II SA/Wr 209/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Białek (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 9 kwietnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D. S. i K. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we [...] z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia do stanu poprzedniego stropu w lokalu mieszkalnym w budynku mieszkalnym wielorodzinnym postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. D. S. i K. S. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we [...] z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] nakazującą inwestorowi A. S. doprowadzenie do stanu poprzedniego stropu w lokalu mieszkalnym na pierwszym piętrze w budynku mieszkalnym wielorodzinnym na działce nr [...] przy ul. [...][...] w miejscowości [...]. W skardze skarżący, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, że wykonanie nakazów zawartych w decyzji może doprowadzić do katastrofy budowalnej. Wskazali, że organ nakazał inwestorowi "w środku rozpiętości stropu ułożyć materiał odpowiadający swym ciężarem usuniętą pierwotną zasypkę (np. żwir – warstwa grubości 12 cm)", bez dokonania odkrywki, ustalenia jaki wpływ na konstrukcję nośną budynku miało niewłaściwe obciążenie stropu podczas trwającego już siódmy rok postępowania. Zdaniem skarżących organ nakazuje wykonać prace grożące zawaleniem stropu a także zagrażające bezpieczeństwu użytkownikom budynku. Ponadto skarżący wskazali, że obciążenie stropu jako elementu konstrukcyjnego powinno być określone na podstawie odpowiednich obliczeń wykonanych na precyzyjnych założeniach projektowych. W decyzji nie wskazano źródła tak sformułowanego nakazu. Postanowieniem z dnia [...] marca 2019 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we [...] odmówił skarżącym wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W doręczonej Sądowi odpowiedzi na skargę z dnia [...] marca 2019 r. organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że wyczerpujące uzasadnienie zawarto w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie kontrolowanego aktu faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przez skutki trudne do odwrócenia rozumie się skutki związane z prawnymi i faktycznymi następstwami rozstrzygnięcia o istocie sprawy, o prawach i obowiązkach stron, których rodzaj i zakres wystąpienia winien być oceniany w świetle obowiązujących przepisów prawa oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znajdują się podmioty uprawione lub obciążone obowiązkami, a także kompetencji organu do ich egzekwowania w danym czasie (por. postanowienie NSA z dnia 24 maja 2016r., I OZ 516/16, LEX nr 2108401). Z kolei, niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody, o którym mowa w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. oznacza, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. W szczególności będzie to miało miejsce w takich przypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Dla wykazania spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie jest wystarczającym sam wywód strony, dotyczący okoliczności uzasadniających wstrzymanie, gdyż uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności, a twierdzenia wnioskodawcy powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi. Sąd rozpoznając wniosek skarżących o wstrzymanie zaskarżonej decyzji wojewódzkiego organu nadzoru budowlanego utrzymującej w mocy decyzję nakazującą wykonanie określonych robót budowlanych celem doprowadzenia do stanu poprzedniego stropu w lokalu mieszkalnym na pierwszym piętrze w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, w kontekście przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. stwierdził, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Biorąc pod uwagę okoliczność nałożenia mocą decyzji organu I instancji obowiązków na inwestora samowolnych robót budowlanych, Sąd dokonując oceny tych okoliczności obowiązany jest uwzględnić zarówno interesy skarżących, jak i uczestników postępowania, bowiem konsekwencje wstrzymania, bądź braku wstrzymania zaskarżonego aktu mogą dotykać każdego z nich. Podkreślić zarazem należy, że w ramach rozpoznania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania decyzji nakazującej wykonanie określonych robót budowlanych celem doprowadzenia do stanu poprzedniego stropu w lokalu mieszkalnym, sąd nie ocenia prawidłowości wydania tej decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem, ale to czy jej wykonanie, jeszcze przed prawomocnym jej skontrolowaniem może doprowadzić do sytuacji wyjątkowych, zagrażających chronionym dobrom skarżących. Nie chodzi tutaj przy tym o niebezpieczeństwo wyrządzenia jakiejkolwiek szkody, ale takiej, która może przybrać znaczne rozmiary, a także o sytuację, w której powrót do stanu poprzedniego, zmienionego w sposób istotny i trwały, będzie w zasadzie niemożliwy lub będzie wymagał znacznych nakładów sił i środków. Ponadto Sąd przyjął, że wstrzymanie wykonalności decyzji następuje zawsze na wniosek strony, a zatem wykazanie, że istnieją pozytywne przesłanki, od których ustawa uzależnia wstrzymanie decyzji przez sąd, spoczywa na stronie składającej taki wniosek. Nie jest zatem zasadny wniosek o wstrzymanie wykonalności decyzji, w którym strona nie wskazuje, jakie szkody wystąpią w razie wykonania tej decyzji, czy też jakie nieodwracalne skutki wykonanie decyzji spowoduje, oraz nie uzasadnia swojego stanowiska uprawdopodabniając te okoliczności (zob. postanowienie NSA z dnia 28 września 2011 r. sygn. akt I FZ 219/11, postanowienie WSA w Krakowie z dnia 28 listopada 2011 r. sygn. akt III SA/Kr 968/11 – Orzeczenia.nsa.gov.pl). Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie skarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jego stwierdzenia powinny zostać poparte dokumentami, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej i majątkowej (zob. postanowienie NSA z dnia 15 września 2010 r., sygn. akt II FSK 1837/10, Orzeczenia.nsa.gov.pl). Uwzględniając powyższe Sąd doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie skarżący nie wykazali, aby wykonanie zaskarżonej decyzji mogło spowodować skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W realiach niniejszej sprawy wskazać należy, że skarżący powołali się jedynie na okoliczności mogące potencjalnie w przyszłości wystąpić wskutek wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazano przy tym na hipotetyczną możliwość negatywnego wpływu nakazanych robót, których wykonanie w ocenie skarżących grozi zawaleniem stropu a także zagraża bezpieczeństwu użytkowników budynku. Skarżący tego nie wykazali ani nie podnieśli innych argumentów wskazujących na trudne do odwrócenia skutki, do których dojdzie w razie wykonania zaskarżonej decyzji. W żaden sposób nie wykazano też, żeby wykonanie zaskarżonej decyzji niosło za sobą ryzyko znacznej szkody po stronie skarżących, bowiem nie podniesiono, jakich rozmiarów szkody skarżący doznają na skutek wykonania zaskarżonej decyzji. Wypada podkreślić, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Sąd nie rozpoznaje merytorycznie sprawy w zakresie zarzutów przedstawionych w skardze, bada jedynie ryzyko rzeczywistego zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem zaskarżonego aktu. Rola sądu rozpoznającego wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ogranicza się tym samym do oceny realnego ryzyka zaistnienia wspomnianych okoliczności. Tymczasem skarżący powołali się na okoliczności, które dotyczą bezpośrednio istoty sporu i same w sobie nie mogą uzasadniać wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Argumentacja wniosku nie mogła być brana pod uwagę przez Sąd na obecnym etapie postępowania, albowiem dopiero w orzeczeniu kończącym postępowanie w niniejszej sprawie Sąd zajmie stanowisko w kwestii zgodności z prawem działań organów nadzoru budowlanego. W konsekwencji Sąd stwierdził, że podnoszone w skardze okoliczności nie uprawdopodabniają niebezpieczeństwa powstania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, na skutek wykonania zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy, Sąd działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. postanowił odmówić wstrzymania wykonania decyzji.