II SA/Wr 27/15
WyrokWSA we Wrocławiu2015-04-16
Skład orzekający: Halina Kremis, Olga Białek, Ireneusz Dukiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest właściwy do rozstrzygania spraw dotyczących niezgodności między danymi w księgach wieczystych a stanem faktycznym nieruchomości, w tym do dokonywania fizycznego podziału nieruchomości lub odzyskiwania udziałów we współwłasności?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest właściwy do usuwania niezgodności między danymi w księgach wieczystych a stanem faktycznym nieruchomości, ani do dokonywania fizycznego podziału nieruchomości czy odzyskiwania udziałów we współwłasności. Takie sprawy mają charakter cywilnoprawny i powinny być rozstrzygane przed sądem powszechnym. W związku z tym, organ administracji zasadnie zwraca podanie, gdy z jego treści wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny.Stan faktyczny
Strona złożyła podanie do Starosty K. o "odzyskanie zabudowań gospodarczych i domu mieszkalnego" położonych w miejscowości S., domagając się uregulowania zapisów ksiąg wieczystych dotyczących nieruchomości. Starosta zwrócił podanie, uznając sprawę za cywilnoprawną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Starosty. Strona wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie jej praw własności przez sądy powszechne i pracowników starostwa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt II SA/Wr 27/15 | , , [pic], WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, Dnia 16 kwietnia 2015r., , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie następującym:, , Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Kremis, Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek, Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Biłous, , po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2015r., sprawy ze skargi J. L., na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., z dnia 2 października 2014 r. nr [...], w przedmiocie zwrotu podania dotyczącego stanu prawnego nieruchomości, , oddala skargę;, przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz adwokata J. W. kwotę 295,20 zł (słownie: dwieście, dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) z tytułu nieopłaconej pomocy, prawnej udzielonej z urzędu oraz kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) z tytułu podatku VAT., ,
Podaniem z dnia 25 czerwca 2014 r., uzupełnionym w dniu 10 lipca 2014 r., J. L. (dalej zwana stroną lub skarżącą) zwróciła się do Starosty K. z żądaniem "odzyskania zabudowań gospodarczych i domu mieszkalnego" położonych w miejscowości S. przy ul. W. posadowionych pierwotnie na działce gruntu oznaczonej nr [...] o powierzchni 0,51 ha.
Starosta K. (dalej jako organ I instancji lub w skrócie Starosta) postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2014 r., nr [...], podjętym na podstawie art. 66 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwanej dalej k.p.a.) zwrócił podanie. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że analiza stanu prawnego sprawy dokonana w oparciu o dane z ewidencji gruntów i budynków oraz ksiąg wieczystych o numerach: [...], [...] oraz [...], prowadzonych dla działek gruntu oznaczonych geodezyjnie nr: [...] o pow. 0,0232 ha; [...] o pow. 0,2434 ha oraz [...] o pow. 0,2434 ha, które powstały z podziału działki oznaczonej geodezyjnie nr [...] o pow. 0,51 ha, wykazała zgodność stanu prawnego pomiędzy danymi ewidencji gruntów i budynków z zapisami powyższych ksiąg. Zgodnie z treścią księgi wieczystej nr [...] 2 prowadzonej pierwotnie dla działki nr [...], podstawą ujawnienia prawa własności co do 1/2 części tej działki na rzecz Z. B. (matki wnioskodawczyni) są dokumenty: prawomocne orzeczenie o wykonaniu aktu nadania w części dotyczącej granic oraz ustalenia ceny, a także akt własności ziemi. Powyższe fakty potwierdziła także wnioskodawczyni w piśmie z dnia 25 czerwca 2014r. Starosta ustalił również, że działka gruntu nr [...], stanowiąca pierwotnie współwłasność Z. B. oraz L. S. w udziałach po 1/2 części każdy, na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego Wydział I Cywilny w K. z dnia 23 lipca 1990 r., sygn. akt Ns [...], wydanego w sprawie zniesienia współwłasności, została podzielona na trzy części, z czego działka nr [...] o pow. 0,2434 ha wraz z budynkami opisanymi w postanowieniu przyznana została na wyłączną własność J. L., działka grunt nr [...] o pow. 0,2434 ha wraz z zabudowaniami na wyłączną własność E. i P. K., natomiast działka nr [...] o pow. 0,0232 ha na współwłasność J. L. oraz Państwa K.. Według organu administracji przedstawiony stan prawny znajduje odzwierciedlenie w ewidencji gruntów i budynków jak również w treści ksiąg wieczystych. Odnosząc się do poruszanej przez wnioskodawczynię kwestii naruszenia własności, jak również bezpodstawnego wzbogacenia się właściciela sąsiedniej nieruchomości, Starosta stwierdził, że jest to roszczenie cywilno-prawne realizowane w drodze powództwa przed sądem powszechnym na podstawie przepisów kodeksu cywilnego o ochronie posiadania oraz zwrotu korzyści bezpodstawnie uzyskanej, a nie w drodze postępowania administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze, a w szczególności fakt, że żadna z w/w działek gruntu nie stanowi własności Skarbu Państwa reprezentowanego przez Starostę, organ I instancji stwierdził, że roszczenie J. L. winno być realizowane w postępowaniu przed sądem powszechnym, stąd też zasadny okazał się zwrot wniosku w trybie art. 66 § 3 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu.
Zażalenie na w/w postanowienie wniosła strona, podnosząc że podaniem z dnia 25 czerwca 2014 r. zwróciła się do Starosty o pomoc w uzyskaniu i doprowadzeniu do stanu nieruchomości jaki otrzymała jej matka - Z. B. na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego w K. z dnia 12 maja 1959 r. za pozostawione mienie na wschodzie. Z treści zażalenia wynika, że wnioskodawczyni żądała aby działka nr [...] została ujawniona w księdze wieczystej nr KW [...], gdyż dotyczy ul. W. [...] i na niej znajdują się zabudowania gospodarcze. Ponadto wskazała, że na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego w K. gospodarstwo rolne zostało przydzielone w ½ "części własnej", lecz nie został dokonany podział fizyczny. Według strony, cała działka nr [...] powinna być zapisana w księdze wieczystej w ½ części pod nr [...] przy ul. W. [...], a nie dołączona do ul. W. [...]. Przedstawiając powyższe twierdzenia strona wniosła o przywrócenie do stanu pierwotnego zgodnego z odpisem księgi wieczystej nr KW [...] z dnia 28 października 1985 r. dokonanym przez Państwowe Biuro Notarialne w K..
Po rozpatrzeniu zażalenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej jako organ odwoławczy, Kolegium lub w skrócie SKO) podjęło postanowienie z dnia 2 października 2014 r., którym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Odnosząc się do przedstawionej w zażaleniu argumentacji Kolegium zauważyło, że z treści wniosku wynika, że gospodarstwo rolne położone w S. przy ul. W. [...] zostało przydzielone w ½ części matce wnioskodawczyni Z. B. oraz w ½ L. S., który swoją część zbył Państwu K.. W ocenie wnioskodawczyni Sąd Rejonowy w K. popełnił błąd, że dokonał przeniesienia własności bez dokonania fizycznego podziału nieruchomości, a Starostwo Powiatowe dokonało nie właściwego, zdaniem wnioskodawczyni wpisu, przypisując grunty leżące przy ul. W. [...] do działki robotniczej położonej przy ul. W. [...] należącej do A. B. i A.B.. Strona wskazała również, że skierowała sprawę do Sądu Rejonowego o dokonanie rzetelnego podziału gospodarstwa zgodnie z postanowieniem Sądu Powiatowego w K. z dnia 12 maja 1959 r., ale Sąd dokonał podziału, bez uwzględnienia zapisów powyższego postanowienia. Ponadto strona wskazała na niezgodność wpisów w księdze wieczystej ze stanem rzeczywistym. Ponadto wnioskodawczyni w piśmie z dnia 10 lipca 2014 r. uściśliła, że jej intencją jest odzyskanie udziału we współwłasności zgodnie z postanowieniem Sądu Powiatowego w K. z dnia 12 maja 1959 r. i wskazała, że w jej ocenie w sprawie mają zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego, a wina Starostwa polega na tym, że nie dokonało fizycznego przekazania nieruchomości. W takim stanie faktycznym Kolegium uznało, że w sprawie będą miały zastosowanie przepisy postępowania cywilnego i sprawa nie dotyczy sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 1 k.p.a. Wniosek strony, zdaniem Kolegium dotyczy uregulowania zapisów ksiąg wieczystych dotyczących nieruchomości, które na dzień 12 maja 1959 r. wchodziły w skład działki o numerze ewidencyjnym [...], położonej w S., a która była przedmiotem aktu nadania gospodarstwa rolnego z dnia 26 sierpnia 1958 r. na rzecz Z. B., matki wnioskodawczym i L. S., każdemu z nich po ½. Następnie działka nr [...] została podzielona na trzy działki o numerach: [...] , [...] i [...], które na dzień rozpatrywania wniosku strony z dnia 25 czerwca 2014 r. stanowią odrębne nieruchomości i dla których Sąd Rejonowy w K. prowadzi osobne księgi wieczyste. Z akt sprawy wynika także, że żadna z tych nieruchomości nie jest własnością Skarbu Państwa, a stanowi własność osób fizycznych. W tym stanie rzeczy Kolegium uznało, że w sprawie będą miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2013 r., poz. 707) i właściwym w sprawie wniosku strony będzie sąd powszechny. Wobec powyższego zachodzi przesłanka zwrotu podania, o której mowa w art. 66 § 3 k.p.a.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosła strona, żądając przywrócenia zapisów księgi wieczystej od stanu pierwotnego zgodnie z odpisem księgi wieczystej nr kw. 3200 z dnia 28 października 1985 r. Skarżąca powtarzając wcześniejszą argumentację wskazała, że bez uzgodnienia tego z nią, Starostwo zapisało działkę nr [...] do ul. W. [...]. Natomiast zabudowania zostały przy ul. W. [...] i stoją na działce [...]. Według skarżącej jest to nadużycie prawa. Powołując się na art. 21, art. 22, art. 45, art. 77 i art. 79 Konstytucji skarżąca wskazała, że sąd powszechny dopuścił się ich naruszenia poprzez samowolnie pozbawienie jej nieruchomości. Dlatego też żąda zwrotu nieruchomości zgodnie z postanowieniem Sądu Powiatowego w K. z dnia 12 maja 1959 r. i naprawienia wyrządzonej szkody przez pracowników sądu oraz pracowników starostwa zgodnie z kodeksem postępowania cywilnego (art. 405, art. 406, art. 407, art. 408, art. 415 i art. 416).
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Po myśli zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej u.p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uchylenie aktu administracyjnego przez sąd następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. a u.p.p.s.a.), naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 ust. 1 lit. b u.p.p.s.a.) i naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. c u.p.p.s.a.).
Badając pod tym kątem zaskarżone postanowienie, Sąd uznał, że skarga strony nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie doszło do naruszenia prawa materialnego ani przepisów postępowania administracyjnego, dające podstawę do jego uchylenia.
W niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu było wydane przez Kolegium postanowienie w przedmiocie zwrotu skarżącej podania z dnia 25 czerwca 2014 r., uzupełnionego pismem z dnia 10 lipca 2014 r., w którym skarżąca wniosła o uregulowanie zapisów ksiąg wieczystych dotyczących nieruchomości, które na dzień 12 maja 1959 r. wchodziły w skład działki o numerze ewidencyjnym [...], położonej w S., a która była przedmiotem aktu nadania gospodarstwa rolnego z dnia 26 sierpnia 1958 r. na rzecz Z. B., matki wnioskodawczym i L. S., każdemu z nich po ½. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego Wydział I Cywilny w K. z dnia 23 lipca 1990 r., sygn. akt Ns [...], wydanego w sprawie zniesienia współwłasności, działka nr [...] została podzielona na trzy działki o numerach: [...], [...] i [...], które na dzień rozpatrywania wniosku strony z dnia 25 czerwca 2014 r. stanowią odrębne nieruchomości, dla których prowadzone są odrębne księgi wieczyste.
Kwestia, która podlegał zatem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest zastosowanie przez organy przepisu art. 66 § 3 k.p.a., zgodnie z treścią którego, jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.
Przy przedstawionej powyższej treści żądania należy przede wszystkim podkreślić, że organ administracji publicznej jakim jest Starosta K. nie jest właściwym podmiotem do usuwania niezgodności pomiędzy danymi znajdującymi się w księgach wieczystych a stanem rzeczywistym. Starosta nie dokonuje również fizycznego podziału nieruchomości, ani też nie posiada kompetencji aby odzyskać na rzecz skarżącej udział w nieruchomości. Nie można także zarzucać Staroście, że ten dokonał niewłaściwego wpisu w ewidencji gruntów i budynków, do czego miałoby dojść poprzez przypisanie gruntu leżącego przy ul. W. [...] do działki gruntu leżącej przy ul. W. [...] w S.. W tym ostatnim przypadku, z uwagi na treść zarzutów podniesionych w skardze, należy dokonać rozróżnienia funkcji i celu ewidencji gruntów i budynków od funkcji, jaką spełniają księgi wieczyste.
Zgodnie z art. 2 ust. 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. jedn. Dz. U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 ze zm.), ewidencja gruntów i budynków to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach i budynkach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych i prawnych, władających tymi gruntami i budynkami. Dane wynikające z ewidencji są podstawą planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, a także statystyki państwowej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych (art. 21 ustawy).
Ewidencja gruntów, zgodnie z art. 20 ww. ustawy, określa rodzaje informacji o gruntach oraz ich właścicielach; informacje te mają zatem charakter podmiotowy i przedmiotowy. Informacje dotyczące gruntów o charakterze przedmiotowym dotyczą ich położenia, granic, rodzaju użytków gruntowych i klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub rodzaju dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Z kolei informacje dotyczące gruntów o charakterze podmiotowym dotyczą wskazania właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych lub samorządowych - innych osób fizycznych lub prawnych, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub ich części. Dane podmiotowe służą wyłącznie odzwierciedleniu stanu prawnego nieruchomości i potwierdzają zaistniały stan ukształtowany na podstawie innych dokumentów; organy administracyjne samodzielnie tego stanu nie mogą kształtować.
Podstawowa zasada prowadzenia ewidencji, na którą uwagę zwracały orzekające w niniejszej sprawie organy, to zasada aktualności, która oznacza utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi, dostępnymi dla organu dokumentami źródłowymi. Szczegółowe zasady prowadzenia ewidencji gruntów określa Rozdział 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. 2001 r., poz. 454). Przepis § 46 ust. 2 pkt 1 i 2 ww. rozporządzenia stanowi, że dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11. Prawa osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 oraz w § 11 ust. 1 pkt 1 i 2, do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji - stosownie do § 12 ust. 1 ww. rozporządzenia - na podstawie: 1/wpisów dokonanych w księgach wieczystych, 2/ prawomocnych orzeczeń sądowych, 3/ umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali, 4/ ostatecznych decyzji administracyjnych, 5/ dyspozycji zawartych w aktach notarialnych i 6/ umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2.
O wykazaniu w ewidencji osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 ust. 2, orzeka starosta w drodze decyzji (§ 12 ust. 2 rozporządzenia).
Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zapisy zawarte w ewidencji gruntów, dotyczące uprawnień do niego, w tym w szczególności prawa własności, mają charakter informacji pochodzących z ww. źródeł określonych w § 12 ust. 1 rozporządzenia. Oznacza to, że organy ewidencyjne jedynie rejestrują stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające, nie mogą natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy do gruntu, budynku lub lokalu.
Podkreślić należy, że poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością.
Księgi wieczyste natomiast, zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t. jedn. Dz. U. 2013 r., poz. 707), prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości. Podstawową funkcją ksiąg wieczystych jest zatem publiczna ewidencja praw rzeczowych na nieruchomości, ujawniająca jej stan prawny.
Odnosząc przedstawiony stan prawny na grunt niniejszej sprawy przede wszystkim należy stwierdzić, że ewidencja gruntów i budynków odzwierciedla stan aktualny, nie służy zaś ewidencjonowaniu wszystkich dokumentów historycznie związanych ze stanem własnościowym gruntów, co oznacza, że nie można dokonywać zmian na podstawie dokumentów sprzed kilkudziesięciu lat, po których następowały kolejne czynności odzwierciedlone w ewidencji (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 11 lipca 2012 r., sygn. akt III SA/Łd 411/12, wyrok WSA w Kielcach z dnia 6 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Ke 340/13). Podstawę wpisu danych ewidencyjnych stanowi najpóźniej wydany dokument mogący być podstawą wpisu (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 9 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 645/11). Dokumenty określające zatem poprzedni stan prawny działek gruntu, w tym przypadku postanowienie Sądu Rejonowego- Odział Ksiąg Wieczystych w K. z dnia 12 maja 1959 r. nie mogą stanowić podstawy do zarejestrowania tego stanu w ewidencji gruntów i budynków, jeżeli stan ten został stwierdzony późniejszym dokumentem, z którym ustawodawca związał skutek wiążącego ustalenia stanu prawnego danych działek gruntu. W realiach rozpatrywanej sprawy, takim orzeczeniem jest postanowienie Sądu Rejonowego Wydział I Cywilny w K. z dnia 23 lipca 1990 r., sygn. akt Ns [...]. Zauważyć wobec tego należy, że tym postanowieniem - wydanym na wniosek skarżącej - została zniesiona współwłasność działki zabudowanej nr [...] o pow. 0,51 ha, w ten sposób że wnioskodawczyni przyznano na wyłączną własność działkę gruntu nr [...] o pow. 2434 m wraz ze znajdującymi się na niej zabudowaniami. Ponadto wnioskodawczyni otrzymała na współwłasność po ½ części działkę gruntu nr [...] o pow. 232m². Przyznana wnioskodawczyni własność działki nr [...] wraz z budynkami oraz współwłasność działki nr [...] została w sposób szczegółowy oznaczona na planie sporządzonym przez powołanego biegłego. Powyższe orzeczenie stanowiło podstawę do dokonania odpowiednich wpisów w księgach wieczystych oraz w ewidencji gruntów i budynków. Oznacza to, że dane ewidencyjne odnoszące się do objętych powyższym orzeczeniem działek zarówno w zakresie ich numeracji, opisu granic, pola powierzchni i informacji określających pola powierzchni konturów użytków gruntowych mają charakter informacji pochodnych w stosunku do informacji wynikających ze źródeł wskazanych w § 12 powołanego w/w rozporządzenia (wpisy dokonane w księgach wieczystych; prawomocne orzeczenia sądowe). Jeszcze raz należy powtórzyć, że żądając zmiany w danych w ewidencji gruntów nie można ustalać oraz rozstrzygać o prawidłowości istniejącego stanu prawnego.
Konkludując stwierdzić należy, że wskazane uwarunkowania nie wyłączają podjęcia właściwych czynności w celu uzyskania przed sądem powszechnym stosownego orzeczenia, które potwierdzałoby prawa skarżącej do gruntów, w konkretnych granicach. Dopiero takie orzeczenie może stanowić podstawę dokonania wpisu w ewidencji. Starosta nie jest natomiast podmiotem wyposażony w kompetencje aby przed nim dochodzić, czy też udowadniać swoje prawa właścicielskie czy uprawnienia do władania nieruchomością. Według art. 1 pkt 1 k.p.a. kodeks normuje postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. W orzecznictwie wskazano, że "droga do procesu przed organami administracji publicznej wyznaczona została w art. 1 pkt 1 k.p.a. przesłankami: 1) charakterem organu - droga postępowania to droga przed organami administracji publicznej, które należą do systemu ustrojowego administracji publicznej (organy rządowej administracji publicznej, organy samorządu terytorialnego) oraz innymi organami państwowymi i innymi podmiotami w przypadkach określonych w art. 1 pkt 2 k.p.a., 2) instytucją właściwości organu administracji publicznej, 3) charakterem sprawy, 4) formą załatwienia sprawy." (wyrok NSA z dnia 4 października 2011 r., sygn. akt I OSK 245/11). Istotne jest zatem, że organ administracji musi być wyposażony w kompetencje do rozstrzygania danej sprawy, wynikające z normy prawa materialnego. Tylko wówczas, gdy z przepisów prawa materialnego wynika umocowanie organu administracyjnego do prowadzenia postępowania administracyjnego o charakterze jurysdykcyjnym, będzie on władny ją rozstrzygać w formie decyzji administracyjnej. Taka sytuacja nie zaistniałą jednak w badanym przypadku. Organ administracji publicznej, do którego zwróciła się skarżąca nie ma bowiem kompetencji aby przed nim lub za jego pośrednictwem wystąpić do sądu powszechnego w celu doprowadzenia do zgodności stanu prawnego nieruchomości z postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z dnia 12 maja 1959 r. oraz z odpisem księgi wieczystej nr KW [...] z dnia 28 października 1985 r. Powyższe stanowisko odnieść także należy do podnoszonego przez skarżącą błędu w postanowieniu Sądu Rejonowego z dnia 23 lipca 1990 r., sygn. akt Ns [...], który miałby polegać na dokonaniu przeniesienia własności bez dokonania fizycznego podziału nieruchomości. Istotne jest przy tym ustalenie poczynione przez orzekające w sprawie organy, że żadna z opisanych przez skarżącą nieruchomości nie jest własnością Skarbu Państwa, a stanowi własność osób fizycznych.
Mając na uwadze powyższe, zaskarżone postanowienie – zdaniem Sądu - jest zgodne z prawem. Należy bowiem stwierdzi, że SKO w zaskarżonym postanowieniu wykazało zasadność zastosowania art. 66 § 3 k.p.a. w związku z przepisami prawa materialnego, które przesądzają o tym, że żądanie skarżącej dotyczy sprawy o charakterze cywilnoprawnym. Takie stanowisko podziela w pełni Sąd orzekający w niniejszej sprawie.
Uwzględniając powyższe, Sąd doszedł do przekonania, że skargę należało oddalić na podstawie art. 151 u.p.p.s.a.
Wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu zasądzono na podstawie art. 250 u.p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło