II SA/Wr 393/25
PostanowienieWSA we Wrocławiu2025-10-16
Skład orzekający: Sędzia WSA Olga Białek, Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński, Asesor WSA Dominik Dymitruk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wspólnota Mieszkaniowa, wywodząca interes prawny z tytułu współwłasności działki nr [...], ma legitymację do zaskarżenia uchwały Rady Miejskiej w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w sytuacji gdy poprzednie postępowanie sądowe dotyczące tej samej uchwały, zainicjowane przez poprzedniego użytkownika wieczystego tej działki, doprowadziło do stwierdzenia nieważności części uchwały, a obecna skarżąca nie posiada tytułu prawnego do terenów, których dotyczy zaskarżony przepis?Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargę, ponieważ strona skarżąca nie wykazała naruszenia swojego indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia przez zaskarżoną uchwałę. Analiza poprzedniego prawomocnego wyroku wykazała, że interes prawny skarżącej Wspólnoty, wywodzony z tytułu do działki nr [...], nie jest już naruszony przez zaskarżony przepis planu miejscowego, który dotyczy innych działek, a sama działka skarżącej nie jest już obciążona obowiązkiem zapewnienia dostępności komunikacyjnej dla terenów objętych zaskarżonym przepisem.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa wniosła skargę na uchwałę Rady Miejskiej w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, domagając się stwierdzenia nieważności części uchwały dotyczącej drogi wewnętrznej na działce nr [...]. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów o samorządzie gminnym i planowaniu przestrzennym, a także prawa własności. Organ w odpowiedzi wniósł o odrzucenie skargi, wskazując na brak interesu prawnego strony skarżącej, powołując się na wcześniejsze prawomocne orzeczenie sądu dotyczące tej samej uchwały, które stwierdziło nieważność części uchwały, ale uznało skargę dotyczącą § 17 uchwały za niezasadną, ponieważ dotyczyła terenu poza działką skarżącej.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (spr.) Asesor WSA Dominik Dymitruk Protokolant: referent Wiktoria Sojka-Ratajczyk po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 października 2025 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" we W. na uchwałę Rady Miejskiej W. z dnia [...] maja 2015 r. [..] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie skrzyżowania [...] i ulicy [...] we W. postanawia: odrzucić skargę.
Wspólnota Mieszkaniowa [...] we W., działając na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z 08.03.1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1465 ze zm.) - zwanej dalej: u.s.g., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na uchwałę Rady Miejskiej W. z [...].05.2015 r. Nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie skrzyżowania alei [...] i ulicy [...] we W., domagając się stwierdzenia nieważności części tekstowej i graficznej obejmującej: postanowienia Rozdziału 3 "Ustalenia dla terenów", § 17 ust. 4 pkt 1 oraz załącznika nr 1 do uchwały stanowiącego jej część graficzną. Wywodząc takiej treści żądanie skargi jej autor zarzucił Radzie naruszenie: 1) art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 u.s.g. w zw. z art. 15 ust. 2 pkt 10 ustawy z 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1130 ze zm.) – dalej: u.p.z.p., poprzez przekroczenie władztwa planistycznego i naruszenie zasady proporcjonalności w sytuacji, gdy nie było dostatecznych potrzeb lub podstaw do regulowania w zaskarżonej uchwale drogi wewnętrznej na całej długości działki nr [...] oznaczonej w planie miejscowym symbolem [...]MN, jako że nieruchomość oznaczona symbolem [...]MN posiada bezpośredni dostęp do drogi publicznej w postaci ul. [...] (od strony zachodniej) oraz ul. [...] (od strony południowej); 2) art. 140 k.c. w zw. z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP przez istotną, znaczącą i nieuzasadnioną prawnie ingerencję w prawo własności (współwłasności) nieruchomości skarżącego w postaci działki nr [...] oznaczonej symbolem [...]MN poprzez usytuowanie w tymże planie na całej długości nieruchomości drogi oznaczonej symbolem [...]KDW, podczas gdy droga ta powinna zostać przeprowadzona wyłącznie przez grunty działki sąsiedniej mającej dostęp do dróg publicznych: ul. [...] (od strony zachodniej) oraz ul. [...] (od strony południowej).
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skargi pełnomocnik strony skarżącej wniósł o: 1) stwierdzenie nieważności uchwały w zaskarżonej części; 2) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Ponadto pełnomocnik wniósł o dopuszczenie dowodu z wymienionych w skardze dokumentów.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik wywodził, że § 17 ust. 4 pkt 1 zaskarżonej uchwały stanowi nieuzasadnione pod względem prawnym obciążenie działki nr [...] ([...]MN), jako że nieruchomość [...]MN posiada bezpośredni dostęp do drogi publicznej, wobec czego treść uchwały w tym zakresie nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa. Co więcej, nieruchomość [...]MN posiada dostęp do drogi publicznej w postaci drogi wewnętrznej [...]KDW na odcinku przylegającym do terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem [...]MW. Tym samym przeznaczanie części działki nr [...] ([...]MN) na całej jej długości dla celów drogi wewnętrznej [...]KDW nie ma uzasadnienia prawnego i gospodarczego, skoro to nieruchomość jako całość ma mieć dostęp do drogi publicznej - bez dodatkowych rygorów prawnych w tym zakresie. Wskazał, że skarżący pozostaje w uzasadnionym przekonaniu, że jego interes prawny został naruszony poprzez ograniczenie przysługującego prawa własności (współwłasności) w postaci przeznaczenia w uchwale części działki nr [...] na całej jej długości dla celów drogi wewnętrznej w sytuacji, gdy dostęp do drogi publicznej jest zapewniony. W ocenie skarżącego zaskarżona uchwała została podjęta z naruszeniem prawa materialnego poprzez przekroczenie władztwa planistycznego i naruszenie zasady proporcjonalności oraz art. 140 k.c. w zw. z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP przez istotną, znaczącą i nieuzasadnioną prawnie ingerencję w prawo własności (współwłasności) nieruchomości skarżącego. Według strony skarżącej droga wewnętrzna [...]KDW na odcinku przylegającym do działki nr [...] ma za zadanie spełnić funkcję drogi publicznej, stanowiącej przedłużenie ul. [...] (od strony południowej) oraz połączenie z ul. [...] (od strony zachodniej. Droga wewnętrzna z praktycznego punktu widzenia będzie pełniła rolę drogi publicznej, którego urządzenie i utrzymanie w części będzie w gestii skarżącej jako właścicielki nieruchomości, doszło więc do zachwiania równowagi pomiędzy koniecznością zapewnienia interesu ogółu oraz jednostki. Skarżąca będzie w myśl wprowadzonych postanowień uchwały zmuszona do poniesienia zbyt daleko idących ciężarów. Powyższy sposób określenia przeznaczenia w planie części działki przekracza, zdaniem Wspólnoty granice władztwa pianistycznego gminy przez nadmierne ograniczenie sposobu korzystania z tej nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie jej oddalenie. Uzasadniając wniosek o odrzucenie wskazał, że zaskarżony § 17 ust. 4 pkt 1 uchwały dotyczy terenu oznaczonego na rysunku planu miejscowego symbolem [...]MN, który nie obejmuje działki nr [...], z której posiadaniem prawa współwłasności wywodzony jest interes prawny strony skarżącej, legitymujący ją do złożenia skargi na uchwałę. Działka nr [...] usytuowana jest w granicach terenu oznaczonego na rysunku planu miejscowego symbolem [...]MN. Autor odpowiedzi na skargę wskazał, że poprzedni użytkownik wieczysty działki nr [...] (wcześniej działki nr [...]) zaskarżył już uchwalę do WSA we Wrocławiu. Zakresem wcześniejszej skargi objęta została między innymi droga wewnętrzna oznaczona na rysunku planu miejscowego symbolem [...]KDW. Prawomocnym wyrokiem WSA we Wrocławiu z 06.06.2016 r., sygn. akt II SA/Wr 72/16, od którego NSA oddalił skargę kasacyjną wyrokiem z 26.09.2018 r., sygn. akt II OSK 2309/16, stwierdzona została nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie § 16 ust. 4 pkt 1; § 20 ust. 3 pkt 1; § 22 odnośnie do działki nr [...] (obecne działki nr [...] i [...]). Jednocześnie Sąd w przywołanym prawomocnym wyroku wskazał, że "w całości sąd uznał za niezasadną skargę dotyczącą unormowań zawartych w § 17 uchwały, bowiem dotyczy terenu [...]MN. Teren ten w całości znajduje się poza działką [...] należącą do skarżącej, zatem unormowania w tamtym zakresie nie dotyczą interesu prawnego strony skarżącej". Wobec powyższego organ stwierdził, że stronie skarżącej nie przysługuje interes prawny w zaskarżeniu uchwały. Odnosząc się merytorycznie do zarzutów skargi organ wskazał z kolei, że przebieg zaprojektowanej drogi wewnętrznej [...]KDW został wyznaczony na podstawie wytycznych zawartych we wniosku Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, który sugerował kontynuację geometrii w uzupełnieniu układu komunikacyjnego. W zamyśle ustaleń planu droga miała być kontynuacją przebiegu ul. [...] i wznowieniem założeń urbanistycznych wywodzących się z dokumentów z 1872 r., kiedy to powstał pierwszy plan willowej dzielnicy. W czasie sporządzania planu podział działek ewidencyjnych oraz poprowadzone sieci uzbrojenia wskazywały, że docelowo planowano już wcześniej połączenie ul. [...] z [...]. Przebieg zaproponowanej drogi wewnętrznej był optymalnym rozwiązaniem, umożliwiającym komfortową obsługę komunikacyjną nowych terenów inwestycyjnych, w szczególności dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej w zaproponowanym układzie. Przebieg ten rekomendowany był również przez Zarząd Dróg i Utrzymania Miasta, ze względu na potrzebę odciążenia ul. [...] w obszarze dojazdów na skrzyżowaniu z al. [...]. Organ wskazał, że późniejsza realizacja kompleksu zabudowy mieszkaniowej w obszarze działki nr [...] przewidziała drogę wewnętrzną dokładnie w miejscu unieważnionego fragmentu terenu oznaczonego symbolem [...]KDW. Droga wewnętrzna (pozostały fragment w obszarze terenu oznaczonego symbolem [...]MN) obowiązuje nadal na odcinku wzdłuż działek nr [...] i [...] niebędących własnością strony skarżącej. Dlatego obecnie brak jest uzasadnienia dla zarzutu przekroczenia władztwa planistycznego i naruszenia zasady proporcjonalności w odniesieniu do terenu, który już nie obowiązuje dla działki nr [...]. Zarzut nieuzasadnionej prawnej ingerencji w prawo własności nieruchomości strony skarżącej jest całkowicie bezzasadny. Organ zwrócił uwagę, że działki nr [...], [...], [...] posiadają bezpośredni dostęp do dróg publicznych od strony ul. [...] i [...] oraz al. [...]. Jednak charakter dopuszczonego kompleksu zabudowy, zarówno wielorodzinnej, jak i jednorodzinnej, oraz przyszła liczba użytkowników sugerowały potrzebę spójnego powiązania nowych inwestycji z podstawowym układem dróg publicznych poprzez wyznaczoną drogę wewnętrzną. Teren oznaczony symbolem [...]KDW miał za zadanie w komfortowy sposób kanalizować ruch kołowy w kierunku istniejących dróg publicznych. W okolicznościach współegzystencji sąsiedzkiej, teren oznaczony symbolem [...]KDW wraz z wybudowaną już drogą wewnętrzną na terenie oznaczonym symbolem [...]MN, ma szansę tworzyć przestrzeń publiczną dla nowych mieszkańców tej części osiedla B., ale wyłącznie za ich zgodą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne określony jest przepisem art. 134 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. Sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracyjnych, kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.
Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., sąd stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały one wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.). W razie zaś nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Bezspornym w kontrolowanej sprawie jest, że zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego, a więc skarga na taki akt podlega jurysdykcji sądu administracyjnego.
W przedmiotowej sprawie skargę złożono w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z 08.03.1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2024 r., poz. 1465 ze zm.). W pierwszej kolejności rozważenia wymagała zatem kwestia legitymacji strony skarżącej do wniesienia skargi. Przepis art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.
Wskazać należy, że zaskarżona uchwała została podjęta w dniu [...].05.2015 r., to jest przed wejściem w życie ustawy z 07.04.2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935). Zgodnie z art. 17 ust. 2 tej ustawy do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie nowelizacji, tj. po 01.06.2017 r. stosować należy przepisy art. 52 i art. 53 p.p.s.a. w brzmieniu znowelizowanym. W konsekwencji w stosunku do zaskarżonej uchwały należało spełnić wymóg uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa obowiązujący w stanie prawnym przed 01.06.2017 r., co też skarżąca strona uczyniła pismem z 26.02.2025 r.
Z kolei, stosownie do art. 53 § 2 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym przed 01.06.2017 r.), w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Podkreślenia również wymaga, że w uchwale NSA z 02.04.2007 r. II OPS2/07 przyjęto, że przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. znajduje zastosowanie do skarg wnoszonych do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. (ONSAiWSA 2007, nr 3, poz. 60). W uzasadnieniu tej uchwały NSA wskazał, iż przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. wprowadza dwa terminy do wniesienia skargi. Pierwszy termin dotyczy sytuacji, gdy właściwy organ gminy udzielił odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (termin ten wynosi trzydzieści dni i liczy się od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie), oraz drugi termin, który dotyczy sytuacji, gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie - termin ten wynosi sześćdziesiąt dni i liczy się od dnia wniesienia do organu wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna już bieg drugi z tych terminów, jeżeli jednak przed jego upływem organ doręczy odpowiedź na wezwanie, termin ten staje się bezprzedmiotowy, a rozpoczyna bieg termin trzydziestodniowy liczony od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie. Jeżeli natomiast organ nie doręczy odpowiedzi na wezwanie przed upływem sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania, to w tym terminie - sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania - powinna być wniesiona skarga.
Przenosząc powyższe stanowisko na grunt kontrolowanej sprawy należy stwierdzić, że skoro wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało złożone w dniu 26.02.2025 r., a organ podjął uchwałę w sprawie odpowiedzi na to wezwanie w dniu 20.03.2025 r., którą doręczono w dniu 31.03.2025 r., stąd też strona skarżąca mogła do dnia 30.04.2025 r. złożyć skargę, co też uczyniła dokładnie w tym dniu, zatem skarga została złożona w terminie.
Zauważyć należy, że zgodnie z art. 101 ust. 1 u.s.g., każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Na podstawie tego przepisu prawo do zaskarżenia uchwały rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przysługuje tym podmiotom, które wykażą się konkretnym, indywidualnym oraz aktualnym interesem prawnym wynikającym z określonej normy prawa materialnego i wskażą okoliczności świadczące o tym, że interes ten został naruszony kwestionowanym aktem. Cytowany przepis stanowi przepis szczególny w stosunku do art. 50 § 1 p.p.s.a., albowiem reguluje w sposób odrębny kwestię legitymacji skargowej w odniesieniu do skarg na uchwały lub zarządzenia podjęte przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, w tym skarg na uchwały w przedmiocie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Legitymację skargową przyznaje się tylko podmiotom, których indywidualny interes prawny, uprawnienie lub kompetencja zostały naruszone zapisami takiej uchwały (por. wyrok NSA z 10.01.2024 r., sygn. akt II OSK 1935/22 oraz z 02.10.2024 r., sygn. akt II OSK 2865/21).
Tym samym uprawnionym do wniesienia skargi z art. 101 ust. 1 u.s.g. może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Skarga złożona na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma bowiem charakteru actio popularis. Dopiero naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania (oceny) uchwały.
W kontrolowanej sprawie skarżąca Wspólnota twierdzi, że posiada tytuł prawny do terenu działki nr [...]. Organ nie kwestionuje powyższego twierdzenia. Powyższe należy więc uznać za bezsporne.
W związku z powyższym zadaniem Sądu jest ustalenie, czy wskazana przez stronę skarżącą argumentacja pozwala na stwierdzenie, że w zaskarżonym zakresie uchwała nr [...] narusza jej interes prawny wynikający z tytułu prawnego do działki nr [...], a więc ustalenie, czy poprzez uchwalenie zaskarżonej uchwały interes prawny skarżącego został naruszony lub w inny sposób ograniczony. Stwierdzenie naruszenia interesu prawnego nie oznacza jednak automatycznie zasadności skargi na uchwałę dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Naruszenie interesu prawnego może bowiem nastąpić w granicach przysługującego gminie władztwa planistycznego, nie można kwestionować prawa organu stanowiącego gminy (rady gminy) do wprowadzania na jej obszarze określonych ograniczeń w wykonywaniu prawa własności poprzez ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 05.11.2020 r., sygn. akt II SA/Wr 262/20).
Podkreślić należy w tym miejscu, że to na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi, naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia.
W niniejszej sprawie Wspólnota Mieszkaniowa swój interes prawny wywodził z tytułu reprezentowania współwłaścicieli nieruchomości, stanowiącej działkę nr [...], która usytuowana jest w granicach terenu oznaczonego na rysunku zaskarżonego planu miejscowego symbolem [...]MN. Na podstawie tak wywodzonego naruszenia interesu prawnego autor skargi zarzutami skargi objął unormowania planu miejscowego zawarte w § 17 ust. 4 pkt 1 oraz na załączniku graficznym do uchwały, przy czym w tym ostatnim zarzucie w skardze nie został sprecyzowany zakres żądania. Wobec powyższego należy wskazać, że przepis § 17 ust. 4 pkt 1 uchwały dotyczy terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem [...]MN. Zgodnie z tym przepisem na terenie oznaczonym na rysunku planu symbolem [...]MN w zakresie obowiązujących ustaleń dotyczących systemu transportowego Rada dopuściła dojazd do tego terenu wyłącznie od terenu [...]KDW.
W tym miejscu Sąd przypomina, na co zwrócił uwagę autor odpowiedzi na skargę, że w przedmiocie działki o numerze geodezyjnym [...] (przed podziałem była to działka nr [...], obecnie są to działki nr [...] i [...]), orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 06.06.2016 r. (sygn. akt. II SA/Wr 72/16) w sprawie ze skargi O. SA na zaskarżoną obecnie uchwałę nr [...]. Sąd ten, w prawomocnym wyroku, stwierdził nieważność § 16 ust. 4 pkt 1, § 20 ust. 3 pkt 1 i § 22 zaskarżonej uchwały - odnośnie do działki nr [...] (obecne działki nr [...] i [...]), oddalając dalej idącą skargę. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 26.09.2018 r., sygn. akt II OSK 2309/16 oddalił skargę kasacyjną O. SA od powyższego wyroku.
Mając na uwadze powyższe, należy odwołać się do art. 170 p.p.s.a., który stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby. W orzecznictwie został wyrażony pogląd (por. wyrok NSA z 25.03.2013 r., sygn. akt II GSK 2322/11), że ratio legis art. 170 p.p.s.a. polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy. Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się w tym, że także inne sądy i inne organy państwowe, a w wypadkach przewidzianych w ustawie - także inne osoby, muszą brać pod uwagę fakt istnienia oraz treść prawomocnego orzeczenia sądu. Moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 p.p.s.a. w odniesieniu do sądów oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana. Taka forma związania w orzecznictwie sądowym określana jest mianem prekluzji faktów, czy też prekluzji stanu faktycznego sprawy.
Wobec związania Sądu ustaleniami wskazanego wyżej prawomocnego wyroku należało przyjąć, że w obecnie rozpoznawanej sprawie skarżąca Wspólnota interes prawny wywodzi z tytułu prawnego przysługującego wyłącznie wobec działki nr [...] (oznaczenie przed jej podziałem, a obecnie jest to działka nr [...]), który to tytuł prawny przysługiwał wcześniej spółce O. Z treści wyroku tut. Sądu w sprawie II SA/Wr 72/16 wynika jednoznacznie, że zakresem skargi poprzedniego użytkownika wieczystego działki nr [...], objęta została między innymi droga wewnętrzna oznaczona na rysunku planu miejscowego symbolem [...]KDW. Mocą tego wyroku zostały wyeliminowane z uchwały nr [...] wszystkie regulacje, które odniosły się do zasad skomunikowania istniejącej wówczas działki nr [...], poprzez drogę wewnętrzną [...]KDW z drogami publicznymi, a więc terenów oznaczonych na rysunku planu symbolami [...]MN i [...]MW. Chodzi o przepisy § 16 ust. 4 pkt 1, § 20 ust. 3 pkt 1 i § 22 uchwały. Prawidłowe odczytanie powyższego wyroku oznacza, że aktualnie cała działka nr [...] posiada przeznaczenie pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną o symbolu na rysunku planu [...]MN oraz pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną o symbolu na rysunku planu [...]MW. Inaczej mówiąc, pomimo braku stwierdzania nieważności załącznika graficznego do uchwały nr [...] w zakresie przeznaczenia o symbolu [...]KDW, przeznaczenie pod drogę wewnętrzną o takim symbolu nie dotyczy już terenu działki nr [...]. W sensie planistycznym nie ma już drogi wewnętrznej wzdłuż działki nr [...]. Zaprezentowane w tym miejscu stanowisko jest wynikiem powszechnie przyjmowanego w orzecznictwie i doktrynie poglądu, że rysunek będący częścią graficzną planu miejscowego obowiązuje o tyle, o ile jest opisany w tekście takiego planu i nie może on samodzielnie stanowić o przeznaczeniach terenu, np. pod drogi wewnętrzne.
Reasumując dotychczasowe stanowisko, przeznaczenie terenu pod drogę wewnętrzną o symbolu [...]KDW obowiązuje w dacie niniejszej skargi jedynie dla tej części planu, która dotyczy zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej o symbolu [...]MN. Jest to teren działki nr [...], zaś sama droga wewnętrzna [...]KDW dotyczy wyłącznie terenu działek nr [...] i nr [...]. Ze skargi oraz odpowiedzi na skargę wraz z przedłożonymi aktami planistycznymi nie wynika, aby skarżąca strona posiadała tytuł prawny do którejkolwiek ze wskazanych działek. Nie ma zatem prawych podstaw, aby na podstawie regulacji zawartej w § 17 ust. 4 pkt 1 zaskarżonej uchwały oraz załącznika graficznego do tej uchwały, podmiot dysponujący tytułem prawnym do terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem [...]MN mógł powołać się na jakiekolwiek uprawnienia, czy też wywodzić jakiekolwiek roszczenia względem podmiotu posiadającego tytuł prawny do terenu oznaczonego symbolem [...]MN w zakresie realizacji drogi wewnętrznej, która miałaby przebiegać przez działkę nr [...]. Wobec powyższego należy zgodzić się z autorem odpowiedzi na skargę, że obecnie strona skarżąca, jak i właściciel terenu [...]MN, funkcjonują zupełnie niezależnie od siebie, w oparciu o własną dostępność do dróg publicznych, która wynika z odmiennych podstaw prawnych. Skutkiem prawomocnego wyroku w sprawie II SA/Wr 72/16, obecnie istniejąca działka nr [...] nie jest już obciążona obowiązkiem zapewnienia dostępności komunikacyjnej dla terenu o symbolu [...]MN, poprzez drogę wewnętrzną [...]KDW, która obecnie funkcjonuje jedynie wzdłuż działek nr [...] i nr [...], niebędących własnością strony skarżącej.
Z powyższego wynika, że interes prawny skarżącej strony w niniejszej sprawie nie został naruszony zaskarżoną uchwałą. Powyższe ustalenia wykluczały możliwość dokonania merytorycznej oceny zarzutów skarżącego odnoszących się do zaskarżonej uchwały.
Biorąc pod uwagę wskazane powyżej okoliczności, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., Sąd orzekł o odrzuceniu skargi.
Zgodnie z przepisem art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd z urzędu zwrócił stronie cały uiszczony wpis od skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło