaopatrzenia ludności w wodę, gromadzenia i przesyłania, oczyszczania i odprowadzania ścieków. Przepis ten jak i pozostałe punkty tego artykułu zawierające określenie celów publicznych nie wskazują, aby w celu publicznym mieściło się także wydzielenie gruntów pod budowę i utrzymywanie publicznych urządzeń służących do zaopatrzenia ludności w wodę, gromadzenia i przesyłania, oczyszczania o odprowadzania ścieków. Realizacja tego celu może odbywać się także na nieruchomościach nie stanowiących własności gminy. Wobec tego zasadnym jest pogląd, według którego realizacja tego celu, na nieruchomości stanowiących własność innych osób niż gmina, nie daje organowi gminy, w tym przypadku Burmistrzowi Miasta K., podstawy do dokonania podziału nieruchomości z urzędu.
Niezgadzając się z podjętym rozstrzygnięciem D.W., M. P., T. B. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skarżący zarzucili rozstrzygnięciu naruszenie art. 97 ust. 3 pkt. 1 oraz art. 6 ust. 3 u.g.n. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniały podstawy do wydania przez Burmistrza Miasta K. decyzji z dnia 1 czerwca 2009 r. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślili, że nie sposób się zgodzić z interpretacją dokonaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze przepisów art. 6 ust. 3 w zw. z art. 93 ust. 3 pkt. 1 u.g.n. Wskazali, że zgodnie z brzmieniem art. 97 ust. 3 pkt. 1 u.g.n. podział nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych. Tymczasem na zasadzie art. 6. ust. 3 tej ustawy celem publicznym jest m.in. budowa i utrzymywanie publicznych urządzeń służących do zaopatrzenia ludności w wodę, gromadzenia, przesyłania, oczyszczania i odprowadzania ścieków oraz odzysku i unieszkodliwiania odpadów, w tym ich składowania. W ocenie skarżących w stanie faktycznym, bezsporne między stronami było, że nieruchomość położona w K. przy ulicy W.P. [...], w granicach działki nr [...], obręb 2, AM 5 o powierzchni 2,3389 ha była w chwili wydawania zaskarżonej decyzji wykorzystywana na cel publiczny, jakim jest budowa K. Systemu Kanalizacji Sanitarnej. Po zakończeniu prac budowlanych celem publicznym, na który będzie przeznaczona rzeczona nieruchomość będzie utrzymanie K. Systemu Kanalizacji Sanitarnej. Wskazana okoliczność znajduje także potwierdzenie w decyzji nr [...] z dnia 17 grudnia 2004 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Skarżący podkreślili, że właściciele nieruchomości, na której ma być realizowana ww. inwestycja celu publicznego nigdy nie wyrazili zgody ani na budowę na ich gruncie instalacji nazywanej K. Systemem Kanalizacji Sanitarnej, ani tym bardziej na wykorzystywanie i utrzymywanie urządzeń tego systemu w przyszłości. Brak jest jakichkolwiek oświadczeń właścicieli nieruchomości składanych w wymagalnej prawem formie aktu notarialnego (art. 245 § 2 k.c.) ustanawiających ograniczone prawa rzeczowe na spornej nieruchomości. Brak jakiegokolwiek tytułu prawnego Gminy, czy też inwestora inwestycji K. Systemu Kanalizacji Sanitarnej do budowy, czy też używania instalacji posadowionej na cudzym gruncie nie daje podstaw do przyjęcia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że realizacja celu publicznego, jakim jest budowa i utrzymanie urządzeń K. Systemu Kanalizacji Sanitarnej może nastąpić w inny sposób niż przez podział, a w jego konsekwencji wykup przedmiotowych nieruchomości. W tym stanie rzeczy, zdaniem skarżących, niczym nieuzasadniony jest wniosek, do którego doszło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że wydanie zaskarżonej decyzji było niedopuszczalne w świetle art. 97 ust. 3 pkt. 1 u.g.n. Poza brakiem podstaw materialnych do wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżonej decyzji, skarżący podkreślili, że jest ona także nieuzasadniona pod względem formalnym. Skarżący wskazali, że zgodnie z brzmieniem art. 156 § 1 ust. 2 k.p.a. podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest wydanie jej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie nie sposób uznać, by jakakolwiek z ww. przesłanek wystąpiła. Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 6 pkt. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami inwestycja w postaci budowy, a następnie utrzymania K. Systemu Kanalizacji Sanitarnej jest celem publicznym. Wobec zaś braku zgody właścicieli nieruchomości na wykorzystywanie jej na cele publiczne na zasadzie art. 97 ust. 3 pkt. 1 u.g.n. podział nieruchomości winien być dokonany z urzędu. Brak takiego podziału doprowadzi bowiem do braku możliwości realizacji celu publicznego lub procesu cywilnego o ustalenie opłaty z tytułu korzystania przez inwestora K. Systemu Kanalizacji Sanitarnej ze służebności przesyłu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze odnosząc się do zarzutu skargi, zgodnie z którym podstawy zatwierdzonego przez Burmistrza Miasta K. podziału upatrywać należy w przepisie art. 6 pkt 3 u.g.n. wskazało, że powyższemu stanowisku przeczy chociażby treść pisma Burmistrza Miasta K. z dnia 16 lutego 2009 r. zawiadamiającego właścicieli działki nr [...] o tym, że celem projektowanego podziału tej nieruchomości jest wydzielenie w jej granicach drogi gminnej, nie zaś realizacja inwestycji, związanej z budową sieci kanalizacji sanitarnej w ramach projektu "K. System Wodociągów i Kanalizacji etap I". Także i w decyzji Burmistrza Miasta K. z dnia 1 czerwca 2009 roku, orzekającej o zatwierdzeniu projektu podziału tej nieruchomości, brak jest wzmianki o tym, aby celem tej czynności była realizacja projektu, związanego z budową tej sieci. W ślad za tym podnieść należy, ze w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym zarzut ten nie znajduje żadnego prawnego uzasadnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Rozpatrując skargę w tak zakreślonej kognicji oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, Sąd nie dopatrzył się uchybień, które skutkować mogłyby uchyleniem zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji.
Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest decyzja wydana w postępowaniu nieważnościowym, które ma charakter nadzwyczajny, a jego celem jest wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym dotkniętej kwalifikowaną wadą prawną. Przypadki te dotyczą zaś tylko takich sytuacji, gdy decyzja administracyjna jest obarczona tak poważną wadliwością, że jej trwałość i związana z tym pewność porządku prawnego musi ustąpić wymaganiom wynikającym z zasady praworządności. Stwierdzenie nieważności decyzji oznacza, iż weryfikowana decyzja jest dotknięta ciężką wadliwością od chwili jej wydania (por. komentarz do art. 156 k.p.a. (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2009).
Organ administracji publicznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzorczym posiada jedynie uprawnienia kasacyjne, gdyż rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź braku - w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji - przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., nie rozstrzyga natomiast o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. W omawianym postępowaniu nieważnościowym organ nadzoru ogranicza się jedynie do poszukiwania uchybień i wadliwości dotyczących przede wszystkim prawa materialnego (chodzi o wady materialnoprawne tkwiące w decyzji), opierając się na dowodach zgromadzonych w poprzedzającym tę decyzję postępowaniu administracyjnym.
Mając na uwadze przytoczone wyżej rozważania dotyczące charakteru postępowania dotyczącego stwierdzania nieważności decyzji należy dojść do wniosku, że w rozpatrywanej sprawie zaskarżone do Sądu rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G. odpowiada prawu.
Przede wszystkim przyznać należy rację Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu podkreślającemu, że dla oceny zgodności z prawem decyzji z dnia 1 czerwca 2009 r. o zatwierdzeniu z urzędu projektu podziału nieruchomości położonej w K. przy ul. W.P., w granicach działki nr [...] obręb 2, podstawowe znaczenie miała analiza przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r, w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości, a także przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta K. jednostka urbanistyczna K.-W. uchwalonego w uchwale Rady Miejskiej w K. Nr [...] z dnia 14 marca 2005 r. Prawidłowo organ podejmujący zaskarżoną decyzję zwrócił uwagę, że zgodnie z zasadą wynikającą z przepisu art. 93 ust. 1 u.g.n. podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W przypadku braku tego planu stosuje się art. 94 tej ustawy. Wobec czego podstawowym kryterium prawnym dopuszczalności ewidencyjnego podziału nieruchomości jest zgodność tego podziału z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jak prawidłowo zaznaczył organ stwierdzający nieważność decyzji podziałowej, podział nieruchomości jest dokonywany na podstawie decyzji wójta, burmistrza albo prezydenta miasta zatwierdzającej podział (art. 96 ust. 1 cyt. ustawy). Postępowanie administracyjne dotyczące podziału nieruchomości może zostać wszczęte na skutek
1) wniosku osoby, która ma w tym interes prawny (art. 97 ust. 1 cyt. ustawy),
2) wniosku organów administracji publicznej (art. 97 ust. 4),
3) z urzędu (art. 97 ust. 4 i 5).
Zgodnie z art. 97 ust. 3 pkt 1 cyt. ustawy z urzędu jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych. Podzielić należy zatem stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego zwracającego uwagę, że pojęcie celu publicznego zostało zdefiniowane w przepisie art. 6 u.g.n.. Celem publicznym jest między innymi wydzielenie gruntów pod drogi publiczne. Powyższe oznacza, że nie chodzi o wydzielenie gruntu pod jakiekolwiek drogi, ale dotyczy ono wyłącznie wydzielenia gruntu pod konkretną kategorię dróg, czyli drogi publiczne. W ustawie o gospodarce nieruchomościami brak jest definicji drogi publicznej, co oznacza, że w tym zakresie – jak słusznie przyjął organ - znajduje zastosowanie ustawa z 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 powołanej ustawy, drogi publiczne dzieli się ze względu na funkcje w sieci drogowej na następujące kategorie: drogi krajowe, drogi wojewódzkie, drogi powiatowe, drogi gminne. Wskazany wyżej podział dróg został przyjęty w ustawie o gospodarce nieruchomościami - art. 98 ust. 1. Zgodzić się należy dalej ze stanowiskiem organów orzekających w sprawie, że drogą publiczną w rozumieniu ustawy o drogach publicznych jest każda droga zaliczona na podstawie tej ustawy do jednej z kategorii dróg, z których może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami opisanymi w ustawie o drogach publicznych lub innych przepisach szczególnych - art. 1 ustawy o drogach publicznych. Drogi nie zaliczone do żadnej z kategorii dróg publicznych (w sposób przewidziany tą ustawą, czyli albo w formie odpowiedniego rozporządzenia lub uchwały właściwego, uprawnionego podmiotu) są drogami wewnętrznymi (art. 8 ustawy). Słusznie Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powołując się przy tym na utrwalone już w tym przedmiocie orzecznictwo sądów administracyjnych, podkreśliło, że drogi wewnętrzne nie są drogami publicznymi w rozumieniu ustawy z 1985 r. o drogach publicznych, a tym samym ich budowa nie może przesądzać o realizacji celu publicznego, o którym mowa w art. 97 ust. 3 pkt 1 u.g.n. Wobec przyjęcia, że drogi dojazdowe i lokalne nie mieszczą się w pojęciu drogi publicznej Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie uznało, że brak jest podstaw prawnych do wszczęcia i prowadzenia z urzędu postępowania w sprawie zatwierdzenia podziału nieruchomości przeznaczonej w planie zagospodarowania przestrzennego pod budowę drogi wewnętrznej, niezliczonej do żadnej z kategorii dróg publicznych. W ocenie Sądu podzielić należy także stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdziło, że zgodnie z treścią miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta K. jednostka urbanistyczna K.-W. uchwalonego w uchwale Rady Miejskiej w K. Nr [...] z dnia 14 marca 2005 r. sporna część nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] przeznaczona została pod projektowaną drogę wewnętrzną, (po podziale działka nr [...]) i oznaczona symbolem 2 KDW1. Na tej podstawie organ nadzoru poprawnie przyjął, że dla tego terenu w planie miejscowym ustala się przeznaczenie podstawowe - tereny dróg wewnętrznych - drogi z późniejszą możliwością przekwalifikowania na drogi publiczne (§ 97 ust. 1 planu miejscowego). W ocenie Sądu, przeprowadzona w sprawie analiza zgromadzonego materiału dowodowego doprowadziła organ nadzoru do prawidłowego wniosku, że projektowana droga nie została w prawem przewidziany sposób zaliczona do jednej ze wskazanych w ustawie o drogach publicznych kategorii dróg publicznych, tj. uchwałą Rady Miejskiej w K. o zaliczeniu tej drogi do kategorii dróg gminnych. Brak natomiast takiej uchwały uniemożliwiał dokonanie przez Burmistrza Miasta K. z urzędu podziału nieruchomości stanowiącej własność D. W., M.P. i T. D.. Prawidłowo również organ nieważnościowy przyjął, że o możliwości podziału nieruchomości z urzędu nie przesądza też § 79 ust. 1 uchwały w przedmiocie planu miejscowego zgodnie z którym droga wewnętrzna, po podziale stanowiąca działkę nr [...], może zostać później przekwalifikowana na drogę publiczną. Należy wskazać, że § 7 planu miejscowego stanowi, że na terenie objętym planem ustala się tereny stanowiące zadania celu publicznego. W punkcie 1 podano, że tereny dróg publicznych oznaczono symbolami KD(G), KD(L), KD(D), KDP i KP. Zestawienie to nie obejmuje zatem dróg oznaczonych symbolem KDW lub 2KDW1. Skoro zatem przedmiotowa droga stanowi drogę wewnętrzną, to przepis art. 97 ust. 3 pkt 1 u.g.n. nie może mieć do niej zastosowania. Odnosząc się do podnoszonych w skardze zarzutów, podzielić w tym zakresie należy stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę, że stanowisku skarżących przeczy treść pisma Burmistrza Miasta K. z dnia 16 lutego 2009 r. zawiadamiającego właścicieli działki nr [...] o tym, że celem projektowanego podziału tej nieruchomości jest wydzielenie w jej granicach drogi gminnej, nie zaś realizacja inwestycji, związanej z budową sieci kanalizacji sanitarnej w ramach projektu "K. System Wodociągów i Kanalizacji etap I". Ponadto, prawidłowo autor odpowiedzi na skargę zwrócił uwagę, że w decyzji Burmistrza Miasta K. z dnia 1 czerwca 2009 roku, orzekającej o zatwierdzeniu projektu podziału tej nieruchomości, brak jest wzmianki o tym, aby celem tej czynności była realizacja projektu, związanego z budową tej sieci.
Podkreślić należy również to, że przedmiot postępowania "zwykłego" podany do wiadomości stron, określony został przez Burmistrza Miasta K. w sposób precyzyjny i jasny w zawiadomieniu z dnia 16 lutego 2009 r. ( nr [...]) o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego. We wskazanym piśmie organ powołując się na przepis art. 6 pkt 1 oraz art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zawiadomił o wszczęciu postępowania z urzędu w sprawie podziału przedmiotowej nieruchomości – "celem wydzielenia działki dla realizacji celu publicznego – drogi gminnej". Już choćby z powyższego wynika, że nie jest tożsama realizacja celu publicznego w postaci realizacji infrastruktury technicznej w zakresie budowy systemu kanalizacji sanitarnej ( art. 6 pkt 3 u.g.n.) z realizacją innego celu publicznego, tj. budową drogi publicznej (art. 6 pkt 1 u.g.n.). Nie można więc, jak czyni to skarżąca, utożsamiać, iż przedmiotem postępowania zwykłego było zarówno dokonanie podziału ze względu na cel publiczny - wydzielenie działki pod drogę gminną ( której zresztą zamiaru realizacji, na tym etapie nie wykazała gmina), jak i na inny cel publiczny, jakim jest realizacja sieci kanalizacji sanitarnej. Dodać należy również to, że przedmiot postępowania wskazany przez organ zakreślił granice tego postępowania, które nie zostały w trakcie postępowania administracyjnego zmienione.
Powyższe ustalenia pozwoliły podzielić przez Sąd pogląd organu nadzoru, że decyzja Burmistrza Miasta K. z dnia 1 czerwca 2009 r. o zatwierdzeniu z urzędu projektu podziału nieruchomości położonej w K. przy ul. W.P., w granicach działki nr [...] obręb 2. stanowiącej własność D. W., M.P. i T. D., została wydana z rażącym naruszeniem przepisu art. 94 ust. 3 pkt 1 w związku z art. 6 pkt 1 ustawy o czym należało orzec na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. Zauważyć bowiem należy, że przesłanka stwierdzania nieważności decyzji jaką jest rażące naruszenie prawa, określana jest w orzecznictwie jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej (por. np. wyroki NSA z dnia 13 grudnia 1988, II SA 981/88, z dnia 25 września 2007 r., sygn. akt II OSK 1111/06). Termin ,,rażący" winien być rozumiany w sposób powszechnie przyjęty. Zgodnie ze słownikiem języka polskiego ,,rażący" to ,,dający się łatwo stwierdzić, wyraźny, oczywisty, niewątpliwy, bezsporny, bardzo duży". Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość decyzji skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji w indywidualnych sprawach, a w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Zachodzi ona w przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części (por. wyrok NSA z dnia 21 sierpnia 2001 r., II SA 1726/00, Lex nr 51233). Traktowanie naruszenia prawa jako ,,rażące" może mieć miejsce wtedy, gdy jego wada jest znacznie większa niż stabilność decyzji (por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 1996 r., III SA 565/95, Biul. Skarb. 1997/2/26, wyrok NSA z dnia 20 czerwca 1995 r., III ARN 22/95). Ponadto w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. ważnym jest, na co zwrócił uwagę organ nadzoru, że ,,rażące naruszenie prawa" występuje w przypadku naruszenia przepisu prawnego, którego treść bez żadnych wątpliwości może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. Konsekwentnie zatem, o rażącym naruszeniu prawa można mówić tylko w razie oczywistego naruszenia prawa, tj. takiego, gdy kwestionowane rozstrzygnięcie stoi w oczywistej sprzeczności z jasno sformułowanym przepisem prawa, czyli takim, którego pełną normatywną treść można wydobyć w drodze wykładni gramatycznej, z pominięciem wykładni funkcjonalnej czy systemowej.
Reasumując powyższe stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, wskazane w skardze uchybienia nie stanowią naruszenia prawa materialnego ani naruszenia przepisów postępowania, a już z pewnością nie miały, ani nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy - w rozumieniu art. 145 § 1 pkt. 1 p.p.s.a. Nie zachodzą, też kodeksowe przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji ( art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), ani też kodeksowe lub wynikające z innych przepisów przesłanki do stwierdzenia naruszenia prawa ( art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).
Mając powyższe na uwadze i na podstawie powołanych przepisów skargę jako bezzasadną oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło