II SA/Wr 391/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. i J. J. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. i J. J. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: oddalić wniosek. J. i J. J. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. z dnia [...] r. (Nr[...]) w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. W dniu [...] r. J. J. i J. J. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z treści art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.); dalej : p.p.s.a., wynika, że prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Jednakże, po myśli art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Zgodnie z treścią przepisów z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. - skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba, że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Z przywołanego przepisu wynika, że w sprawach, w których obowiązuje postępowanie dwuinstancyjne przedmiotem zaskarżenia do Sądu administracyjnego może być wyłącznie orzeczenie wydane przez organ orzekający w sprawie w drugiej instancji (poza przypadkami określonymi w art. 127 § 3 KPA, w których zachodzi tożsamość właściwego organu). Ustawa nie zawiera natomiast przepisu, który uprawniałby do wniesienia skargi na rozstrzygnięcie wydane przez organ I instancji. Przepis art. 52 § 1 i 2 statuuje zatem zasadę pierwszeństwa trybu administracyjnej kontroli postępowania organu administracyjnego w stosunku do kontroli sądowej. Sąd administracyjny nie może bowiem zastępować organów odwoławczych, a nadto jego działanie nie może naruszać zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. W konsekwencji przyjęcie przedstawionej zasady powoduje, że niedopuszczalne jest wniesienie skargi na postanowienie wydane w sprawie w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Odnosząc powyższe do realiów rozpatrywanej sprawy wskazać należy, że zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. z dnia [...] r. Nr [...] stanowiło w sprawie rozstrzygnięcie podjęte przez organ I instancji. W zaistniałym więc stanie rzeczy należy uznać, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga na postanowienie organu I instancji jest niedopuszczalna i jako taka podlegała w oparciu o treść art. 58 § 1 pkt 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odrzuceniu. W niniejszej zatem sprawie zachodzi przesłanka oczywistej jej bezzasadności z wcześniej powołanego art. 247 p.p.s.a., która odnosi się do skargi wszczynającej postępowanie przed sądem administracyjnym. Zaznaczyć przy tym należy, iż bezzasadność skargi należy łączyć nie tylko z merytoryczną jej oceną, ale również z możliwością jej wniesienia do sądu. Skoro zatem warunkiem koniecznym skutecznego wniesienia skargi do tutejszego Sądu jest wykorzystanie trybu administracyjnego, to uznać należy, że w sytuacji zaniechania spełnienia tegoż warunku, w stosunku do złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy zastosowanie znajduje przepis z art. 247 p.p.s.a. stanowiący o niedopuszczalności przyznania prawa pomocy w razie oczywistej bezzasadności skargi. Powyższe regulacja normatywna może bowiem znaleźć zastosowanie w sytuacjach, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 cyt. ustawy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 września 2010 r., sygn. akt I OZ 663/10; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 kwietnia 2006 r. , sygn. akt I OZ 413/06 ), a więc i w sytuacji takiej jak rozważana. Mając zatem powyższe na uwadze, należało zatem orzec jak w sentencji postanowienia.