II SA/Wr 236/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Siedlecka po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 31 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. C., A. z o.o. z siedzibą w N. W. W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi J. C., A. Sp. zo.o. z siedzibą w N. W. W. na postanowienie (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia (...) lutego 2019 r. nr (...) w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych polegających na budowie budynku pensjonatu ze stajnią oraz nałożenie obowiązku przedłożenia wskazanych dokumentów postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Dnia 9 kwietnia 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wpłynęła skarga J. C., A. Sp. zo.o. z siedzibą w N. W. W. na postanowienie (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia (...) lutego 2019 r. nr (...). W skardze na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. został zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w części tj. w zakresie dotyczącym przedłożenia przez Inwestora w terminie 90 dni od dnia doręczenia postanowienia zaświadczenia wydanego przez Burmistrza Gminy O. Ś. (...), dokumentów w postaci czterech egzemplarzy projektu budowlanego budowy budynku pensjonatu wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi wymaganymi dokumentami, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością (...) z uwagi na niebezpieczeństwo zaistnienia trudnych do odwrócenia skutków oraz zaistnienia znacznej szkody. Skarżący podkreślili, że termin do wykonania nałożonych obowiązków minął, co zgodnie z art. 48 ust.4 ustawy Prawo budowlane jest równoznaczne z orzeczeniem nakazu rozbiórki wybudowanego obiektu lub jego części. Treść tego przepisu nie przewiduje jakiejkolwiek innej możliwości w tym zakresie, jak to ma miejsce w przypadku art. 51 ust. 5 czy też art. 71a ust. 4 u.p.b. W konsekwencji, kolejnym rozstrzygnięciem jakie zostanie wydane przez organy nadzoru budowlanego będzie decyzja o nakazie rozbiórki obiektu gospodarstwa agroturystycznego, błędnie określonego jako pensjonat. Kolejno skarżący podkreślają, że nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wiąże się z potencjalnym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wykonanie rozbiórki pociąga za sobą trudne do odwrócenia skutki, bowiem najczęściej prowadzi do zniszczenia co najmniej części użytych do budowy materiałów budowlanych. Wykonanie rozbiórki może pociągnąć za sobą także niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w związku z koniecznością odbudowy, jeżeli okazałoby się, że w wyniku uwzględnienia skargi decyzja nakładająca obowiązek rozbiórki zostałaby uchylona. Następnie skarżący przytoczyli, że rozbiórka obiektu będącego przedmiotem postępowania doprowadzi w istocie do unicestwienia całego obiektu, podczas gdy niewykluczone, że postępowanie w niniejszej sprawie powinno się toczyć na podstawie zupełnie innych przepisów ustawy Prawo budowlane. Ponadto skarżący podkreślają, że rozbiórka obiektu, który stanowi centrum gospodarstwa ( noclegi wraz ze stajnią) jest istotna dla właściwego funkcjonowania całego gospodarstwa nie tylko ze względu na przyjmowanych gości, ale także w celu utrzymania koni, zapewnienia im odpowiednich warunków bytowych i doprowadzi do znacznego utrudnienia prowadzonej na terenie nieruchomości działalności. Skarżący podkreślili również, że obiekty znajdujące się na terenie gospodarstwa agroturystycznego nie istnieją same dla siebie, lecz ze względu na charakter miejsca – agroturystyka z hodowlą koni tworzą zwartą i współgrającą całość. Wyeliminowanie jednego padoku czy ujeżdżalni spowoduje negatywne skutki dla całego gospodarstwa, ponieważ każde z nich ma do spełnienia określoną rolę, niezbędną dla prowadzenia tego typu działalności. Rozbiórka obiektu noclegowego, w którym mieści się centrum gospodarstwa oraz stajnie doprowadzi do uniemożliwienia sprawnego funkcjonowania obiektu, co z pewnością odbije się na całym gospodarstwie i niewątpliwie wpłynie na jego postrzeganie wśród klientów i sytuacje finansową. Tego typu skutki będą trudne do odwrócenia. Dodatkowo dojdzie do pozbawienia, skarżących jak i osób zatrudnionych w gospodarstwie agroturystycznym źródeł utrzymania. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zważył co następuje: Zgodnie z w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm. - dalej: "P.p.s.a."), wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie powoduje, co do zasady, wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi, zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części takiego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Sąd rozpoznaje wniosek nie badając jednak zasadności skargi w kontekście wadliwości zaskarżonego aktu lub czynności. Przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania jest postanowienie (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji, którym wstrzymano prowadzenia robót budowlanych polegających na budowie budynku pensjonatu. Postanowieniem nałożono również na Inwestora obowiązek przedłożenia w siedzibie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. w terminie 90 dni od dnia otrzymania niniejszego postanowienia: zaświadczenia wydanego przez Burmistrza Gminy O. Ś. o zgodności budowy budynku pensjonatu ze stajnią usytuowanego na działce nr (...) w miejscowości K.w gminie O. Ś. z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; czterech egzemplarzy projektu budowlanego budowy budynku pensjonatu ze stajnią wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu; oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością działką nr (...) w miejscowości K. w gminie O. Ś. na cele budowlane. W podstawie postanowienia przyjęto m.in. art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1, który stanowi, że organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a. Należy podkreślić, że stosownie do treści przytoczonego wyżej przepisu art. 48 ust. 1 Prawo budowlane skarżone postanowienie samo w sobie nie stanowi podstawy rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu. Podstawą taką jest dopiero wydana, zgodnie z treścią tego przepisu, decyzja o nakazie rozbiórki. W/w decyzję wydaje się dopiero po bezskutecznym upływie wyznaczonego stronie terminu do wykonania nałożonych postanowieniem obowiązków. Tak więc podnoszone przez skarżących niebezpieczeństwo zaistnienia trudnych do odwrócenia skutków w sferze majątkowej nie wiąże się bezpośrednio z wykonaniem skarżonego postanowienia, lecz dopiero z wykonaniem ewentualnej decyzji o nakazie rozbiórki spornego obiektu. Przedstawienie zaś wskazanych w postanowieniu dokumentów nie jest związane z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody ani też nie spowoduje trudnych do odwrócenia skutków. Zauważyć należy, że fakt wniesienia skargi do Sądu nie zwalnia skarżących z wykonania nałożonych na nich postanowieniem obowiązków. Odnosząc się do podnoszonych konsekwencji bezskutecznego upływu terminu na wykonanie wskazanych obowiązków, skarżący mogli wnioskować do właściwego organu o jego zmianę. W zakresie wstrzymania prowadzonych robót budowlanych, Sąd zauważa, że postanowienie to nie ma charakteru kończącego postępowanie i załatwiającego co do istoty kwestię legalizacji. Celem wstrzymania prowadzenia robót jest w istocie rozważenie przez organ, jakie nakazy względnie zakazy w odniesieniu do prowadzonej budowy powinny zostać wydane. Dopiero skutkiem wydania zaskarżonego postanowienia będzie przeprowadzenie przez organ pierwszej instancji postępowania w przedmiocie legalizacji wykonanych robót budowalnych (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. II SA/Lu 811/11, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że nie można wstrzymać wykonania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, gdyż postanowienie to zostało wydane w celu usunięcia skutków samowolnego działania inwestora i doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Inaczej mówiąc, wydanie takiego postanowienia uruchamia tryb postępowania naprawczego prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego. Zatem kwestionowane postanowienie ma na celu niedopuszczenie do dalszego naruszenia prawa przez skarżącą (por. postanowienie WSA w Rzeszowie z dnia 28 stycznia 2014 r., sygn. II SA/Rz 1342/13, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto, wstrzymanie wykonania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych stanowiłoby w istocie przyzwolenie na dalsze prowadzenie prac przez inwestora mimo samowoli budowlanej. Jak wyżej wskazano z wykonaniem nałożonych na stronę zaskarżonym postanowieniem obowiązków nie jest bowiem związane niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody ani spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Strona we własnym zakresie mogła podjąć działania, które mogły wpłynąć na zmianę wyznaczonego jej terminu na przedstawienie wymaganych dokumentów. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie w art. 61 § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.