II SA/Wr 226/19

WyrokWSA we Wrocławiu2019-06-04

Skład orzekający: Władysław Kulon, Halina Filipowicz-Kremis, Alicja Palus

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy budynek gospodarczy jest w złym stanie technicznym, ale właściciel wyraża gotowość do jego remontu i istnieje ekspertyza wskazująca na możliwość przeprowadzenia takich prac, organ nadzoru budowlanego powinien wydać decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu, czy też nakazać wykonanie robót budowlanych?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może nakazać rozbiórki obiektu budowlanego, jeśli nadaje się on do remontu, a właściciel wyraża zamiar przeprowadzenia prac remontowych. W takiej sytuacji właściwe jest wydanie decyzji nakazującej wykonanie robót budowlanych zgodnie z art. 66 Prawa budowlanego, a decyzja o rozbiórce na podstawie art. 67 Prawa budowlanego jest możliwa tylko w przypadku braku zamiaru remontu lub obiektywnej niemożności jego przeprowadzenia.
Stan faktyczny
Skarżący M.B. domagał się nakazania rozbiórki szopy z uwagi na jej zły stan techniczny. Organy nadzoru budowlanego, po przeprowadzeniu oględzin i analizie ekspertyz, stwierdziły zły stan techniczny budynku, ale uznały, że nadaje się on do remontu, a właściciele wyrazili gotowość do jego przeprowadzenia. W związku z tym organy nakazały wykonanie określonych robót budowlanych, a nie rozbiórkę. Skarżący kwestionował stan techniczny budynku, kompletność ekspertyz oraz swój status strony w postępowaniu, domagając się rozbiórki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędzia WSA Alicja Palus Protokolant: asystent sędziego Małgorzata Szymańska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych celem doprowadzenia obiektu do odpowiedniego stanu technicznego oddala skargę w całości. Dnia [...] r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. wpłynęło pismo M.B. z wnioskiem o nakazanie rozbiórki szopy położonej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] w J. Ś. z uwagi na jej zły stan techniczny. Pismem z dnia [...] r. Organ zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie złego stanu technicznego wskazanej wyżej szopy. Dnia 17 stycznia 2008 r. przeprowadzono oględziny budynku, podczas których ustalono, że szopa jest budynkiem dwukondygnacyjnym o wymiarach 8,40 m x 14,50 m, murowanym z cegły pełnej, o więźbie dachowej drewnianej, płatwiowo-kleszczowej, pokrytej karpiówką od wschodu i dachówką zakładkową od zachodu. Ustalono również, że stan budynku jest zły. Stwierdzono liczne ubytki pokrycia dachowego, brak obróbek blacharskich, elementy więźby dachowej wykazują nadmierne ugięcia, co może doprowadzić do katastrofy budowlanej. W konsekwencji dnia [...] r. nałożono na M. Sz. – wskazanego jako właściciela budynku – obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej. Dnia [...] r. M. i J. G. przedłożyli ekspertyzę techniczną sporządzoną przez P. L. wskazującą na konieczność przeprowadzenia szeregu doraźnych robót budowlanych do wykonania. Jednocześnie wskazali, że są jedynymi właścicielami budynku i zwrócili się o sprostowanie tej omyłki. Decyzją nr [...] z dnia [...] r. organ I instancji nakazał M. i J. G. wykonanie robót budowlanych w postaci zabezpieczenia wokół budynku, remontu konstrukcji dachu i pokrycia dachowego, remontu stropu, instalacji elektrycznej i wykonanie tynków. Na skutek odwołania od decyzji organu I instancji złożonego przez M.B. decyzją nr [...] z dnia [...] r. D. Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Dnia [...] r. M. i J.G. przedłożyli na wezwanie organu I instancji uzupełnienie ekspertyzy sporządzone przez P. L., wskazujące m.in. na znaczne zawilgocenie elementów budynku oraz liczne uszkodzenia wynikające z wieku budynku oraz braku jego odpowiedniej konserwacji. W uzupełnieniu ekspertyzy wskazano również szczegółowy zakres robót niezbędnych do wykonania wraz ze sposobem ich przeprowadzenia. Następnie, na skutek zawiadomienia M.B. o rozpoczęciu robót budowlanych w przedmiotowym budynku i prośby o nakazanie zaprzestania prac rozbiórkowo-remontowych Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. w obecności przedstawicieli Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego we W. przeprowadził oględziny budynku, w toku których ustalono, że na działce nr [...] przystąpiono do remontu szopy i do dnia oględzin zdjęto pokrycie dachowe, zdemontowano łacenie więźby, przystąpiono do wzmacniania elementów konstrukcyjnych. Organowi I instancji przedstawione zostało zgłoszenie przystąpienia do wykonywania robót budowlanych z adnotacją o braku sprzeciwu, które zostało złożone w Starostwie Powiatowym we W. dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, że stronami postępowania administracyjnego są wyłącznie właściciele budynku M. i J. G. Dnia [...] r. M. G. stawiła się w siedzibie organu I instancji i oświadczyła, że roboty budowlane na działce nr [...] zostały zakończone. Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. nakazał właścicielom budynku wykonanie robót budowlanych, szczegółowo określonych w przedłożonym przez stronę na wezwanie organu uzupełnieniu ekspertyzy technicznej, celem doprowadzenia szopy do stanu zgodnego z prawem. Jednocześnie pismem z dnia [...] r. organ I instancji poinformował M.B., że nie przysługuje mu status strony w prowadzonym postępowaniu, ponieważ nie dysponuje prawem własności spornego budynku. Pismem z dnia [...] r. M.B. wniósł o wznowienie postępowania. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. wznowił postępowanie w przedmiocie złego stanu technicznego szopy, a następnie decyzją nr [...] z dnia [...] r. odmówił uchylenia decyzji nr [...] z dnia [...] r. z uwagi na brak przesłanek do uznania wnioskodawcy za stronę postępowania oraz stwierdzenie, że w niniejszej sprawie mogłaby zapaść jedynie decyzja odpowiadająca decyzji dotychczasowej. Decyzja z dnia [...] na skutek odwołania M. B. została utrzymana w mocy decyzją D. Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] r. Dnia [...] r. M. G. złożyła oświadczenie o wykonaniu obowiązku wynikającego z decyzji nr [...] z dnia [...] r. Wyrokiem z dnia 3 grudnia 2009 r. wydanym w sprawie II SA/Wr 432/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzję nr [...] i poprzedzającą ją decyzję nr [...], nakazując jednoznaczne ustalenie faktycznej intencji M. B. Dnia [...] r. pracownicy organu I instancji ponownie przeprowadzili oględziny, podczas których ustalili, że wykonano jedynie część obowiązków wynikających z decyzji nr [...] z dnia [...] r. Stwierdzono, że stan konstrukcji więźby i stropów budzi poważne zastrzeżenia, a w przylegającym do spornej szopy pomieszczeniu mieszkalnym stwierdzono znaczne zawilgocenie i liczne spękania ściany zewnętrznej. Na rozprawie administracyjnej dnia [...] r. M. B. wniósł o nakazanie rozbiórki spornej szopy, która powoduje zagrożenie bezpieczeństwa. Na tej samej rozprawie M. i J. G. oświadczyli, że nie planują likwidacji szopy. Dnia 25 sierpnia 2010 r. właściciele budynku dostarczyli na wezwanie organu I instancji opinię w zakresie bezpieczeństwa użytkowania obiektu zlokalizowanego na działce nr [...] w J.Ś. Dnia 22 września 2010 r. i dnia 22 listopada 2010 r. M. B. ponownie zażądał wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego budynku. Dnia 27 kwietnia 2010 r. w organie I instancji stawili się M. i J. G., którzy oświadczyli, że zamierzają remontować przedmiotowy budynek i że jest on już otynkowany, poza jedną ścianą położoną na granicy działek nr [...] i [...], ponieważ właściciel działki nr [...] M. B. nie wyraża zgody na wejście na jego działkę w celu wykonania robót. Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. umorzył wznowione na wniosek M.B. postępowanie administracyjne w sprawie złego stanu technicznego szopy na działce nr [...] w J. Ś., wskazując, że sprawa wraca ex lege do postępowania zwyczajnego. Na skutek odwołania wniesionego przez M.B. decyzja nr [...] została utrzymana w mocy przez D. Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...]r. Dnia [...] r., w odpowiedzi na wezwanie organu I instancji M.B. oświadczył, że pismo z dnia [...] r. należy traktować jako odwołanie od decyzji organu I instancji nr [...] z dnia [...] r. Na skutek rozpatrzenia odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...] r. organ II instancji uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwagi na naruszenie przepisów prawa procesowego polegającego na niezapewnieniu wszystkim stronom postępowania administracyjnego czynnego w nim udziału. Dnia [...] r. organ I instancji ponownie przeprowadził oględziny na działce nr [...] w J. Ś. Dnia [...] r. organ przeprowadził kolejne oględziny szopy, ustalając, że budynek jest kryty blachodachówką (dach po remoncie), orynnowany. Trzy ściany zewnętrzne budynku są otynkowane, ściana południowa nieotynkowana. Ściana północna i południowa wybrzuszone oraz odchylone od pionu. Obiekt osadzony jest pomiędzy budynkiem mieszkalnym na działce nr [...] i budynkiem gospodarczym na działkach nr [...] i [...] – ściana południowa zachodzi około 0,50 m na budynek mieszkalny, a ściana północna zachodzi około 0,5 m na drugi budynek gospodarczy. Dnia [...] r. ponownie M. i J. G. oświadczyli, że zamierzają remontować szopę oraz część drugiego budynku gospodarczego. Dnia [...]r. ponownie przeprowadzono oględziny przedmiotowego budynku. Dnia [...]r. do organu I instancji właściciele obiektu, w wykonaniu zobowiązania nałożonego postanowieniem nr [...] z dnia [...] r., przedłożyli ocenę stanu technicznego wraz z ekspertyzą budynku gospodarczego na działce nr [...] sporządzoną przez E.K., w której wskazano, że ogólnie stan techniczny elementów konstrukcji jest zły i użytkowanie obiektu obecnym stanie technicznym zagraża bezpieczeństwu użytkowników, jak również może spowodować katastrofę budowlaną w wyniku dalszego pogarszania się stanu technicznego w wyniku braku podjęcia środków zapobiegawczych, jak również z powodu upływu czasu. Jednocześnie autor ekspertyzy wskazał w swoim opracowaniu zakres robót budowlanych, które należy wykonać celem doprowadzenia obiektu do odpowiedniego stanu. Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. nakazał M.G. i J.G. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym szopy położonej na działce nr [...] w J.Ś., gmina J. Ś. poprzez wykonanie robót budowlanych zgodnie z ustaleniami tutejszego organu, to jest: wymienić elementy stropu drewnianego szopy, to jest belek podtrzymujących słupy więźby i podciągu drewnianego wraz z wymianą końcówki belek stropowych od strony ściany szczytowej; wzmocnić słup podtrzymujący podciąg drewniany – słup omieczować; wymienić zbutwiałe i zaatakowane przez korozję biologiczną elementy konstrukcji więźby dachowej; uzupełnić brakujące elementy konstrukcji dachowej; wzmocnić konstrukcję dachu; wykonać wymianę uszkodzonych elementów muru (przemurowania), wykonać wzmocnienia ścianki kolankowej, wymienić instalację elektryczną w budynku – w terminie sześciu miesięcy od dnia ostateczności decyzji. W decyzji wskazano, że roboty budowlane należy prowadzić pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej przy jednoczesnej współpracy z osobami posiadającymi odpowiednie uprawnienia instalacyjne. Roboty budowlane należy wykonać zgodnie z rysunkami załączonymi do oceny technicznej autorstwa E.G. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w ustalonym stanie faktycznym zasadne jest zastosowanie art. 66 ust. 1 pkt. 1 i 3 ustawy – Prawo budowlane. Wskazany w decyzji zakres robót ma na celu wyeliminowanie występujących nieprawidłowości oraz doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem i przywrócenie pełnej sprawności technicznej obiektu umożliwiającej jego bezpieczne użytkowanie. Jednocześnie, powołując się na treść art. 67 ustawy – Prawo budowlane, organ I instancji podkreślił, że tylko w stosunku do obiektu budowlanego, który jest nieużytkowany lub niewykończony, który nie nadaje się do remontu odbudowy lub wykończenia, możliwe jest wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu i uporządkowania terenu. Od decyzji nr [...] z dnia [...] r. odwołanie złożył M.B., zarzucając, że nie został poinformowany o sporządzeniu ekspertyzy. Zarzucił ponadto, że sporządzona w sprawie ekspertyza jest niekompletna i nie uwzględnia rzeczywistego stanu technicznego budynku. W związku z tym M.B. zażądał nakazania rozbiórki przedmiotowego budynku i wskazał, że nie wyraża zgody na remont obiektu, która przylega do jego domu mieszkalnego, a której jedna ściana boczna w całości położona jest na działce nr [...] stanowiącej własność skarżącego. Decyzją nr [...] z dnia [...] r. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że dowody zebrane w sprawie przez organ I instancji jednoznacznie wskazują na nieodpowiedni stan techniczny budynku, wywołany jego niewłaściwym użytkowaniem polegającym na braku dokonywania bieżących napraw i konserwacji, co powoduje, że budynek może stwarzać zagrożenie życia i zdrowia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia, z uwagi na nadmierne wybrzuszenie ścian konstrukcyjnych obiektu. W związku z tym organ II instancji podzielił ustalenia zaskarżonej decyzji, że w sprawie ziściły się przesłanki zastosowania art. 66 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane. Organ II instancji zważył również, że właściciele budynku nie chcą go rozebrać, lecz wyrażają chęć jego wyremontowania, co wyłącza możliwość zastosowania w niniejszej sprawie art. 67 ustawy – Prawo budowlane. Wskazał, że jeżeli budynek nadaje się do remontu i jest użytkowany, a właściciel wyraża gotowość do przeprowadzenia prac remontowych, organ nadzoru budowlanego nie może nakazać jego rozbiórki, a wola strony postępowania, niebędąca właścicielem obiektu, nie ma w tej mierze żadnego znaczenia. Organ II instancji podkreślił, że przedmiotem postępowania administracyjnego nie stanowią spory dotyczące posadowienia budynku, które mają charakter cywilny, a ich rozstrzyganie należy do sądów powszechnych. Organ II instancji podzielił ocenę Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie W., że wskazane w osnowie zaskarżonej decyzji organu I instancji naprawy doprowadzą do przywrócenia budynku do odpowiedniego stanu technicznego. Wskazał, że twierdzenia zawarte w odwołaniu M.B. polemizujące z ekspertyzą sporządzoną przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia stanowią subiektywne opinie niepoparte żadnymi dowodami. Organ II instancji ocenił również, że prawidłowo ustalono termin wykonania nałożonych na właścicieli budynku obowiązków, który jest adekwatny do zakresu i poziomu skomplikowania nakazanych prac i pozostałych okoliczności sprawy. Organ II instancji podkreślił, że dla wydania decyzji na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane nie mają znaczenia okoliczności, jakie wpłynęły na nieodpowiedni stan techniczny budynku. Organ II instancji nie stwierdził również uchybień w zakresie zapewnienia stronom udziału w postępowaniu administracyjnym zgodnie z art. 10 k.p.a. – skarżący był informowany o wszelkich okolicznościach sprawy oraz o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji. Na powyższą decyzję organu II instancji z dnia [...] r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniósł M.B., wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o zwrot kosztów postępowania procesowego. Skarżący zarzucił, że nie zapewniono mu możliwości udziału w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony. Wskazał, że nie był właściwie powiadamiany o przebiegu postępowania i wyłącznie na skutek jego inicjatywy uzyskiwał informacje w tym zakresie. Podniósł, że budynek położony na działce nr [...] w dalszym ciągu pozostaje w bardzo złym stanie technicznym, zagrażającym mieniu i zdrowiu skarżącego. Zarzucił, że ekspertyza stanowiąca podstawę decyzji jest niekompletna i uwzględniająca zdanie i interes wyłącznie jednej strony – właścicieli budynku. Podniósł, że zaniechanie rozbiórki przedmiotowego obiektu stoi w sprzeczności z wcześniejszymi ustaleniami dokonanymi przez ówczesnych współwłaścicieli przy zniesieniu współwłasności i podziale nieruchomości, na której posadowiony jest obiekt. W odpowiedzi na skargę z dnia [...] r. D. Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że wyczerpujące uzasadnienie zawarto w zaskarżonej decyzji, a po zapoznaniu się ze skargą Organ nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji. Na rozprawie w dniu [...] r. skarżący podtrzymał skargę oraz zarzuty i wnioski w niej zawarte. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107 t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeśli ustawy nie stanowią inaczej. Powołane przepisy ograniczają kognicję sądów administracyjnych do oceny zgodności kontrolowanej decyzji (aktu, czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia innego aktu lub czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Uchylenie decyzji administracyjnej albo stwierdzenie jej nieważności następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających wpływ na wynik sprawy. Wskazać przy tym należy, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 t.j., dalej: p.p.s.a.) sąd co do zasady rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy administracyjnej (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Mając na względzie wskazane wcześniej kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po dokonaniu oceny ustalonych w toku postępowania administracyjnego okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, nie znalazł podstaw do stwierdzenia zasadności zarzutów podniesionych w skardze. Stosownie do treści art. 61 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane (Dz.U. z 2018 r., poz. 1202 t.j., dalej: p.bud.) właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany: 1) utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 ustawy; 2) zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych oddziałujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. Jeżeli podmiot zobowiązany nie wywiąże się z ciążących na nim obowiązków, których celem jest utrzymanie obiektu we właściwym stanie technicznym, uprawnia to organ nadzoru budowlanego do odpowiedniej ingerencji, prowadzącej do ich wyegzekwowania. W niniejszej sprawie okolicznością bezsporną jest, że budynek gospodarczy – szopa – położony na działce nr [...] w J. Ś. jest w złym stanie technicznym, co stanowi naruszenie art. 5 ust. 2 p.bud., zgodnie z którym obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. Okoliczność ta została potwierdzona na podstawie wielokrotnie przeprowadzonych oględzin obiektu oraz ekspertyz przedkładanych w toku postępowania administracyjnego przez właścicieli budynku, nie była również kwestionowana przez skarżącego. Upoważniało to organ nadzoru budowlanego do wszczęcia postępowania w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku. Jak stanowi art. 66 ust. 1 p.bud., w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia – organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Zgodnie natomiast z art. 67 ust. 1 p.bud., jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia. Podkreślenia wymaga, że nakazanie przeprowadzenia robót budowlanych zmierzających do przywrócenia budynku do stanu zgodnego z prawem budowlanym bądź nakazanie rozbiórki takiego budynku stanowi ingerencję władzy publicznej w uprawnienia właścicielskie bądź – w zależności od okoliczności konkretnej sprawy – władztwo wynikające z innego prawa podmiotowego o cywilnoprawnym charakterze do danego obiektu (użytkowanie wieczyste, najem, dzierżawa). W związku z tym orzeczenie nakazu z art. 66 lub art. 67 p.bud. powinno zostać poprzedzone postępowaniem zmierzającym do ustalenia zaistnienia przesłanek wskazanych w wyżej cytowanych przepisach. W szczególności nakazanie rozbiórki obiektu możliwe jest wyłącznie w sytuacji, w której właściciel danego budynku nie ma zamiaru podjęcia działań zmierzających do rozpoczęcia i wykonania prac remontowych, wykończeniowych bądź odbudowy. W sytuacji bowiem, gdy właściciel uzna, że jest w stanie podjąć prace prowadzące do remontu, odbudowy bądź wykończenia obiektu budowlanego, brak jest podstaw do wydania nakazu rozbiórki. W takim przypadku, jeżeli wykonanie robót jest możliwe z technicznego puntu widzenia, organ powinien wydać decyzję na podstawie art. 66 p.bud., określając rodzaj koniecznych do wykonania robót oraz termin ich wykonania. Dopiero w przypadku niewywiązania się przez właściciela z nałożonych na niego obowiązków możliwe będzie wydanie nakazu rozbiórki na podstawie art. 67 p.bud. Powyższe znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który stoi na stanowisku, że zwrot "nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia", o którym mowa w art. 67 ust. 1 p.bud., odnosi się nie tylko do obiektywnej niemożności przeprowadzenia remontu, odbudowy lub wykończenia, ale również do braku zamiaru właściciela doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Oznacza to, że zanim organ nadzoru budowlanego orzeknie o potrzebie rozbiórki danego obiektu budowlanego, powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, którego celem jest również ustalenie, czy i w jaki sposób właściciel obiektu budowlanego ma zamiar usunąć istniejące naruszenia porządku prawnego w budownictwie (wyrok z dnia 8 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 515/08). Brak jest podstaw do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego, skoro ekspertyza wykonana przez osobę o odpowiednich kwalifikacjach wskazuje, że obiekt nadaje się do remontu oraz podmiot mający do niego prawo zamierza wykonać prace remontowe. Jednakże należy zastrzec, że o zamiarze podjęcia określonych prac nie mogą świadczyć jedynie gołosłowne twierdzenia właściciela czy zarządcy obiektu. Wyrażenie tylko samej chęci doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem nie może być uznane za wystarczające (A. Kosicki, Komentarz do art. 67, [w:] A. Plucińska-Filipowicz, M. Wierzbicki (red.), Prawo budowlane. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2019). W trakcie postępowania administracyjnego stanowiącego przedmiot oceny w niniejszej sprawie właściciele obiektu przedłożyli ekspertyzę techniczną sporządzoną w 2008 r. przez P.L., z której wynikało, że zły stan techniczny budynku wynika z jego zawilgocenia oraz licznych uszkodzeń powstałych na skutek braku odpowiednich prac konserwacyjnych oraz wieku obiektu. Jak należy wnioskować z drugiej ekspertyzy, sporządzonej w 2018 r. przez E.K., mimo przeprowadzonych w sierpniu 2008 r. prac remontowych nie udało się przywrócić przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z prawem. Autor ekspertyzy stwierdził, że stan techniczny elementów konstrukcji jest zły, a użytkowanie obiektu obecnym stanie technicznym zagraża bezpieczeństwu użytkowników, jak również może spowodować katastrofę budowlaną. Jednocześnie E. K. ocenił, że możliwe jest doprowadzenie obiektu do odpowiedniego stanu technicznego, wskazując zakres robót budowlanych, które należy w tym celu wykonać. Ponadto w toku postępowania administracyjnego ustalono, że właściciele budynku gospodarczego wyrażają gotowość do jego wyremontowania. M. i J. G. złożyli w tym zakresie odpowiednie oświadczenie. Ponadto już w przeszłości właściciele obiektu podjęli próby przywrócenia budynku do właściwego stanu technicznego, które – chociaż zakończone niepowodzeniem – stanowią przejaw ich gotowości do przeprowadzenia odpowiednich prac. Mając na uwadze powyższe, Sąd doszedł do przekonania, że zarzuty podnoszone przez skarżącego nie zasługują na uwzględnienie. Jak należy wnioskować na podstawie treści uzasadnienia skargi, M.B. kwestionuje w istocie prawidłowość decyzji organów nadzoru budowlanego I i II instancji nakazujących przeprowadzenie prac budowlanych, podczas gdy w ocenie skarżącego budynek powinien zostać rozebrany. Z tak postanowionymi zarzutami nie sposób się zgodzić. Organy I i II instancji prawidłowo ustaliły okoliczności faktyczne sprawy, wyczerpując możliwości dowodowe. Stan faktyczny sprawy został ustalony przede wszystkim z uwzględnieniem przedłożonej przez właścicieli przedmiotowego budynku ekspertyzy sporządzonej przez osobę posiadającą właściwe uprawnienia, na podstawie której poczyniono ustalenia w zakresie stanu technicznego budynku, możliwości jego wyremontowania i zakresu prac wymaganych do przeprowadzenia celem przywrócenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Jednocześnie w toku postępowania nie zdołano zakwestionować wniosków ekspertyzy. W szczególności żadnego przeciwdowodu nie zaoferował w tym zakresie skarżący. Wprawdzie zgodnie z treścią art. 7 k.p.a. to na organie administracji spoczywa obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niemniej ciążąca na organach powinność nie usprawiedliwia bierności zainteresowanej strony oraz nie zwalnia jej z obowiązku współdziałania z organem w wyjaśnieniu sprawy. Jeśli organ wyprowadził określone ustalenia dotyczące stanu faktycznego z posiadanych, nienasuwających zastrzeżeń dokumentów, to skuteczne ich zakwestionowanie wymaga przedłożenia stosownego kontrdowodu przez stronę postępowania, zwłaszcza gdy z określonych faktów zamierza ona wyprowadzić korzystne dla siebie sutki prawne (por. wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1711/17). Tymczasem skarżący ani w toku postępowania administracyjnego w pierwszej i drugiej instancji, ani toku niniejszego postępowania nie tylko zaoferował żadnych dowodów, lecz także w żaden sposób nie uzasadnił swoich zarzutów w zakresie jednostronności wydanej w sprawie ekspertyzy. W związku z tym twierdzenia skarżącego w tym zakresie należy postrzegać jedynie w kategoriach nieuargumentowanej polemiki. W konsekwencji za niezasadne należy również uznać zarzuty skarżącego związane z podjęciem nieprawidłowego rozstrzygnięcia. Zaskarżona decyzja organu II instancji i poprzedzająca ją decyzja pierwszoinstancyjna zostały podjęte prawidłowo, z zastosowaniem właściwych przepisów prawa. Jak już wskazano powyżej, niewątpliwie zaistniały przesłanki do ingerencji organów nadzoru budowlanego, albowiem stan techniczny budynku zagrażał bezpieczeństwu ludzi i mienia. Niemniej, wobec wniosków ekspertyzy przedstawionej przez właścicieli obiektu oraz ich oświadczenia o gotowości podjęcia się przeprowadzenia wskazanych w ekspertyzie robót budowlanych nie było podstaw do nakazania rozbiórki przedmiotowego budynku. Ponownie należy podkreślić, że nakazanie rozebrania budynku na podstawie art. 67 p.bud. stanowi najdalej idącą ingerencję w prawo własności budynku i powinno być stosowane wyłącznie w razie zaistnienia przesłanek wskazanych w tym przepisie. Na marginesie wskazać należy, że – jak podał już organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie mogą mieć stosunki cywilnoprawne między skarżącym a właścicielami budynku położonego na działce nr [...] w J. Ś. W ramach postępowania administracyjnego ani sądowoadministracyjnego nie mogą być brane pod uwagę okoliczności zniesienia współwłasności nieruchomości i ewentualne ustalenia co do rozbiórki budynku gospodarczego poczynione między dotychczasowymi współwłaścicielami. Jeżeli nawet skarżącemu przysługują z tego tytułu jakiekolwiek roszczenia wobec właścicieli budynku, to właściwym forum do rozstrzygania sporów w tym zakresie jest sąd cywilny. Z powyższych względów skargę należało oddalić, co znalazło wyraz w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło