II SA/Wr 4/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Zygmunt Wiśniewski /sprawozdawca/ Sędzia NSA - Halina Kremis Sędzia NSA - Andrzej Wawrzyniak Protokolant starszy sekretarz sądowy - Magda Minkisiewicz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 maja 2015 r. sprawy ze skargi Z.W. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu) na rzecz adwokata A.F.Ż. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...], podjętym na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.", D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania Z.W. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.G. z dnia [...] r. znak [...] o stwierdzeniu wykonania obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] r. znak [...], którą nakazano inwestorom robót budowlanych polegających na zabudowie części strychu w budynku nr 80 położonym w C., na działce numer 20 według ewidencji gruntów, tj. J.K., Z.K., T.K., B.K., J.S., D.W., A.J., Z.Z., wykonanie następujących robót budowlanych w celu doprowadzenia w/w inwestycji do stanu zgodnego z prawem, tj. zaimpregnowanie grzybobójczo i ognioochronnie całość konstrukcji drewnianych środkiem FOBOS M-4, zamontowanie kratek wentylacyjnych w dolnej części skrzydeł drzwi we wszystkich wykonanych boksach w terminie do dnia 31 stycznia 2013 r., która została uchylona przez tutejszy organ w zakresie terminu wykonania obowiązku (decyzja DWINB z dnia [...] r. Nr [...] - wyznaczono nowy termin do dnia 15 marca 2013 r.. W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ odwoławczy wskazał, że w myśl art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Dla strony, która została pozbawiona udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, termin do wniesienia odwołania liczy się od dnia doręczenia decyzji stronie, która w postępowaniu brała udział. W przypadku wielości stron uznaje się ponadto, że kończy się on z upływem terminu dla strony, której jako ostatniej doręczono decyzję. Po upływie terminu do wniesienia odwołania dla stron, którym doręczono decyzję, podmiot, który nie brał udziału w postępowaniu może natomiast bronić skutecznie swego interesu prawnego jedynie poprzez żądanie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.. Zaskarżona decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.G. z dnia [...] r. – jak zauważył DWINB - nie została doręczona Z.W.. Ostatnie doręczenie decyzji stronie – D. PHU R.W. nastąpiło w dniu 30 sierpnia 2013 r., co oznacza, że termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 13 września 2013 r.. Zatem odwołanie nadane przez odwołującą w dniu 12 sierpnia 2014 r. zostało złożone z uchybieniem terminu. W skardze na powyższe postanowienie Z.W. podniosła, że odwołanie z dnia 11 sierpnia 2014 r. odnosi się do decyzji z dnia [...] r., którą otrzymała w dniu 4 sierpnia 2014 r. od administratora. Ponieważ PINB pominął skarżącą w otrzymaniu tej decyzji DWINB powinien zgodnie z prawem i wniesionym odwołaniem wydać właściwą decyzję odnośnie w/w decyzji. Natomiast wydając zaskarżone postanowienie organ powołuje się na inną decyzję z dnia [...] r., dlatego jest ono niezgodne z treścią odwołania. Ponadto, DWINB nie może tylko pouczać o możliwości żądania wznowienia postępowania, jeśli na tę decyzję skarżąca wniosła odwołanie. Ponadto, składając odwołanie z dnia 11 sierpnia 2014 r., skarżąca nie dopuściła się uchybienia terminu, skoro decyzję otrzymała w dniu 4 sierpnia 2014 r.. Dołączyła pismo do administratora z dnia 31 lipca 2014 r. i decyzję z [...] r. z datę jej otrzymania w dniu złożenia pisma do administratora. Wnosiła o poinformowanie, czy w zaskrzonym postanowieniu dobrze poinformowano ją o możliwości wniesienia skargi. W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko w sprawie. W piśmie z dnia 10 stycznia 2015 skarżąca podniosła również, że uchybienie terminu nastąpiło nie z jej winy, ale w winy organu I instancji, który nie przesłał swojej decyzji wszystkim uczestnikom postępowania. PINB w rażący sposób naruszył zasady procedury administracyjnej, bowiem zmienił strony postępowania. Chociaż obowiązkiem zarządu i administratora było poinformować wszystkich właścicieli lokali o wydaniu decyzji w sprawie części wspólnych budynku, to skarżąca nie została o tym poinformowana. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Po myśli zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "u.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Akt administracyjny jest zgodny z prawem, gdy jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie go przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku uchybienia przepisom prawa materialnego, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), jak też w przypadku naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Badając pod tym kątem zaskarżone postanowienie Sąd uznał, że skarga Z.W. nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie doszło do naruszenia prawa, o jakim mowa w przywołanym wyżej art. 145 § 1 ust. 1 u.p.s.a.. Na wstępie podkreślenia wymaga, że w niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu było wydane przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na podstawie art. 134 k.p.a. postanowienie z dnia [...] r. Nr [...], którym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania Z.W. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.G. z dnia [...] r. znak [...]. I tylko kwestia zastosowania przez organ odwoławczy przepisu art. 134 k.p.a. podlegała ocenie sądowej. Wszelkie zatem zarzuty skarżącej odnoszące się do decyzji organu I instancji jak i innych aktów i wyroków wydanych sprawie nie mogły być przedmiotem rozważań w podjętym w niniejszej sprawie wyroku. Podobnie rzecz się ma z argumentami dotyczącymi kwestii przywrócenia terminu, jak i przymiotu strony, które również nie są przedmiotem niniejszego postępowania. Jak wynika z akt sprawy decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.G. z dnia [...] r. znak [...] została doręczona członkom zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej budynku położonego w C. nr 80 oraz zarządcy budynku PHU "D." W.R.. Decyzja ta nie została doręczona Z.W.. Pismem z dnia 11 sierpnia 2014 r., czyli rok po wydaniu decyzji przez organ I instancji, skarżąca wniosła odwołanie. Zgodnie zaś z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Z powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że 14-dniowy termin do wniesienia odwołania jest liczony od dnia doręczenia decyzji stronie. Zatem jest to termin indywidualnie ustalany dla każdej strony uczestniczącej w postępowaniu. Z upływem terminu do wniesienia odwołania, przy braku złożenia odwołania, decyzja staje się ostateczna i wywołuje, co do zasady, skutki prawne wynikające z jej treści. Zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. "Strona postępowania administracyjnego, niebędąca jedyną stroną tego postępowania, która została w tym postępowaniu pominięta przez niedoręczenie jej decyzji organu pierwszej instancji, może wnieść odwołanie w terminie, który biegnie dla stron postępowania, którym decyzję doręczono, zaś po tym terminie nie służy jej prawo wniesienia odwołania, lecz podanie o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.. Możliwość skorzystania z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania służy jedynie stronie, której organ doręczył decyzję." (wyrok NSA z dnia 24 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1762/09, publ. LEX nr 746776). Przy czym, "w sytuacji, gdy legitymację do wniesienia środka odwoławczego w jednej sprawie posiada więcej podmiotów, a doręczenie decyzji następuje w różnych datach - termin do wniesienia odwołania dla strony pominiętej biegnie od dnia doręczenia stronie, której zapewniono udział w postępowaniu, a której decyzję doręczono najpóźniej, gdyż to od tej daty będzie liczony termin w przypadku, gdy decyzja pierwszoinstancyjna stanie się ostateczną." (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 9 czerwca 2010 r., sygn. akt IV SA/Po 235/10, publ. LEX nr 675161; wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 września 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 417/08, publ. LEX nr 516017). W niniejszej sprawie ostatnie doręczenie decyzji stronie, tj. PHU "D." R.W., nastąpiło w dniu 30 sierpnia 2013 r., co oznacza, że termin do wniesienia odwołania dla strony pominiętej upłynął w dniu 13 września 2013 r.. Skarżąca wniosła odwołanie pismem z dnia 11 sierpnia 2014 r., które zostało nadane w dniu 12 sierpnia 2014 r., zatem z uchybieniem terminu o jakim mowa w art. 129 § 2 k.p.a.. Zresztą sama skarżąca wskazała to w piśmie z dnia 10 stycznia 2015 r., przy czym nie wykazała, że istotnie decyzję organu otrzymała od zarządcy w dniu 4 sierpnia 2014 r.. Uwzględniając powyżej powołane przepisy i okoliczności sprawy, DWINB słusznie wydał na podstawie art. 134 k.p.a. zaskarżone postanowienie. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Przy czym podkreślić wypada, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną. W razie stwierdzenia tej okoliczności organ odwoławczy nie ma bowiem innej możliwości niż wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 134 k.p.a., zaś data dowiedzenia się o decyzji pozostaje również bez wpływu na przesłanki art. 129 k.p.a.. Odnosząc się do zarzutów skargi, że DWINB nie może tylko pouczać o możliwości żądania wznowienia postępowania, jeśli skarżąca wniosła odwołanie, oraz, że ponieważ PINB pominął skarżącą DWINB powinien wydać decyzję odnoszącą się decyzji pierwszoinstancyjnej, Sąd zauważa, że wznowienie postępowania jako odrębne, nadzwyczajne postępowanie administracyjne, jest tą instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną rozpoznania i rozstrzygania sprawy administracyjnej, zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, dotknięte jest wadą kwalifikowaną wyliczoną w przepisach. Postępowanie to zapewnia takiej stronie zasadę dwuinstancyjności postępowania. Ponadto w tym postępowaniu badaniu podlegać będzie również przymiot strony. Powyższa instytucja procesowa jest zatem po to uregulowana w k.p.a., aby zagwarantować zachowanie m.in. praw podmiotu, który będąc stroną postępowania nie brał udziału w postępowaniu bez własnej winy. Regulacja ta jest spójna z treścią przepisu art. 129 k.p.a., który nie stanowi o jakimś otwartym terminie do składania odwołań od decyzji zapadłych w postępowaniu, w którym strona nie brała udziału. A z takim przypadkiem mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie, bowiem skarżąca wniosła odwołanie po roku od podjęcia decyzji przez organ I instancji. Rozpoznanie po takim czasie tego odwołania godziłoby w jedną z podstawowych zasad postepowania administracyjnego, tj. zasadę ostateczności decyzji. Stąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalono skargę. Stąd orzeczono jak w punkcie I sentencji. Orzeczenie w punkcie II wynika z przepisów art. 250 w/w ustawy w związku z § 2, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461 j.t.) oraz art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 8 ust. 1, art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. z 2011 r., Dz. U. Nr 177, poz.1054 ze zm.).