II SA/Wr 321/19

WyrokWSA we Wrocławiu2020-01-09

Skład orzekający: Halina Filipowicz - Kremis, Gabriel Węgrzyn, Wojciech Śnieżyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie, która przysposobiła dziecko, przysługuje prawo do uzyskania odpisu zupełnego i wielojęzycznego aktu urodzenia dziecka sporządzonego przed przysposobieniem, mimo że na skutek przysposobienia ustały więzi prawne z naturalną rodziną?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że na skutek pełnego przysposobienia ustały więzi prawne między wnioskodawczynią a dzieckiem, co pozbawia ją statusu osoby uprawnionej do uzyskania odpisu aktu urodzenia na podstawie art. 45 Prawa o aktach stanu cywilnego. Odpis zupełny dotychczasowego aktu urodzenia może być wydany wyłącznie na żądanie sądu lub po osiągnięciu przez przysposobionego pełnoletności, zgodnie z art. 73 Prawa o aktach stanu cywilnego. Wnioskodawczyni nie wykazała interesu prawnego uzasadniającego wydanie żądanych odpisów.
Stan faktyczny
Skarżąca T. T. wniosła skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego odmawiającą wydania odpisów zupełnych i wielojęzycznych aktów urodzenia jej prawnuka, który został przysposobiony. Organ I instancji odmówił wydania odpisu aktu urodzenia sporządzonego na nazwisko R. (przed przysposobieniem), wskazując, że nie podlega on ujawnieniu i odpis może być wydany tylko na żądanie sądu. Odmówiono również wydania odpisu aktu urodzenia sporządzonego po przysposobieniu na nazwisko P., argumentując, że skarżąca nie wykazała interesu prawnego, gdyż na skutek przysposobienia ustały więzi prawne z naturalną rodziną. Wojewoda podtrzymał te stanowiska, odrzucając zarzuty odwołania skarżącej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz - Kremis (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Asesor WSA Wojciech Śnieżyński Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Biłous po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 stycznia 2020r. sprawy ze skargi T. T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania odpisów zupełnych i wielojęzycznych aktów urodzenia I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz r.pr. Ł. Ł. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych 20/100), stanowiącą wynagrodzenie pełnomocnika w tym podatek VAT w kwocie 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych 20/100). Pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r. T. T. (skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania odpisów zupełnych i wielojęzycznych aktów urodzenia. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego we [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku T. T., odmówił wydania odpisu zupełnego i odpisu wielojęzycznego aktu urodzenia sporządzonego na imiona i nazwisko A. S. K. oraz odpisu zupełnego i odpisu wielojęzycznego aktu urodzenia sporządzonego na imię i nazwisko A. P. W uzasadnieniu organ wskazał, że akt urodzenia A. S. K., sporządzony początkowo na nazwisko R., nie podlega ujawnieniu na podstawie art. 73 ust. 1 Prawa o aktach stanu cywilnego, a stosownie do ust. 2 tego artykułu z aktu, który nie podlega ujawnieniu wydaje się odpis zupełny tego aktu wyłącznie na żądanie sądu. Do czasu wydania niniejszej decyzji do Urzędu Stanu Cywilnego we [...] nie wpłynął wniosek sądu o wydanie odpisu zupełnego aktu urodzenia A. S. K. Natomiast w przypadku żądania wydania odpisu aktu urodzenia na imię i nazwisko A. P., należy mieć na uwadze art. 45 Prawa o aktach stanu cywilnego. Stosownie do postanowień tego przepisu odpis aktu stanu cywilnego wydaje się m.in. osobie, której akt dotyczy, lub jej małżonkowi, wstępnemu, zstępnemu, rodzeństwu, przedstawicielowi ustawowemu, opiekunowi, osobie, która wykaże w tym interes prawny. Organ I instancji podniósł, że wnioskodawczyni T. T. nie jest już wstępną dziecka, którego akty urodzenia stara się uzyskać, gdyż wraz z przysposobieniem ustały prawa i obowiązki przysposobionego wynikające z pokrewieństwa względem jego krewnych, jak również prawa i obowiązki tych krewnych względem niego, a zatem wniosek wymagał wykazania interesu prawnego w otrzymaniu tego dokumentu. Kierownik USC wyjaśnił, że ciężar dowodu posiadanego interesu prawnego, którego wykazanie jest niezbędną przesłanką wydania odpisu aktu urodzenia A. P., spoczywa na wnioskodawcy. W trakcie postępowania wyjaśniającego pełnomocnik T. T. nie wskazał przepisu, w oparciu o który mógłby uzyskać żądane odpisy, ani nie przedłożył żadnego dokumentu, z którego wynika żeby był zobowiązany przez organ lub instytucję do przedłożenia tego dokumentu. Pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. T. T. złożyła odwołanie od decyzji Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego we [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. i zarzuciła organowi pierwszej instancji naruszenie: 1) art. 45, art. 47 i art. 18 Konstytucji, art. 6 i art. 8 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka; 2) art. 45 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego, poprzez błędne przyjęcie braku stosunku pokrewieństwa określonego tym przepisem między wnioskodawczynią a jej potomkiem w linii prostej, którego z oddaniem wychowywała od urodzenia do wieku szkolnego, oraz błędne przyjęcie że przepis ustawy i przepisy Konstytucji dopuszczają określanie orzeczeniem sądu lub organu nieistnienia stosunku pokrewieństwa wbrew stanowi faktycznemu (biologicznemu); 3) naruszenie art. 73 ust. 1 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego, poprzez błędne przyjęcie, że przepis ten uprawnia do nieujawniania aktu urodzenia bez podstawy prawnej w osobnym przepisie, oraz błędne przyjęcie, że prawo konstytucyjne do ochrony życia rodzinnego i prywatnego dopuszcza takie nieujawnianie, poprzez poświadczenie nieprawdy: "nie jest już wstępną dziecka"; 4) wypełnienie znamion przestępstwa z art. 211a Kodeksu karnego, w zakresie art. 44 Konstytucji, organizowania adopcji wbrew ustawie, wobec braku podstawy prawnej przysposobienia pozbawiającego dziecko możności korzystania z obywatelstwa polskiego i ochrony systemu prawa polskiego, którego częścią jest instytucja przysposobienia dopuszczająca tylko zamianę miejsca pobytu dziecka na miejsce poza terytorium Rzeczypospolitej, jednak bez zmiany obywatelstwa; 5) poświadczenie nieprawdy o braku wykazania interesu prawnego, wobec udokumentowanego faktu wychowywania wnuka od narodzin do wieku szkolnego przez wnioskodawczynię oraz wobec sądowej ugody gwarantującej jej kontakty z dzieckiem; 6) art. 6, art. 7, art. 7a, art. 7b, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 12, art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez nieludzkie ignorowanie oraz nieustalanie przez organ w przewlekłym postępowaniu okoliczności opieki i więzi rodzinnej oraz prawa do kontaktu, szczególnie rażące wobec aroganckich żądań kierowanych do organizacji pozarządowej usiłującej chronić prawa mimo braku środków. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2019 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania T. T. od decyzji Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego we [...] z dnia [...] stycznia 2019 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ nadzoru przywołał treść art. 45 i 73 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego. Wskazał, że na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, nie można przyjąć, że T.T. wykazała interes prawny w otrzymaniu aktu urodzenia. Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ wskazał, że zarzuty naruszenia podstawowych zasad postepowania administracyjnego wobec Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego we [...] są chybione. Ponadto wyjaśnił, że kierownicy urzędów stanu cywilnego, sporządzając nowe akty urodzenia dla przysposobionych dzieci, wykonują tym samym nakazy sądu. Nie mogą oni kwestionować postanowienia o przysposobieniu, ani badać zasadności i zgodności z prawem przeprowadzonej adopcji. W ocenie Wojewody [...], organ I instancji zapewnił stronie czynny udział w postepowaniu w stopniu zasługującym na uznanie. Organ nadzoru zwrócił uwagę, na fakt, iż pełnomocnik T. T. nie skorzystał ze wskazówek organu i nie wykazał w żaden sposób, że jego mocodawczyni powinna otrzymać żądane odpisy aktów urodzenia. Co więcej, pełnomocnik przez całe postepowanie prezentował postawę roszczeniową, zmierzającą wręcz do zarzucania pracownikom organu czynów o charakterze przestępczym. Organ nadzoru, uznał decyzję Kierownika USC we [...] za w pełni odpowiadającą obowiązującym przepisom prawa. Nie dostrzegł w niej żadnych przejawów naruszenia praw człowieka (w tym dziecka), czy łamania Konstytucji. Z decyzją Wojewody [...] z dnia [...] marca 2019 r., nie zgodziła się T.T. W skardze z dnia [...] kwietnia 2019 r. zarzuciła zaskarżonej decyzji: 1) naruszenie art. 73 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego, poprzez błędne przyjęcie, że przepis ten wprost uprawnia do nieujawnienia aktu w innych sytuacjach; 2) naruszenie art. 45 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego, art. 113 § 1 w zw. z art. 113⁶ Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, jako przepisu szczególnego, oraz art. 47 i art. 18 Konstytucji, poprzez błędne uznanie, że przez przysposobienie pełne ustały prawa i obowiązki wynikające z pokrewieństwa, oraz że zostały zerwane więzi adoptowanego dziecka, a także że nie wykazano interesu prawnego; 3) art. 6, art. 7, art. 7a, art. 7b, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 12, art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego, oraz art. 6 i art. 8 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, poprzez poświadczenie nieprawdy o braku wykazania interesu prawnego. W skardze został zawarty wniosek o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości; 2) przyznanie prawa pomocy. W doręczonej Sądowi odpowiedzi na skargę z dnia [...] maja 2019 r. Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi. W odpowiedzi na zarzuty zawarte w skardze podtrzymał w całej rozciągłości stanowisko wyrażone w decyzji z dnia [...] marca 2019 r. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r. starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Pismem z dnia [...] października 2019 r. ustanowiony pełnomocnik podtrzymał żądania wskazane w skardze z dnia [...] kwietnia 2019 r. Wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W treści pisma wskazał, że uzupełnia zarzuty skargi, poprzez zarzucenie naruszenia art. 45 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego w zw. z art. 73 ust. 2 oraz art. 113 § 1 w zw. z art. 113⁶ Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, poprzez nieprawidłowe uznanie, że skarżąca nie posiada interesu prawnego w uzyskaniu wielojęzycznego odpisu zupełnego aktu urodzenia A. S. K. vel P. vel R. Ponadto pełnomocnik wniósł o przeprowadzenie dowodu z akt wszystkich spraw dotyczących małoletniego A. S. K. vel P., które były prowadzone przed Sądem Rejonowym dla [...] III Wydział Rodzinny i Nieletnich we [...]. Na rozprawie w dniu 9 stycznia 2020 r. w nikt się nie stawił. Odczytano notatkę służbową z dnia [...] stycznia 2020 r. Sąd oddalił wnioski procesowe zawarte w piśmie pełnomocnika z dnia [...] października 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: W myśl art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, zatem w zakresie tej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny, po dokonaniu oceny ustalonych w toku postępowania administracyjnego okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji, stanowił art. 45 oraz art. 73 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2224), zwanej dalej jako "p.a.s.c". Przepis art. 45 p.a.s.c. stanowi, że odpis aktu stanu cywilnego i zaświadczenie o zamieszczonych lub niezamieszczonych w rejestrze stanu cywilnego danych dotyczących wskazanej osoby wydaje się osobie, której akt dotyczy lub jej małżonkowi, wstępnemu, zstępnemu, rodzeństwu, przedstawicielowi ustawowemu, opiekunowi, osobie, która wykaże w tym interes prawny, sądowi, prokuratorowi, organizacjom społecznym, jeżeli jest to zgodne z ich celem statutowym i przemawia za tym interes społeczny, oraz organom administracji publicznej, w tym podmiotom, o których mowa w art. 5a ust. 1, tj. Służbie Ochrony Państwa, Policji, Straży Granicznej i Służbie Więziennej, a także Żandarmerii Wojskowej, jeżeli jest to konieczne do realizacji ich ustawowych zadań. Natomiast stosownie do art. 73 p.a.s.c., jeżeli w wyniku przysposobienia sporządzono nowy akt urodzenia, do dotychczasowego aktu urodzenia przysposobionego, który nie podlega ujawnieniu, dołącza się wzmiankę dodatkową o sporządzeniu nowego aktu urodzenia (§ 1). Na żądanie sądu wydaje się wyłącznie odpis zupełny dotychczasowego aktu urodzenia (§ 2). Na wniosek przysposobionego po osiągnięciu przez niego pełnoletności wydaje się odpis zupełny dotychczasowego aktu urodzenia wraz z dokumentami z akt zbiorowych rejestracji stanu cywilnego, w formie dokumentu elektronicznego, kopii lub wydruku dokumentu elektronicznego poświadczonych za zgodność z oryginałem przez kierownika urzędu stanu cywilnego (§ 3). Na gruncie stanu faktycznego niniejszej sprawy należy również przywołać art. 121 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2019 r., poz. 2086), zwanej dalej "k.r.i.o", który stanowi o skutkach przysposobienia pełnego. Zgodnie z art. 121 § 1 k.r.i.o. przez przysposobienie powstaje między przysposabiającym a przysposobionym taki stosunek, jak między rodzicami a dziećmi. Ponadto przepis wskazuje, że przysposobiony nabywa prawa i obowiązki wynikające z pokrewieństwa w stosunku do krewnych przysposabiającego (§ 2), oraz że ustają prawa i obowiązki przysposobionego wynikające z pokrewieństwa względem jego krewnych, jak również prawa i obowiązki tych krewnych względem niego (§ 3). Skutki przysposobienia rozciągają się na zstępnych przysposobionego (§ 4). W niniejszej sprawie bezsporne jest, że z uwagi na orzeczenie przysposobienia prawnuka wnioskodawczyni został sporządzony nowy akt urodzenia na imię i nazwisko A. P. Dalej trzeba powiedzieć, że żądane akty urodzenia skarżąca mogłaby uzyskać jedynie w sytuacji wystąpienia w sprawie administracyjnej przesłanek z art. 45 p.a.s.c. Jednak należy przypomnieć, o czym zdaje się skarżąca nie pamięta, że na skutek czynności prawnej w postaci przysposobienia pełnego T. T. nie należy już do kręgu osób wymienionych w art. 45 p.a.s.c. (wstępni, zstępni), bowiem przysposobienie pełne oznacza zerwanie więzi z rodziną naturalną i zawiązanie więzi z nową rodziną. W aktach sprawy znajduje się kopia pisma z Ministerstwa Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2018 r. kierowanego do skarżącej, w którym została ona poproszona "o przesłanie aktów urodzenia małoletniego, jego matki oraz babki macierzystej potwierdzające ciąg pochodzenia małoletniego oraz wynikające z tego ewentualne uprawnienie prababki do osobistych kontaktów z prawnukiem". Jednak w obliczu jednoznacznego brzmienia art. 73 § 2 p.a.s.c., odpis zupełny dotychczasowego aktu urodzenia wydaje się wyłącznie na żądanie sądu. Na tę obiektywną okoliczność zwróciła uwagę skarżącej autorka przywołanego pisma (k.16 akt administracyjnych). W końcowych zdaniach pisma wprost napisano, że "małoletni został przysposobiony, a orzeczenie sądu w tym zakresie jest prawomocne. Przysposobienie pełne oznacza zerwanie więzi z rodziną naturalną i nawiązanie więzi z nową rodziną. W tym kontekście uprawnienie krewnego małoletniego do kontaktu z nim może zostać zakwestionowane przez odpowiednie organy Państwa wezwanego". Reasumując tę część rozważań należy wskazać, że trafnie organy uznały, iż pierwotny akt urodzenia małoletniego nie podlega ujawnieniu na podstawie art. 73 § 1 p.a.s.c. Jak wynika z unormowań zawartych w tym przepisie odpis zupełny aktu urodzenia może zostać wydany na żądanie sądu (§ 2) lub na wniosek przysposobionego po osiągnięciu przez niego pełnoletności (§ 3). Przepis nie przewiduje wydania aktu skróconego wielojęzycznego, o jaki skarżąca wystąpiła we wniosku. Trafnie także w uzasadnieniu decyzji wskazano, że w niniejszej sprawie do organu nie wpłynął wniosek sądu o wydanie aktu, dlatego też organ prawidłowo go nie wydał. Natomiast akt urodzenia sporządzony po przysposobieniu na imię i nazwisko A. P. skarżąca mogłaby uzyskać jak już powyżej wspomniano – jedynie na podstawie art. 45 p.a.s.c. w związku z art. 121 § 3 k.r.i.o. W tym kontekście należy jeszcze raz powtórzyć, że w wyniku przysposobienia doszło do sytuacji prawnej, w której ustały prawa i obowiązki przysposobionego wynikające z pokrewieństwa względem jego krewnych, jak również prawa i obowiązki tych krewnych względem niego. Doszło zatem do takiej sytuacji, w której pomiędzy wnioskodawczynią (skarżącą) a osobą, której akt dotyczy, stosunek pokrewieństwa w sensie prawnym wygasł. Inaczej mówiąc, w świetle prawa więzi adoptowanego dziecka z T. T. zostały zerwane. W ocenie Sądu organy słusznie uznały, że skarżąca aby otrzymać odpis aktu urodzenia sporządzonego na imię i nazwisko A. P. musi wykazać że posiada w tym interes prawny. Pojęcie interesu prawnego, o którym mowa w art. 45 p.a.s.c. nie jest w ustawie zdefiniowane. Dla ustalenia znaczenia tego pojęcia konieczne jest zatem odwołanie się do poglądów wypracowanych w doktrynie i orzecznictwie. Należy przyjąć, że istnienie interesu prawnego uzależnione jest od istnienia przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 95/08). Interes prawny musi być interesem własnym, osobistym, indywidualnym danego podmiotu i mieć charakter realny, to jest istnieć aktualnie, a nie hipotetycznie oraz pozostawać w bezpośrednim związku z przedmiotem sprawy administracyjnej. O tym, czy w konkretnej sprawie dany podmiot ma interes prawny, decydują przepisy prawa materialnego nie tylko z zakresu prawa administracyjnego, ale również z zakresu np. stosunków cywilnych. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga więc ustalenia związku o charakterze materialoprawnym między powszechnie obowiązującą normą prawna, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 2757/12). Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni aprobuje argumentację organu II instancji dotyczącą braku wykazania przez skarżącą istnienia interesu prawnego. Interesem nie może być fakt zawarcia ugody dotyczącej prawa kontaktowania się z małoletnim prawnukiem, gdyż miało to miejsce przed przysposobieniem dziecka. Ugoda (k. 81 akt sprawy) dotyczyła kontaktów T. T. z małoletnim A. K. (!) i została zawarta pomiędzy T. K., a ówczesną "faktyczną opiekunką małoletniego A. K. – K. B.-O." Podobnie treść postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...].04.2016 r. w sprawie III Nsm [...] (k. 80 akt). Ponadto z samego faktu zawarcia takiej ugody nie można wywodzić prawa do otrzymania aktu urodzenia dziecka po przysposobieniu. Okoliczności z których można wywodzić interes prawny nie mogą również stanowić wystąpienia Rzecznika Praw Obywatelskich do Ministra Sprawiedliwości, czy Posła na Sejm do Zastępcy Przewodniczącego Komisji ds. Petycji Sejmu RP, w których autorzy zwracają uwagę na naruszenia w przypadkach procedury adopcyjnej polskich dzieci przez osoby zamieszkujące za granicą. W ocenie Sądu, także z załączonego do akt sprawy pisma z Europejskiego Trybunału Praw Człowieka nie wynika konieczność przedłożenia aktu urodzenia sporządzonego na imię i nazwisko A. P. Pełnomocnik skarżącej wskazał również jako cel ubiegania się odpisów aktów skargę konstytucyjną i wznowienie postępowania o przysposobienie. Wskazania te nie zostały jednak poparte żadnymi dokumentami, a zebrana w toku postępowania dokumentacja w żaden sposób nie potwierdza konieczności pozyskania odpisów aktu urodzenia na potrzeby tych spraw. Zdaniem Sądu stanowisko organów obu instancji jest prawidłowe. W świetle ustalonego przez organy stanu sprawy, Sąd nie dopatrzył się błędów lub braków w postępowaniu przeprowadzonym przez organy administracji publicznej. Organ informował pełnomocnika o konieczności wykazania interesu prawnego, jednak pełnomocnik skarżącej nie skorzystał ze wskazówek organu i nie wykazał w żaden sposób, że skarżąca powinna otrzymać żądane odpisy aktów urodzenia. Należy jeszcze raz podkreślić, o czym była mowa powyżej, że z art. 45 p.a.s.c. wynika wprost, że to na wnioskującym o udostępnienie danych z akt stanu cywilnego spoczywa ciężar wykazania interesu prawnego w udostępnieniu żądanych danych, w tym przypadku odpisów aktu urodzenia. Dodać jeszcze trzeba, że Rzeczpospolita Polska podpisując Konwencję Praw Dziecka w świetle której (art. 21) Państwa-Strony uznające i/lub dopuszczające system adopcji zapewnią, aby dobro dziecka było celem najwyższym, i będą: a) czuwać, aby adopcja dziecka odbywała się tylko z upoważnienia kompetentnych władz, które będą decydować - zgodnie z obowiązującym prawem i postępowaniem oraz na podstawie wszelkich stosownych i wiarygodnych informacji - o tym, że adopcja jest dopuszczalna ze względu na sytuację dziecka w odniesieniu do rodziców, krewnych i opiekunów prawnych, oraz - w przypadku gdy jest to wymagane - aby osoby zainteresowane świadomie wyraziły zgodę na adopcję po przeprowadzeniu z nimi niezbędnych konsultacji; b) traktować adopcję związaną z przeniesieniem dziecka do innego kraju jako zastępczy środek opieki nad dzieckiem, jeżeli nie może być ono umieszczone w rodzinie zastępczej lub adopcyjnej albo nie można mu zapewnić w żaden inny odpowiedni sposób opieki w kraju jego pochodzenia; c) dbać o to, aby dziecko adoptowane do innego kraju miało zabezpieczenie gwarancyjne i poziom życia odpowiednie do tych, które byłyby zapewnione w przypadku adopcji krajowej; d) podejmować wszelkie właściwe kroki dla zapewnienia, aby w przypadku adopcji do innego kraju osoby w niej zaangażowane nie uzyskały z tego powodu niestosownych korzyści finansowych; c) sprzyjać osiąganiu celów niniejszego artykułu, tam gdzie jest to stosowne, przez zawieranie dwustronnych lub wielostronnych porozumień lub umów, a także dążyć w ich ramach do zapewnienia, aby umieszczenie dziecka w innym kraju odbywało się za pośrednictwem kompetentnych władz lub organów Rzeczpospolita Polska zastrzegła, że prawo dziecka przysposobionego do poznania rodziców naturalnych będzie podlegało ograniczeniu poprzez obowiązywanie rozwiązań prawnych umożliwiających przysposabiającym zachowanie tajemnicy pochodzenia dziecka. Nie zasługiwał jednocześnie na uwzględnienie zawarty w piśmie pełnomocnika skarżącej z dnia [...] października 2019 r. wniosek dowodowy. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W rozpatrywanym przypadku brak jest natomiast wątpliwości co do zastosowania przez organy administracji publicznej obu instancji przepisów art.45 i 73 p.a.s.c. Z samej treści wniosku dowodowego wynika, że pełnomocnik strony powołuje się w nim na sprawę III Nsm [...], które to postanowienie zostało dołączone do akt sprawy i szczegółowo wcześniej w uzasadnieniu omówione. Jeśli zaś chodzi o wniosek o dopuszczenie dowodu z innych akt, to (w istocie) pełnomocnik nie stawia tezy dowodowej, co do konkretnych okoliczności, na które dowody te mają być przeprowadzone, nadto nie podaje konkretnych sygnatur tych akt, co nie pozwala sądowi na przyjęcie, że dopuszczenie tych dowodów nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W rozpoznawanej sprawie trzeba także zwrócić uwagę na stanowisko zawarte w postanowieniu NSA, wydanym na skutek zażalenia organizacji społecznej na postanowienie WSA we Wrocławiu odmawiające dopuszczenia do udziału w sprawie. Otóż na s. 4 tego orzeczenia NSA wskazał, że "rzecz w tym, że z treści w/w pisma (chodzi o pismo z Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 20 grudnia 2017 r.- przyp. Sądu) wynika, że dotyczy ono domniemanego postępowania adopcyjnego, a Trybunał prosił o przedstawienie przez pełnomocnika strony kopii istotnych krajowych orzeczeń sądowych, trybunalskich lub innych decyzji. W żadnym jednak miejscu Trybunał nie wskazał, że w celu dalszego procesowania sprawy wymaga aktu urodzenia małoletniego, szczególnie biorąc pod uwagę że kwestie przysposobienia są rozstrzygane przez sądy, a postępowanie przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka – jak można wnioskować z treści pisma- miało dotyczyć adopcji dziecka" (k. 60 akt sądowych). Należy jeszcze wskazać, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że postanowieniem Prokuratora Rejonowego [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. wszczęte zostało śledztwo pod sygnaturą [...] w sprawie małoletniego A. K. Śledztwo było wszczęte o czyn m.in. porzucenia osoby małoletniego, uszczerbku na zdrowiu, organizowania adopcji w celu osiągnięcia korzyści majątkowej oraz znęcania się psychicznego i fizycznego nad osobą najbliższą. Przed rozpoznaniem sprawy Sąd powziął informację, że w dniu [...]grudnia 2018 r. śledztwo w przywołanej sprawie zostało umorzone, na co wskazuje notatka służbowa znajdująca się w aktach sądowych sprawy. W świetle powyższych wywodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga była bezpodstawna i w konsekwencji, podlegała oddaleniu, gdyż w kontrolowanej sprawie nie dopatrzył się w działaniu organów błędów proceduralnych, które mogłyby mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Wobec powyższego, Sąd nie dostrzegł okoliczności, które mogłyby doprowadzić do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności o czym podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Na koniec można jeszcze wyjaśnić skarżącej, że okoliczność odmowy jej żądaniu nie powoduje, że nie ma całkowitej prawnej możliwości pozyskania żądanych aktów stanu cywilnego. Jak bowiem już wcześniej powiedziano akta stanu cywilnego wydaje się sądowi, prokuratorowi, organizacjom społecznym, jeżeli jest to zgodne z ich celem statutowym i przemawia za tym interes społeczny, oraz organom administracji publicznej, w tym podmiotom, o których mowa w art. 5a ust. 1 (art. 45 p.a.s.c.), z uwzględnieniem treści art. 73 tej ustawy. Orzeczenie o kosztach znajduje swoje uzasadnienie w art. 200 w zw. z art. 250 p.p.s.a., także § 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło