II SA/Wr 372/12

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym kolejnego wniosku D.W.o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.z dnia .... w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia ... w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia .... utrzymującego w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia .... przekazującego Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu we W., jako organowi właściwemu, wniosek skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia ... w przedmiocie przekazania Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu we W., jako organowi właściwemu w sprawie, zażalenia skarżącej z dnia ... r. na postanowienie Burmistrza T. z dnia .... o przekazaniu pisma skarżącej z dnia ...r. do załatwienia przez Starostę Powiatu T. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 23 listopada 2012 r. (sygn. akt I OZ 841/12) Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił zażalenie wnioskodawczyni na postanowienie tut. Sądu z dnia 21 września 2012 r. odmawiające przyznania jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podkreślając w uzasadnieniu, że wnioskodawczyni nie wykazała aby w stosunku do niej należało zastosować ww. instytucję, w szczególności z powodu m.in. nie udokumentowania wysokości opisanych we wniosku wydatków. W odpowiedzi na ponowne wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł, skarżąca złożyła na urzędowym formularzu kolejny wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że gospodarstwo domowe prowadzi z mężem, uzyskiwany przez nich łącznie dochód wynosi 1.849 zł, a wśród posiadanych składników majątkowych wymieniła udziały we własności działek gruntu o łącznej pow. 2.500 m2. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do należytego uzasadnienia wniosku i do wykazania, że od poprzedniego orzeczenia Sądu w przedmiocie prawa pomocy zmieniła się na niekorzyść jej sytuacja materialna, skarżąca w piśmie z dnia 10 lutego 2013 r. oświadczyła, że całą swoją sytuację materialną przedstawiła już ww. wniosku. Dodała, że nikt nie może jej "zmuszać do sprzedawania posiadanego przez nią udziału w działkach". Do pisma załączyła kserokopię tzw. odcinka emerytalnego, z którego wynika, że przyznane jej świadczenie emerytalne wynosi brutto 1.425 zł, a otrzymuje jej w wysokości 840, 71 zł netto. Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej p.p.s.a. (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270 ze zm.)). Przy czym przesłanką do uwzględnienia kolejnego wniosku strony w przedmiocie prawa pomocy musi być stwierdzenie, iż od chwili wydania poprzedniego orzeczenia w tym zakresie uległa zmianie (na niekorzyść) sytuacja finansowa i majątkowa wnioskodawcy. Na osobie wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, które ze zmienionych okoliczności uzasadniałyby obecnie przyznanie takiej osobie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W niniejszej sprawie taki warunek nie został spełniony, bowiem aktualny wniosek jest zasadniczo dosłownym powtórzeniem poprzedniego wniosku (z wyjątkiem może wysokości uzyskiwanego przez rodzinę skarżącej dochodu- przy czym fakt ten nie został jednak przez nią należycie udokumentowany i wyjaśniony). O tym, że sytuacja materialna skarżącej nie uległa pogorszeniu, a wręcz przeciwnie- poprawiła się świadczyć może m.in. fakt, iż niedawno skarżąca w kilku innych prowadzonych przed tut. Sądem sprawach zatrudniła zawodowego pełnomocnika z wyboru. Podkreślić należy, iż bieżący wniosek skarżącej nadal zawiera braki uniemożliwiające właściwą ocenę jej sytuacji majątkowej i finansowej. Pomimo wezwania wnioskodawczyni nie wyjaśniła bowiem, znów wielu istotnych okoliczności, które mogą kształtować jej sytuację materialną np. nie przedłożyła aktualnego zaświadczeń o wysokości dochodu swojego męża i innych osób prowadzących z nimi gospodarstwo domowe; nie złożyła dokumentów potwierdzających fakt swojego zadłużenia (kredyt) i jego wysokość oraz dowodów potwierdzających ponoszenie kosztów sądowych w deklarowanych wysokościach; nie wskazała także dlaczego -jeśli według swoich twierdzeń znajduje się w niedostatku- nie wystąpi do dwójki swoich dorosłych dzieci o świadczenie alimentacyjne (art. 133 § 2 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy [Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.]); nie wyjaśniła także dlaczego z tego samego źródła z którego pokrywała wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru (działającego w innych postępowaniach sądowoadministracyjnych) nie może także opłacić kosztów niniejszego postępowania. Skarżąca nadto nie określiła i nie udokumentowała swoich niezbędnych wydatków. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Ma ono przy tym charakter wyjątkowy i może zatem zostać przyznane wyłącznie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Koszty postępowania należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Wnioskodawczyni nie ma nikogo na utrzymaniu, wskazany przez nią dochód (1.849 zł) oraz brak określenia i udokumentowania wysokości niezbędnych jej wydatków oraz uwzględniając wysokość jedynego na tym etapie postępowania kosztu sądowego (wpis sądowy od skargi- 200 zł) pozwala na uznanie, że wnioskodawczynię stać na to, aby sfinansować ww. opłatę sądową. W orzecznictwie podkreśla się wykluczenie możliwości zwolnienia od kosztów sądowych osoby, która dysponuje jakimkolwiek majątkiem, a szczególnie nieruchomym, który może przynosić pożytki, być zabezpieczeniem pożyczki lub podlegać obrotowi. Wnioskodawczyni posiada składniki majątkowe, które nie są im niezbędne do utrzymania (a za takie Sąd uważa np. posiadanie udziałów we własności działek budowlanych), to w przedstawianej przez nią sytuacji finansowej zbycie zbędnych składników majątkowych byłoby zupełnie racjonalne i uzasadnione. Okoliczności uzasadniającej przyznanie stronie prawa pomocy we wnioskowanym przez nią zakresie nie stanowi również fakt prowadzenia przez nią szeregu postępowań sądowych. Strona, decydując się bowiem na ich prowadzenie, musi liczyć się z faktem, że każde z nich będzie wiązało się z obowiązkiem partycypowania w jego kosztach, a sytuacja finansowa strony będzie rozpoznawana odrębnie w każdej ze spraw. Nie bez znaczenia dla oceny wniosku pozostaje również okoliczność, iż skarżąca niedawno w kilkunastu już sprawach (np. o sygn. akt II SA/Wr 465/08, II SA/Wr 57/09, II SA/Wr 892/11 itd.) zatrudniła adwokata z wyboru (adwokat A. K.), co świadczy bezsprzecznie o tym, iż posiada ona środki na opłacenie kosztów postępowania. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 165 i w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.