II SA/Wr 229/17

WyrokWSA we Wrocławiu2018-02-20

Skład orzekający: Halina Filipowicz-Kremis, Mieczysław Górkiewicz, Alicja Palus

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, może skutecznie żądać wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.?
Ratio decidendi
Wnioskodawca, który nie posiada przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym, nie może skutecznie żądać wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Negatywna ocena co do możliwości przyznania wnioskodawcy statusu strony obliguje organ do wydania decyzji o odmowie uchylenia decyzji objętej wnioskiem o wznowienie postępowania. W przypadku pozwolenia na budowę, status strony jest określony przez art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który wymaga, aby nieruchomość znajdowała się w obszarze oddziaływania obiektu.
Stan faktyczny
Skarżący J. K. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty O. z dnia 2015 r., udzielającą A. D. pozwolenia na przebudowę części budynku usługowo-handlowego na aptekę. Starosta O. odmówił uchylenia decyzji, uznając, że J. K. nie posiada przymiotu strony, ponieważ jego nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Wojewoda D. utrzymał tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę J. K., podzielając stanowisko organów administracji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia WSA Alicja Palus (spr.) Protokolant: specjalista Izabela Szczerbińska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 lutego 2018 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia we wznowionym postępowaniu decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na przebudowę części pomieszczeń budynku usługowo-handlowego na aptekę oddala skargę w całości. Decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. Nr [...] Starosta O. działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane w postępowaniu prowadzonym na wniosek J. K., odmówił uchylenia ostatecznej decyzji własnej z dnia [...] sierpnia 2015 r. Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej A. D. pozwolenia na przebudowę części pomieszczeń budynku usługowo-handlowego na aptekę przy ul. [...] w J. na działce nr [...],[...], [...], obręb L. W uzasadnieniu Starosta O. wyjaśnił, że pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. J. K. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego opisaną powyżej decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. oraz o wyłączenie Naczelnika Wydziału Architektury i Budownictwa w Starostwie Powiatowym w O. od udziału w postępowaniu. Organ orzekający wskazał jednocześnie w uzasadnieniu, że postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r. Nr [...] wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją opisaną w przedmiotowym wniosku, natomiast postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. Nr [...] odmówił wyłączenia od udziału w postępowaniu Naczelnika Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w O. Następnie Starosta O. przedstawił istotę i etapy postępowania wznowieniowego jako nadzwyczajnego postępowania weryfikacyjnego orzeczeń administracyjnych. W tym kontekście stwierdził, że w niniejszej sprawie spełnione zostały wszystkie wymogi formalne, warunkujące kontynuowanie przez właściwy organ czynności procesowych na etapie postępowania merytorycznego po wznowieniu postępowania na podstawie art. 149 § 1 kpa, tzn. decyzja wskazana we wniosku weryfikacyjnym jest objęta walorem ostateczności, podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem ustawowego terminu, a wnioskodawca powołał w nim jako podstawę kierowanego żądania weryfikacyjnego przepis art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Organ orzekający wyjaśnił też, że wobec wskazanej przez J. K. przesłanki wznowieniowej, jego powinnością było dokonanie oceny, czy istotnie wnioskodawcy przysługuje status strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę opisanej we wstępie inwestycji. W dalszej części uzasadnienia Starosta O. wyjaśnił ogólne przesłanki przyznania danemu podmiotowi legitymacji procesowej strony w postępowaniu prowadzonym w konkretnej sprawie administracyjnej, wynikające z art. 28 kpa, a następnie wskazał, że w sprawach, których przedmiot regulowany jest przepisami powołanej wcześniej ustawy – Prawo budowlane, stronę postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę kwalifikuje się przy zastosowaniu przepisu art. 28 ust. 2 tej ustawy. Przepis ten – traktowany jako lex specialis – stanowi, że stronami w takim postępowaniu są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w strefie oddziaływania obiektu. Przez obszar oddziaływania obiektu budowlanego należy natomiast rozumieć, zgodnie z unormowaniem art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu w tym zabudowy, tego terenu;. W każdym przypadku obszar odziaływania obiektu musi być określony w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Czyni to stroną takiego postępowania jedynie tego, komu oddziaływanie zamierzonej inwestycji może ograniczyć prawo do zgodnego z prawem zagospodarowania jego nieruchomości. Samo subiektywne odczucie podmiotu, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość nie jest wystarczająca do uznania, że nieruchomość ta jest usytuowana w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia. Organ orzekający zwrócił uwagę, że przedmiotem sprawy, zakończonej kwestionowaną decyzję jest udzielenie pozwolenia na przebudowę wraz ze zmianą sposobu użytkowania części pomieszczeń istniejącego już budynku handlowo-usługowego na aptekę. Z opisu technicznego projektu budowlanego, str. 22 pkt. 1 "Przedmiot inwestycji" wynika, że: "Przebudowie nie będą podlegały elementy elewacji frontowej przebudowywanego budynku, konstrukcja ścian zew. + wew. nośnych części usługowo-handlowej oraz układ i rodzaj-okien i drzwi zewnętrznych budynku przebudowywanego." Natomiast na str. 24 w punkcie 7 projektu budowlanego projektant wpisał: "Projektowana przebudowa pomieszczeń zarówno ze względu na przyjęte rozwiązania funkcjonalno-przestrzenne, technologiczne, zastosowane materiały budowlane i wykończeniowe jak i na planowaną eksploatację nie będzie wywierała negatywnego wpływu na środowisko przyrodnicze, zdrowie ludzi i obiekty sąsiadujące. Z budynku nie będą usuwane ani emitowane agresywne ścieki, płyny, gazy, wibracje, odpady stałe, promieniowanie jonizujące i zakłócenia elektromagnetyczne tak, więc można stwierdzić, że nie będzie on wywierał szkodliwego oddziaływania na środowisko przyrodnicze w rozumieniu przepisów ochrony środowiska. Projektowana przebudowa nie wpłynie negatywnie na środowisko naturalne. Warunki ochrony środowiska - bez zmian." Uwzględniając powyższe okoliczności organ stwierdził, że w jego ocenie obszar oddziaływania inwestycji zamierzonej przez A. D., wyznaczony na podstawie obowiązujących przepisów prawa, w tym rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. poz. 690 z późn. zm.) nie obejmuje swoim zakresem nieruchomości wnioskodawcy, zatem – wobec dokonanych ustaleń – J. K. nie posiada przymiotu strony w postępowaniu zmierzającym do uzyskania pozwolenia na budowę – przebudowę, wcześniej opisywaną, a wobec tego nie jest podmiotem uprawnionym do żądania weryfikacji ostatecznej decyzji udzielającej tego pozwolenia. W zakończeniu uzasadnienia Starosta O. stwierdził, że wniesienie podania o wznowienie postępowania przez podmiot nie posiadający przymiotu strony skutkuje odmową uchylenia kwestionowanej wnioskiem decyzji, stosownie do przepisu art. 151 § 1 pkt 1 kpa. Opisana powyżej decyzja została w toku instancyjnym zaskarżona przez J. K., który w odwołaniu stwierdził, że posiada przymiot strony w opisywanym postępowaniu oraz zarzucił naruszenie przez Starostę O. przy wydawaniu tej decyzji przepisów kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda D. decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 82 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane, wcześniej powoływanej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podjętego orzeczenia organ odwoławczy opisał tryb postępowania wznowieniowego i rodzaje rozstrzygnięć kończących to postępowanie. Zwrócił też uwagę, że w postępowaniu wznowieniowym stosuje się stan prawny aktualny na dzień orzekania jedynie w przypadku wydawania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy. W każdej innej kwestii wymagającej rozstrzygnięcia bierze się pod uwagę stan prawny z daty wydania decyzji dotychczasowej. Zatem w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdą przepisy obowiązujące w dniu [...] sierpnia 2015 r. Następnie Wojewoda D. wskazał, że zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, natomiast w myśl art. 3 pkt 20 tej ustawy przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Jednocześnie organ zaznaczył, że zarówno w sprawie o pozwolenie na budowę prowadzonej w trybie zwykłym, jak i w trybach nadzwyczajnych, krąg podmiotów uznawanych za strony powinien być identycznie ustalony na podstawie ww. przepisu (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2011 r., VII SA/Wa 1543/11, LEX nr 1097674). W rozumieniu cytowanego przepisu na pojęcie strony postępowania o pozwolenie na budowę składają się dwa elementy, które muszą być jednocześnie spełnione. Wziąć trzeba pod uwagę element podmiotowy ograniczający krąg podmiotów tylko do inwestora, właściciela, użytkownika wieczystego lub zarządcy nieruchomości oraz element przedmiotowy wymagający, aby nieruchomość znajdowała się w obszarze oddziaływania obiektu. Stosując art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, organ winien zatem ustalić, które nieruchomości znajdują się w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu budowlanego. Wyznaczenie tego obszaru winno nastąpić biorąc pod uwagę funkcję, formę, konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji, uwzględniając treść nakazów i zakazów zawartych w przepisach odrębnych. Zatem, aby uznać właściciela jakiejś nieruchomości za stronę postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę na innej nieruchomości należy ustalić, czy należąca do niego nieruchomość znajduje się na terenie wyznaczonym na podstawie konkretnych przepisów prawa materialnego w otoczeniu przedmiotowego obiektu budowlanego, przy czym przepisy te wprowadzają związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2013 r., II OSK 1772/11, LEX nr 1270189). Organ odwoławczy wyjaśnił też, że działka nr [...],[...], obręb L., będąca własnością J. K. nie graniczy z nieruchomością będącą przedmiotem zainwestowania, i oddzielona jest od niej działką nr [...]. Jak wynika z projektu zagospodarowania terenu (strona 27) oddalona jest o ok. 1 m od granicy z tą działką. Co więcej projektowana przebudowa części pomieszczeń budynku usługowo- handlowego na aptekę wraz ze zmianą sposobu użytkowania pomieszczeń na aptekę, jak wynika z opisu technicznego projektu budowlanego (strona 22) obejmuje: "- dobudowanie schodów wewnętrznych łączących parter oraz piętro, - dobudowę ścianek działowych oraz układu komunikacyjnego w celu przebudowy do wymogów użytkowania apteki, wykonanie robót wykończeniowych - remontowych wewnętrznych budynku (tynki wewnętrzne, płytki ceramiczne, glazury i terakoty/gress itp., - wykonanie uzupełnienia instalacji wewnętrznych: wodno-kanalizacyjnego, ogrzewania, wentylacji mechanicznej oraz elektrycznej, - powiększenie okna do pomieszczenia 1.14", dalej wskazano, że "przebudowie nie będą podlegały elementy elewacji frontowej przebudowywanego budynku, konstrukcja ścian zewnętrznych oraz wewnętrznych nośnych części usługowo-handlowej oraz układ i rodzaj okien i drzwi zewnętrznych budynku przebudowywanego". Ściana zwrócona w kierunku działki skarżącego nie posiada otworów okiennych i drzwiowych oraz nie podlega przebudowie. W świetle wskazanych przepisów i stanu faktycznego sprawy nie ma podstaw dla uznania, że działka nr [...],[...], obręb L., znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji, a skarżący posiada przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu. Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów dotyczących nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie żądanym przez skarżącego oraz nieprzeprowadzenia rozprawy administracyjnej, a także zażalenia ma postanowienie Starosty O. nr [...] Wojewoda D. wskazał, że w przypadku, gdy wnioskodawca powołuje się na podstawę wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., wskazując, że jako strona postępowania, bez własnej winy nie brał w tym postępowaniu udziału, zbadanie kwestii posiadania przez wnioskodawcę statusu strony wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i dowodowego. Właściwy organ jest wówczas zobowiązany wznowić postępowanie i dopiero w ramach wznowionego postępowania ustalić, czy wnioskodawcy przysługuje legitymacja procesowa. Z tego też względu Starosta O. wznowił postępowanie zakończone decyzją wskazaną we wniosku wznowieniowym, a po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego stwierdził, że wnioskodawca nie posiada przymiotu strony, co oznacza, że w sprawie nie zaistniała przesłanka wznowieniowa, określona w przepisie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Konsekwencją procesową takiego ustalenia jest konieczność ograniczenia postępowania wznowieniowego do jego pierwszej fazy i niemożność orzekania w odniesieniu do kwestii merytorycznych. Prawidłowość decyzji wydanej w postępowaniu odwoławczym zakwestionował J. K. poprzez skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W skardze – powołując się na przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 134 § 1 i art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz decyzji Starosty O. z dnia [...] sierpnia 2015 r. Nr [...] i zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenia te zostały przez skarżącego określone jako naruszenie "w postaci: 1) przepisu art. 138 par. 1 pkt. 1 w związku z art. 144 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji odmowę uchylenie decyzji Starosty O. z dnia [...] lipca 2016 r., Nr [...] i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] sierpnia 2015 r., Nr [...], 2) przepisu art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt. 20 i zw. z art. 5 ust. 1 pkt. 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane przez uznanie, że skarżącego J. K. nie posiada przymiotu strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Starosty O. z dnia [...] sierpnia 2015 r., Nr [...] i tym samym nie może żądać weryfikacji powyższego rozstrzygnięcia w trybie wznowienia postępowania, 2) przepisu art. 89 par.2 K.p.a. przez jego lekceważenie i nieprzeprowadzenie rozprawy administracyjnej z udziałem stron, świadków i biegłego zakresu budownictwa i architektury zaoferowanych w odwołaniu z dnia [...].09.2016 r., 3) przepisu art. 7 K.p.a. w związku z art. 75 par. 1 K.p.a., art. 77 par.l K.p.a. i art. 78 par. 1 K.p.a., przez ich lekceważenie i nieprzeprowadzenie dowodów zaoferowanych w odwołaniu z dnia [...].09.2016 r., 4) przepisu art. 6-10 par. 1 K.p.a., art. 80 K.p.a., art. 81 K.p.a. i art. 107 par. 3 K.p.a. przez ich lekceważenie w niniejszej sprawy, 5) przepisu art. 16 par. 1 K.p.a. przez lekceważenie ostatecznych decyzji Wojewody W. z dnia [...].11.1996 r. Nr [...] znak: [...], z dnia [...].11.1996 r. Nr [...] znak: [...], z dnia [...].10.1998 r. Nr [...] znak: [...], a także decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...].10.2002 r. Nr [...] znak: [...], 6) przepisu art. 30 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym poprzez nieuwzględnienie oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażona w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 17 stycznia 2000 r., sygn. akt II SA/Wr 917/98, 7) przepisu art. 7 Konstytucji RP (zasada legalizmu) przez wykroczenie poza granice wyznaczone przez ten przepis w wyniku podjęcia orzeczenia wbrew żądaniom zawartym w odwołaniu z dnia [...] września 2016 r." W uzasadnieniu skargi przedstawione zostały wszystkie działania podjęte przez skarżącego przed organami administracji publicznej, sądami administracyjnymi i sądami powszechnymi, organami ścigania, zmierzające do zakwestionowania legalności budowy pawilonu usługowo-handlowego o powierzchni zabudowy [...] m2 w J. na działkach oznaczonych numerami: [...] i [...],[...], obręb L. W doręczonej Sądowi w dniu [...] kwietnia 2017 r. odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o oddalenie skargi, a w uzasadnieniu tego wniosku przedstawił argumentację zbieżną z powołaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W toku postępowania sądowoadministracyjnego złożone zostało do akt sprawy pismo procesowe skarżącego z dnia [...] lutego 2018 r. oznaczone jako "załącznik do protokołu sądowego z dnia [...] lutego 2018 r.", w którym J. K. oświadczył, że popiera skargę w całości oraz wniósł – na podstawie art. 106 § 3 i § 5 powołanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z orzeczeń, stanowiących załączniki do pisma oraz o uchylenie decyzji wskazanych w skardze. Na rozprawie wyznaczonej na dzień [...] lutego 2018 r. skarżący złożył do akt sprawy pierwszą stronę decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] maja 2015 r. Nr [...] zawierającą sentencję oraz początek uzasadnienia i oświadczył, że popiera w całości twierdzenia i wnioski zawarte w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny podejmując orzeczenie w sprawie uwzględnił następujące okoliczności faktyczne i prawne: Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Uchylenie decyzji administracyjnej albo stwierdzenie jej nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia prawa, procesowego i materialnego w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. Z 2017 r. poz. 1369), z którego wynika, że Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżona czynność orzecznicza oraz czynność ją poprzedzająca podjęte zostały z uwzględnieniem przepisów regulujących jeden z nadzwyczajnych trybów weryfikowania orzeczeń administracyjnych tj. wznowienia postępowania. Tryb ten umożliwia wyeliminowanie z obrotu prawnego orzeczenia zawierającego kwalifikowaną wadę o charakterze formalnym, a jego skuteczność uzależniona jest od wykazania zaistnienia jednej z przesłanek wymienionych w sposób taksatywny w przepisie art. 145§1 pkt 1-8 kpa, typowanej przez podmiot, który inicjuje czynności procesowe. Inicjatywą w zakresie wszczęcia postępowania wznowieniowego ustawodawca - zasadniczo - przyznał organowi administracji publicznej, który orzekał w sprawie oraz podmiotowi legitymowanemu wg kryteriów wskazanych w art. 28 w zw. z art. 29 kpa. Taka generalna reguła procesowa została przyjęta w przepisie art. 147 kpa, odnoszącym się do omawianego nadzwyczajnego trybu weryfikacyjnego. W rozpoznawanej sprawie z uprawnienia do żądania weryfikacji konkretnego orzeczenia administracyjnego tj. decyzji Starosty O. z dnia [...] sierpnia 2015 r. Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej A. D. pozwolenia na przebudowę części pomieszczeń budynku usługowo-handlowego na aptekę wraz ze zmianą sposobu użytkowania pomieszczeń na aptekę przy ul. [...] w J. na działkach Nr [...] i Nr [...],[...], obręb L., skorzystał J. K., kierując w dniu [...] kwietnia 2016 r. do Starosty O. wniosek o wznowienie postępowania zakończonego opisaną powyżej decyzją ostateczną z powołaniem się na przepis art. 145 § 1 pkt 4 kodeksu postępowania administracyjnego. W przepisie tym ustawodawca jako jedną z sytuacji umożliwiających nadzwyczajną weryfikację decyzji ostatecznej poprzez wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją, uwzględnił sytuację, w której strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Organy orzekające w postępowaniu instancyjnym prawidłowo wskazały, że powołanie się przez podmiot wnioskujący o wznowienie postępowania na przepis art. 145 § 1 pkt 4 kpa wymaga – po ustaleniu, że wniosek weryfikacyjny został wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu, a decyzja, której dotyczy jest ostateczna – wznowienia postępowania i zbadania na pierwszym etapie wznowionego postępowania, czy wnioskodawca spełnia kryteria strony postępowania, zakończonego kwestionowaną decyzją, a poprzez to ustalenia, czy faktycznie w sprawie zaistniała przesłanka obligująca do wznowienia postępowania. Bezwzględnie zasadne i zgodne z wypracowanym w tym zakresie stanowiskiem judykatury administracyjnej i doktryny są zawarte w uzasadnieniach decyzji podjętych w tej sprawie, stwierdzenia organów, że negatywna ocena co do możliwości przyznania wnioskującemu o wznowienie postępowania podmiotowi statusu strony tego postępowania obliguje do wydania decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa orzekającej o odmowie uchylenia decyzji wskazanej we wniosku wznowieniowym. Natomiast pozytywna ocena, co do legitymacji procesowej wnioskodawcy uprawnia właściwy w sprawie wznowienia postępowania organ do jego kontynuowania, w którym ponownie rozpoznaje się sprawę merytorycznie i rozstrzyga ją co do istoty na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 kpa przy zastosowaniu przepisów obowiązujących w dacie wydania tego rozstrzygnięcia. Podstawą decyzji podejmowanej w trybie wznowienia postępowania może być również przepis art. 151 § 2 kpa, uprawniający właściwy organ do stwierdzenia wydania decyzji weryfikowanej z naruszeniem prawa i odmowy jej uchylenia ze względu na zaistnienie przesłanki negatywnej, uwzględnionej w przepisie art. 146 kpa, konkretyzującym sytuacje, w których ustawodawca przyznał prymat zasadzie trwałości decyzji ostatecznych. Należy przy tym zwrócić uwagę – mimo zakończenia przedmiotowego postępowania na jego pierwszym etapie, że nadzwyczajne tryby weryfikacyjne stanowią – z założenia odstępstwo od tej zasady i wymagają starannego wyważenia potrzeb obrotu prawnego wynikających z zasady stabilności orzeczeń administracyjnych i zasady praworządności. Nie można bowiem zbagatelizować zasady trwałości decyzji ostatecznych i gwarancji, jakie stwarza ona dla podmiotów, będących adresatami indywidualnych aktów administracyjnych kształtujących ich sytuację prawną. Uwzględniając kwestie wcześniej przedstawione należy wskazać, że wobec przedmiotu sprawy zakończonej kwestionowaną decyzją Starosty O. z dnia [...] sierpnia 2015 r. Nr [...] postępowanie wznowieniowe w przyjętym w sprawie – w sposób zgodny z prawem – zakresie należało prowadzić stosując przepis art. 28 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane, który w sposób szczególny – w relacji do art. 28 kpa – określa kryteria kwalifikowania jednostki jako stronę postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej udzielenia pozwolenia na budowę. W myśl przywoływanego już w uzasadnieniu przepisu art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: * inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. To ostatnie pojęcie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę w przepisie art. 3 pkt 20 powoływanej ustawy, jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu, w tym zabudowy. Te uwarunkowania prawne zostały uwzględnione przez Starostę O. w postępowaniu pierwszoinstancyjnym oraz przez Wojewodę D. w postępowaniu odwoławczym. Zdaniem Sądu organy właściwe instancyjnie z należytą starannością i w sposób wszechstronny rozważyły prawdopodobieństwo oddziaływania przedmiotowej inwestycji objętej decyzją Starosty O. z dnia [...] sierpnia 2015 r. Nr [...] na nieruchomość wnioskodawcy w sposób, o którym mowa w przywoływanym powyżej przepisie art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane i prawidłowo uznały, że takie oddziaływanie nie zaistnieje. Ponadto w ocenie Sądu zamierzona inwestycja po jej zrealizowaniu zapewni wymagane ustawowo poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej oraz nie będzie ingerować w chronione dobra, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy - Prawo budowlane. Z materiału sprawy i niekwestionowanych ustaleń organów orzekających wynika, że działka wnioskodawcy nie graniczy bezpośrednio z działką objętą zamiarem inwestycyjnym, a zakres robót polegających na przebudowie części pomieszczeń na aptekę wraz ze zmianą sposobu ich użytkowania – szczegółowo opisany w zaskarżonej decyzji, na które udzielono kwestionowanego wnioskiem wznowieniowym pozwolenia, ograniczony jest do wnętrza obiektu, stanowiącego budynek usługowo-budowlany. Na zewnątrz budynku ani na jego częściach elewacyjnych nie będą prowadzone żadne roboty. Istotne przy tym jest, że ściana zwrócona w kierunku działki wnioskodawcy nie posiada otworów okiennych i drzwiowych. Nie będzie też przebudowywana. Wyjaśnić przy tym należy, że Sąd w toku dokonywanych w sprawie czynności ocenych uwzględnił i aprobował stanowisko prezentowane w judykaturze administracyjnej, zgodnie z którym dla przyznania danemu podmiotowi statusu strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę nie jest konieczne stwierdzenie naruszającego prawo oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomość tego podmiotu, ale wystarczające jest uznanie, że możliwe jest potencjalne oddziaływanie w sposób określony ustawowo, nawet jeśli przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany spełnia wszystkie wymagania, wynikające z ustawy i przepisów techniczno-budowlanych. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że nieruchomość skarżącego nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji na realizację której udzielone zostało pozwolenie na budowę decyzją Starosty O. z dnia [...] sierpnia 2015 r. Nr [...], co oznacza, że J. K. nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu zakończonym wskazaną decyzją, a w konsekwencji nie był uprawniony do skutecznego żądania weryfikacji tej decyzji w trybie nadzwyczajnym czyli poprzez wznowienie postępowania. W uznaniu Sądu w obowiązujących warunkach prawnych i wobec dokonanych ustaleń Wojewoda D. oraz Starosta O. prawidłowo orzekli o odmowie uchylenia kwestionowanej przez skarżącego decyzji. Dodatkowo – odnosząc się do twierdzeń zawartych w skardze oraz treści orzeczeń stanowiących załączniki do pisma procesowego skarżącego z dnia [...] lutego 2018 r. należy wyjaśnić, że nie pozostają one w związku z przedmiotem rozpoznawanej sprawy i nie mogły mieć wpływu na ocenę dokonywaną przez Sąd w tej sprawie. Stwierdzając w powołanych powyżej okolicznościach brak podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny – stosownie do przepisu art. 151 powołanej na wstępie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło