II SA/Wr 276/12

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym kolejnego wniosku D. i M. W.o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Tr. w przedmiocie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 285/05 postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej ustanowienia adwokata; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2013 r. (sygn. akt II OZ 204/13) Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił zażalenie wnioskodawców na postanowienie tut. Sądu z dnia 23 stycznia 2013 r. odmawiające przyznania im prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podkreślając w uzasadnieniu, że wnioskodawcy nie wykazali aby w stosunku do nich należało zastosować ww. instytucję, w szczególności z powodu m.in. nie udokumentowania wysokości opisanych we wniosku wydatków. W piśmie z dnia 12 kwietnia 2013 r. wnioskodawcy wystąpili o zwolnienie ich z kosztów sądowych. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do należytego uzasadnienia wniosku i do wykazania, że od poprzedniego orzeczenia Sądu w przedmiocie prawa pomocy zmieniła się na niekorzyść ich sytuacja materialna, skarżący w złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy zażądali zwolnienia ich z kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata i poinformowali, że uzyskiwany przez nich łącznie dochód wynosi 2.400 zł, a wśród posiadanych składników majątkowych wymienili udziały we własności działek gruntu o łącznej pow. 2.500 m2. W dniu 2 maja 2013 r. w kasie tut. Sądu wnioskodawczyni uiściła wpis sądowy od skargi. Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej p.p.s.a. (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270 ze zm.)). Mając na uwadze podniesione we wniosku okoliczności wniosek w zakresie ustanowienia wnioskodawcom zawodowego pełnomocnika należy uznać za zasadnym. W pozostałym zakresie wniosek podlegał ostrzejszym rygorom oceny, gdyż już dwukrotnie Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznawał wniosek w tym zakresie (ostatnio w dniu 4 kwietnia 2013 r.) zgadzając się ze stanowiskiem wyrażanym przez tut. Sąd, że skarżący nie spełniają przesłanek do zwolnienia od kosztów sądowych. Podkreślenia wymaga przede wszystkim fakt, iż wnioskodawczyni w dniu 2 maja 2013 r. opłaciła jedyny na tym etapie postępowania koszt sądowy- wpis sądowy od skargi w wysokości 200 zł. Aktualnie wnioskodawcy nie są zobowiązani do ponoszenia innych kosztów sądowych. Ponadto warunkiem do uwzględnienia kolejnego wniosku strony w przedmiocie prawa pomocy musi być stwierdzenie, iż od chwili wydania poprzedniego orzeczenia w tym zakresie uległa zmianie (na niekorzyść) sytuacja finansowa i majątkowa wnioskodawcy. Na osobie wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, które ze zmienionych okoliczności uzasadniałyby obecnie przyznanie takiej osobie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W niniejszej sprawie taki warunek nie został spełniony, bowiem aktualny wniosek jest zasadniczo dosłownym powtórzeniem poprzedniego wniosku. O tym, że sytuacja materialna skarżących nie uległa pogorszeniu, a wręcz przeciwnie- poprawiła się świadczyć może m.in. wysokość aktualnie osiąganego przez nich dochodu -2.400 zł (poprzednio 1.849 zł) oraz fakt, iż skarżący w kilkunastu już innych prowadzonych przed tut. Sądem sprawach zatrudnili zawodowego pełnomocnika z wyboru. Podkreślić należy, iż bieżący wniosek skarżących nadal zawiera braki uniemożliwiające właściwą ocenę ich sytuacji majątkowej i finansowej. Pomimo wezwania wnioskodawcy nie wyjaśnili bowiem znów wielu istotnych okoliczności, które mogą kształtować ich sytuację materialną np. nie przedłożyli aktualnego zaświadczeń o wysokości uzyskiwanego dochodu; nie złożyli dokumentów potwierdzających fakt swojego zadłużenia (kredyt) i jego wysokość oraz dowodów potwierdzających ponoszenie kosztów sądowych w deklarowanych wysokościach; nie wskazali także dlaczego -jeśli według swoich twierdzeń znajdują się w niedostatku- nie wystąpią do dwójki swoich dorosłych dzieci (zresztą współskarżących) o świadczenie alimentacyjne (art. 133 § 2 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy [Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.]); nie wyjaśnili także dlaczego z tego samego źródła z którego pokrywali i pokrywają wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru (działającego w innych postępowaniach sądowoadministracyjnych) nie mogą także opłacić kosztów niniejszego postępowania. Skarżący nadto nie określili i nie udokumentowali swoich niezbędnych wydatków. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Ma ono przy tym charakter wyjątkowy i może zatem zostać przyznane wyłącznie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 2 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 165 i w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.