II SA/Wr 2340/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Ewa Janowska Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Kmiecik asesor sądowy Grażyna Jeżewska – spraw. Protokolant: sekretarz sądowy Jolanta Hadała po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi L. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie refundacji wynagrodzenia pracownika młodocianego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...], nr [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja w całości nie podlega wykonaniu. Starosta [...] decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ), § 1 ust. 2 oraz § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. Nr 60, poz. 278 z późn. zm.) odmówił L. S. przyznania środków z Funduszu Pracy za okres od 21 czerwca 2003 r. do 31 lipca 2003 r. w kwocie 210,66 zł. na uczennicę E. R. W uzasadnieniu podniósł, że L. S. złożyła wnioski o refundację z Funduszu Pracy wynagrodzeń młodocianym pracownikom zatrudnionym na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego oraz składek na ubezpieczenie społeczne od 1 czerwca 2003 r. do 30 czerwca 2003 r. oraz od 1 lipca 2003 r. do 31 lipca 2003 r. Organ wskazał, że w myśl § 1 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania: "Nauka zawodu ma na celu przygotowanie młodocianego do pracy w charakterze wykwalifikowanego robotnika lub czeladnika i obejmuje praktyczną naukę zawodu organizowaną u pracodawcy na zasadach ustalonych w odrębnych przepisach oraz dokształcanie teoretyczne." Dalej cytuje treść § 10 ust. 1 w/w rozporządzenia określający trzy możliwe do wyboru przez pracodawcę formy dokształcania teoretycznego zatrudnionego młodocianego w celu realizowania nauki zawodu. W uzasadnieniu faktycznym stwierdził, że zgodnie z zaświadczeniami wydanymi przez Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 1 w K. E. R. w roku szkolnym 2002/2003 była uczennicą klasy III a Ogólnozawodowej w zawodzie fryzjer, i nie przestała nią być aż do dnia 20 czerwca 2003 r. kiedy zakończył się rok szkolny. W zaświadczeniu natomiast wydanym przez Zakład Fryzjerski w dniu 26 maja 2003 r. pracodawczyni oświadczyła, iż przychyliła się do wniosku E. R. i od dnia 30 kwietnia 2003 r. dokształcała młodocianą we własnym zakresie. Ponieważ w szkole, do której uczęszczała E. R., nie zgłoszono faktu przerwania nauki i kontynuowania jej na innych zasadach, pracodawczyni nic miała możliwości uwzględnienia wniosku uczennicy o zmianę formy dokształcania teoretycznego. W związku z tym, E. R. do dnia 20 czerwca 2003 r. realizowała obowiązek dokształcania teoretycznego poprzez naukę w szkole zawodowej. Od tej decyzji odwołała się L. S., domagając się jej uchylenia, gdyż jest niezrozumiała, niesłuszna i krzywdząca. Podniosła, iż młodociana E. R. zwróciła się do niej z prośbą o umożliwienie dokończenia nauki zawodu bez dalszego dokształcania teoretycznego w szkole, przygotowując ją teoretycznie we własnym zakresie. Prośbę uzasadniła chorobą z powodu której nie uczęszczała do szkoły od 5 grudnia 2002 r. Uwzględniając wniosek młodocianej w dniu 30 kwietnia 2003 r. sporządziła aneks do umowy z dnia 4 września 2000 r. który został zatwierdzony przez Cech Rzemiosła i Przedsiębiorczości w O., na mocy którego nauka zawodu dla E. R. kończyła się w dniu 3 września 2003 r. Poinformowała, że uczennica E. R. zdała egzamin czeladniczy w dniu 17 lipca 2003 r. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie przepisów przywołanych przez organ I instancji oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając pogląd organu I instancji, iż uczennica E. R. "nie kontynuuje nauki w szkole zasadniczej pomimo, że nie została skreślona z listy uczniów III klasy." Dodatkowo przywołał treść art. 57 ust. 1 pkt 10 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu zgodnie z którym środki z Funduszu Pracy przeznacza się na finansowanie m. in. wynagrodzeń wypłacanych młodocianym pracownikom, zatrudnionym na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, oraz składki na ubezpieczenie społeczne od refundowanych wynagrodzeń, a także treść § 6 ust. ł rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. Nr 60, poz. 278 zwanego dalej rozporządzeniem) stanowiącego, iż nauka zawodu trwa do 36 miesięcy, nie krócej jednak niż 33 miesiące. Organ odwoławczy wskazał, że na podstawie akt ustalono, iż młodociana E. R. nie zgłosiła w szkole, do której uczęszczała faktu przerwania nauki. Zaś z zaświadczenia wystawionego przez Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych w K. z dnia 1 października 2003 r. wynika, że E. R. w roku szkolnym 2002/2003 opuściła bez usprawiedliwienia 335 godzin lekcyjnych, jednak nie została skreślona z listy uczniów. W związku z tym szkoła wydała zaświadczenie z dnia 8 lipca 2003 r., którego odwołująca się nie dołączyła do wniosku, potwierdzające fakt uczęszczania E. R. do klasy III szkoły zawodowej i nieukończenia szkoły. Następnie stwierdza na podstawie w/w faktów, że jeśli E. R. w roku szkolnym 2002/2003 była uczennicą szkoły zasadniczej, pracodawczyni nie mogła dokształcać jej we własnym zakresie. Nie daje wiary organ odwoławczy, iż E. R. nie uczęszczała do szkoły z powodu choroby, bowiem Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych w K. poinformował organ 1 instancji, iż są to nieobecności w szkole nieusprawiedliwione. Natomiast nieobecności byłyby usprawiedliwione gdyby młodociana chorowała. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca L. S. zarzuciła niezgodność decyzji z prawem. Wskazuje, że uczennica E. R. z powodu choroby od 5 grudnia 2002 r. nie uczęszczała do szkoły, zatem powinna była zostać skreślona z listy uczniów. Nie zgadza się z twierdzeniem organów, że pomimo nie uczęszczania do szkoły można przyjmować, iż młodociana jest uczennicą. Jej działanie jako pracodawcy polegające na dokształcaniu miało na celu umożliwić "młodej dziewczynie" ukończenie nauki zawodu, jego wynik to złożenie egzaminu czeladniczego przez E. R. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z argumentacją przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz z innych powodów niż w niej wskazane. Na wstępie odnotować należy, że ponieważ skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r., to w oparciu o art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy sąd administracyjny. W tym przypadku jest to, z mocy § 1 pkt 9 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrole działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwości między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i miedzy tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z zasady legalności, wynika konsekwencja, iż administracyjny sąd wojewódzki ocenią, czy wydana decyzja jest zgodna z prawem obowiązującym w dacie jej wydania (wyrok NSA z dn. 14 stycznia 1999 r., sygn. akt III SA 4731/97 - LEX nr 37180). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1). Tak przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że decyzja nie odpowiada wymogom prawa. Dla oceny zasadności skargi, istotne znaczenie miało ustalenie prawidłowości przeprowadzonego postępowania w sprawie wydania decyzji nie przyznającej środków z funduszu pracy skarżącej za wskazany okres. Wywody skargi generalnie sprowadzają się do zakwestionowania słuszności decyzji i przedstawienia stanu faktycznego sprawy. Przede wszystkim wskazać trzeba, iż obowiązkiem każdego organu administracji jest jak najstaranniejsze wskazanie i wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji, co wypływa z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 kpa, tj. zasady udzielenia informacji oraz art. 11 kpa, zasady przekonywania, czyli wyjaśnienia stronie "zasadności przesłanek" rozstrzygnięcia. Chodzi przeto o umotywowanie, dlaczego organ administracyjny zastosował dany przepis do konkretnych ustaleń lub dlaczego uznał go za niewłaściwy. Pogląd ten ma odzwierciedlenie w licznym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide: wyrok NSA z dnia 12 maja 2000, sygn. akt I SA/Kr 856/98, LEX nr 43041). Podnieść także należy, iż art. 107 kpa zalicza do części składowych decyzji administracyjnej, m.in. uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie stanowi, zatem integralną część wyjaśnienia rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy (zob. wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 1998 r. sygn. akt I SA/Lu 21/98, LEX nr 34147). W przypadku wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji na organie odwoławczym ciąży obowiązek ustosunkowania się do wszystkich podniesionych w odwołaniu zarzutów, zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 107 § 3 kpa przez wskazanie faktów, które uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn dla których odmówił innym dowodom wiarygodności i mocy dowodowej, a także przyczyn, dla których wnioskowanych dowodów nie przeprowadził i dlaczego nie uznał zasadności argumentów odwołującej się. Konkludując: w postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie, stosownie do art. 7 i 77 § 1 kpa. Zgodnie zaś z art. 107 § 3 kpa decyzja powinna być należycie uzasadniona z podaniem, m.in. dowodów, na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy, jak już wyżej powiedziano, narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji. Odnosząc powyższe rozważania prawne do stanu faktycznego niniejszej sprawy, stwierdzić trzeba, iż organy nie ustosunkowały się - w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - do wszystkich okoliczności podniesionych przez skarżącą. Organy administracji publicznej, w niniejszej sprawie, zebrały w cały niezbędny materiał dowodowy, lecz w uzasadnieniu decyzji przedstawiły tylko stan faktyczny sprawy i zacytowały obowiązujące przepisy w tej materii. Bezsporną okolicznością w sprawie jest, że E. R., będąc uczennicą szkoły zasadniczej nie kontynuowała nauki. Pracodawczyni jednak przedstawiła dowody, ze zorganizowała jej dokształcanie teoretyczne we własnym zakresie, potwierdzając skuteczność dokształcania zdanym egzaminem czeladniczym przez E. R. Możliwość i sposób takiego dokształcania wynika z § 10 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. Nr 60, poz. 278 z późn. zm.) Chodzi zatem o wykazanie przede wszystkim, dlaczego w świetle obowiązujących przepisów organy uznały, że "nie ma możliwości uwzględnienia przez Pracodawcę wniosku uczennicy o zmianę formy dokształcania teoretycznego" i uwzględnienia wniosku pracodawczyni o przyznanie środków z funduszu pracy. Przepisy przewidują taką formę prowadzenia zajęć teoretycznych. Tymczasem organ, mając dowód w postaci aneksu do umowy o naukę zawodu, ani jednym zdaniem nie wskazał przyczyn, z powodu których odmówił wiarygodności oraz mocy dowodowej przedłożonemu dokumentowi. Naruszenie to, jak wynika z powyższych stwierdzeń, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nieuzasadnienie rozstrzygnięcia i zajętego stanowiska w przedmiotowej sprawie, po myśli art. 107 § 3 kpa powoduje, iż Sąd nie może dokonać oceny legalności zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji należało, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylić zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ja decyzję I instancji, na mocy art. 145 § 1 pktl lit. c ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie w przedmiocie niewykonania decyzji uzasadnia, przepis art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań.