II SA/Wr 31/12
WyrokWSA we Wrocławiu2012-03-15
Skład orzekający: Julia Szczygielska, Alicja Palus, Anna Siedlecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca wykonanie obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej w budynku wpisanym do rejestru zabytków, wydana na podstawie przepisów dotyczących obiektów nowobudowanych, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepisy dotyczące ochrony przeciwpożarowej, w tym te zawarte w rozporządzeniach Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Ministra Infrastruktury, mają zastosowanie również do istniejących budynków, jeśli zagrażają życiu ludzi, niezależnie od daty ich budowy czy wpisu do rejestru zabytków. Właściciel ma obowiązek zapewnić bezpieczeństwo przeciwpożarowe, a możliwość zastosowania rozwiązań zamiennych leży w jego gestii.Stan faktyczny
Właściciel ośrodka wypoczynkowego został zobowiązany decyzją Komendanta Powiatowego PSP do wykonania szeregu obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, m.in. zapewnienia odpowiedniego zaopatrzenia w wodę, doprowadzenia drogi pożarowej, zapewnienia zasięgu hydrantów wewnętrznych, oceny zagrożenia wybuchem oraz aktualizacji instrukcji bezpieczeństwa pożarowego. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak uwzględnienia faktu, że obiekt jest zabytkiem, co czyni realizację nakazów niemożliwą. Decyzja organu I instancji została utrzymana w mocy przez Komendanta Wojewódzkiego PSP.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Julia Szczygielska Sędziowie Sędzia WSA Alicja Palus Sędzia WSA Anna Siedlecka (sprawozdawca) Protokolant Małgorzata Boaro po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 marca 2012 r. sprawy ze skargi A. S.A. z siedzibą w K. na decyzję D. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 9 listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania w budynku ośrodka wypoczynkowego określonych obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej oddala skargę.
Decyzją z dnia 10 czerwca 2011 r . Nr [...] Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w K., po dokonaniu kontroli ośrodka wypoczynkowego "[...]", nakazał A. S.A. z siedzibą w K. (właścicielowi obiektu) wykonać szereg czynności i prac wymienionych w punktach od 1 do 7 osnowy decyzji, na terenie Ośrodka Wypoczynkowego "[...]" w Ż, celem usunięcia stanu niezgodnego ze wskazanymi w decyzji przepisami przeciwpożarowymi. Nałożone obowiązki polegają na: 1) zapewnieniu wody do zewnętrznego gaszenia pożaru na poziomie 20 m³/s łącznie z co najmniej dwóch hydrantów o średnicy 80 mm lub 200 m³ zapasu wody w przeciwpożarowym zbiorniku wodnym dla budynku Ośrodka Wypoczynkowego "[...]" w Ż. w terminie do 30 czerwca 2012 r., 2) doprowadzeniu drogi pożarowej do budynku ww. Ośrodka w terminie do 30 czerwca 2012 r., 3) zapewnieniu zasięgu hydrantów wewnętrznych w poziomie na całej chronionej powierzchni pierwszego i drugiego piętra budynku Ośrodka w terminie do 30 czerwca 2012 r., 4) dokonaniu oceny zagrożenia wybuchem w pomieszczeniu agregatu prądotwórczego znajdującego się na terenie Ośrodka, w którym przechowywane są akumulatory kwasowe lub usunięciu ich w terminie do dnia 30 września 2011 r., 5) umożliwieniu dostępu do wyjścia ewakuacyjnego ze środkowej klatki schodowej na parterze budynku Ośrodka w terminie do 31 lipca 2011 r., 6) zaktualizowaniu instrukcji bezpieczeństwa pożarowego opracowaną w kwietniu 2011 r. dla Ośrodka i wdrożyć ją do stosowania w terminie do dnia 30 września 2011 r., 7) przekazaniu Komendantowi Powiatowemu PSP w K. danych z zaktualizowanej instrukcji bezpieczeństwa pożarowego dla Ośrodka obejmujących warunki ochrony przeciwpożarowej, wynikające z przeznaczenia, sposobu użytkowania, prowadzonego procesu technologicznego, magazynowania/składowania/ i warunków technicznych obiektu, w tym zagrożenia wybuchem wraz z planami graficznymi obiektu w terminie do 30 września 2011 r.
W odwołaniu od powyższej decyzji A. w K. zarzuciła naruszenie: zasad ogólnych postępowania administracyjnego, tj. art. 7, 10 i 11 k.p.a., naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej.
Strona odwołująca podniosła, że jako właściciel ośrodka wypoczynkowego powinna mieć możliwość wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranego materiału dowodowego. Ponadto treść decyzji zawiera duży stopień ogólności. Wskazano również, że budynek Ośrodka Wypoczynkowego "[...]" jak i cała nieruchomość są wpisane do rejestru zabytków, natomiast akty prawne na których organ wydał decyzję dotyczą przede wszystkim obiektów nowobudowanych. Obiekty stare, a w szczególności zabytkowe nie są w stanie sprostać tym nowym wymaganiom. Wszelkie modyfikacje obiektu i ingerencja w niego wymaga więc uzyskania opinii konserwatora zabytków jak również znacznych nakładów finansowych na stworzenie stosownych projektów i ich wykonawstwa. Zakwestionowana decyzja w żaden sposób nie uwzględnia faktu, iż przedmiotowy obiekt jest wpisany do rejestru zabytków. Dodatkowo warunki techniczne istniejącej infrastruktury wokół obiektu, w tym infrastruktury wodociągowej, a także nowoprojektowanej nie dają możliwości technicznych na realizację przedmiotowej decyzji.
Decyzją z dnia 9 listopada 2011 r. Nr [...] D. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej we W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że zgodnie z przepisem art. 4 ust. 1 pkt 2 i 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej, właściciel budynku obiektu budowlanego lub terenu, zapewniając ich ochronę przeciwpożarową, jest obowiązany wyposażyć budynek, obiekt budowlany lub teren w wymagane urządzenia przeciwpożarowe i gaśnice oraz przygotować budynek, obiekt lub teren do prowadzenia akcji ratowniczej.
Z protokołu ustaleń z czynności kontrolno – rozpoznawczych w zakresie ochrony przeciwpożarowej z dnia 12 maja 2011 r. wynika, że na terenie kontrolowanego obiektu nie ma sieci wodociągowej z przeciwpożarowymi hydrantami zewnętrznymi oraz zbiorników przeciwpożarowych spełniających wymagania Polskiej Normy. W związku z powyższym obowiązek zapewnienia wody do zewnętrznego gaszenia pożaru na poziomie 20 dm³/s łącznie – z co najmniej dwóch hydrantów o średnicy 80 mm lub 200 m³ zapasu wody w przeciwpożarowym zbiorniku wodnym dla kontrolowanego budynku, w świetle treści § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, w ocenie organu odwoławczego nie budzi zastrzeżeń. Stosownie do postanowień wymienionego rozporządzenia MSWiA z dnia 24 lipca 2009 r., obowiązki zrealizowane mogą być na kilka sposobów, w zależności od parametrów technicznych i użytkowych budynku a także warunków lokalizacyjnych. Zatem zarzut braku konkretności, czy też ogólności tego obowiązku jest chybiony.
W przepisie § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych określono sposób doprowadzenia drogi pożarowej do budynku według grupy wysokości obiektu. Kontrolowany budynek, jak podkreślił organ, jest średniowysoki zaliczony do kategorii zagrożenia ludzi ZLV. Dla tej kategorii budynku organ II instancji szczegółowo wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji jakie parametry, zgodnie z przepisami rozdziału 6, powinna spełniać droga pożarowa dla przedmiotowego budynku ośrodka wypoczynkowego, w tym wskazał jej szerokość wynoszącą co najmniej 4 m.
Z protokołu ustaleń z czynności kontrolno – rozpoznawczych wynika, że wjazd na teren Ośrodka możliwy jest z dwóch stron. Drogi wewnętrzne prowadzące do Ośrodka od głównej bramy do frontowej elewacji poprowadzone są przez dwa kamienne mosty, które zgodnie ze znakami informacyjnymi posiadają nośność 3 t. Szerokość dróg zawiera się w granicach od 2,7 m do 3,86 m. Pozostałe drogi od strony elewacji tylnej i bocznej są gruntowe, bez wyraźnego określenia ich krawędzi. Akta sprawy uzupełnione zostały o szkic sytuacyjny i dokumentację fotograficzną.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika zatem, że droga pożarowa budynku Ośrodka nie spełnia wymagań przepisów w zakresie szerokości i nośności. Dlatego też obowiązek doprowadzenia drogi pożarowej do budynku Ośrodka Wypoczynkowego "[...]" w Ż. jest zasadny.
Ponadto, z akt sprawy wynika, że budynek wyposażony jest w przeciwpożarową instalacje wodociągową opartą na hydrantach Ø52 z wężem płasko składanym, które nie obejmują zasięgiem chronionych powierzchni w poziomie m.in. pomieszczeń na I i II piętrze w obrębie baszty, co jest niezgodne z wymogami § 20 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a rozporządzenia MSWiA z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów.
Dlatego też organ odwoławczy uznał za uzasadnione nałożenie przez organ I instancji obowiązku zapewnienia zasięgu hydrantów wewnętrznych w poziomie na całej chronionej powierzchni pierwszego i drugiego piętra budynku.
Stosownie do postanowień § 37 ust. 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków(...), w obiektach i na terenach przyległych, gdzie są prowadzone procesy technologiczne z użyciem materiałów mogących wytworzyć mieszaniny wybuchowe lub w których materiały takie są magazynowane, dokonuje się oceny zagrożenia wybuchem. Na terenie Ośrodka zlokalizowany jest jednokondygnacyjny, nie podpiwniczony budynek przeznaczony na pomieszczenie magazynowe oraz agregatu prądotwórczego. W pomieszczeniu agregatu zlokalizowano również dwa akumulatory kwasowe. Wentylację pomieszczenia stanowi otwierane okno oraz kratka w drzwiach. Nie przedstawiono oceny zagrożenia wybuchem.
W wyniku ładowania akumulatorów kwasowych uwalnia się wodór, który stanowi potencjalne zagrożenie wybuchem. Powyższa ocena powinna obejmować wskazanie pomieszczeń zagrożonych wybuchem, wyznaczenie w pomieszczeniach i przestrzeniach zewnętrznych odpowiednich stref zagrożenia wybuchem wraz z opracowaniem graficznej dokumentacji kwalifikacyjnej oraz wskazanie czynników mogących w nich zainicjować zapłon. Zatem obowiązek dokonania oceny zagrożenia wybuchem w pomieszczeniu agregatu prądotwórczego, w którym przechowywane są akumulatory kwasowe lub nakaz ich usunięcia są, zdaniem organu II Instancji w pełni zasadne.
Kolejna kwestia dotyczy dostępu do wyjścia ewakuacyjnego. Organ odwoławczy ustalił na podstawie akt sprawy, że klatka schodowa zakończona jest bezpośrednim wyjściem na zewnątrz budynku. Brak jest możliwości natychmiastowego otwarcia drzwi ewakuacyjnych bowiem są one zamknięte na klucz. Wobec tego nakaz zawarty w decyzji organu I instancji umożliwienia dostępu do wyjścia ewakuacyjnego ze środkowej klatki schodowej na parterze budynku Ośrodka, mając na uwadze uregulowania § 4 ust. 1 pkt 18 lit. e rozporządzenia MSWiA z dnia 7 czerwca 2010r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, nie budzi wątpliwości.
Zgodnie z § 6 ust. 1 ww. rozporządzenia MSWIA z dnia 7 czerwca 2010 r. właściciele, zarządcy lub użytkownicy obiektów bądź ich części stanowiących odrębne strefy pożarowe, przeznaczonych do wykonywania funkcji użyteczności publicznej, zamieszkania zbiorowego, produkcyjnych, magazynowych oraz inwentarskich, zapewniają i wdrażają instrukcję bezpieczeństwa pożarowego. W pkt od 1 do 9 wymienionego przepisu wyszczególniono, co powinna zawierać taka instrukcja. W niniejszej sprawie przedłożona w trakcie czynności kontrolno-rozpoznawczych instrukcja z kwietnia 2011 r. zawierała braki, bowiem nie uwzględniała wszystkich wskazanych w powołanym przepisie wymaganych elementów. Dlatego też, organ nadzoru uznał za słuszne postanowienie decyzji organu I instancji o potrzebie zaktualizowania tej instrukcji.
Reasumując organ podkreślił, że obowiązki nie są ogólnie sformułowane, lecz są konkretne i jednoznaczne i nie powinny budzić wątpliwości strony co do ich treści.
Podkreślenia wymaga, że organ I instancji zawarł w decyzji informację, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach, dopuszcza się stosowanie rozwiązań zamiennych, uzgodnionych z właściwym miejscowo Komendantem Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej, zapewniających nie pogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej. Powyższe umożliwia spełnienie standardów normatywnych w inny sposób niż określony w rozporządzeniu, inicjatywa w tym zakresie spoczywa jednak na osobie zobowiązanej do zapewnienia odpowiedniego stanu budynku i nie można czynić organowi zarzutu, że nie rozważył alternatywnych rozwiązań, na etapie wydawania decyzji.
Nie jest słuszny również zarzut odwołania jakoby organ I instancji naruszył przepis art. 10 k.p.a. dotyczący zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania czynnego, ponieważ w aktach sprawy znajduje się pismo z dnia 18 maja 2011 r. (nr [...]), w którym Komendant Powiatowy PSP w K. na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. informuje A. S.A. w K. o możliwości zapoznania się z zebranymi dowodami oraz wypowiedzenia się co do zebranych materiałów dotyczących postępowania. Pismo to zostało doręczone stronie w dniu 25 maja 2011 r.
Z kolei upoważnienie do przeprowadzenia kontroli z dnia 13 kwietnia 2011r. wydane przez Komendanta Powiatowego PSP w K. zostało doręczone do siedziby A. S.A. w K. w dniu 18 kwietnia 2011r. Czynności kontrolno-rozpoznawcze zostały przeprowadzone w obecności Z.J. – pełnomocnika strony skarżącej, który nie wniósł do protokołu żadnych zastrzeżeń.
Wobec powyższego brak jest podstaw do przyjęcia, że organ I instancji naruszył zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu.
W odwołaniu pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uznania, że prowadzone postępowanie jest bezprzedmiotowe, a tym samym zaskarżona decyzja powinna zostać uchylona a postępowanie winno być umorzone.
Nie jest trafny także, zdaniem organu zarzut zastosowania przy rozstrzyganiu przepisów nowo wydanego rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2010 r., albowiem organy administracji publicznej obowiązane są działać na podstawie przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Obowiązki zawarte w decyzji nałożone zostały w oparciu o rozporządzenie MSWiA z dnia 7 czerwca 2010 r. oraz rozporządzenie MSWiA z dnia 24 lipca 2009 r., które obowiązywały w chwili wydania zaskarżonej decyzji. Postanowienia rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów odnoszą się zarówno do projektowanych jak i istniejących budynków z wyjątkami w nich określonymi.
Ponadto dla organów prowadzących postępowanie z zakresu bezpieczeństwa pożarowego fakt, że obiekt wpisany jest do rejestru zabytków nie ma znaczenia z zastrzeżeniem § 236 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
W skardze na powyższą decyzję A. S.A. zarzuciła podobnie jak w odwołaniu naruszenie:
1) art. 7, art. 10 i art. 11 k.p.a.,
2) przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 roku w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia, w wodę oraz dróg pożarowych,
3) przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 roku w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów,
4) przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie,
5) przepisów ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami,
6) przepisów ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o ochronie przeciwpożarowej poprzez nakazanie skarżącemu wykonanie w budynku Ośrodka Wypoczynkowego "[...]" w Ż określonych obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, pomimo iż w decyzji tej nie uwzględniono okoliczności związanych z faktem wpisania obiektu do rejestru zabytków, jak również nie uwzględniono wszystkich okoliczności związanych z funkcjonowaniem tego obiektu.
W związku z powyższym strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy lub umorzenie postępowania, względnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że przedstawione stanowisko w zaskarżonej decyzji jest błędne, ponieważ narusza obowiązujące przepisy prawa. Zdaniem skarżącej strony, decyzja organu I instancji utrzymana w mocy decyzją D. Komendanta Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej we W. zawiera duży stopień ogólności. Strona skarżąca podkreśliła, że de facto to właśnie uzasadnienie zaskarżonej decyzji uszczegóławia obowiązki nałożone na stronę, podczas gdy te powinny były zostać w taki sposób określone w decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w K.. D. Komendant Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej we W. stwierdza, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa, a z drugiej strony sam uszczegóławia i wyjaśnia obowiązki nałożone na skarżącego, których brak uszczegółowienia i wyjaśnień stanowił m.in. podstawę odwołania skarżącego. Dlatego też - zdaniem strony skarżącej - przedmiotowa decyzja z tego względu powinna zostać uchylona.
Podobnie jak w odwołaniu, strona skarżąca wskazała, że w dalszym ciągu de facto pominięta została okoliczność, iż budynek ośrodka wypoczynkowego "[...]" w Ż jak i cała nieruchomość jest obiektem wpisanym do rejestru zabytków. Akty prawne, na których organ wydał swoją decyzję, dotyczą przede wszystkim obiektów nowobudowanych, natomiast obiekty stare, a w szczególności zabytkowe nie są w stanie sprostać tym nowym wymaganiom. Wszelkie obecnie modyfikacje obiektu i ingerencja w niego wymaga więc przede wszystkim uzyskania opinii konserwatora zabytków - odnoszącej się do poszczególnych zastrzeżeń, jak również poniesienia znacznych nakładów finansowych na stworzenie stosownych projektów i ich wykonawstwa. Tym samym pomimo dość obszernego uzasadnienia zaskarżonej decyzji w tej materii, decyzja ta zdaniem strony skarżącej - w żaden sposób nie uwzględniła faktu, że przedmiotowy obiekt jest wpisany do rejestru zabytków, jak również wymagań z tym związanych, czyniąc praktycznie niemożliwym realizację nakazanych czynności zarówno w zakresie czasowym jak i rzeczowym, bez dokonania odstępstw od powszechnie obowiązujących norm pod kątem charakteru obiektu.
W odpowiedzi na skargę D. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie może być uwzględniona, gdyż Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszyły przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153. poz.1270 ze zm.),dalej zwanej p.p.s.a. mogłyby stanowić podstawę do ich uchylenia.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły m.in. przepisy ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej /t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 12, poz. 68 ze zm./, zwanej dalej "ustawą".
I tak w myśl art. 23 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy w celu rozpoznawania zagrożeń, realizacji nadzoru nad przestrzeganiem przepisów przeciwpożarowych oraz przygotowania do działań ratowniczych Państwowa Straż Pożarna przeprowadza m.in. czynności kontrolno-rozpoznawcze w zakresie kontroli przestrzegania przepisów przeciwpożarowych. Prawo do przeprowadzania czynności kontrolno-rozpoznawczych mają strażacy upoważnieni przez właściwego komendanta Państwowej Straży Pożarnej /ust. 4/. Czynności kontrolno-rozpoznawcze mogą być przeprowadzane po doręczeniu kontrolowanemu upoważnienia do przeprowadzenia tych czynności przynajmniej na 7 dni. Upoważnienie może być doręczone kontrolowanemu w chwili przystąpienia do czynności kontrolno-rozpoznawczych, jeżeli powzięto informację o możliwości występowania w miejscu ich przeprowadzania zagrożenia życia ludzi lub bezpośredniego niebezpieczeństwa powstania pożaru /ust. 7/.
Z ustaleń dokonanych w toku czynności kontrolno-rozpoznawczych kontrolujący sporządza protokół, który podpisują kontrolujący oraz kontrolowany albo osoba przez niego upoważniona /ust. 13 art. 23/. Kontrolowany lub osoba przez niego upoważniona mają prawo wniesienia zastrzeżeń do protokołu przed jego podpisaniem /ust. 14/.
Bezsporne w sprawie jest, że czynności kontrolno-rozpoznawcze w zakresie przestrzegania przepisów przeciwpożarowych w Ośrodku Wypoczynkowym "[...]" w Ż, którego właścicielem jest strona skarżąca – A. S.A., przeprowadzone zostały w dniu 12 maja 2011r. z upoważnienia Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w K. przez mł. bryg. mgr. inż. T. S. - kierownika sekcji kontrolno-rozpoznawczej KP PSP w K. oraz mł. kpt. inż. M. K. - specjalistę ds. kontrolno-rozpoznawczych KP PSP w K. w obecności Z. J. - pełnomocnika A. S.A. oraz M. D. - kierownika Ośrodka. Z czynności tych sporządzono został protokół oznaczony nr [...], podpisany bez zastrzeżeń przez pełnomocnika skarżącego.
Niesporne jest również w sprawie, że Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w K. opierając się między innymi na ustaleniach zawartych w opisanym wyżej protokole z dnia 12 maja 2011r., decyzją z dnia 10 czerwca 2011r., Nr 231/11, wydaną z powołaniem się na przepis art.26 ust.1 pkt.2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej /Dz.U z 2009r., Nr 12, poz.68 ze zm./ oraz § 4 ust. 1 pkt 18 lit. e, § 5 ust. 1 pkt 2, § 6 i § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz.U. Nr 124, poz. 1030), § 20 ust. 2 i § 37 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów i terenów ( Dz.U. Nr 109, poz.719) - nakazał stronie skarżącej w określonych terminach wykonanie w przedmiotowym budynku Ośrodka Wypoczynkowego "[...]" określonych obowiązków (prac ). ,
Wskazać należy, że zgodnie z powołanym wyżej przepisem art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie.
Istotne jest przy tym, że stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej /Dz.U. z 2009r., Nr 178, poz.1380/, obowiązek przestrzegania przeciwpożarowych wymagań techniczno-budowlanych, instalacyjnych i technologicznych /pkt 1/ jak i przygotowania budynku, obiektu budowlanego lub terenu do prowadzenia akcji ratowniczej /pkt.5/ oraz zapewnienia osobom przebywającym w budynku, obiekcie budowlanym lub na terenie bezpieczeństwa i możliwości ewakuacji /pkt.6/ - spoczywa na właścicielu budynku, obiektu budowlanego lub terenu.
Niewątpliwe jest zatem w niniejszej sprawie, że materialno – prawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły także przepisy w/w ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej, przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz.U. Nr 124, poz. 1030), przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów /Dz.U. Nr 109,poz.719/, oraz przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.)
Istotne jest w niniejszej sprawie to, że w/w przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury, stosownie § 2 tegoż rozporządzenia zasadniczo mają zastosowanie do projektowania , budowy, przebudowy oraz przypadków zmiany sposobu użytkowania budynków. Jednakże wyjątek w tym względzie wprowadza przepis § 207 ust.2, który stanowi, że przepisy tego rozporządzenia dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, wymiarów schodów, o których mowa w § 68 ust.1 i 2, a także oświetlenia awaryjnego, o którym mowa w § 181, stosuje się, z uwzględnieniem § 2 ust.2 i 3a również do użytkowanych budynków istniejących , jeżeli zagrażają one życiu ludzi.
Z przepisu tego jednoznacznie zatem wynika więc, że w sytuacji, gdy dany budynek zagraża życiu ludzi, to ustawodawca dopuszcza stosowanie w określonym zakresie przepisów tego rozporządzenia również do użytkowanych budynków istniejących.
W niniejszej sprawie, trafnie organy obu instancji ustaliły, że kontrolowany budynek (ośrodek wypoczynkowy), zgodnie z § 209 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia MSWiA z dnia12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz.690 ze zm.), zaliczony został do kategorii zagrożenia ludzi ZLV – budynek zamieszkania zbiorowego, niezakwalifikowany do kategorii ZL I i ZL II . Natomiast ze względu na wysokość, która wynosi od 12,66 m do 13, 97 m, zaliczony został zgodnie z § 8 pkt 2 wymienionego wyżej rozporządzenia do średniowysokich (SW).
Organy poprzez zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wykazały, iż przedmiotowy budynek - Ośrodek Wypoczynkowy "[...]" w Ż zagraża bezpieczeństwu ludzi, co oznacza, że zachodziła podstawa do zastosowania w sprawie przepisu § 207 ust.2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury.
W tej sytuacji organ I instancji miał nie tylko podstawy, ale wręcz obowiązek wydania decyzji nakładającej na skarżącą stronę jako właściciela przedmiotowego budynku - obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, tym bardziej, że bezpieczeństwo ludzi /właściwie ludzkie życie tak dorosłych jak i dzieci/ przebywających w tego typu budynku jakim jest przedmiotowy Ośrodek Wypoczynkowy jest celem nadrzędnym, a temu celowi służą przepisy z zakresu szeroko pojętej ochrony przeciwpożarowej, w tym również przepisy normujące wymogi dla zapewnienia możliwości sprawnego prowadzenia akcji ratowniczej w razie zaistnienia pożaru.
Wbrew zatem twierdzeniu strony skarżącej, przepisy cyt. wyżej rozporządzenia mają zastosowanie także do budynków istniejących. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdzie choćby w wyroku z dnia 17 kwietnia 2007r., sygn.akt I OSK 745/06, Sąd stwierdził, że, cyt. : "Istotny jest zakres zastosowania przepisu, którego treść normatywna wskazuje na upoważnienie dla organu do nałożenia obowiązku nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień na gruncie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Zakres zastosowania tego przepisu nie został w akcie normatywnym w żaden sposób ograniczony w odniesieniu do tzw. budynków starych, czyli powstałych w okresie przed wejściem w życie tego przepisu. Co więcej, w § 207 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (...) zawarta została wyraźna wskazówka, iż przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego stosuje się również do użytkowanych budynków istniejących, jeżeli zagrażają one życiu ludzi.(...).
Podobny pogląd, w pełni akceptowany przez skład orzekający w niniejszej sprawie zawarł Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z 24 sierpnia 2007r., sygn. akt II OSK 1144/06, przyjmując, że akty prawne wydane w wykonaniu delegacji zawartych w odpowiednich przepisach ustawy o ochronie przeciwpożarowej mogą być też przez organy administracji publicznej stosowane do budynku, który został wybudowany zanim weszło w życie rozporządzenie oraz powołana ustawa. W związku z faktem, że ustawa o ochronie przeciwpożarowej nie reguluje stosowania jej do budynków wybudowanych przed wejściem ustawy w życie, należy stosować zasadę bezpośredniego działania nowego prawa. Takie regulacje w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie naruszają zasady niedziałania prawa wstecz lecz wiążą się z tzw. retrospektywnym działaniem prawa /a nie retroaktywnym/ i zasadą bezpośredniego stosowania prawa. Jak podniósł Naczelny Sąd Administracyjny /w ślad za uzasadnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 18 października 2006 r. sygn. akt P 27/05, publ. OTK-A nr 9 z 2006 r., poz. 124/ ustawodawca może stanowić normy retrospektywne, jeżeli przemawia za tym ważny interes publiczny, a takim interesem jest bez wątpienia ochrona życia i zdrowia ludzkiego oraz mienia przed niebezpieczeństwem pożaru.
Uwzględniając powyższe przepisy oraz zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, Sąd doszedł do przekonania, że organ odwoławczy słusznie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, jako wydaną w sposób uprawniony i określającą - wbrew zarzutom skargi - nałożone obowiązki /czynności/ w sposób jasny i czytelny, wskazując nie tylko rodzaj /charakter/ obowiązku, lecz i powołując przy każdym obowiązku konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego. Analiza powołanych przez organy obu instancji przepisów, następnie analiza zgromadzonego materiał dowodowego znajdującego się w aktach administracyjnych oraz rodzaj nałożonych obowiązków nie budzą wątpliwości Sądu co poprawności zarówno interpretacji zastosowanych do rozstrzygnięcia sprawy przepisów, jak i określenia każdego obowiązku skierowanego do właściciela nieruchomości.
Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego nakazania stronie skarżącej wykonania w budynku Ośrodka Wypoczynkowego "[...]" określonych obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej - z pominięciem, że tenże obiekt jest wpisany do rejestru zabytków, jak i okoliczności związanych z funkcjonowaniem tego obiektu, zważyć należy, że zarówno w decyzji organu I jak i II instancji wskazano, że nałożone obowiązki mogą być wykonane z zastosowaniem rozwiązań zamiennych przewidzianych w § 3a i ust.4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych (...)., a do którego to przepisu odsyła w/w § 207 ust.2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r.
Podkreślić w tym miejscu należy, że w orzecznictwie przyjęte zostało, iż inicjatywa zastosowania rozwiązań zamiennych powinna wyjść od adresata nakazu, który zobowiązany jest do zapewnienia zabezpieczenia przeciwpożarowego budynku pozostającego w jego zarządzie / por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 stycznia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 2135/10, publ. LEX nr 768389/.
Również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 lipca 2007r., sygn.akt II OSK 1086/06, stwierdził, że legitymacja czynna do wystąpienia z tego rodzaju wnioskiem i zaproponowania rozwiązań zamiennych przysługuje kontrolowanemu, jako podmiotowi najlepiej zorientowanemu odnośnie swoich możliwości w zakresie realizacji wynikających z przepisów przeciwpożarowych obowiązków oraz zaistniałych w danym stanie faktycznym uwarunkowań lokalnych.
Ponadto tak jak to już wyżej Sąd zauważył, nałożenie określonych obowiązków na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej w związku z naruszeniem przepisów przeciwpożarowych następuje niezależnie od tego, kiedy został wybudowany obiekt, którego obowiązek ten dotyczy. Stanowisko to dodatkowo znajduje potwierdzenie w przepisie § 45 rozporządzenia MSWiA z dnia 7 czerwca 2010r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej (...), w myśl którego, kryteriów określonych w § 16 ust. 2 nie stosuje się w stosunku do budynków wzniesionych zgodnie z ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, ze zm.) oraz aktami wykonawczymi wydanymi na podstawie tej ustawy.
Również nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 10 k.p.a., albowiem, jak trafnie zauważył organ II instancji - w aktach spawy znajduje się pismo Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia 18 maja 2011r., nr PZ-5581/13-03/11, w którym organ powołując się na przepis art. 10 § 1 k.p.a. informuje stronę skarżącą o możliwości zapoznania się z zebranymi dowodami oraz wypowiedzenia się co od zebranych materiałów dotyczących prowadzonego postępowania. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru tegoż pisma wynika, że zostało ono doręczone stronie w dniu 25 maja 2011 r., gdy zaś decyzja organu I instancji wydana została w dniu 10 czerwca 2011r.
W konsekwencji stwierdzić należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a do czego ograniczają się kompetencje Sądu, nie wykazała – wbrew zarzutom strony skarżącej, by decyzja ta, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, wydana została z naruszeniem przepisów, o którym
stanowi art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zauważyć przy tym należy, że sąd administracyjny nie bierze pod uwagę aspektów słuszności i sprawiedliwości społecznej, czy też możliwości finansowych strony skarżącej na realizację nałożonych obowiązków, a ocenia jedynie legalność podejmowanych decyzji, tym bardziej, że jak zostało przyjęte w orzecznictwie, decyzje wydawane przez organy Państwowej Straży Pożarnej w zakresie ochrony przeciwpożarowej, nakazujące dostosować obiekty budowlane do wymogów bezpieczeństwa nie są decyzjami uznaniowymi. /por. wyrok WSA W Gliwicach z dnia 16.01.2009r., sygn.akt II S.A./Gl 1014/08/.
Z braku zatem uzasadnionych podstaw, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie mógł uwzględnić skargi i wobec tego oddalił ją w myśl art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło