II SA/Wr 203/21

WyrokWSA we Wrocławiu2021-06-08

Skład orzekający: Olga Białek, Władysław Kulon, Wojciech Śnieżyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 K.p.a. (uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji) w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji dokonał odmiennej oceny prawnej materiału dowodowego, a nie stwierdził braków w postępowaniu wyjaśniającym?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nieprawidłowo zastosował art. 138 § 2 K.p.a., uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Przepis ten może być zastosowany jedynie w sytuacji, gdy decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W niniejszej sprawie organ odwoławczy dokonał odmiennej oceny prawnej materiału dowodowego, nie stwierdzając jednocześnie braków w postępowaniu wyjaśniającym, co wyklucza zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu spółki L. Spółka Jawna (wcześniej E. sp. z o.o. sp. k.) od decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (DWINB) uchylającej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazującą wykonanie muru oporowego. PINB stwierdził wykonanie obowiązku, podczas gdy DWINB uznał, że obowiązek nie został wykonany w całości i uchylił decyzję PINB, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Spółka wniosła sprzeciw, argumentując, że wykonany mur jest zgodny z projektem i usuwa zagrożenie, a dalsze jego wykonanie stanowiłoby istotną zmianę.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] marca 2021 r. w całości; zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 czerwca 2021 r. sprawy ze sprzeciwu L. Spółka Jawna wcześniej E. sp. z o. o. sp. k. z siedzibą w Z. od decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wykonania obowiązku polegającego na wykonaniu muru oporowego I. uchyla zaskarżoną decyzję w całości; II. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. (dalej jako PINB), działając na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane stwierdził wykonanie przez E. sp. z o.o. z siedzibą w Z. (jako inwestora) obowiązku nałożonego decyzją PINB z dnia [...] czerwca 2020 r. polegającego na wykonaniu muru oporowego od strony działki nr [...], nr [...], nr [...] w K., obręb [...] zabezpieczającą skarpę na działce nr [...] wraz z murem oporowym. Z akt administracyjnych wynika, że na skutek zawiadomienia Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] (dalej – Wspólnota) z dnia [...] października 2019 r. o naruszeniu przepisów Prawa budowlanego PINB przeprowadził kontrolę budowy prowadzonej na podstawie pozwolenia na budowę zawartego w decyzji Starosty J. nr [...] z dnia [...] maja 2019 r. dotyczącego "budynku A i B usług turystyki wraz z infrastrukturą techniczną w K. ze zjazdem drogowym na dz. [...] oraz murami oporowymi", której inwestorem był E. – Spółka komandytowa spółka z o.o. Podczas wizji przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2020r. stwierdzono, że od strony dz. nr [...],[...] i [...] w K. obręb [...] usypano stromą skarpę z ziemi i głazów oraz, że od strony budowy teren Wspólnoty zalewany jest wodami opadowymi. Zgodnie z ustaleniami z ww. wizji terenowej wezwano inwestora do wykonania robót eliminujących ewentualne zagrożenie dla sąsiednich nieruchomości. Kierownik budowy oraz inspektor nadzoru oświadczyli, że mur oporowy zabezpieczający skarpę zostanie wykonany do dnia [...] kwietnia 2020 r. W dniu [...] maja 2020 r. inwestor poinformował PINB o przedsięwziętych działaniach, których prawdziwość podważyła jednak Wspólnota, przedkładając przed organem zdjęcia placu budowy. W związku z powyższym w dniu [...] czerwca 2020 r. przeprowadzono kolejną kontrolę, wskutek której postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. PINB na podstawie art. 123 k.p.a. oraz art. 50 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy – Prawo budowlane wstrzymał prowadzenie robót budowlanych z uwagi na możliwość spowodowania zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia. Kolejną czynnością organu było wydanie w dniu [...] czerwca 2020 r. decyzji nr [...] ([...]) nakazującej wykonanie muru oporowego od strony dz. nr [...],[...] i [...] w K. obręb [...], z wyznaczeniem terminu do dnia [...] sierpnia 2020 r. Opisaną wyżej decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. PINB stwierdził następnie wykonanie obowiązku nałożonego decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. zezwalając jednocześnie na wznowienie robót budowlanych. W uzasadnieniu PINB podał, że w wyniku dwukrotnych kontroli stwierdzono usypanie od strony działek [...]stromej skarpy z ziemi i głazów oraz fakt zalewania terenu Wspólnoty wodami opadowymi. Uznając, że stan ten stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa osób i terenu sąsiedniego nakazano w drodze decyzji wykonanie muru oporowego. W dniu [...] lipca 2020 r. stwierdzono wykonanie muru oporowego oraz odwodnienie terenu. Ponieważ inwestor zabezpieczył teren sąsiedni przed osuwaniem ziemi i zalewaniem wodami opadowymi roboty budowlane przy realizacji budowy mogą być wznowione. Zaskarżając powyższą decyzję w drodze odwołania Wspólnota podniosła, że inwestor wykonał jedynie część nakazanego muru oporowego. Zażądała wytyczenia, oznaczenia i opuszczenia przez inwestora sąsiadujących działek oraz dokończenie muru oporowego, drenażu i melioracji terenu budowy. W ramach uzupełniającego postępowania dowodowego PINB przeprowadził na zlecenie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako DWINB) w dniu [...] lutego 2020 r. kolejną kontrolę budowy, której wyniki odnotowane w protokole z kontroli przekazał organowi II instancji. W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego decyzją nr [...], DWINB na postawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił decyzję PINB nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Na podstawie ponownej analizy materiału dowodowego oraz po rozpatrzeniu argumentów podniesionych w odwołaniu DWINB stwierdził, że obowiązek nałożony decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. nie został wykonany w całości. Nie wykonano muru oporowego od strony działki nr [...] gdyż znajduje się tam skarpa naturalna niewymagająca zabezpieczenia. Organ odnotował, że według protokołu kontroli przeprowadzonej w dniu [...] lutego 2021 r. oraz według dołączonej do niego dokumentacji zdjęciowej, od strony budynku przy ul. [...] wykonany został mur oporowy o wymiarach: dł. 20 m, wysokość 3,6 m. W ocenie PINB mur skutecznie zabezpiecza skarpę przed osunięciem a występujące zagrożenie zostało usunięte. Nadto w piśmie z dnia [...] lutego 2021 r. PINB uzupełnił, że od strony działki nr [...] istnieje naturalna skarpa, obecnie stabilna i nie wymagająca zabezpieczenia. Mając na uwadze powyższe informacje DWINB stwierdził, że obowiązek wynikający z decyzji wydanej w dniu [...] czerwca 2020 r. nie został wykonany w całości, tym samym brak było podstaw do wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego. Natomiast konsekwencją niewykonania nakazanych robót – w jakiejkolwiek części – jest konieczność zastosowania przez organ nadzoru budowlanego art. 51 ust. 3 pkt 2 ww. ustawy i wydanie decyzji nakazującej wykonanie robót niezbędnych do doprowadzenia robót budowlanych do stanu poprzedniego. DWINB argumentował, że organ administracyjny na podstawie art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego miał możliwość wydania dwóch typów decyzji – o stwierdzeniu wykonania obowiązku bądź o niewykonaniu obowiązku. Podkreślił także, że nie jest to decyzja uznaniowa, lecz wynikająca wprost z przepisów ustawy. W konsekwencji niewykonania jakichkolwiek ze wskazanych robót budowlanych, nie ma możliwości wydania decyzji o wykonaniu obowiązku. Co więcej, w takiej sytuacji organ na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego winien jest podjąć decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części albo doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Odnosząc powyższe uwagi do stanu rozpatrywanej sprawy DWINB stwierdził, że skoro obowiązek nałożony decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. dotyczył wykonania muru oporowego od strony działek [...],[...] i [...], to fakt wykonania muru oporowego tylko wzdłuż części działki nr [...] i [...] nie mógł odpowiadać stanowi realizacji nałożonego obowiązku w rozumieniu art. 51 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego. W obecnym stanie faktycznym sprawy brak jest zatem podstaw do wydania decyzji w oparciu o ww. przepis. Jeżeli natomiast PINB uznaje, że obowiązek nałożony decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. nie koresponduje ze stanem faktycznym może rozważyć możliwość zastosowania trybu nadzwyczajnego pozwalającego na weryfikację tej decyzji poprzez wznowienie postępowania. W ocenie DWINB powyższe okoliczności stanowią podstawę do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Sanacja wskazanych nieprawidłowości przez organ odwoławczy stałaby bowiem w sprzeczności z zasadą dwuinstancyjności postępowania z której wywieść należy prawo strony do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez dwa organy administracyjne różnych stopni pod warunkiem poprzedzenia rozstrzygnięć postępowaniem umożliwiającym wszystkim stronom obronę ich praw i interesów. Zastosowanie przez organ drugiej instancji dotkliwej sankcji kończącej postępowanie naprawcze – czy to poprzez orzeczenie obowiązku zaniechania dalszych robót, czy też przywrócenia obiektu lub jego części do stanu poprzedniego, bez wcześniejszego wyczerpania możliwości prawnych doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem w sposób wyżej wskazany, naruszałoby – zdaniem DWINB - konstytucyjną zasadę zaufania obywatela do państwa i prawa oraz zasadę ochrony własności (art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP). Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem E. Spółka z o.o. spółka komandytowa wniosła sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w którym podniosła, że według ustaleń PINB wykonany mur oporowy skutecznie usunął zagrożenie ze strony budowy wobec działek sąsiednich a nakaz wykonania muru oporowego wzdłuż granicy z działkami nr [...], nr [...] i nr [...] jest niezgodny z projektem zagospodarowania terenu, który przewiduje wykonanie muru jedynie wzdłuż granicy z działką nr [...] i częścią działki nr [...]. Wykonanie muru dłuższego stanowiłoby zmianę istotną i mogłoby prowadzić nawet do unieważnienia pozwolenia na budowę. W związku z tym Spółka domaga się unieważnienia oprotestowanej decyzji dnia [...] marca 2021 r. W odpowiedzi na sprzeciw DWINB wniósł o jego oddalenie w całości popierając tezy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz nie znajdując podstaw do uchylenia tego rozstrzygnięcia. W piśmie procesowym z dnia 27 maja 2021 strona skarżąca zawiadomiła, że z dniem [...] kwietnia 2021 r. przekształciła się w spółkę jawną pod nazwą L. Spółka Jawna, przedkładając na dowód informację z KRS. Postanowieniem z dnia 31 maja 2021 r. wydanym na podstawie art. 64dd p.p.s.a. sprawa została przekazana do rozpoznania na rozprawie. Jednocześnie zarządzeniem z tego samego dnia Przewodniczącego Wydziału II – w związku z zarządzeniem Prezesa WSA we Wrocławiu nr 21/2020 z dnia 28 maja 2020 r. w sprawie organizacji pracy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu w czasie trwania stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii sprawę skierowano do rozpoznania na posiedzenie niejawne w składzie trzech sędziów (art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID – 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U z 2020 r., poz. 1842 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona przez Sąd przy zastosowaniu kryterium legalności wykazała, że wniesiony w niniejszej sprawie sprzeciw zasługiwał na uwzględnienie aczkolwiek z innych przyczyn niż zostały w nim podniesione. Wydając bowiem decyzję z dnia [...] marca 2021 r. DWINB dopuścił się naruszenia art. 138 § 2 K.p.a. Uzasadnienie powyższej oceny w pierwszej kolejności zaakcentowania wymaga, że kwestionowana decyzja wydana została na podstawie 138 § 2 k.p.a. a zakres kontroli takiej decyzji określony został w art. 64e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019, poz. 2325 - zwanej dalej" p.p.s.a). Wynika z niego, że rozpoznając sprzeciw sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Stosownie do treści ww. przepisu organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Wobec przedstawionych regulacji, uprawnione zatem jest twierdzenie, że ze względu na istotę decyzji kasacyjnej kontrola sądowa prowadzona w wyniku sprzeciwu nie może - co do zasady - obejmować sformułowania końcowej oceny materialnoprawnej związanej z istotą sprawy. Rozpoznając sprzeciw sąd nie ma podstaw do wyrażania oceny prawnej w zakresie szerszym niż odnoszącym się do przesłanek określonych w art. 138 § 2 k.p.a. Sąd nie bada w tym względzie kwestii związanych z innymi zagadnieniami natury pozaprocesowej, łączącymi się z oceną legalności wydanego w postępowaniu administracyjnym aktu, w tym legalności nałożonego na jednostkę obowiązku. Decyzja kasatoryjna powoduje bowiem, że co do meritum sprawy nie doszło do wydana decyzji ostatecznej. W wyniku rozstrzygnięcia o charakterze kasatoryjnym sprawa wraca do organu I instancji w celu dokonania niezbędnych ustaleń, których dokonanie jest istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, a które wykraczały poza zakres postępowania jakie mógł przeprowadzić organ odwoławczy na podstawie art. 136 k.p.a. Z art. 138 § 2 k.p.a. wynika jasno, że wstąpienie przesłanek uprawniających do wydania decyzji kasacyjnej należy łączyć z brakiem ustalenia w sprawie stanu faktycznego sprawy, który hipotetycznie wyznacza norma prawa materialnego na podstawie której organ I instancji rozstrzygnął sprawę. Wynikające z omawianego przepisu przesłanki dopuszczalności uchylenia się przez organ odwoławczy od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy odnoszone do naruszenia przepisów postępowania oraz sytuacji, gdy konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, muszą być spełnione kumulatywnie. W orzecznictwie wskazuje się, że wprawdzie zwrot "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy" - będący podstawą zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. - jest zwrotem ocennym, jednak przyjąć należy, że jest on równoznaczny z brakiem przeprowadzenia przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, co uniemożliwiać ma rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Aby naprawić błąd organu pierwszej instancji organ odwoławczy musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w całości albo w znacznej części, a do tego nie jest uprawniony. Zgodnie bowiem z art. 136 k.p.a., organ odwoławczy może przeprowadzić tylko uzupełniające postępowanie dowodowe. Sąd w całości aprobuje ugruntowany w judykaturze pogląd, że wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej jest dopuszczone tylko wyjątkowo, gdyż stanowi wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy (por. wyroki NSA z dnia 30 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 2653/14; z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2846/12 oraz z dnia 24 sierpnia 2016 r., sygn. akt II OSK 2958/14; dostępne na stronie http://cbois.nsa.gov.pl). W sprzeczności z art. 138 § 2 k.p.a. pozostaje zatem wydanie decyzji kasacyjnej zarówno w przypadku, gdy zaskarżona decyzja była dotknięta jedynie błędami natury prawnej jak i w przypadku, gdy postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ pierwszej instancji jest dotknięte niewielkimi brakami, które z powodzeniem można uzupełnić w postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 136 K.p.a. (wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 października 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 997/13, LEX nr 1384918; zob. też wyrok NSA z dnia 22 września 1981 r., sygn. akt II SA 400/81, ONSA z 1981 r., nr 2, poz. 88). Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję naruszył art. 138 § 2 k.p.a. Z uzasadnienia kontrolowanego aktu nie wynika bowiem, aby decyzja PINB wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Argumentacja DWINB wskazuje, że organ nie miał żadnych wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy, nie dopatrzył się potrzeby uzupełnienia materiału dowodowego i nie zawarł w swojej decyzji jakichkolwiek ocen wskazujących na konieczność przeprowadzenia dodatkowych ustaleń faktycznych w sprawie. Organ II instancji dokonał w istocie odmiennej oceny prawnej sprawy stwierdzając – inaczej niż to przyjął PINB – że nie ma podstaw do wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego. Jednocześnie DWINB wyraźnie wskazał, że w zaistniałej sytuacji należało wydać rozstrzygnięcie na podstawie art. 51 ust.3 pkt 2 ww. ustawy. Analiza przytoczonych uwag organu odwoławczego prowadzi zatem do wniosku, że powodem zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. nie było stwierdzenie określonych braków bądź wad w przeprowadzonym przez organ pierwszej instancji postępowaniu wyjaśniającym, lecz wyłącznie zakwestionowanie dokonanej przez ten organ oceny materiału dowodowego, i oceny prawnej, bez jednoczesnego wskazania, w jakim (istotnym dla sprawy) zakresie postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ pierwszej instancji musi zostać uzupełnione. W ocenie Sądu, powyższe świadczy o naruszeniu art. 138 § 2 k.p.a., polegającym na jego niewłaściwym zastosowaniu. Przywołany przepis nie stwarza bowiem podstaw do wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej w przypadku przyjęcia przez ten organ odmiennej oceny prawnej sprawy, z którą nie wiąże się konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego w znacznym zakresie. Wbrew wywodom organu, odstąpienia od obowiązku merytorycznego rozpatrzenia sprawy nie da się, w niniejszym przypadku, uzasadnić twierdzeniem o naruszeniu zasady dwuinstancyjności postępowania w związku ze zmianą przez organ odwoławczy podstawy prawnej orzekana. Przypomnieć trzeba, że zgodnie z przywołaną zasadą, organ odwoławczy ma nie tylko skontrolować zaskarżoną decyzję ale rozpoznać sprawę w jej całokształcie po raz drugi. Ma to uczynić niezależnie od tego jak zrobił to organ I instancji i nie jest związany zakresem odwołania. Jak stanowi art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Z przepisu tego wynika, że rozpatrując sprawę jako druga instancja organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję i orzec merytorycznie co do istoty sprawy, co wiąże się, co do zasady, z zastosowaniem odmiennych podstaw prawnych niż miało to miejsce podczas orzekania przez organ I instancji. Skoro w taką kompetencję wyposażono organ odwoławczy, to nie można uznać, że naruszeniem zasady dwuinstancyjności przez organ odwoławczy będzie zmiana podstawy prawnej zaskarżonej decyzji z uwagi na jej wadliwość. Jeśli organ odwoławczy może uchylić całą lub część decyzji, to tym bardziej dopuszczalne jest właściwe, odmienne niż dotychczas, określenie jej podstawy prawnej. Dodatkowo zauważyć należy, że uznając w niniejszej sprawie brak podstaw do wydania decyzji z art. 51 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego i skłaniając się ewentualnie do zastosowania pkt 2 tego przepisu (czego ze względu na charakter zaskarżonej decyzji, Sąd w niniejszym postępowaniu nie ocenia) organ nie zmienia przedmiotu decyzji, którym jest ocena wykonania obowiązku nałożonego w toku prowadzonego postępowania naprawczego. Tożsamość przedmiotową należy bowiem w tym przypadku postrzegać w ramach postępowania naprawczego którego kolejnym etapem jest dokonanie oceny co do wykonania przez stronę nałożonych na nią - w celu osiągnięcia stanu zgodnego z prawem – obowiązków. W rozpoznawanej sprawie wydania decyzji kasacyjnej nie uzasadniała także sugestia skierowana pod adresem organu pierwszej instancji, co do przeprowadzenia weryfikacji decyzji ostatecznej z dnia [...] czerwca 2020 r. w trybie wznowienia postępowania, gdyż – co oczywiste – nie mieści się ona wśród przesłanek uprawniających do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Pomijając w tym miejscu, że DWINB nie wskazał konkretnej podstawy dla wdrożenia tego trybu nadzwyczajnego Sąd zauważa, że przypadku ewentualnych zastrzeżeń co do tego aktu, w pierwszym rzędzie to właśnie organ odwoławczy winien ocenić, w ramach posiadanych uprawnień, czy decyzja ta nie jest dotknięta wadą uzasadniającą wdrożenie jednego z trybów nadzwyczajnych weryfikacji decyzji ostatecznej. Odnosząc się do zarzutów sprzeciwu Sąd wyjaśnia że ze względu na ograniczony zakres kontroli przy rozpoznawaniu sprzeciwu, na obecnym etapie odniesienie się do tych zarzutów byłoby przedwczesne jako, że wiązałoby się z koniecznością przeprowadzenia ocen o charakterze materialnoprawnym. Tymczasem jak wyjaśniono na wstępie, rozpoznając sprzeciw, sąd nie bada kwestii łączących się z oceną legalności aktu wydanego w postępowaniu administracyjnym. W tym stanie rzeczy Sąd działając zgodnie z art. 151 a § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 200 i 210 p.p.s.a. uwzględniając wysokość uiszczonego przez stronę skarżąca wpisu sądowego od sprzeciwu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło