II SA/Wr 286/09
WyrokWSA we Wrocławiu2009-12-09
Skład orzekający: Zygmunt Wiśniewski, Olga Białek, Andrzej Cisek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Miejskiej w S. z dnia [...] listopada 2004 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta S. narusza przepisy prawa materialnego i procesowego, w tym prawo własności skarżących?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchwała Rady Miejskiej w S. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta S. nie narusza przepisów prawa materialnego ani procesowego. Władztwo planistyczne gminy, wynikające z ustawy, pozwala na ograniczenie prawa własności, o ile jest to zgodne z prawem i nie narusza jego istoty. Skarżący nie wykazali, aby uchwała naruszała ich interes prawny lub uprawnienia w sposób sprzeczny z prawem.Stan faktyczny
Skarżący J.K. i M.B. zakwestionowali uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia [...] listopada 2004 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta S., zarzucając jej naruszenie przepisów Konstytucji RP i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Kwestionowali zapisy dotyczące przeznaczenia terenu, zakazu zabudowy oraz ograniczeń w lokalizacji obiektów handlowych. Twierdzili, że uchwała zawiera sprzeczne ustalenia, uniemożliwiające korzystanie z prawa użytkowania wieczystego i naruszające prawo własności. Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności uchwały w zaskarżonej części.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Andrzej Cisek Protokolant Anna Biłous po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 listopada 2009r. sprawy ze skargi J.K. i M.B. na uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta S. oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu przez J.K. i M.B. jest uchwała Rady Miejskiej w S. z dnia [...] listopada 2004 r. Nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta S.. Skarżący zakwestionowali w niej część w/w uchwały, tj.:
– § 9 ust. 2 zdanie 2 oraz zdanie 3: "Należy dążyć, aby teren ten w przyszłości przeznaczyć pod zieleń parkową, stanowiącą uzupełnienie plant okalających stare miasto. Adaptuje się w planie dworzec autobusowy i istniejące budynku mieszkalne, zakładając równocześnie stopniową likwidację substandardowej zabudowy towarzyszącej o charakterze gospodarczym i garaży.", a także zdanie 4 w pkt. 1, tj.: "W strefie "A" obowiązuje": 1) zakaz zabudowy i rozbudowy wszelkiej zabudowy.";
– § 6 pkt. 1 tiret 6, tj. w zakresie zapisu: "nie przewiduje się lokalizacji dalszych obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 300 m2".
Zarzucając zaskarżonej uchwale naruszenie art. 64 ust. 3 i art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 1 ust. 2 pkt 7 i art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wnieśli o stwierdzenie jej nieważności w w/w części oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi zostało ponadto podniesione, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta S., zatwierdzony zaskarżoną uchwałą Nr [...], dla nieruchomości Skarbu Państwa, której skarżący są użytkownikami wieczystymi działki nr 44, AM-24, obręb 0003 – Ś., zawiera sprzeczne ustalenia, co powoduje brak możliwości korzystania z przysługującego prawa użytkowania wieczystego chronionego analogicznie jak prawo własności. Prawo użytkowania wieczystego daje bowiem uprawnionemu władztwo nad rzeczą w zakresie bardzo zbliżonym do władztwa właściciela. W kwestiach nieuregulowanych sięga się do unormowań dotyczących własności mimo braku wyraźnego odesłania w ustawie (uchwała SN z dnia 23 lipca 2008r., sygn. akt III CZP 68/2008, publ. Biuletyn Sądu Najwyższego 2008/7). Tym samym zaskarżona uchwała, w oparciu o którą podjęto niekorzystne dla skarżących decyzje o odmowie zatwierdzenia projektów budowlanych i udzielenia pozwoleń na budowę dworca autobusowego wraz z parkingiem dla autobusów i drogą wewnętrzną oraz na budowę pawilonu handlowo-usługowego wraz z parkingiem dla samochodów osobowych, drogami wewnętrznymi oraz pylonem reklamowym, przewidzianych do relacji w S. przy ul. [...] na terenie działki nr 44, z powodu niezgodności projektów z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, narusza uprawnienia gwarantowane normą konstytucyjną art. 64 ust. 3.
Ponadto wyjaśnili, że w treści § 3 zaskarżonej uchwały zawarto zasady określające wytyczne do realizacji projektowanych inwestycji w obrębie objętym planem. I tak: 1) rozdziale II, zawarto ustalenia ogólne, 2) rozdziale III, zawarto ustalenia szczegółowe, dla poszczególnych jednostek funkcjonalnych, 3) ustalenia uzupełnia rysunek planu w skali 1:2000. W § 5 - określono symbole jednostek funkcjonalnych i dla działki nr 44 ustalono symbol KS - tereny obsługi ruchu samochodowego w tym garaże i parkingi. Podstawowym przeznaczeniem terenu jest (zgodnie z Tabelą Nr 10 - ustalenia szczegółowe) obsługa komunikacji samochodowej (znajdował się tam miejski dworzec autobusowy - plan w ustaleniach szczegółowych nie odnosi się do obecnej funkcji terenu). Więc budowa dworca autobusowego z parkingiem dla autobusów i drogą wewnętrzną jest zgodna z podstawowym przeznaczeniem terenu ustalonego planem, oznaczonym symbolem KS.
W pkt. 4 (zgodnie z Tabelą Nr 10) znajduje się odniesienie do uwzględnienia ustaleń ogólnych. Dla terenu obsługi komunikacji samochodowej ustalono obowiązek uwzględnienia § 5 ust. 2 i 3, § 6 ust. 2 i 3, § 7 ust. 5 i 6, § 5 ust. 2 i 3, § 8 ust. 2 i 3, § 11 ust. 2, 4 i 5, § 12, § 14 ust. 1-7, § 19, § 20 ust. 2 i 4. Zdaniem skarżących, nie uwzględniono w ogóle zapisów § 9 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 i 3, które odnoszą się do przepisów odrębnych wynikających z ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.). Stanowią one, że ochronie i opiece konserwatorskiej, na podstawie przepisów odrębnych, podlegają wpisane do rejestru zabytków. Obszar strefy "A" ścisłej ochrony konserwatorskiej, obejmujący pas terenu przyległy do starego miasta, pomiędzy linią dawnych murów obronnych (obecnie odcinka wiaduktu kolejowego) a ulicą [...]. Obszar ren wpisany został do rejestru zabytków decyzją Nr [...] z dnia 12 lutego 1956r. i obejmuje południowo-wschodni fragment historycznego układu przestrzennego miasta Strzegom, stanowiący w zasadzie otoczenie zachowanych reliktów murów miejskich. W strefie "A" obowiązuje: 1) zakaz budowy i rozbudowy wszelkiej zabudowy, 2) zachowanie istniejącej zieleni i ciągu spacerowego wzdłuż wiaduktu kolejowego, 3) dostosowanie elementów "małej architektury" i oświetlenia zewnętrznego, do charakteru i formy nawiązującej do zabudowy zabytkowej. Nadto w strefie tej obowiązuje bezwzględny wymóg uzyskania zgody Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na wszelkie zmiany form własności i podziału nieruchomości, zmiany funkcji obiektów i ich przebudowy oraz usunięcia starodrzewu. Pismami z dnia 4 grudnia 2008 r. (znak [...] i [...]) Kierownik Delegatury w W. Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków zaopiniował negatywnie oba zamierzenia inwestora (budowę dworca autobusowego oraz budowę pawilonu handlowo-usługowego), powołując się właśnie na zapisy § 9 ust. 1 pkt 1 i 2, § 9 ust. 2 i 3. Tak więc ustalenia szczegółowe zawarte w Tabeli Nr 10 stoją w absolutnej sprzeczności z ustaleniami § 9 ust.1 pkt 1 i ust. 2 i 3 uchwały.
Z treści Rozdziału III skarżonej uchwały, dotyczącej ustaleń szczegółowych, z § 20 ust. 1 i ust. 5 wynika: "1. Ustalenia szczegółowe dla funkcji podstawowych określonych w poszczególnych tablicach wraz z ustaleniami ogólnymi, stanowią integralną całość uwarunkowań tekstowych planu. Włącznie z ustaleniami graficznymi przedstawionymi na rysunku planu określają warunki dla projektów budowlanych planowanych inwestycji. 5. Jeżeli wystąpi sprzeczność interpretacji pomiędzy ustaleniami wynikającymi z rozdziału II, a warunkami wynikającymi z ustaleń szczegółowych rozdziału III, obowiązujące są zapisy z ustaleń szczegółowych.". Założenie w ustaleniach prawa miejscowego sprzecznych ustaleń dyskredytuje – zdaniem strony skarżącej - prawo miejscowe pod względem rzetelności zapisów w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa.
Kolejnym zarzutem skargi jest niezachowanie zasad i procedur planistycznych przewidzianych prawem, tzn. ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 1999 r. Nr 15 poz. 139 ze zm.) oraz ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz.717 ze zm.). Przede wszystkim z treści § 6 pkt 1 tiret 6 zaskarżonej uchwały wynika, że na obszarze miasta nie przewiduje się lokalizacji dalszych obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 300 m2. Jest to ustalenie sprzeczne z prawem, bowiem po pierwsze ustalenie to nie jest zakazem expresis verbis - zakazem jednoznacznym, takich ustaleń nie przewidują również obowiązujące przepisy prawa o zagospodarowaniu przestrzennym. Art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym przewiduje, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ustala się, w zależności od potrzeb: 1) przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnych funkcjach lub różnych zasadach zagospodarowania, w tym tereny, które mogą być przeznaczone pod budowę obiektów handlowych o powierzchni sprzedażowej powyżej 1.000 m2 - w gminach o liczbie mieszkańców do 20.000, oraz o powierzchni sprzedażowej powyżej 2.000 m - w gminach o liczbie mieszkańców ponad 20.000. Natomiast art. 15 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przewiduje określenie w planie granic terenów pod budowę obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2. Wobec tego zapis § 6 pkt 1 tiret 6 zaskarżonej uchwały jest niezgodny z prawem.
Ponadto podstawą podjęcia prac planistycznych nad miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta S. była uchwała Rady Miejskiej w S. z dnia [...] września 2003 r. Nr [...], zmieniająca uchwałę Rady Miejskiej Gminy S. z dnia [...] września 2002 r. Nr [...] w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta S., która nie spełnia w swej treści wymagań art. 14 ust. 2 ustawy o panowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Nie dopełniono obowiązkowi wynikającemu z art. 20 ust. 1 ustawy o panowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, mianowicie uchwalając skarżony plan Rada Miejska w S. nie stwierdziła o zgodności planu z ustaleniami studium.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w S. wniosła o jej oddalenie, uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione. W toku postępowania zmierzającego do uchwalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta S. – jak wskazał Przewodniczący Rady - został zachowany tryb sporządzania planu, a z chronologicznej sekwencji czynności podejmowanych w toku prac planistycznych przewidzianych przepisami ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) wynika, że uzyskano wymagane opinie i uzgodnienia, m.in. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Organ zapewnił czynny udział czynnika społecznego w procesie sporządzania i uchwalania planu, poprzez uprawnienie zainteresowanych do składania wniosków do planu, udział w dyskusji publicznej nad rozwiązaniami przyjętymi w projekcie planu oraz złożenie uwag do projektu planu. Z dokumentacji planistycznej wynika, że zarówno skarżący, jak i poprzedni właściciel - PPKS w Ś. w upadłości - nie skorzystali ani z prawa złożenia wniosku do planu ani z prawa uczestniczenia w dyskusji publicznej, nie skorzystali także z przysługującego im prawa złożenia uwag do projektu planu. Nie wpłynął także żaden wniosek, jak również uwaga co do sposobu zagospodarowania działki nr 44.
Przedmiotowy obszar w obowiązującym miejscowym planie, jak i w planie, który obowiązywał do końca 2003 r., był przeznaczony pod komunikację samochodową (ze względu na faktyczne użytkowanie terenu, tj. dworca autobusowego). Nieruchomość ta położona jest w obszarze strefy "A" ścisłej ochrony konserwatorskiej i w obszarze strefy "W" ścisłej ochrony archeologicznej. Dla obszarów zlokalizowanych w strefach "A" i "W" zostały wprowadzone do ustaleń miejscowego planu wytyczne Konserwatora Zabytków. Na rysunku planu określono granice obszaru objętego planem oraz ustalenia w formie graficznej. Obszar strefy "A" wpisany jest do rejestru zabytków decyzją Nr [...] z dnia 12 lutego 1956 r. i obejmuje południowo-wschodni fragment historycznego układu przestrzennego miasta Strzegom, stanowiący w zasadzie otoczenie zachowanych reliktów murów miejskich. Teren ten w przyszłości należy przeznaczyć pod zieleń parkową, stanowiącą uzupełnienie plant okalających stare miasto. Plan zakłada adaptację dworca autobusowego i istniejących budynków mieszkalnych, zakładając równocześnie stopniową likwidację substandardowej zabudowy towarzyszącej o charakterze gospodarczym i garaży. Dla obszarów położonych w strefie "A" obowiązuje bezwzględny wymóg uzyskania zgody wojewódzkiego konserwatora zabytków na wszelkie zmiany form własności i podziału nieruchomości, zmiany funkcji obiektów i ich przebudowy oraz usunięcia starodrzewu. Ponadto obowiązuje: zakaz budowy i rozbudowy wszelkiej zabudowy, zachowanie istniejącej zieleni i ciągu spacerowego wzdłuż wiaduktu kolejowego, dostosowanie elementów małej architektury i oświetlenia zewnętrznego do charakteru i formy nawiązującej do zabudowy zabytkowej.
Jak wskazał organ, przedmiotowa nieruchomość zlokalizowana jest w historycznym układzie urbanistycznym miasta S., który pomimo zniszczeń wojennych wciąż stanowi cenną zabytkową enklawę, która wymaga dalszej rewaloryzacji. Jak wynika z opracowanego przez Regionalny Ośrodek Studiów i Ochrony Środowiska Kulturowego we W. "Studium wartości kulturowych do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części miasta S., obręb staromiejski" zachowane fragmenty murów miejskich i związane z nimi urządzenia obronne stanowią bardzo cenny relikt, wymagający należytej ekspozycji i ochrony. Z opracowania tego wynika, że ochroną należy również objąć okalające niemal cały obszar starego miasta planty, stanowiące dobrze zachowany kompleks o istotnych walorach historycznych i rekreacyjnych. Dlatego w ustaleniach planu dla strefy "A" i "W" wprowadzone zostały zalecenia Konserwatora Zabytków (zakazy, nakazy, zalecenia itp.) wynikające poniekąd ze sporządzonego dla potrzeb planu opracowania.
Nadto zauważono, że skarżący nabyli przedmiotową nieruchomość w sierpniu 2006 r., czyli po około 20 miesiącach od obowiązywania planu. Znali więc ustalenia planu dla terenu działki nr 44, bowiem Gmina od roku 2004 nie zmieniała ustaleń dla przedmiotowej nieruchomości. Nie bez znaczenia pozostaje fakt, że planowana przez skarżących inwestycja została negatywnie zaopiniowana przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków - pismem z dnia 19 lutego 2008r. - jako niezgodna z ustaleniami planu, już na etapie koncepcji w sprawie lokalizacji dworca oraz pawilonu handlowego na działce nr 44. Także w trakcie procedury wszczętej przez Starostę Ś. na wnioski skarżących z dnia 7 października 2008 r. w sprawie wydania pozwolenia na budowę planowane przedsięwzięcia zostały negatywnie zaopiniowane przez Konserwatora Zabytków jako niezgodne z ustaleniami planu. Stąd Starosta Ś. odmówił wydania pozwoleń na budowę dla planowanych zamierzeń inwestycyjnych.
Organ wskazał także, że dla zapewnienia prawidłowego układu funkcjonalnego oraz ładu przestrzennego miasta został wprowadzony zapis o nie przewidywaniu lokalizacji dalszych obiektów handlowych o pow. sprzedaży powyżej 300m2. Zapisy miejscowego planu nie naruszają prawa własności, bowiem ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami prawa, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Właściciel może więc działając zgodnie z przepisami prawa oraz w oparciu o ustalenia planu korzystać ze swej nieruchomości i zagospodarować ją zgodnie z przeznaczeniem. Obowiązująca ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wprowadza obligatoryjny zakres ustaleń planu miejscowego, wynikający z potrzeb ochrony ładu przestrzennego i interesu publicznego. Rozróżnia również elementy planu miejscowego, które muszą być ujęte w planie obowiązkowo (art. 15 ust. 2), a także elementy, które dodatkowo mogą być ustalone w planie w zależności od potrzeb i istniejących uwarunkowań (art. 15 ust. 3). W ten sposób określone jest pole niezbędnej i dopuszczalnej ingerencji władz gminy, poprzez plan miejscowy w prawo własności, w tym wypadku w wykonanie prawa własności nieruchomości. Podnoszony więc zarzut naruszenia przepisu art. 64 ust. 3 i art. 94 Konstytucji RP – zdaniem organu - jest niezrozumiały i nieuzasadniony.
Przepis art. 64 ust. 3 Konstytucji dopuszcza ograniczenia w wykonywaniu prawa własności i stanowi, że "własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności", co oznacza w sposób oczywisty, że prawo własności może być ograniczone w drodze ustawy, a taką ustawą niewątpliwie jest ustawa 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), jak również ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Konstytucja ani żaden akt prawny nie zakłada zaś prymatu zasady swobody działalności gospodarczej w stosunku do innych wartości chronionych prawem. Ustawodawca przyznał gminie prawo ingerencji w sposób wykonywania własności i uchwalania powszechnie obowiązujących na terenie gminy aktów prawa miejscowego. Równocześnie dopuszczalna jest możliwość ograniczenia działalności gospodarczej poprzez elementy planu zagospodarowania wymienione w art. 15 ust. 2 pkt 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w celu ukształtowania przestrzeni tworzącej ład w rozumieniu art. 2 pkt 1 tej ustawy. Generowane przez obiekty handlowe uciążliwości związane przede wszystkim z ruchem drogowym, co z kolei powoduje potrzebę urządzenia dróg publicznych, mogą w istotny sposób wpływać na zaburzenie ładu przestrzennego i istniejących wartości kulturowych. Tym bardziej wydaje się, że zarzut ten jest nieuzasadniony, bowiem samo położenie nieruchomości przekreśla możliwość lokalizacji tego typu inwestycji w obszarze staromiejskim, w strefie "A" i strefie "W" ścisłej ochrony konserwatorskiej i archeologicznej.
Za niezasadne organ uznał także stwierdzenie przez skarżących, że uchwały Nr [...] i [...] w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie spełniały w swej treści wymagań art. 14 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W dniu 20 września 2002 r. Rada Miejska Gminy S. uchwałą Nr [...] przystąpiła do zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta S.. W związku z wejściem w życie ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym Rada Miejska w S. w dniu [...]września 2003 r. podjęła uchwałę Nr [...] zmieniającą uchwałę Nr [...]. Nowe brzmienie otrzymał § 2 ust. 1 dotyczący wyłączenia z opracowania miejscowego planu terenów, dla których plan został uchwalony w latach 1995-2003 oraz § 3 dotyczący przedmiotu ustaleń jakie powinien obejmować plan miejscowy z uwagi na wejście w życie ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz wprowadzenia funkcji organu doradczego -Komisji Urbanistyczno-Architektonicznej. Podobnie jak w przypadku uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...] listopada 2004 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta S., Burmistrz S. zobligowany na mocy art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym przedłożył organowi nadzoru prawnego - wojewodzie – uchwały Rady Gminy Nr [...] i NR [...], celem oceny zgodności z prawem. Organ nadzoru prawnego nie wszczął postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowych uchwał, w związku z czym obydwie uchwały, są zgodne z prawem.
Organ nie podzielił także poglądu, że uchwalając uchwałą Nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta S., Rada Miejska w S. nie dopełniła obowiązku wynikającego z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, stwierdzenia zgodności planu z ustaleniami studium, gdyż takie stwierdzenie było częścią uchwały (s. 199 w dokumentacji planistycznej). Rada stwierdziła zgodność projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Strzegom z ustaleniami Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Miasta i Gminy S., zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej Gminy S. z dnia [...] marca 2000 r..
Mając na uwadze powyższą argumentację, w ocenie tutejszego organu nie doszło do naruszenia praw, jakie gwarantuje Konstytucja, bowiem ograniczenia wprowadzone zapisami planu miejscowego w zakresie wykorzystania nieruchomości na dany cel mają umocowanie w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Stanowią więc dopuszczalne prawnie ograniczenia ustawowe w swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej - w rozumieniu art. 22 Konstytucji. Nie można mówić także o sprzeczności ustaleń planu dla przedmiotowej nieruchomości, które powodowałyby brak możliwości z korzystania nieruchomości i władania nią. W tym stanie rzeczy zarzuty wobec zaskarżonej uchwały są bezzasadne, w związku z czym Rada Miejska w S. wniosła jak na wstępie.
Organ wskazał także, że Wojewoda D. nie wniósł zastrzeżeń do zaskarżonej uchwały i została ona ogłoszona w dniu 14 grudnia 2004 r. w Dzienniku Urzędowym Województwa D. Nr [...], poz. [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Zakres tej kontroli obejmuje również orzekanie, po myśli art. 3 § 2 pkt 5 i 6, w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.
Zgodnie zaś z art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151).
W niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu jest uchwała Rady Miejskiej w S. z dnia [...] listopada 2004 r. Nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta S., podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) i art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) w związku z uchwałą Rady Miejskiej Gminy S. Nr [...] z dnia [...] września 2002 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta S. oraz uchwała Nr [...] Rady Miejskiej Gminy S. z dnia [...] września 2003 r., zmieniającą uchwałę Nr [...] z dnia [...] września 2002 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta S..
Uchwała w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest wyrazem tzw. władztwa planistycznego, które posiada gmina. Może ona samodzielnie decydować o sposobie zagospodarowania terenu, wprowadzając do planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego bądź to precyzyjne zapisy bądź też postanowienia ogólne dla poszczególnych terenów. Wszelkie jednak czynności gminy, także o charakterze publicznoprawnym, muszą odznaczać się legalnością, gdyż gmina jest obowiązana działać zgodnie z prawem.
Badając zgodność z prawem zaskarżonej uchwały, Sąd stwierdził, że nie narusza ona przepisów prawa materialnego i procesowego, a zatem nie podlegała wyeliminowaniu z obrotu prawnego.
Jak wynika z akt administracyjnych, kwestionowana przez J.K. i M.B. uchwała została podjęta z uwzględnieniem chronologii czynności materialno-technicznych wskazanych w art. 17 powołanej wyżej ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Według brzmienia tego artykułu wójt, burmistrz albo prezydent miasta po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego kolejno:
1) ogłasza w prasie miejscowej oraz przez obwieszczenie, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu, określając formę, miejsce i termin składania wniosków do planu, nie krótszy niż 21 dni od dnia ogłoszenia;
2) zawiadamia, na piśmie, o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu instytucje i organy właściwe do uzgadniania i opiniowania planu;
3) rozpatruje wnioski, o których mowa w pkt 1, w terminie nie dłuższym niż 21 dni od dnia upływu terminu ich składania;
4) sporządza projekt planu miejscowego wraz z prognozą oddziaływania na środowisko, uwzględniając ustalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy;
5) sporządza prognozę skutków finansowych uchwalenia planu miejscowego, z uwzględnieniem art. 36;
6) uzyskuje opinie o projekcie planu:
a) gminnej lub innej właściwej, w rozumieniu art. 8, komisji urbanistyczno-architektonicznej,
b) wójtów, burmistrzów gmin albo prezydentów miast, graniczących z obszarem objętym planem, w zakresie rozmieszczenia inwestycji celu publicznego o znaczeniu lokalnym;
7) uzgadnia projekt planu z:
a) wojewodą, zarządem województwa, zarządem powiatu w zakresie odpowiednich zadań rządowych i samorządowych,
b) właściwym wojewódzkim konserwatorem zabytków,
c) organami właściwymi do uzgadniania projektu planu na podstawie przepisów odrębnych,
d) właściwym zarządcą drogi, jeżeli sposób zagospodarowania gruntów przyległych do pasa drogowego lub zmiana tego sposobu mogą mieć wpływ na ruch drogowy lub samą drogę,
e) właściwymi organami wojskowymi, ochrony granic oraz bezpieczeństwa państwa,
f) dyrektorem właściwego urzędu morskiego w zakresie zagospodarowania pasa technicznego, pasa ochronnego oraz morskich portów i przystani,
g) właściwym organem nadzoru górniczego w zakresie zagospodarowania terenów górniczych,
h) właściwym organem administracji geologicznej w zakresie terenów zagrożonych osuwaniem się mas ziemnych,
i) ministrem właściwym do spraw zdrowia w zakresie zagospodarowania obszarów ochrony uzdrowiskowej;
8) uzyskuje zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne;
9) wprowadza zmiany wynikające z uzyskanych opinii i dokonanych uzgodnień;
10) ogłasza, w sposób określony w pkt 1, o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu na co najmniej 7 dni przed dniem wyłożenia i wykłada ten projekt wraz z prognozą oddziaływania na środowisko do publicznego wglądu na okres co najmniej 21 dni oraz organizuje w tym czasie dyskusję publiczną nad przyjętymi w projekcie planu rozwiązaniami;
11) wyznacza w ogłoszeniu, o którym mowa w pkt 10, termin, w którym osoby fizyczne i prawne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej mogą wnosić uwagi dotyczące projektu planu, nie krótszy niż 14 dni od dnia zakończenia okresu wyłożenia planu;
12) rozpatruje uwagi, o których mowa w pkt 11, w terminie nie dłuższym niż 21 dni od dnia upływu terminu ich składania;
13) wprowadza zmiany do projektu planu miejscowego wynikające z rozpatrzenia uwag, o których mowa w pkt 11, a następnie w niezbędnym zakresie ponawia uzgodnienia;
14) przedstawia radzie gminy projekt planu miejscowego wraz z listą nieuwzględnionych uwag, o których mowa w pkt 11.
W rozpoznawanej sprawie w dniu 3 marca 2003 r. w [...] opublikowano komunikat Burmistrza S. zawiadamiające o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Strzegom oraz o możliwości składania wniosków do planu w terminie 21 dni od dnia ukazania się komunikatu. Komunikat ten został również podany do wiadomości poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń we wsiach wymienionych w rozdzielniku z dnia 25 lutego 2003 r. (k-11 dokumentacji planistycznej). Tym samym wypełniono normę zawartą w powołanym art. 17 ust. 1.
Także wymóg z art. 17 ust. 2 został spełniony. Jak wynika z akt sprawy zawiadomienie, na piśmie, o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zostało wystosowane w dniu 28 lutego 2003 r. do odpowiednich instytucji i organów właściwych do uzgadniania i opiniowania planu (k-13 dokumentacji).
W toku postępowania planistycznego zostało złożonych 24 wniosków, które zostały rozpatrzone w dniu 9 października 2003 r..
Została sporządzona - w myśl art. 17 ust. 4 - prognoza oddziaływania na środowisko, uwzględniając ustalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz prognoza skutków finansowych uchwalenia planu miejscowego (art. 17 ust. 5). Również uzyskano opinie o projekcie planu Miejskiej Komisji Urbanistyczno-architektonicznej w Ś. (k-99 dokumentacji), czym wypełniono przepis art. 17 ust. 6 pkt a. Projekt planu uzgodniono z właściwymi organami, o których mowa w art. 17 ust. 7 w/w ustawy.
W dniu 10 maja 2004 r. zostało opublikowane w [...] ogłoszenie informujące o wyłożeniu do publicznego wglądu projektu planu, przeprowadzeniu dyskusji publicznej nad przyjętymi rozwiązaniami (mająca odbądź się w dniu 9 czerwca 2004 r.; k-126) oraz o wnoszeniu do niego uwag. Ogłoszenie to znalazło się także na tablicy ogłoszeń. Zatem w rozpoznawanej sprawie czynności wymagane przepisem art. 17 ust. 10-11 zostały w sposób prawidłowy dokonane.
Należy w tym miejscu jedynie zauważyć, że skarżący nabyli przedmiotową nieruchomość w sierpniu 2006 r., zaś kwestionowany przez nich plan obowiązywał już od około 20 miesięcy.
Przechodząc do analizy zarzutów skargi, wśród których znalazł się zarzut naruszenia prawa własności skarżących, należy odnieść się przede wszystkim do kwestii możliwości ingerencji organów gminy w to prawo. Stwierdzić należy, że przepis art. 4 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym statuuje obowiązek gminy ustalania przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu, kwalifikując go jako zadanie własne tej jednostki samorządu terytorialnego. Fakt nadania gminie poprzez jego treść tzw. władztwa planistycznego uprawniającego do autonomicznego decydowania o przeznaczeniu i zagospodarowaniu terenu, nie stoi jednocześnie w sprzeczności z koniecznością uwzględniania racjonalności w działaniu gminy w tym zakresie, realizującej się w przyjmowaniu finalnych, optymalnych rozwiązań planistycznych.
Jednocześnie przepis powyższy nie może stanowić legitymacji do nieograniczonej swobody w działaniach planistycznych, bowiem gminy w tych czynnościach są zobligowane do uwzględniania obowiązujących przepisów prawa w ramach nadrzędnej dyrektywy, sformułowanej w art. 7 Konstytucji RP. Podkreślić należy również, że w art. 1 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zawierającym otwarty katalog wymagań, które w szczególności należy wziąć pod uwagę w opracowaniach dotyczących zagospodarowania przestrzennego, wskazane zostało w pkt 7 w jednoznaczny sposób prawo własności. Wymóg ten podporządkowany jest przepisowi art. 21 ust. 1 Konstytucji RP, jako gwarantującemu poszanowanie tego prawa, które wprawdzie - zgodnie z art. 64 ust. 3 ustawy zasadniczej - może być ograniczone, ale pod warunkiem nienaruszania istoty własności.
W tej ostatniej kwestii natomiast Sąd Najwyższy wypowiedział się w wyroku z dnia 16 lipca 1980 r. (CZP 45/80, OSPiKA 1981, nr 7-8, poz. 131), w którym nawiązując do art. 140 k.c. stwierdził, że prawo własności jest "tym szczególnym prawem, które zapewnia właścicielowi dopuszczalną w danych warunkach pełnię uprawnień względem rzeczy. Choć przepis ten nie zdefiniował prawa własności przez wyczerpujące wyliczenie uprawnień właściciela, to jednak wyliczył uprawnienia zasadnicze, a przede wszystkim uprawnienia do korzystania z rzeczy oraz do rozporządzania nią.". Naruszeniem tego uprawnienia jest ingerencja w sferę prawną właściciela nieruchomości, dokonywana poprzez ustalenia planu miejscowego, które określając przeznaczenie terenu i jego zagospodarowanie, wyznaczają jednocześnie granice korzystania z prawa własności i wpływają na interesy prawne jego dysponenta.
Ochronę przed taką ingerencją w trakcie prac planistycznych zapewnia prawo wnoszenia wniosków do planu i uwag dotyczących projektu planu wyłożonego do publicznego wglądu. Strona skarżąca nie mogła wykorzystać ustawowych uprawnień, stwarzających możliwość ochrony jej interesów w procesie uchwalania planu, albowiem nieruchomość objętą planem nabyła w 2006 r.. Skarżący w skardze zakwestionowali część zapisów zaskarżonej uchwały, tj. § 9 ust. 2 zdanie 2 oraz zdanie 3, zdanie 4 w pkt. 1 oraz § 6 pkt. 1 tiret 6, nie uzasadniając na czym polega naruszenie art. 64 ust. 3 i art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej jak i przepisów art. 1 ust. 2 pkt 7 i art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co w tej sytuacji nie mogło być przez Sąd uwzględnione.
Ich zdaniem zaskarżona uchwała zawiera sprzeczne ustalenia, co powoduje brak możliwości korzystania z przysługującego prawa użytkowania wieczystego chronionego analogicznie jak prawo własności. Tym samym zaskarżona uchwała narusza uprawnienia gwarantowane normą konstytucyjną art. 64 ust. 3. W istocie jednak skarżący kwestionują podjęcie przez organy administracji publicznej decyzji o odmowie zatwierdzenia projektów budowlanych i udzielenia pozwoleń na budowę dworca autobusowego wraz z parkingiem dla autobusów i drogą wewnętrzną oraz na budowę pawilonu handlowo-usługowego wraz z parkingiem dla samochodów osobowych, drogami wewnętrznymi oraz pylonem reklamowym, przewidzianych do relacji w S. przy ul. [...] na terenie działki nr 44, z powodu niezgodności projektów z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
Niezależnie jednak od tej okoliczności, Sąd nie dopatrzył się w rozpatrywanej sprawie naruszenia interesu prawnego skarżących, tj. prawa własności i nadużycia przysługującego organom gminy władztwa planistycznego.
W zaskarżonym planie teren działki nr 44, której użytkownikami wieczystymi są skarżący, została oznaczona symbolem KS – tereny obsługi ruchu samochodowego w tym garaże i parkingi. Podstawowym przeznaczeniem tego terenu jest: stacje paliw, obsługa techniczna samochodów, garaże i parkingi, zaś dopuszczalne: handel detaliczny, mała gastronomia jako uzupełnienie programu obiektów o funkcji podstawowej, zieleń izolacyjna, urządzenia infrastruktury technicznej i obsługi samochodów.
Zdaniem skarżących budowa dworca autobusowego z parkingiem dla autobusów i drogą wewnętrzną jest zgodna z podstawowym przeznaczeniem terenu ustalonego planem, oznaczonym symbolem KS. Należy jednak tutaj podkreślić, że kwestie dopuszczalności lokalizacji w/w inwestycji na działce nr 44 nie podlegała ocenie ani przez Rade Miejską w S., przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały, ani przez Sąd. Są to kwestie, które podlegają ocenie w odrębnym postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy czy uzyskanie pozwolenia na budowę.
Odnosząc się zaś do twierdzenia skarżących, że dla terenu obsługi komunikacji samochodowej w tabeli nr 10 pkt 4 nie uwzględniono w ogóle zapisów § 9 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 i 3, które odnoszą się do przepisów odrębnych wynikających z ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.), należy zauważyć, że odesłanie jedynie do § 5 ust. 2 i 3, § 6 ust. 2 i 3, § 7 ust. 5 i 6, § 5 ust. 2 i 3, § 8 ust. 2 i 3, § 11 ust. 2, 4 i 5, § 12, § 14 ust. 1-7, § 19, § 20 ust. 2 i 4 uchwały nie wyklucza stosowania ustaleń ogólnych określonych w § 9 do każdego obszaru znajdującego się z sferze ochrony konserwatorskiej "A" i "W".
Uwzględniając powyższe, Sąd uznał zarzut sprzeczności ustaleń szczegółowych zawartych w Tabeli Nr 10 z ustaleniami § 9 ust.1 pkt 1 i ust. 2 i 3 uchwały za niezasadne.
Również zarzut sprzeczności zapisu § 6 pkt 1 tiret 6 zaskarżonej uchwały z prawem, tj. art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym i art. 15 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie jest uzasadniony. Należy bowiem zauważyć, że oba te przepisy zawierają sformułowanie "w zależności od potrzeb". Zatem zapis o obiektach handlowych nie jest w planie miejscowym zapisem obligatoryjnym. Natomiast zapis, że na obszarze miasta nie przewiduje się lokalizacji dalszych obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 300 m2, mieści się w sferze władztwa planistycznego przysługującego organom gminy.
Odnosząc się do zarzutu niedopełnienia obowiązku wynikającego z art. 20 ust. 1 ustawy o panowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i niestwierdzenie przez Radę Miejską w S. zgodności planu z ustaleniami studium, Sąd uznał go za niezrozumiały.
Jak powołano w zaskarżonej uchwale, miejscowy plan uchwalono w związku z uchwałą Rady Miejskiej Gminy S. Nr [...] z dnia [...] września 2002 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta S. oraz uchwała Nr [...] Rady Miejskiej Gminy S. z dnia [...] września 2003 r., zmieniającą uchwałę Nr [...] z dnia [...] września 2002 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta S.. Stwierdzenie zgodności planu z ustaleniami studium nastąpiło w dniu 10 listopada 2004 r. i stanowi ono część zaskarżonej uchwały (k-199 dokumentacji planistycznej).
Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o panowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu jego zgodności z ustaleniami studium, rozstrzygając jednocześnie o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu planu oraz sposobie realizacji, zapisanych w planie, inwestycji z zakresu infrastruktury technicznej, które należą do zadań własnych gminy, oraz zasadach ich finansowania, zgodnie z przepisami o finansach publicznych.
Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 22 lutego 2007 r. (sygn. akt II OSK 1863/06, publ. ONSAiWSA 2008/1/14), że stwierdzenie przez radę gminy zgodności projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego (art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) następuje zarówno w sytuacji, gdy zostanie podjęta odrębna uchwała w tym przedmiocie, jak i wówczas, gdy uchwała o zgodności projektu planu miejscowego z ustaleniami studium zostanie podjęta w części wstępnej uchwały w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Ponadto należy zwrócić uwagę na wyrok NSA z dnia19 marca 2008 r. (sygn. akt II OSK 1627/07, publ. LEX nr 470909), w którym stwierdzono, że redakcja przepisu art. 20 ust. 1 w/w ustawy wskazuje na zasadność podjęcia odrębnej uchwały rady gminy w kwestii zgodności ustaleń projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy z ustaleniami studium, ale wymogu tam zawartego nie można traktować w kategoriach bezwzględnego obowiązku rady, skutkującego nieważnością planu miejscowego, wówczas gdy rada gminy ową zgodność stwierdzi w uchwale podejmującej plan. Zakładając nawet, że rada gminy narusza normę art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stwierdzając zgodność projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy w uchwale podejmującej plan, a nie poprzedzającej ją odrębnej uchwale, to naruszenie to nie może być traktowane jako istotne naruszenie trybu, tym bardziej zasad sporządzania planu, o których mowa w art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, skutkując nieważnością podjętego planu. Przemawia za tym zarówno brzmienie art. 10 ust. 1 ww. ustawy nie przewidując wprost obowiązku podejmowania odrębnej uchwały w analizowanej kwestii, jak i restrykcyjny charakter regulacji art. 28 ustawy zastrzeżonej do przypadków najcięższych naruszeń prawa przy sporządzaniu projektu planu.
Uwzględniając powyższe, Sąd uznał, że jeżeli w rozpoznawanej sprawie Rada dokonała oceny zgodności aktów planistycznych, o których mowa wyżej, tyle że uczyniono to w uchwale plan ten podejmującej, a nie odrębną uchwałą, to brak było podstaw do stwierdzenia nieważności planu w żądanym zakresie i z tego powodu.
Ponadto zarzut niespełnienia przez uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia [...] września 2003 r. Nr [...], zmieniającą uchwałę Rady Miejskiej Gminy S. z dnia [...] września 2002 r. Nr [...] w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta S., wymagań art. 14 ust. 2 ustawy o panowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie mógł być w tej sprawie uwzględniony. Przede wszystkim z tego powodu, że przedmiotem oceny Sądu była uchwała w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a nie uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu. Należy jedynie zauważyć, że – jak wskazał Przewodniczący Rady w odpowiedzi na skargę – zarówno uchwała Nr [...] jak i Nr [...] zostały przekazane organowi nadzoru prawnego celem oceny ich zgodności z prawem. Postępowanie w sprawie stwierdzenia ich nieważności nie zostało wszczęte.
Art. 14 ust. 2 ustawy o panowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowi, że integralną częścią uchwały o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest załącznik graficzny przedstawiający granice obszaru objętego projektem planu. W niniejszej sprawie uchwała Nr [...] – jak wynika z jej § 2 pkt 2 – zawierała załącznik graficzny Nr 1, natomiast zmiany wprowadzone uchwałą Nr 65/03 dotyczyły jedynie wyłączenia z opracowania miejscowego planu terenów, dla których plan został uchwalony w latach 1995-2003, oraz ustaleń jakie obowiązkowo powinien obejmować plan miejscowy, wynikających z art. 15 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Z uwagi zatem na otrzymanie nowego brzmienia jedynie w zakresie § 2 ust. 1 i § 3 uchwały z dnia [...] września 2002 r. Nr [...], nie było konieczne, aby uchwała Nr [...] zawierała załącznik graficzny.
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, wskazać należy, że uchwała w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może być wyeliminowana z obrotu prawnego, jeżeli wraz z naruszeniem interesu prawnego dojdzie do naruszenia norm prawa materialnego albo procesowego. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego, które związane jest z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego, nakłada bowiem na Sąd obowiązek uwzględnienia skargi. Obowiązku takiego nie ma wówczas, gdy dochodzi do naruszenia interesu prawnego lub obowiązku skarżącego, ale dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem i w granicach przysługującego gminie tzw. władztwa planistycznego (art. 4 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W rozpatrywanej sprawie skarżący nie wskazali w sposób precyzyjny na czym miało polegać naruszenie interesu prawnego przez skarżoną uchwałę, w związku z czym w niniejszych rozważaniach Sąd skupił się na kontroli zgodności zaskarżonej uchwały z przepisami prawa materialnego i prawa procesowego.
Dokonując zaś w w/w zakresie kontroli, należy jednak zaznaczyć, że nie każde naruszenie trybu postępowania powoduje nieważność miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ale tylko naruszenie istotne. Dla ustalenia istotności decydujące znaczenie będzie miał wpływ naruszenia na treść planu. Przez istotne naruszenie trybu należy bowiem rozumieć takie naruszenie, które prowadzi w konsekwencji do sytuacji, w których przyjęte ustalenia planistyczne są odmienne od tych, które zostałyby podjęte, gdyby nie naruszono trybu sporządzania aktu planistycznego. Ocena zaistnienia tej przesłanki wymaga zatem odrębnych rozważań w każdym indywidualnym przypadku, uwzględniających przede wszystkim, że celem omawianej regulacji jest zagwarantowanie praw podmiotów, które mogą zostać naruszone w wyniku sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Za istotne naruszenie trybu uchwalania planu może być uznana zarówno sytuacja, w której wskazany w ustawie organ zostanie przy uzgadnianiu pominięty jak też taka, w której uzgodnienie - jako obligatoryjny warunek uchwalenia planu - zostanie dokonane z innym podmiotem niż wymieniony w art. 17 pkt 7 ustawy. Uzgodnienie z niewłaściwym organem należałby zaś traktować jako naruszenie właściwości organów.
W rozpatrywanej sprawie nie doszło do naruszenia ani prawa materialnego ani procedury określonej w art. 17 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Sąd nie stwierdził również naruszenia interesu prawnego skarżących, co dałoby razem podstawę do stwierdzenia nieważności kwestionowanej uchwały.
Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
k.g.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło