II SA/Wr 390/13
WyrokWSA we Wrocławiu2013-11-19
Skład orzekający: Halina Kremis, Mieczysław Górkiewicz, Anna Siedlecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej rozbiórki włazów żeliwnych stanowiących wejście do komory ciepłowniczej, uznając, że roboty te stanowiły realizację obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego, ponieważ roboty budowlane, które skarżąca uznała za samowolną rozbiórkę, stanowiły faktyczną realizację obowiązku nałożonego ostateczną decyzją administracyjną nakazującą zabezpieczenie wejść do komory ciepłowniczej. W związku z tym, istniała uzasadniona przyczyna przedmiotowa do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżąca E. R. wniosła o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej rozbiórki włazów żeliwnych stanowiących wejście do komory ciepłowniczej. Organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że roboty te stanowiły realizację obowiązku nałożonego decyzją administracyjną. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych oraz naruszenie jej interesu prawnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Kremis (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia WSA Anna Siedlecka Protokolant Edyta Forysiak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 listopada 2013 r. sprawy ze skargi E. R. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wykonanej samowolnie rozbiórki włazów żeliwnych stanowiących wejście do komory ciepłowniczej I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz adw. K. W. - tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu łączną kwotę 295,20 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych 20/100), stanowiącą wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 240,00 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) wraz z podatkiem VAT w kwocie 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych 20/100).
Postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. nr [...] z dnia [...] r., przywołując w podstawie prawnej art. 61a kodeksu postępowania administracyjnego, odmówiono wszczęcia na wniosek skarżącej postępowania administracyjnego w sprawie wykonanej w okresie od 14 listopada 2012 r. do 5 grudnia 2012 r. samowolnej rozbiórki włazów żeliwnych stanowiących wejścia do zlokalizowanej na działce nr [...]w B. komory ciepłowniczej WK 8/1 i zabezpieczenia do niej dostępu przez likwidację otworów w płycie górnej komory oraz zmiany parametrów wysokościowych, technicznych i rzędnych terenu po likwidacji włazów bez ich inwentaryzacji geodezyjnej.
Na uzasadnienie organ wskazał, że pismem z dnia 19 grudnia 2012 r. E. R. wystąpiła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z wnioskiem "o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie samowoli budowlanej wykonanej w terminie od 14.11.2012 do 05.12.2012 na komorze WK 8/1 w dz. [...]". Samowola ta, jak wskazała wnioskująca, polegała na demontażu kołnierzy i włazów żeliwnych stanowiących wejścia do komory WK 8/1, w efekcie czego zmienione zostały parametry wysokościowe i techniczne". Po analizie wniosku opisanym postanowieniem organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania w żądanym przez skarżącą zakresie, uznając brak jakichkolwiek ku temu przesłanek.
Postanowienie to zostało oprotestowane w terminie przewidzianym na skuteczne wniesienie środka zaskarżenia przez E. R..
Postanowieniem nr [...], z dnia [...] r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia E. R. na postanowienie organu pierwszej instancji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
W motywach swego orzeczenia organ odwoławczy wskazał, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Podejmując kwestionowane rozstrzygnięcie, organ stopnia powiatowego działał na podstawie przepisu art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, stosownie do dyspozycji którego, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
W rozpatrywanym przypadku organ I instancji uznał za zasadną odmowę wszczęcia postępowania na zawarte w piśmie z dnia 19 grudnia 2012 r. żądanie E. R. z uwagi na fakt, iż robót budowlanych, w sprawie których wszczęcia postępowania wnioskująca się domaga, a co do których podnosi, że wykonane zostały w warunkach samowoli budowlanej, za samowolę budowlaną uznać nie można, jako że stanowiły one faktycznie realizację ciążącego na A. S. A. obowiązku wynikającego z decyzji ostatecznej - zapadłej w podjętym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. postępowaniu w przedmiocie stanu technicznego części sieci ciepłowniczej w B. - tj. elementów zlokalizowanej na działce nr [...] komory WK 8/1.
Zdaniem organu drugiej instancji stanowisko organu pierwszej instancji uznać należy za niewątpliwie słuszne. Zdaniem organu odwoławczego zauważyć należy, iż na skutek powziętej z pisma E. R. z dnia 31 stycznia 2012 r. informacji o nieodpowiednim stanie technicznym znajdującej się na działce nr [...] w B. komory WK 8/1, stanowiącej element należącej do A. S. A. sieci ciepłowniczej, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. dokonał w dniu 14 lutego 2012 r. kontroli tej nieruchomości, z uwagi na wyniki której podjął następnie z urzędu postępowanie w sprawie stanu technicznego części sieci ciepłowniczej w B. w postaci komory WK 8/1, kończąc to postępowanie decyzją obligującą właściciela sieci do usunięcia stwierdzonych w toku postępowania nieprawidłowości w stanie technicznym komory WK 8/1 poprzez zabezpieczenie prowadzących do niej wejść. Decyzja ta oprotestowana została wprawdzie przez zobowiązaną spółkę, lecz decyzją nr [...] z dnia [...] r. organ odwoławczy utrzymał rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w mocy, zmieniając jedynie termin realizacji obowiązku.
W dniu 20 listopada 2012 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w W. wpłynęła pisemna informacja A. S. A., że teren lokalizacji komory WK 8/1 został zabezpieczony przed dostępem osób trzecich, a prace budowlane zostały rozpoczęte. Następnie zaś dnia 3 grudnia 2012 r. zawiadomiono o usunięciu wszelkich nieprawidłowości i usterek technicznych komory, załączając dla potwierdzenia dokumentację fotograficzną oraz protokół uzupełniający z przeglądu sieci ciepłowniczej miasta B. w roku 2012. Z pisma A. S. A z dnia 3 grudnia 2012 r. oraz załączonego do niego protokołu i dokumentacji zdjęciowej wynika niespornie, że wejścia do komory WK 8/1 zostały zabezpieczone, i to w sposób trwały - poprzez wykonanie zbrojenia i zabetonowanie otworów. Zdemontowano też i zabezpieczono płaszczem z blachy ostre zakończenia zaworów i wystające elementy konstrukcji. Podejmując się zatem dotyczących komory WK 8/1 robót budowlanych, które skarżąca postrzega jako samowolę budowlaną, A. S. A. przystąpiła faktycznie do realizacji ciążącego na niej z mocy decyzji ostatecznej obowiązku i w efekcie obowiązek ten wykonała. Nie budzi to, w ocenie organu, żadnych wątpliwości, jako że roboty doprowadziły w efekcie do usunięcia stwierdzonych przez organ pierwszej instancji nieprawidłowości w stanie technicznym komory WK 8/1, tj. do stanu, do osiągnięcia którego zmierzały organy nadzoru budowlanego obu instancji, podejmując decyzje nakładające obowiązek. Odmienne przekonanie skarżącej jest błędne.
Nałożony przez organ pierwszej instancji na A. S. A. obowiązek w zakresie stanu technicznego komory WK 8/1 nie miał wcale polegać, jak podnosi skarżąca, na umocowaniu kołnierza włazu żeliwnego na płycie komory. Obowiązek takowy nie wynika ani z decyzji organu pierwszej instancji, ani z utrzymującej ją w mocy decyzji organu odwoławczego zobowiązując A. S. A. do usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych w zakresie stanu technicznego komory WK 8/1, organy nadzoru budowlanego nakazały zabezpieczenie włazów do komory nie wskazując sposobu, w jaki tego zabezpieczenia należy dokonać. Jeżeli takowe sugestie pojawiły się w kierowanych do zobowiązanej spółki pismach organu powiatowego, w związku z przewlekłością działania spółki w zakresie wykonania ciążącego na niej obowiązku, pozostają one bez wpływu na rozstrzygnięcie funkcjonującej w obrocie prawnym decyzji ostatecznej, a ono obligowało A. S. A. do zabezpieczenia włazów do komory, niewątpliwie nie narzucając stronie sposobu, w jaki zabezpieczenia ma dokonać.
Opisane okoliczności stanowią, w ocenie organu drugiej instancji niespornie realizację przewidzianej wart. 61a § 1 kpa przesłanki odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w postaci "innej uzasadnionej przyczyny". Reasumując, zdaniem D. Inspektora Nadzoru Budowlanego, odmowa wnioskowi skarżącej z dnia 19 grudnia 2012 r. z uwagi na istnienie innej uzasadnionej przyczyny, wszczęcie postępowania "w sprawie samowoli budowlanej wykonanej w terminie od 14.11.2012 do 05.12.2012 na komorze WK 8/1 w dz. [...]", była w pełni uprawniona. Postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. nr [...] z dnia [...] r. należało zatem, jako prawidłowe, utrzymać w mocy.
Nawiązując, na koniec do argumentacji zażalenia, organ wyjaśnia stronie skarżącej, że realizacja obowiązku wynikającego z decyzji nakazowej, której podstawę prawną stanowi art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - o ile obowiązek ma faktycznie, zgodnie z przeznaczeniem tego przepisu, charakter naprawczy - nie wymaga ani uzyskania pozwolenia na budowę, ani dokonania zgłoszenia (zob. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 1980/09 oraz wyrok NSA z dnia 26 września 2008 r., sygn. akt II OSK 1102/07). Co zaś do podnoszonego również przez stronę skarżącą w zażaleniu braku związku z wykonanymi przez A. S. A. robotami dotyczącymi komory NK 8/1 dokumentacji geodezyjnej organ informuje, że nadzór budowlany nie jest właściwy w kwestii uaktualniania map geodezyjnych.
Jeśli natomiast chodzi o tożsamość sygnatur - tej, pod którą wydano zaskarżone postanowienie, z tą, pod którą prowadzone było przez organ pierwszej instancji postępowania w sprawie stanu technicznego zlokalizowanej na działce nr [...] w B. komory WK 8/1 - wynika ona z faktu, iż wniosek skarżącej z dnia 19 grudnia 2012 r. uznany został przez organ powiatowy jako dotyczący sprawy stanu technicznego komory WK 8/1. Przy czym z punktu widzenia prawidłowości postanowienia nr [...] z dnia [...] r. tożsamość ta pozostaje faktem prawnie indyferentnym.
W skardze na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowanego we W. nr [...] skarżąca wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej słuszne prawo skarżącej, a w szczególności naruszające przepisy prawne w zakresie ustalenia samowolnego demontażu sieci ciepłowniczej, naruszającej przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, prawa budowlanego oraz naruszające zasady współżycia społecznego. Wnosi o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
Na uzasadnienie strona podnosi, że w piśmie z dnia 19 grudnia 2012 r. wystąpiła do powiatowego inspektora nadzoru budowlanego z wnioskiem wszczęcia nowego postępowania administracyjnego odnośnie wykonania na jej gruncie samowolnego demontażu budowli włazów i kołnierzy żeliwnych stanowiących wejście do komory Wk 8/1. Zostały również zmienione parametry wysokościowe i techniczne, a jednocześnie został naruszony interes prawny skarżącej, zgodnie z art. 145 § 1 i § 4 kpa oraz art. 28 kpa oraz art. 31 ustawy 1 pkt 5, tym bardziej iż urządzenia przesyłowe oddziaływają na grunt, jak również zagrażają przez nieodpowiedni stan techniczny zdrowiu, życiu oraz dewastacji mienia właściciela, który porusza się w gruncie w obrębie tych urządzeń. W związku z tym właściciel gruntu spełnia wymogi określone w przepisie art. 28 kpa i nie uznanie za stronę skarżącej, która ma interes prawny co do posadowionych bezprawnie urządzeń w jej terenie bez stanu prawnego, nie jest zasadne i nie jest zgodne z prawem. W postępowaniach administracyjnych D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego mija się z faktem rzeczywistym, ponieważ to właściciel urządzeń przesyłowych nie wykazał stanu prawnego urządzeń przesyłowych posadowionych w dz. [...] , a to stanowi stan niezgodny z prawem i użytkowaniem. Po wykonanych pracach rozbiórkowych nie można określić w gruncie działki [...] obszaru posadowienia komory ciepłowniczej, która została przykryta warstwą 20 cm ziemi. To powoduje w terenie stan, który może spowodować zagrożenia przy użytkowaniu działki nr [...], ponieważ przy pracach gruntowych może dojść do uszczerbku życia, poważnego uszkodzenia ciała, czy uszkodzenia sprzętu mechanicznego lub wpadnięcia do komory ciepłowniczej Wk 8/1. Drugim interesem prawnym jest fakt, iż właściciel sieci ciepłowniczej A. S.A nie wykazał czy te urządzenia nie zagrażają w terenie działki życiu. Właściciel urządzeń dokonał rozbiórki włazów do komory Wk 8/1 bez tytułu prawnego i bez spełnienia przesłanek dokonania procedur administracyjnych poprzedzających rozpoczęcie rozbiórki zgodnie z art. 31 ust 1 pkt 5, a to stanowi rażące naruszenie prawa. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. jak również D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego bezpodstawnie nowy wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego o demontaż, rozbiórkę sieci c.o. połączyły z postępowaniem stanów technicznych komory Wk 8/1. Zrobiono to bez zgody i wiedzy skarżącej. Skarżąca podnosi, że organy postąpiły niezgodnie z przepisami prawa, ponieważ wniosek nie został zaznaczony jako syg. [...], aby organ mógł go rozpatrzeć w tej sprawie. Zakres przepisów ustaw prawa budowlanego oraz procedur jest inny co do postępowania w sprawie stanu technicznego, postępowania o samowolę rozbiórkową komór bez zgody wydziału Architektury i Budownictwa w W. i bez tytułu prawnego. Stanowi to, zdaniem skarżącej, rażące naruszenie prawa. Właściciel urządzeń przesyłowych do chwili obecnej nie wykazał czy stan obecny urządzeń nie stanowi zagrożenia. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie odpowiedział na zażalenie strony w jaki sposób ma korzystać z gruntu w którym przykryta jest komora warstwą ziemi 20 cm, niewidoczna gołym okiem. Ciężki sprzęt może wpaść do komory, spowodować jej zawalenie lub uszkodzenie, wyrwanie, jak również poważnie uszkodzić sprzęt mechaniczny. Ponadto D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie podał podstawy prawnej z której wynikałoby aby komora Wk 8/1 była niewidoczna w gruncie i zasypana warstwą ziemi. Włazy do komory ciepłowniczej Wk 8/1 posadowione były na wysokości 45 cm nad ziemią pozwalały określić gołym okiem obszar zasięgu komory Wk 8/1, którą można było pominąć przy pracach użytkowych gruntu dz. [...]. Ponadto należy wskazać iż postępowanie pod sygnaturą [...] nie wiadomo tak naprawdę którego postępowania administracyjnego dotyczy, ponieważ pod tą jedną sygnaturą bezpodstawnie prowadził organ kilka postępowań samowolnie niezgodnie z wnioskami skarżącej a mianowicie: 1. [...] Wszczęte odnośnie w sprawie stanu technicznego i utrzymania części sieci ciepłowniczej elementów komory Wk 8/1 2. [...]. W sprawie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego utrzymania i stanu technicznego komory na sieci ciepłowniczej Wk 8/1 3. [...] w sprawie zagrożenia zdrowia i życia na dz. [...].
Mimo kilkunastu postępowań pod jedną sygnaturą [...] nie można ustalić, którego tak naprawdę postępowania sprawa dotyczy, jakich procedur i której tak naprawdę sprawy. Skarżąca uważa, iż D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. naruszył procedury art. 6,7,8, 9,10, 35, 36 kpa oraz interes skarżącej (art. 145 §1§ 4 kpa i 28kpa), poprzez zaniechanie działań zgodnych z prawem i odmowę wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek skarżącej, która ma interes prawny w sprawie o samowolny demontaż sieci ciepłowniczej z rażącym naruszeniem procedur kpa oraz ustaw prawa budowlanego i prawa materialnego. Bezpodstawnie pominął bez podstaw prawnych skarżącą w postępowaniu, a to stanowi dyskryminację, stronniczość organu. Skarżąca uważa, że w postanowieniu [...] z dnia [...] zostało wydane postanowienie nr [...] z dnia [...] z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ organ otrzymał wniosek dotyczący zagrożenia zdrowia i życia na działce [...] i niezabezpieczenia studzienek kanalizacyjnych, a organ bezpodstawnie prowadził postępowanie pod kątem stanu technicznego niezgodnie z wnioskiem skarżącej, czym naruszył prawo i jej interes. Skarżąca wnioskuje do Sądu Administracyjnego o zapoznanie się szczegółowo z dokumentacją wykazaną oraz wyjaśnienia zaniechania działań zgodnych z prawem oraz naruszenia interesu skarżącej. Skarżąca uważa że zaskarżone postanowienie jest zasadne (chyba powinno być niezasadne- przyp. sądu) i winno zawierać powołanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz uzasadnienie prawne prowadzenia kilkunastu postępowań pod jedną sygnaturą. Zaskarżone postanowienie nie zawiera wystarczającego rozstrzygnięcia oraz uzasadnienia prawnego D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, ponieważ decyzja nr [...] z dnia [...] pod sygnaturą [...] wskazuje nieprawidłowości polegające na niewłaściwym umocowaniu włazu żeliwnego do płyty komory oraz braku pokrywy włazu na komorze WK 8/1. Przesłanką do tej decyzji jest upomnienie [...] z dnia [...], w którym organ wyraźnie wskazuje na czynności do wykonania, polegające na wykonaniu właściwego umocowania jednego włazu żeliwnego na komorze Wk8/1 ponadto wskazuje, że ten obowiązek wynika wprost z decyzji nr [...] z dnia [...]. Ponadto Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w piśmie [...] z dnia [...] wskazuje, że nie wykonano remontu na włazach żeliwnych zgodnie z decyzją nr [...], ponieważ kontrolujący stan techniczny stwierdzili ,że należy dokonać całkowitej rozbiórki komory WK 8/1. Właściciel sieci c.o. wykonał samowolną rozbiórkę włazów żeliwnych naruszając procedury i ustawy art. 31 ustawy 1 pkt 5 prawa budowlanego oraz art. 28 kpa. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że podstawą rozbiórki włazów żeliwnych był protokół kontrolujących sieć ciepłowniczą. Dawał on podstawę prawną do zezwolenia demontażu włazów żeliwnych na komorze Wk 8/1 z czym skarżąca się nie zgadza. Poświadczanie nieprawdy przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w decyzji nr [...] nie wynika z żadnego przepisu prawnego, który wskazywałby, że właściciel gruntu nie był stroną. Skarżąca z ostrożności procesowej prosi sąd administracyjny o wnikliwe rozpatrzenie jej skargi z uwagi na fakt, iż w sądzie administracyjnym we Wrocławiu doszło do naruszenia prawa w wyrokach, które są oparte wadą prawną i niezgodne z prawem. W decyzjach D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego powstało od 4,5 roku kilkadziesiąt decyzji obarczonych wadą prawną na którą to Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie zwrócił uwagi wydając z rażącym naruszeniem prawa wyroki oddalające skargi skarżącej, a tym samym utrzymał w obiegu dokumenty administracyjne obarczone wadą prawną i niezgodne z prawem. Wyroki zostaną skierowane przez właściwy organ do kasacji Najwyższego Sądu Administracyjnego. Skarżąca wnosi jak wyżej o uchylenie zaskarżonej decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem interesu skarżącej i naruszeniem prawa oraz ustaw budowlanych i zasad współżycia społecznego.
W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Na rozprawie pełnomocnik skarżącej podtrzymała skargę i wnioski w jej zawarte.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Rozpoznając sprawę w pierwszym rzędzie trzeba wskazać, że jak wynika z tego co powyżej, treść skargi jest bardzo obszerna, wielowątkowa i oprócz kwestionowania zaskarżonego rozstrzygnięcia, opisuje długie spory toczące się przed organami nadzoru budowlanego z udziałem skarżącej i A., a także (jak wynika z dokumentów dołączonych do skargi) przed organami sądowymi.Źródłem tych postępowań są problemy jakie stwarza, znajdujące się na działce należącej do skarżącej, urządzenie przesyłowe oraz włazy i kołnierze żeliwne. Obecny na rozprawie przed sądem administracyjnym pełnomocnik skarżącej również nie sprecyzował, nie uściślił skargi, oświadczył jednie, że podtrzymuje ją w całości i popiera argumentację zawartą w skardze.
Przystępując do rozpoznania sprawy niniejszej wskazać dalej trzeba, że stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu orzeczeń z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Pkt 1 lit. "c" wskazanego przepisu stanowi, że sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Mając zatem na uwadze opisane kryteria legalności sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, a to skutkuje jej oddaleniem. Sąd nie dopatrzył się bowiem naruszenia przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wynika z treści art. 61a § 1 kpa, w zw. z art.61 § 1 kpa, postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego organ wydaje wówczas, gdy z żądaniem wszczęcia postępowania występuje podmiot, nie posiadający przymiotu strony (przeszkody natury podmiotowej) bądź też gdy z innych, uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte (przeszkody natury przedmiotowej). Ocena, czy istnieje przeszkoda natury podmiotowej wymaga wyjaśnienia, czy podmiot, od której pochodzi żądanie wszczęcia postępowania, jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa, bądź innego przepisu szczególnego, który reguluje krąg stron w konkretnym rodzaju spraw. Natomiast przeszkoda o charakterze przedmiotowym istnieje wówczas, gdy w podaniu zostanie zawarte takie żądanie, które w ogóle nie nadaje się do załatwienia w formie prawno-administracyjnej, bądź (jak w kontrolowanym przypadku) nie istnieje podstawa do prowadzenia postępowania, bowiem wskazana we wniosku okoliczność (ponad wszelką wątpliwość - co jest wiadomo organowi np. z urzędu) nie wystąpiła. W ocenie sądu, w niniejszej sprawie wniosek skarżącej należał do kategorii spraw, w których wszczęciu postępowania administracyjnego sprzeciwiały się przeszkody o charakterze przedmiotowym, gdyż okoliczność samowoli budowlanej, jak to prawidłowo uzasadnił w motywach postanowienia organ pierwszej instancji - nie wystąpiła. Dołączone do odpowiedzi na skargę akta administracyjne wskazują i jest to między stronami niesporne, że skarżąca złożyła do organu nadzoru budowlanego pierwszej instancji wniosek "o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie samowoli budowlanej wykonanej w terminie od 14.11.2012 do 05.12.2012 na komorze WK 8/1 w dz. [...]. Samowola ta, jak wskazała wnioskująca, polegała na demontażu kołnierzy i włazów żeliwnych stanowiących wejścia do komory WK 8/1, w efekcie czego zmienione zostały parametry wysokościowe i techniczne". W aktach administracyjnych znajduje się decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] nr [...], utrzymana w mocy (co do zasady) decyzją organu odwoławczego z dnia [...] r. (k. 23 tychże akt), którą nakazano A. usunięcie nieprawidłowości stwierdzonych w zakresie stanu technicznego komory WK 8/1, zobowiązując ten podmiot do zabezpieczenia włazów do komory (vde k- 9 akt organu pierwszej instancji). W konsekwencji jest oczywiste i nie wymaga szerszego uzasadnienia, że wskazane jako samowolne roboty budowlane miały swoje umocowanie w ostatecznej decyzji administracyjnej. Na podkreślenie wymaga także fakt, że (ani w osnowie tej decyzji, ani w jej uzasadnieniu) organ nie wskazał sposobu w jaki nieprawidłowość wykazana ma być wyeliminowana, pozostawiając to podmiotowi zobowiązanemu. W konsekwencji, za niewadliwe i znajdujące uzasadnienie w aktach sprawy należało uznać wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w żądanym zakresie.
Odnośnie do wniosków skarżącej, wyartykułowanych w skardze, konieczne jest zauważyć, że przesłanką odmowy wszczęcia postępowania były względy natury przedmiotowej, wbrew zaś zarzutom skargi organy nie odmówiły wszczęcia postępowania ze względów natury podmiotowej, tj. nie pobawiły skarżącej przymiotu strony postępowania w sprawie, której wszczęcia żądała.
Odnosząc się całościowo do zarzutów skargi należy podnieść, że analiza treści skargi wskazuje (zdaniem sądu), że skarżąca chciałaby aby sąd administracyjny zajął się całym problemem, a następnie rozwiązał wszelkie konflikty, które narosły między skarżącą, a spółką A. na tle instalacji przesyłowej posadowionej na jej działce. W tym kontekście trzeba z całą mocą powiedzieć, że w ramach kompetencji sądownictwa administracyjnego nie jest to możliwe. Sąd (o czym była mowa wcześniej) może jedynie skontrolować zaskarżone do niego orzeczenie organów administracji.
Należy także powiedzieć, że nawet gdyby przyjąć, że bardziej prawidłowym (w sensie procesowym) działaniem organów w niniejszej sprawie byłoby wszczęcie postępowania, a następnie umorzenie go, wobec niezaistnienia zarzucanej samowoli, to sąd uchyla kwestionowany akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie do takiego istotnego naruszenia nie doszło, bowiem brak ustaleń w zakresie samowoli budowlanej doprowadziłby organ do umorzenia wszczętego postępowania, czyli całe postępowanie zakończyłoby się orzeczeniem niemerytorycznym.
Na koniec odnosząc się raz jeszcze do treści skargi, to zdaje się z niej wynikać także, między innymi, że obecnie wolą strony skarżącej jest, aby organy nadzoru budowlanego zajęły się kwestią urządzeń przesyłowych, pozostawionych na jej działce. W tym kontekście trzeba powiedzieć, że odmowa wszczęcia niniejszego postepowania nie wpływa w żaden sposób na możliwość złożenia podania przez stronę w tym zakresie.
Z uwagi na powyższe należało skargę oddalić, stosownie do treści art. 151 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło