II SA/Wr 393/10

WyrokWSA we Wrocławiu2010-10-27

Skład orzekający: Alicja Palus, Zygmunt Wiśniewski, Mieczysław Górkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może zawiesić postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa bez wskazania konkretnego zagadnienia wstępnego oraz bez wykazania bezpośredniej zależności między tym zagadnieniem a rozstrzygnięciem sprawy?
Ratio decidendi
Zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa wymaga łącznie trzech przesłanek: toczącego się postępowania, konieczności uprzedniego rozstrzygnięcia konkretnego, otwartego zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd oraz wykazania bezpośredniego związku przyczynowego między tym zagadnieniem a rozstrzygnięciem sprawy. Organ zawieszający postępowanie musi jednoznacznie wskazać to zagadnienie i uzasadnić tę zależność. Brak tych elementów powoduje, że zawieszenie jest niezgodne z prawem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu, które uchyliło postanowienie Prezydenta Wrocławia o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie przekształcenia prawa współużytkowania wieczystego w prawo współwłasności nieruchomości. Skarżący B. M., współużytkownik wieczysty nieruchomości, zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne zastosowanie przepisów karnych. Organ pierwszej instancji zawiesił postępowanie, powołując się na konieczność uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę; przyznał pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenie z urzędu w kwocie 292,80 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus (spr.) Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Protokolant Asystent sędziego Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 października 2010 r. sprawy ze skargi B. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia z urzędu postępowania w sprawie przekształcenia prawa współużytkowania wieczystego w prawo współwłasności nieruchomości I. oddala skargę; II. przyznaje pełnomocnikowi skarżącego radcy prawnemu E.M.– M. wynagrodzenie w łącznej kwocie 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100 złotych), w tym kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) taryfowej stawki wynagrodzenia, kwotę 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa 80/100 złotych) podatku VAT (stawka 22%) jako zwrot poniesionych wydatków z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Prezydent W. stosując przepis art. 97 § 1 pkt 4 i art. 101 jej 1 i § 3 kodeksu postępowania administracyjnego postanowił zawiesić z urzędu postępowanie w sprawie przekształcenia prawa współużytkowania wieczystego w prawo współwłasności nieruchomości położonej we W. przy ul. S. [...], oznaczonej geodezyjnie jako działka[...] , AM-[...] , obręb S. o powierzchni 1286 m², dla której prowadzona jest księga wieczysta KW nr[...], wszczęte na wniosek E. M., B. M. oraz A. B. i prowadzona na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459 z późn. zm.). W uzasadnieniu postanowienia Prezydenta W. podał, że w dniu [...] r. doręczona została organowi decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] r. Nr [...] umarzająca postępowania odwoławcze od decyzji Wojewody z dnia [...] r. Nr [...] zmieniającej prawomocną decyzję Wojewody W. z dnia [...]r. Decyzja w dniu [...] r. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W ocenie organu orzekającego rozpatrzenie sprawy przekształcenia prawa współużytkowania wieczystego w prawo współwłasności opisanej w osnowie nieruchomości i wydanie decyzji zależeć może od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Zażalenie na opisane powyżej postanowienie wniósł B. M., oświadczając w nim, że jest współużytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości i systematycznie dokonuje opłat rocznych z tego tytułu. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów procedury administracyjnej oraz przepisów prawa materialnego, w tym art. 103 § 1 pkt 2 i 3 kodeksu karnego w związku z art. 15 przepisów wprowadzających kodeks karny. Po rozpatrzeniu zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 144 i art. 97 § 1 pkt 4 kodeksu postępowania administracyjnego uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Kolegium podało, że organ pierwszej instancji, jako podstawę prawną opisanego na wstępie postanowienia z dnia [...] r. (Nr[...]), powołał przepis art. 97 § 1 pkt 4 kpa. W związku z tym należy wskazać, że przewidziana w art. 97 § 1 pkt 4 kpa sytuacja polega na bezwzględnym uzależnieniu rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji ,,od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd". Zawieszenie postępowania na tej podstawie prawnej uzależnione jest od wystąpienia łącznie trzech przesłanek. Po pierwsze, postępowanie administracyjne jest w toku, po drugie – rozstrzygniecie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, a ponadto zagadnienie to nie zostało jeszcze rozstrzygnięte (trzecia przesłanka). Jego treścią może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego, albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne (zob. wyrok NSA z dnia 1 czerwca 1998 r., II SA 534/98, LEX nr 41763). Zagadnienie wstępne można rozpatrywać bądź to podmiotowo (gdy niezbędne jest rozstrzygnięcie o osobie występującej w sprawie, jej prawach), bądź też przedmiotowo (gdy niezbędne jest rozstrzygnięcie o pewnym elemencie sprawy, od którego zależy rozstrzygnięcie administracyjne), musi mieć też charakter konkretny, nie zaś abstrakcyjny (zob. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 28 października 2009 r., II GSK 148/09, niepubl.). Ponadto Kolegium wyjaśniło, że w świetle powołanego wyżej przepisu proceduralnego na organie, przed którym toczy się postępowanie, ciąży powinność zawieszenia postępowania, jeżeli merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy uzależnione jest od wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia materialnoprawnego, którego prawomocne przesądzenie należy do innego organu administracyjnego albo sądu. Szerokie ujęcie wymienionej przesłanki zawieszenia określonej w art. 97 § 1 pkt 4 kpa wiąże z rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego nie tylko wydanie decyzji, ale także ,,rozpatrzenie" sprawy, a więc dokonywanie ustaleń prawnych i faktycznych oraz ocenę materiałów dowodowych poprzedzających wydanie decyzji. W uzasadnieniu Kolegium podkreśliło również, że zagadnienia wstępne, którego uprzednie rozpoznanie warunkuje merytoryczne rozpoznanie sprawy, to jedynie zagadnienie prawne, nie zaś faktyczne (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 maja 2004 r., I SA 1102/02, niepubl.). Musi to być nadto zagadnienie otwarte tzn. takie, które nie było przedtem prawomocnie przesądzone na właściwej drodze. Zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji określana jest także jako istnienie związku przyczynowego między rozstrzygnięciem sprawy a zagadnieniem wstępnym, z zastrzeżeniem, że ustalenie tego związku należy do organu (por. uzasadnienia wyroków NSA: z dnia 7 marca 2001 r., III SA 32/00, niepubl.; z dnia 2 kwietnia 1999 r., III SA 2307/98, niepubl,; z dnia 19 maja 1998 r., I SA 1874/97, niepubl.). W konsekwencji obok ustalenia, że postępowanie jest w toku i że zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte, organ jest obowiązany ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym i nie może poprzestać na stwierdzeniu, że ,,wydanie decyzji zależeć może od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd (Wojewódzki Sąd Administracyjny)". W razie bowiem gdy związek ten nie występuje, nie jest dopuszczalne zwieszenie postępowania. Samo zatem stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć wpływ na losy sprawy administracyjnej, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania, jeżeli w chwili orzekania możliwe jest rozpatrzenie spawy przez organ administracyjny i wydanie decyzji. W konsekwencji należy ponieść, że w rozpoznawanej sprawie organ pierwszej instancji nie uzasadnił, iż wystąpiły przesłanki uprawniające i obligujące organ do zawieszenia na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa prowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego, a wobec tego postanowienie organu pierwszej instancji uznać należy za naruszające przepis art. 97 § 1 pkt 4 kpa. W zakończeniu uzasadnienia Kolegium odniosło się do zarzutów zawartych w zażaleniu i wyjaśniło, że podstawą prawną zaskarżonego postępowania był powoływany wcześniej przepis art. 97 § 1 pkt 4 kpa, a nie regulacje kodeksu karnego. Z tego względu organ pierwszej instancji nie mógł naruszyć przepisów art. 103 § 1 pkt 2 i 3 kodeksu karnego w związku z art. 15 przepisów wprowadzających kodeks karny. Przepisy te nie miały zastosowania przy orzekaniu o zawieszeniu postępowania w tej sprawie. Postanowienie wydane w postępowaniu drugoinstancyjnym zostało zaskarżone przez B. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Kwestionując zgodność z prawem opisanego wcześniej postanowienia B.M. wniósł w skardze o wydanie przez Sąd postanowienia o zwrocie własności nieruchomości i utrzymaniu w mocy notarialnej umowy użytkowania wieczystego z dnia [...]r., a ponadto o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym i obciążenie kosztami sądowymi strony przeciwnej. W uzasadnieniu skargi B. M. przedstawił argumentację, mającą na celu wykazanie, że jest do chwili obecnej użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości i regularnie uiszcza opłatę roczną z tytułu posiadanego prawa. Wskazał również, że kara konfiskaty mienia orzeczona wobec niego jako kara dodatkowa wyrokiem Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 31 grudnia 1980 r. (sygn. akt. III K 31/80) nie została wykonana, a ponadto uchwałą Rady Państwa z 1987 roku został ułaskawiony, a skazanie uległo z mocy prawa zatarciu. W piśmie z dnia [...] r., dołączonym do akt sprawy, oznaczonym jako rozszerzenie powództwa B. M. wniósł dodatkowo o sprostowanie wpisu w księgach wieczystych nr [...] i [...] stosownie do pobieranych opłat: za użytkowanie wieczyste, które były uiszczane nieprzerwanie od 1967 roku. Postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu z dnia 6 sierpnia 2010 r. przyznane zostało skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W odpowiedzi na skargę przedstawionej w piśmie doręczonym Sądowi w dniu 15 lipca 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o oddalenie skarg i podtrzymało twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Na rozprawie wyznaczonej na dzień 27 października 2010 r. działająca z urzędu pełnomocnik skarżącego złożyła do akt pismo procesowe, precyzujące żądanie skargi i wniosła o jej uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął orzeczenie w sprawie mając na względzie następujące okoliczności faktyczne i prawne: Należy przede wszystkim wyjaśnić, ze w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Uchylenie decyzji administracyjnej albo stwierdzenie jej nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływa na wynik sprawy. Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia prawa procesowego i materialnego w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 powołanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto poprzedzając wyjaśnienie motywów wyroku Sąd uznał za konieczne wyjaśnić, że nie jest uprawniony do dokonywania czynności w postępowaniu wieczystoksięgowym ani do orzekania o zwrocie nieruchomości z pominięciem jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego. Zażalenie jest środkiem prawnym należącym do zwyczajnego trybu weryfikowania orzeczeń administracyjnych, podejmowanych w formie postanowienia i umożliwia w przypadkach dozwolonych przez ustawodawcę – ich weryfikację przez organ wyższego stopnia (poza wyjątkami wskazanymi w art. 127 § 3 kpa). Jest to również środek, poprzez który realizowane jest w postępowaniu administracyjnym zasada dwuinstancyjności, stwarzająca ustawową gwarancję prawa strony do dwukrotnego rozpoznania sprawy i uzyskania merytorycznego rozstrzygnięcia dwóch właściwych instancyjnie organów. Katalog rodzajów orzeczeń, jakie może zastosować w sprawie organ odwoławczy (zażaleniowy) zawarty został w przepisie art. 138 kpa i obejmuje decyzje merytoryczne, merytoryczno-reformacyjne, kasacyjne i decyzje umarzające postępowanie. Zaskarżone postanowienie podjęte zostało na podstawie art. 138 § 2 kpa i stanowi szczególny rodzaj wydawanego w postępowaniu odwoławczym orzeczenia kasacyjnego, powodującego jednoczesne przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Z treści wskazanego powyżej przepisu procesowego wynika, że przesłanką wydania orzeczenia w tym trybie jest określony poprzez użycie słów ,,w całości lub w znacznej części" zakres czynności wyjaśniających. Istotne przy tym jest, że w postępowaniu zażaleniowym (odwoławczym) musi być zachowana tożsamość sprawy tzn., że organ właściwy instancyjnie rozważa i ocenia te same okoliczności i elementy sprawy, które uwzględnił w dokonanych w sprawie w tym zakresie czynnościach organ pierwszej instancji. W rozpoznawanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., korzystając z kompetencji przyznanej w art. 138 § 2 kpa uchyliło w całości Postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] r. (Wr[...]) orzekające o zawieszeniu z urzędu postępowania i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Orzekając kasacyjnie Kolegium wyjaśniło, że organ pierwszej instancji nie podał jaką okoliczność uznał za kwestię prejudycjalną (wstępną), o której mowa w przepisie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, przyjętym w podstawie prawnej postanowienia o zawieszeniu postępowania, ani nie wskazał zależności pomiędzy zagadnieniem wstępnym, a rozstrzygnięciem prowadzonej sprawy administracyjnej, ograniczając swoją argumentację do stwierdzenia, że ,,wydanie decyzji zależeć może od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd (Wojewódzki Sąd Administracyjny)". W ocenie Sądu postanowienie podjęte przez organ drugiej instancji jest prawidłowe i nie narusza prawa w sposób obligujący do uwzględnienia skargi. Podkreślić należy, że zawieszenia postępowania jest szczególną instytucją procesową wstrzymującą tok postępowania w sprawie i jej merytoryczne rozpoznanie, dlatego ustawodawca w sposób wyczerpujący określił w art. 97 § 1 kpa przyczyny powodujące zahamowanie toku postępowania. Ze względu na istotę i skutki zawieszenia postępowania jego przesłanki musza być interpretowane w sposób ścisły, a sama instytucja wykorzystywana w sposób rygorystyczny, a nie dowolny. Prezydent W. orzekł w rozpoznawanej sprawie na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 kpa. Zgodnie z treścią tego przepisu organ administracji zobowiązany jest zawiesić postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zawieszenie postępowania na tej podstawie uzależnione jest od łącznego wystąpienia trzech przesłanek: 1/ postępowanie administracyjne musi być w toku, 2/ rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania administracyjnego zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, 3/ zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte. Brak którejkolwiek z tych przesłanek uniemożliwia zawieszenie postępowania na tej podstawie. W rozpatrywanej sprawie nie wskazano uzasadnionych podstaw dla przyjęcia, że zaistniała konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, co słusznie zostało podniesione przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Pojęcie zagadnienia wstępnego nie zostało zdefiniowane przez ustawę. Według poglądów doktryny przyjmuje się natomiast, że są to ,,sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Ocena zaś tego zagadnienia wstępnego, gdyby mogło być przedmiotem odrębnego postępowania (tzn. w oderwaniu od sprawy, na tle której wystąpiło) należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego, niż ten przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej" (tak B. Graczyk, O niektórych zagadnieniach prejudycjalności w orzecznictwie administracyjnym, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Łódzkiego, Nauki Humanistyczno-Społeczne 1965 r., nr 38, seria I, str. 91 i 92, przywołany w B. Adamiak, J. Bokowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2000, s. 390; por. też pogląd wyrażony w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2003 r., sygn. akt V SA 2826/02, LEX nr 146512 i z dnia 7 marca 2001 r., sygn. akt III SA 32/00, LEX nr 47478). Uzupełniająco w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zwraca się również uwagę, że zagadnienie wstępne to zagadnienie, które ma charakter otwarty i nie było wcześniej prawomocnie przesądzone w innej sprawie i na właściwej drodze (por. NSA w wyroku z dnia 28 listopada 1997 r. I SA/Lu 1199/96, LEX nr 32663) a jego treścią może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne (tak NSA wyroku z dnia 1 czerwca 1998 r. II SA 534/98, LEX 41763). Istotną cechą zagadnienia wstępnego jest zatem konieczność jego rozstrzygnięcia, w odrębnym akcie, przez inny organ lub sąd. Rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego ma charakter samoistny i zawsze dokonywane jest w oderwaniu od sprawy, na tle której wystąpiło. Istotne jednak jest, że w konstrukcji zagadnienia wstępnego elementem najważniejszym, którego brak eliminuje możliwość zawieszenia postępowania, jest zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Zależność ta określona jest też jako istnienie związku przyczynowego miedzy rozstrzygnięciem sprawy, a zagadnieniem wstępnym, z zastrzeżeniem, że ustalenie tego związku należy do organu orzekającego o zawieszeniu (por. wyroku NSA z dnia 7 marca 2001 r., sygn. akt III SA 32/00, niepubl,; 2 kwietnia 1999 r., sygn. akt III SA 2307/98 niepubl.; 19 maja 1998 r., I SA 1874/97, niepubl.). Kodeks postępowania administracyjnego przyjmując wymóg istnienia zależności kwestii wstępnej i rozstrzygnięcia sprawy nie określa charakteru tej zależności. W judykaturze i doktrynie uznaje się zgodnie, że przepis art. 97 § 1 pkt 4 kpa wymaga związku bezpośredniego, a przemawia za tym istota instytucji zawieszenia postępowania i jej wyjątkowość wobec zasady ciągłości postępowania administracyjnego. W orzecznictwie podkreśla się też, że zależność, o której mowa oznacza bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, bezwarunkową konieczność rozpatrzenia kwestii wstępnej przed podjęciem rozstrzygnięcia głównego. (np. W. Dawidowicz, Zarys procesu administracyjnego; wyroki NSA z dnia: 7 maja 1999, sygn. IV SA 744/97, niepubl.; 26 stycznia 1993 r., sygn. II SA 1678/92, ONSA 1994, Nr 2, poz. 55; uchwała składu pięciu sędziów NSA z dnia 3 czerwca 1996 r., sygn. akt OPK 14/96, ONSA 1997, Nr 1, poz. 11). Zagadnienie, które wykazuje jedynie pośredni, luźny związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji nie ma charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa (np. G. Łaszczyca, Zawieszenie ogólnego postępowania administracyjnego, Zakamycze 2005). Zdaniem Sądu oznacza to, że organ orzekający o zawieszeniu postępowania w konkretnej sprawie administracyjnej ze wskazaniem na przepis art. 97 § 1 pkt 4 kpa ma jednocześnie obowiązek określenia w jednoznaczny sposób tej kwestii, którą uznaje za zagadnienie wstępne oraz wykazania bezpośredniej zależności pomiędzy nią a rozstrzygnięciem finalnym sprawy. Tych elementów nie ma w uzasadnieniu organu pierwszej instancji. Organ ten w zasadzie w ogóle nie wskazał jakie zagadnienie uznał za kwestię wstępną, ani też - co zasadnie wyartykułowało Kolegium – nie przedstawił relacji między nim, a rozstrzygnięciem sprawy i bezpośredniego charakteru tej zależności. W uznaniu Sądu – ze względu na zasadę dwuinstancyjności Kolegium nie było zobowiązane do dokonywania samodzielnych ustaleń i oceny w tym zakresie. Takie czynności mogłyby bowiem doprowadzić do przekroczenia granic tożsamości sprawy, zasadnie zatem Kolegium orzekając kasacyjnie, przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Mając na względzie przedstawione powyższej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny, stosownie do przepisu art. 151 powołanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Zawarte w pkt II wyroku orzeczenie o wynagrodzeniu pełnomocnika z urzędu wynika z treści art. 250 wskazanej powyżej ustawy oraz przepisu § 14 ust. 2 pkt 1 lit. e oraz § 15 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.). PM 29.11.2010 r.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło