II SA/Wr 376/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II sprawy ze skargi J.F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego za zasadne postanawia: odrzucić skargę. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., po rozpatrzeniu zażalenia spółki K.P.M. S.A. z siedzibą w L. na postanowienie Wójta Gminy L. nr [...] z dnia [...] 2012 r., uznając za zasadne zarzuty wniesione przez spółkę w przedmiocie prowadzonego postępowania egzekucyjnego oraz odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i umorzyło postępowanie egzekucyjne wszczęte tytułem wykonawczym Wójta Gminy L. z dnia [...] r. nr [...]. Pismem nadanym w dniu 14 maja 2012 r. skargę na opisane postanowienie Kolegium złożyła J.F.. Wnosząc o uchylenia zaskarżonego postanowienia autorka skargi wskazała, że jego mocą Kolegium uznało, że K.P.M. SA, ani jej spółka-córka nie jest prawnie obowiązana do dostarczania na rzecz skarżącego wody, gdyż w ocenie Kolegium - będąca źródłem tego obowiązku decyzja Dyrektora Wydziału Rolnictwa, Leśnictwa i Skupu Urzędu Wojewódzkiego we W. z dnia [...] r. wygasła na mocy przepisu art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 190, poz. 1865). W ocenie skarżącej Kolegium dokonało błędnej interpretacji wskazanego przepisu ignorując przy tym ocenę prawną Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażoną w wyroku z dnia 30 kwietnia 2001r., która zachowała moc wiążącą, albowiem dokonana tym przepisem zmiana stanu prawnego pozostała bez wpływu na przedmiot, do którego odnosi się w/w ocena prawna sformułowana przez NSA. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) - dalej zwana p.p.s.a.- sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Przez dopuszczalność skargi należy rozumieć zarówno jej przesłanki przedmiotowe tzn. określenie od jakiego rodzaju form działalności organów administracji publicznej przysługuje skarga, jak i dopuszczalność skargi w zakresie podmiotowym tzn. określenie jakim podmiotom przysługuje legitymacja do jej wniesienia. Warunkami formalnymi skutecznego złożenia skargi są więc: złożenie skargi od aktu objętego zakresem właściwości rzeczowej sądu określonej w art. 3 § 2 i 3 i art. 5 p.p.s.a.; wniesienie skargi po wyczerpaniu środków zaskarżenia jeżeli przysługiwały one skarżącemu w postępowaniu przed organem oraz wniesienie skargi przez podmiot, któremu zgodnie z art. 50 § 1 lub 2 przysługuje legitymacja do jej wniesienia. Przesłanki te muszą być spełnione łącznie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia prowadzi do uznania niedopuszczalności skargi, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. Uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym (art. 50 § 1 p.p.s.a.). W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że interes prawny przejawia się w tym, że określony podmiot ma roszczenie o przyznanie mu uprawnienia lub zwolnienia z nałożonego obowiązku (por. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 1996 r., sygn. akt II SA 74/96, opubl. w: ONSA 1997 Nr 2, poz. 89). Aby stwierdzić, że dany podmiot (skarżący) ma legitymację skargową, musi on mieć interes prawny w przeprowadzeniu sądowej kontroli zgodności z prawem aktu lub czynności, oparty na normach prawa administracyjnego materialnego lub procesowego. W doktrynie prawa administracyjnego przyjmuje się, że pojęcie interesu prawnego ma charakter obiektywny. Istnieje on wówczas, gdy można wskazać przepis prawa materialnego, z którego można wywieść dla danego podmiotu określone prawa lub obowiązki (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 88). Należy podkreślić, że interes prawny jest zarazem kategorią ściśle związaną z przedmiotem postępowania, ze względu na fakt, że dotyczy sfery normatywnej, mającej swoje źródło w przepisach regulujących sposób załatwienia sprawy. Można ująć go też, jako potrzebę ochrony sfery prawnej obywatela wyznaczającą zakres jego działań lub subiektywnie odczuwaną potrzebę utrzymania istniejącego, lub spowodowania takiego stanu rzeczy, jaki dany podmiot uważa za korzystny, przy czym korzyść ta musi mieć swoje źródło w prawie (zob. J. Klimkowicz, Interwencja uboczna w według k.p.c., Warszawa 1972, s. 50). Przy czym przez interes prawny należy rozumieć taką sytuację, w której stan ten wpływa na uprawnienia lub obowiązki określonego podmiotu prawa, wynikające z norm prawa materialnego. Interes prawny dotyczy szeroko rozumianej sytuacji prawnej podmiotu prawa, wyznaczonej normami prawnymi różnego rodzaju, z których wynikają jego uprawnienia, obowiązki, korzyści czy wolności prawnie chronione (por. wyroki NSA: z dnia 17 lipca 2003 r. sygn. akt II SA 1165/02 i z dnia 18 września 2003 r., sygn akt II SA 2637/02). Zupełnie inną kwestią jest natomiast legitymacja skargowa podmiotów wymienionych w art. 50 § 1 in fine p.p.s.a., tj. prokuratora, Rzecznika Praw Obywatelskich i organizacji społecznej, które to podmioty składają skargi w sprawach dotyczących interesów innych osób. Kryterium interesu prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym wymaga wykazania, że zaskarżony akt stanowi rozstrzygniecie o indywidualnych prawach i obowiązkach wnoszącego skargę. Interes prawny jako legitymacja do wniesienia skargi, pozostaje przez to w ścisłym związku z pojęciem strony postępowania, w ramach którego zaskarżony akt został wydany. Przechodząc na grunt rozpatrywanej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wskazuje, że skarżący nie był stroną postępowania administracyjnego, ani też zaskarżone postanowienie nie było do niego skierowane. Z tego względu, należało stwierdzić, że J.F. nie miała interesu prawnego we wniesieniu skargi do sądu administracyjnego, w związku z czym wniesiona skarga, z uwagi na treść art. 50 § 1 p.p.s.a. była niedopuszczalna. W tym miejscu wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 6 § 1 a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w przypadku bezczynności wierzyciela w podejmowaniu czynności zmierzających do wykonania obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku służy skarga do organu wyższego stopnia, a na postanowienie oddalające tę skargę zażalenie, w konsekwencji zaś zgodnie z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. skarga do sądu administracyjnego. W wyroku z dnia 22 marca 2007 r., II OSK 1588/06 Naczelny Sąd Administracyjny dokonując wykładni art. 6 § 1 a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podkreślił, że "podmioty wymienione w art. 6 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie są stronami postępowania egzekucyjnego i na mocy wymienionego przepisu służy im wyłącznie uprawnienie, w przypadku bezczynności wierzyciela, do wniesienia skargi do organu wyższego stopnia i tylko w tym wąskim zakresie podmioty te uczestniczą w postępowaniu obejmującym bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności nakierowanych na wyegzekwowanie od zobowiązanego nałożonego tytułem wykonawczym obowiązku. Z uregulowania tego nie można wyprowadzić tezy, iż podmioty zainteresowane przeprowadzeniem egzekucji, w tym te, które brały udział w postępowaniu zakończonym decyzją nakładającą obowiązek mają przymiot strony w postępowaniu egzekucyjnym. Podmioty te nie mają legitymacji do uczestniczenia w postępowaniu egzekucyjnym i zaskarżania wydawanych w nim postanowień, a ich uprawnienia są limitowane treścią art. 6 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co determinuje również możliwości składania skarg do sądu administracyjnego". Podzielając wskazaną wyżej argumentację Naczelnego Sądu Administracyjnego, w stanie prawnym jaki zaistniał w niniejszej sprawie, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. tut. Sąd obligowany był do odrzucenia skargi jeżeli jej wniesienie okazało się niedopuszczalne z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1-5 powoływanego przepisu. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz art. 58 § 3 p.p.s.a. postanowił jak na wstępie.