II SA/Wr 211/15
WyrokWSA we Wrocławiu2015-05-13
Skład orzekający: Mieczysław Górkiewicz, Ireneusz Dukiel, Anna Siedlecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba odbywająca karę pozbawienia wolności, która została eksmitowana z miejsca pobytu stałego z powodu stosowania przemocy w rodzinie, może zostać wymeldowana z tego miejsca?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odbywanie kary pozbawienia wolności, połączone z orzeczoną eksmisją z powodu stosowania przemocy w rodzinie, stanowi podstawę do wymeldowania z miejsca pobytu stałego. Nawet jeśli osoba nie przebywa dobrowolnie w zakładzie karnym, opuszczenie lokalu jest wynikiem jej zawinionych zachowań, co należy traktować na równi z dobrowolnym opuszczeniem lokalu w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności. Przymusowe opuszczenie lokalu spowodowane własnymi zawinionymi działaniami nie stanowi przeszkody do wymeldowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania E. K. z miejsca pobytu stałego. Prezydent W. orzekł o wymeldowaniu na wniosek właścicielki lokalu, siostry E. K., która powołała się na wyrok nakazujący eksmisję E. K. z powodu przemocy w rodzinie oraz fakt, że E. K. nie mieszka w lokalu od ponad dwóch lat, przebywając w zakładzie karnym. E. K. kwestionował wymeldowanie, twierdząc, że chce powrócić do lokalu po opuszczeniu zakładu karnego i że opuszczenie lokalu nie było dobrowolne ani trwałe. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, a następnie WSA we Wrocławiu oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędzia WSA Anna Siedlecka (spr.) Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Kinga Jezierska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 maja 2015r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. ([...]), podjętą na podstawie art. 104 § 1 k.p.a. oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.), Prezydent W. orzekł o wymeldowaniu E. K. z pobytu stałego w lokalu przy ul. P.[...] we W.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że D. S. - właścicielka lokalu przy ul. P. [...] we W. wniosła o wymeldowanie swojego brata, E. K., z pobytu stałego w tym lokalu. Do wniosku załączyła kserokopię wyroku Sądu Rejonowego dla W.Śródmieścia z dnia 9 marca 2012 r. (sygn. akt VIII C 1009/10), nakazującego E.K., aby opróżnił i opuścił on lokal przy ul. P. [...] we W. z powodu stosowania przemocy w rodzinie. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że E. K. nie mieszka w ww. lokalu od ponad dwóch lat. W mieszkaniu tym nie ma także należących do niego rzeczy, gdyż umieszczone one zostały przez wnioskodawczynię w piwnicy budynku. Wnioskodawczyni stwierdziła też, że E.K. mieszkając w przedmiotowym lokalu, stosował wobec niej i mieszkającej w tym lokalu matki, L.K.przemoc. Dodała, że E.K. nie mieszkał w niniejszym lokalu w chwili wydania przez sąd wyroku, ale nie pamięta ona, czy wówczas odbywał on karę pobawienia wolności. Z wyjaśnień wnioskodawczyni wynika również, że w przedmiotowym lokalu wymienione zostały zamki w drzwiach, więc E.K. nie ma obecnie do niego dostępu.
Wezwani w toku postępowania świadkowie potwierdzili, że E. K. nie mieszka w lokalu przy ul. P. [...] we W. od ponad roku, ale nie znali oni dokładnej daty opuszczenia przez niego mieszkania. Zeznali ponadto, że E.K. znęcał się nad osobami zamieszkującymi razem z nim w lokalu i przebywa obecnie w zakładzie karnym.
W toku postępowania administracyjnego organ uzyskał informację z Krajowego Rejestru Karnego Ministerstwa Sprawiedliwości, że E.K. przebywa w Zakładzie Karnym w S. W związku z tym zawiadomił E.K. o wszczętym postępowaniu kierując do niego korespondencję na adres zakładu karnego. W odpowiedzi E. K. wyjaśnił, że z powodu pobytu w Zakładzie Karnym w S. od dnia 19 stycznia 2012 r. nie mieszka on w lokalu przy ul. P. [...]we W., wszystkie należące do niego rzeczy pozostawił w przedmiotowym lokalu, a klucze do mieszkania oddał swojej matce. Zainteresowany wyjaśnił ponadto, że po opuszczeniu zakładu karnego (koniec zasądzonej kary - 25 stycznia 2015 r.) ma zamiar ponownie zamieszkać w lokalu.
W toku postępowania E. K., został zawiadomiony przez organ o możliwości zapoznania się z zebranym w toku niniejszego postępowania materiałem dowodowym i pouczony o tym, że w związku z pobytem w zakładzie karnym może on wskazać pełnomocnika do reprezentowania go w tej sprawie. E. K., w piśmie skierowanym do organu, stwierdził, że nie może on wskazać pełnomocnika w sprawie, prosząc jednocześnie o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu i "odroczenie podjęcia decyzji" w sprawie jego wymeldowania do czasu opuszczenia przez niego zakładu karnego.
W dalszej części organ wyjaśni, że stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wypracowane zostało stanowisko, zgodnie z którym o opuszczeniu lokalu można mówić, gdy osoba opuszcza lokal w sposób trwały i dobrowolny. Ustalając istnienie zamiaru trwałego i dobrowolnego opuszczenia miejsca pobytu należy brać pod uwagę całokształt okoliczności danej sprawy, w szczególności należy przeanalizować zachowanie osoby, której dotyczy wymeldowanie, skutkiem którego to zachowania było opuszczenie miejsca dotychczasowego pobytu (wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 23 lipca 2009 r., sygn. akt II Sa/Go 278/09). Osoba, która popełnia czyn zabroniony, a takim czynem jest znęcanie się nad rodziną, musi bowiem brać pod uwagę nie tylko nieuchronność kary, ale także to, że organy państwa podejmą kroki, aby zapobiec popełnieniu przez sprawcę tego rodzaju czynów w przyszłości. Wobec E.K. takie kroki podjął Sąd Rejonowy dla W.Ś., wydając wyrok nakazujący mu opuszczenie lokalu przy ul. P. [...] we W. z powodu stosowania przemocy w rodzinie.
Zainteresowany, kierując się wolną wolą popełnienia opisanego wyżej czynu, musiał liczyć się ze stosowną reakcją ze strony państwa, co w realiach niniejszej sprawy oznacza, że choć jego zamiarem nie było opuszczenie miejsca pobytu stałego, to zrealizowany przez niego zamiar dokonania niezgodnych z prawem działań, w sposób nieuchronny i zgodny z prawem musiał doprowadzić i doprowadził do opuszczenia przez niego miejsca pobytu stałego, a więc utraty lokalu dotychczasowego zamieszkania. Skoro bowiem zainteresowany objął swym zamiarem dopuszczenie się ww. czynu, za który grozi zastosowana sankcja, to w konsekwencji sankcję tą również obejmował swym zamiarem. W sytuacji tej przejawia się więc element dobrowolności opuszczenia przez E. K. miejsca dotychczasowego pobytu. Ponadto organ wskazał, że nie ma tu znaczenia sam fakt, że skarżący nie przebywają dobrowolnie w zakładach karnych, skoro ich pobyt jest zgodny z prawem i wynika z zastąpienia aktu ich woli wyrokiem sądu (wyrok WSA z Bydgoszczy z dnia 19.05.2010 r., sygn. akt. II Sa/Bd 515/09).
Analizując zebrany w toku postępowania materiał dowodowy organ uznał ponadto, że opuszczenie przez E. K. przedmiotowego mieszkania ma charakter trwały, gdyż jest wynikiem orzeczonej sądownie eksmisji i wiąże się z brakiem możliwości ponownego zamieszkania w tym lokalu. Złożony z kolei przez E. K. wniosek o zawieszenie postępowania organ uznał za bezzasadny, wywodząc, że wskazana przez niego przyczyna zawieszenia postępowania nie spełnia żadnej z przesłanek wymienionych w art. 97 § 1 k.p.a. Ponadto wskazał, że uzależnienie dalszego prowadzenia postępowania od warunku wskazanego przez E.K. doprowadzi do nieuzasadnionej zwłoki w rozstrzygnięciu sprawy, jak też wyjaśnił, że organ nie ma podstaw prawnych, aby z urzędu powołać pełnomocnika, który reprezentowałby go w toku postępowania.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył E. K. wyjaśniając, że jakkolwiek aktualnie przebywa w Zakładzie Karnym to jednak zamierza w przyszłości powrócić do lokalu przy ul. P. [...], gdzie zamieszkuje ze schorowaną i wymagającą opieki mamą, regularnie opłaca rachunki oraz pozostawił swoje rzeczy. Ponadto wyjaśnił, że jego siostra nie opiekuje się mamą, nie mieszka i nie była zameldowana w niniejszym lokalu, a podjęte przez nią działania mają służyć pozbawieniu go mieszkania. Odwołujący się podniósł także, że skoro mieszkanie przy ul. P. należy do L.K. to z nią powinien zostać przeprowadzony wywiad oraz to ona ewentualnie może wnosić o jego wymeldowanie.
Przy rozstrzyganiu sprawy skarżący wniósł o uwzględnienie opinii sąsiadów na okoliczność, iż przebywa on w mieszkaniu.
Wojewoda D.decyzją z dnia [...]r. ([...]), podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wyjaśnił, że obowiązek meldunkowy służy prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji. Posiadanie informacji o miejscu zamieszkania i pobytu umożliwia racjonalizację szeregu działań należących do zadań państwa i samorządu terytorialnego. Celem obowiązku meldunkowego jest zapewnienie prawidłowego funkcjonowania ewidencji ludności, która służy ochronie interesów samych zainteresowanych (np. dzięki zameldowaniu można odnaleźć osobę w przypadku dziedziczenia przez nią majątku) oraz ochronie praw osób trzecich (np. wierzycieli w przypadku "przeprowadzki" dłużnika). Obowiązek meldunkowy uznać należy w świetle Konstytucji za instytucję wynikającą z klauzuli ochrony porządku publicznego, mającą związek z ochroną praw i interesów jednostki. Głównym celem ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest dyscyplinowanie obywateli z punktu widzenia wiedzy posiadanej przez właściwe organy o miejscu, w którym aktualnie obywatele rzeczywiście przebywają i w żaden sposób nie wiąże się ze sferą praw do lokalu bądź zajmowanego pomieszczenia. Nieodłącznym składnikiem systemu ewidencji ludności jest mechanizm wymeldowania, a więc formalnego usuwania informacji o zameldowaniu, jeżeli informacja ta przestaje obrazować wynikający z uprzedniego zgłoszenia stan faktyczny.
Zdaniem organu odwoławczego na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego uznać należy, iż w realiach niniejszej sprawy wystąpiły określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach podstawy do wymeldowania E.K. z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. P. [...]. Bezspornym bowiem jest fakt, iż E. K. nie przebywa w miejscu zameldowania na pobyt stały, ponieważ odbywa karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w S. Zaistnienie z kolei w sprawie takich okoliczności jak wydanie przez Sąd Rejonowy dla W. – Ś. wyroku nakazującego E.K. eksmisję ze spornego lokalu z powodu stosowania przemocy w rodzinie oraz uznanie przez ten sam sąd w postępowaniu karnym odwołującego się za winnego zarzucanych mu czynów powodują że opuszczenie przez niego lokalu uznać należy za wynik zawinionych zachowań samego skarżącego. W tej sytuacji wydanie wyroku eksmisyjnego nakazującego opuszczenie miejsca stałego zamieszkania należy traktować na równi z dobrowolnym wyprowadzeniem się, albowiem w takim wypadku faktyczna "dobrowolność" zostaje zastąpiona władczymi działaniami organów państwa, które najczęściej nie są zgodne z wolą osoby, która ma miejsce stałego pobytu opuścić. Odwołując się do poglądów judykatury Wojewoda wskazał, że przymusowe opuszczenie lokalu przez osobę w nim zameldowaną nie może stanowić przesłanki wymeldowania jedynie wówczas, gdy było wynikiem bezprawnych działań innych osób, a nie wtedy, gdy osoba jest zmuszona opuścić lokal wskutek zawinionych przez nią zachowań. Wyjaśnił także, że zameldowanie jest jedynie czynnością rejestracyjną mającą na celu zebranie informacji o tym, kto i gdzie zamieszkuje. Nie jest natomiast w żadnej mierze czynnikiem rodzącym uprawnienia do lokalu.
Ponadto organ wskazał, że w dniu 6 maja 2005 r. L. K. darowała córce D. S. spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego przy ul. P. [...] we W. Obecna właścicielka mieszkania nie ma obowiązku udostępnić go odwołującemu się gdyż ma prawo do niezakłóconego korzystania ze spornej nieruchomości, czyli ochrony miru domowego. Takie stanowisko jest zgodne z art. 47 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r., Nr 78, poz. 483 z późn. zm.), który stanowi, że każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożył E. K. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Ponadto skarżący na podstawie art. 106 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu załączonego do skargi tj. zaświadczenia z zakładu karnego wskazującego na okres przebywania skarżącego w Zakładzie Karnym w S.
Kwestionowanej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
- przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7, 77 §1 i 80 k.p.a. polegającego na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie II instancji obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji nie podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym również błędne ustalenie że skarżący w chwili wydawania zaskarżonej decyzji nie przebywał w miejscu zameldowania na pobyt stały, ponieważ odbywał karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w S., pomimo że w rzeczywistości w tym czasie skarżący nie przebywał już w Zakładzie Karnym w S. (został z niego wypuszczony na wolność);
- przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że w stosunku do skarżącego spełnione zostały ustawowe przesłanki, przemawiające za wymeldowaniem go z miejsca pobytu stałego.
W uzasadnieniu zarzutów skarżący podał, że wbrew twierdzeniom organu II instancji, w chwili wydawania zaskarżonej decyzji, skarżący nie przebywał w miejscu stałego zameldowania, z przyczyny wskazanej w uzasadnieniu decyzji, tj. z uwagi na odbywanie kary pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w S. W czasie wydawania zaskarżonej decyzji przebywał już bowiem na wolności i osobiście w siedzibie organu odebrał zaskarżoną decyzję.
W ocenie skarżącego w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki do wymeldowania go z dotychczasowego miejsca pobytu stałego, gdyż nie wystąpiło trwałe i dobrowolne opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego oraz przebywanie w innym lokalu z zamiarem skoncentrowania tam czynności życiowych. W tym kontekście podał, że z uwagi na przemijające czasowe pozbawienie go wolności musiał bez swojej woli opuścić miejsce stałego pobytu, ale chce zamieszkiwać w lokalu przy ul. P. [...], gdyż nie ma innego stałego lokum. Jest to jednakże utrudnione, gdyż jego siostra wymieniła drzwi wraz z wszystkimi zamkami do mieszkania.
W konkluzji podał, że nie miał zamiaru opuszczenia lokalu, a zaistniałe opuszczenie nie miało charakteru dobrowolnego i trwałego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację i wywody prawne zawarte w kwestionowanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji, postanowienia (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb ich wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Jego uchylenie albo stwierdzenie nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia naruszenia prawa w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontroli tut. Sądu podlegała decyzja Wojewody D. z dnia [...]r. ([...]) utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...]r., którą orzeczono o wymeldowaniu E. K. z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. P. [...] we W.
Sąd podziela stanowisko organów, iż w realiach niniejszej sprawy wystąpiły podstawy do wymeldowania skarżącego z miejsca stałego pobytu, a wbrew jego twierdzeniom nie okazały się zasadne zarzuty naruszenia prawa procesowego, tj. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., mających na celu ustalenie prawdy materialnej, poprzez zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, który następnie powinien znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. W realiach niniejszej sprawy postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a podjętym decyzjom nie można zarzucić wadliwości, uzasadniającej ich wyeliminowanie z obrotu prawnego. Organy w toku prowadzonego postępowania w sposób należyty wyjaśniły okoliczności stanu faktycznego oraz dokonały prawidłowego ustalenia mającej zastosowanie normy. Sporządzone natomiast uzasadnienia odzwierciedlają poszczególne etapy prowadzonego postępowania oraz wyjaśniają podstawę prawną przyjętego rozstrzygnięcia w sposób wyczerpujący, tak aby strony mogły zrozumieć przesłanki i argumenty, którymi organ ten kierował się przy załatwianiu sprawy, nie naruszając tym samym wyrażonej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania.
Podstawę materialnoprawną kwestionowanej decyzji stanowił art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 ze zm.). Zgodnie z jego brzmieniem organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przepis ten określa przesłanki, których spełnienie uprawnia organy administracji publicznej do wydania decyzji w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego lub czasowego. Przepisy o zameldowaniu służą celom ewidencyjnym, mają za zadanie potwierdzać rzeczywisty pobytu w lokalu oraz przeciwdziałać utrzymywaniu fikcji pobytu w lokalu osoby, która tam rzeczywiście nie przebywa. Aby wymeldowanie z punktu widzenia obowiązujących regulacji było możliwe koniecznym jest ustalenie, że strona w sposób trwały i dobrowolny opuściła miejsce swojego zamieszkania, opuszczenie trwało ponad 3 miesiące, a strona nie wymeldowała się (por. wyrok NSA z dnia 29 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 394/13). Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd, iż odbywanie kary pozbawienia wolności co do zasady wiąże się z opuszczeniem miejsca stałego pobytu i potwierdza wystąpienie przesłanki związanej z ustaniem pobytu, a brak dowolności w takiej sytuacji opuszczenia miejsca pobytu stałego nie stanowi przeszkody wymeldowania. W tym przypadku opuszczenie lokalu jest bowiem zdarzeniem spowodowanym i zawinionym przez osobę pozbawioną wolności (por. wyroki NSA: z dnia 18 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1396/08; z dnia 15 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 2143/10; z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1976/11 i z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2407/11; dostępne w CBOSA). Tym samym warunku dobrowolności nie należy ograniczać wyłącznie do subiektywnego przekonania strony, ale również odnosić do zobiektywizowanych okoliczności faktycznych sprawy i uwarunkowań prawnych.
W realiach w niniejszej sprawy organy w toku prowadzonego postępowania prawidłowo ustaliły, że wystąpiły podstawy wymeldowania. Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżący od 19 stycznia 2012 r. do dnia 12 stycznia 2015 r. odbywał w Zakładzie Karnym S. karę pozbawienia wolności za stypizowane w art. 207 § 1 Kodeksu karnego przestępstwo znęcania się oraz za określony w art. 190 § 1 kodeksu karnego czyn zabroniony polegający na grożeniu innej osobie popełnieniem przestępstwa na jej szkodę lub szkodę osoby jej najbliższej. Bezsporne jest także to, że w dniu 9 marca 2012 r. Sąd Rejonowy dla W. – Ś.Wydział VIII Cywilny nakazał skarżącemu opróżnienie lokalu przy ul. P. i wydanie go L. K. z powodu stosowania przemocy w rodzinie. Ponadto ze złożonych w toku postępowania przez świadków zeznań wynika, że E. K. nie przebywa w niniejszym lokalu od więcej niż trzech miesięcy. Wobec tego zasadnie organy przyjęły, że w realiach niniejszej sprawy nastąpiło opuszczenie przez skarżącego miejsca stałego pobytu, które - jako że bezpośrednio i ściśle powiązane jest z jego bezprawnym i zawinionym działaniem – należy traktować na równi z dobrowolnym opuszczeniem lokalu. Przyjąć bowiem należy, że podejmując niezgodne z prawem działanie skarżący godził się na konsekwencje jakie ono wywoła również w sferze prawa administracyjnego, w tym, że nie będzie zamieszkiwał w miejscu zameldowania. Zatem świadomie i dobrowolnie dopuszczał jego wymeldowanie. Ponieważ na skutek działań skarżącego został on nie tylko skazany na karę pozbawienia wolności, a następnie osadzony w Zakładzie Karnym, ale również orzeczono wobec niego eksmisję z lokalu nie sposób nie przyjąć, że opuszczenie przez niego lokalu przy ul. P.nie ma charakteru trwałego.
Połączenie faktycznego nieprzebywania w lokalu związanego z pobytem w zakładzie karnym ze skutecznie przeprowadzoną procedurą eksmisyjną pozwala na przyjęcie spełnienia obydwu przesłanek wymeldowania w świetle art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W zaistniałym więc stanie rzeczy należy stwierdzić, że wydane w niniejszej sprawie przez właściwe instancyjnie organy decyzje odpowiadają prawu, a oceny tej nie zmienia podniesiona w skardze okoliczność, iż w dniu wydania zaskarżonej decyzji skarżący nie przebywał już w zakładzie karnym, gdyż jak wspomniano jedną z podstaw orzeczenia wymeldowania jest to aby opuszczenie lokalu trwało ponad trzy miesiące. W niniejszej sprawie z załączonego przez skarżącego świadectwa zwolnienia z Zakładu Karnego w S. wynika, że nie przebywał on w mieszkaniu przy ul. P. przez taki okres, gdyż od 12 stycznia 2012 r do 24 stycznia 2015 r. wykonywał karę pozbawienia wolności. Stąd niniejszy argument skarżącego nie ma znaczenia w sprawie.
Konkludując, uznać należy, iż w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też innego naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie uchybienia uprawniają sąd administracyjny do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego aktu administracyjnego.
W tej sytuacji mając powyższe na względzie i kierując się dyspozycją z art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło