II SA/Wr 404/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 16 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II wniosku adwokata A. B. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu w sprawie ze skargi C.D. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu w sprawie wykonania robót budowlanych obejmujących budowę dwóch budynków gospodarczych z sanitariatem postanawia przyznać adwokatowi A. B. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 295,20 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100), w tym podatek od towarów i usług w kwocie 55,20zł (słownie: pięćdziesiąt pięć 20/100), tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu. Postanowieniem z dnia 15 lipca 2015 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał C.D. prawo pomocy w zakresie obejmującym również ustanowienie adwokata. Pismem z dnia 18 sierpnia 2015 r. Okręgowa Rada Adwokacka we Wrocławiu wyznaczyła adwokata A.B. jako pełnomocnika procesowego z urzędu dla skarżącego. Z akt sprawy wynika, że wyznaczony z urzędu adwokat reprezentował stronę skarżącą w postępowaniu sądowoadministracyjnym w pierwszej instancji, w którym Sąd postanowieniem zawartym w punkcie II. wyroku z dnia 19 listopada 2015 r., oddalającym skargę C.D. na wyżej wskazaną decyzję (punkt I), przyznał adwokatowi A.B. wynagrodzenie tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 295,20 zł. W treści skargi kasacyjnej z dnia 16 lutego 2016 r. od tego wyroku wyznaczona z urzędu adwokat zawarła wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej w postępowaniu kasacyjnym i oświadczenie, że koszty te nie zostały pokryte ani w całości ani w części. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem wydanym na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 kwietnia 2016 r. (sygn. akt II OSK 769/16) uchylił wyrok Sądu z dnia 19 listopada 2015 r. w punkcie I i uchylił zaskarżoną decyzję. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 250 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczególne zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielanej przez adwokata ustanowionego z urzędu, reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1801 – dalej powoływane jako Rozporządzenie). Stosownie do § 2 pkt 1) i 2 ) Rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie z przepisami Rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata. Z kolei w § 21 Rozporządzenia ustalone zostały stawki opłat maksymalnych za konkretne czynności procesowe w pierwszej i drugiej instancji postępowania przed sądem administracyjnym. Przepis ten przewiduje odpowiednie stawki za występowanie w postępowaniu w pierwszej instancji w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - opłatę maksymalną obliczoną na podstawie § 8, za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego - 1200 zł oraz w innej sprawie - 480 zł (odpowiednio lit. a, b, c ust. pkt 1) 1 §21 Rozporządzenia). Natomiast za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej opłaty maksymalne wynoszą - 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł (lit. b pkt 2) ust. 1 § 21 Rozporządzenia). W sprawie wyznaczony dla strony skarżącej adwokat, który reprezentował ją w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji, sporządził i wniósł skargę kasacyjną, na której skutek Naczelny Sąd Administracyjny uchylił niekorzystny dla skarżącego wyrok i uchylił decyzję organu odwoławczego. Na mocy § 4 ust. 1 Rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności (§ 4 ust. 2 Rozporządzenia). Z przytoczonych przepisów wynika, że sprawa ze skargi na decyzję w przedmiocie wniesienia sprzeciwu w sprawie wykonania robót budowlanych obejmujących budowę dwóch budynków gospodarczych z sanitariatem należy do kategorii spraw wskazanych w § 21 ust. 1 pkt 1. lit. c) Rozporządzenia, dla których stawka opłaty maksymalnej za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji wynosi 480 zł, przy czym zasadą jest, że opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 tej opłaty maksymalnej. Zwiększenie tej kwoty do wysokości pełnej stawki opłaty maksymalnej uzależnione jest od uwzględnienia szeregu okoliczności wskazanych w § 4 ust. 2 Rozporządzenia. Mając na uwadze przywołane unormowanie, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że sposób sformułowania zarzutów kasacyjnych oraz ich uzasadnienie, które doprowadziły do uwzględnienia skargi kasacyjnej sporządzonej i wniesionej przez adwokata z urzędu przez Naczelny Sąd Administracyjny, uchylenia kwestionowanego orzeczenia sądu administracyjnego I instancji oraz zaskarżonej decyzji organu odwoławczego uzasadnia zwiększenie opłaty za pomoc prawną udzieloną przez adwokata do wysokości pełnej stawki opłaty maksymalnej przysługującej w sprawie ze skargi na decyzję w przedmiocie wniesienia sprzeciwu w sprawie wykonania robót budowlanych obejmujących budowę dwóch budynków gospodarczych z sanitariatem, tj. 480 zł (§ 21 ust. 1 pkt 1. lit. c) Rozporządzenia). Z przywołanego przepisu § 21 ust. 1 pkt 2) lit. b Rozporządzenia wynika, że w ramach tej samej jednostki redakcyjnej przewidziane zostały dwie hipotezy, do których zastosowanie mają różne zasady określania wysokości opłaty należnej adwokatowi działającemu w postępowaniu przed sądem administracyjnym drugiej instancji z urzędu. Pierwsza z nich to sytuacja, w której adwokat (autor skargi kasacyjnej) nie prowadził sprawy przed sądem administracyjnym pierwszej instancji, stanowi podstawę do żądania wynagrodzenia w wysokości 75% opłaty maksymalnej. Druga hipoteza wynikająca z analizowanego przepisu prawa obejmuje wszystkie sytuacje oprócz rozważanej w ramach pierwszej hipotezy, w ramach których pełnomocnik sporządził i wniósł skargę kasacyjną, i uzasadnia żądanie przez niego wynagrodzenia w wysokości 50% opłaty maksymalnej. Z uwagi na fakt, że w sprawie adwokat, który sporządził i wniósł skargę kasacyjną, występował w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jego wynagrodzenie należało określić według zasady przyjętej dla drugiej z rozważanych wyżej hipotez, tj. w wysokości 50% opłaty maksymalnej określonej w Rozporządzeniu. Stosownie do § 4 ust. 3 Rozporządzenia w sprawach, których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu opłatę, o której mowa w ust. 1, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Ponieważ stawka podatku od towarów i usług wynosi 23% (art. 5 ust. 1 pkt 1) w zw. z art. 8 ust. 1, art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity w Dz. U. 2016 r. poz. 710 ze zm.) podatek, o który podwyższeniu podlega wynagrodzenie adwokata, wynosi w sprawie 55,20 zł (23% kwoty 240 zł). Reasumując, referendarz sądowy postanowił przyznać ustanowionemu z urzędu adwokatowi koszty sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej w kwocie 240 zł, powiększone o podatek od towarów i usług obliczony według wyżej wskazanej stawki podatkowej w kwocie 55,20 zł, w łącznej kwocie 295,20 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100). Postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu znajduje oparcie w wyżej wskazanych przepisach prawa oraz w art. 258 § 1 i § 2 pkt 8) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając na uwadze powyższe referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu postanowił jak w sentencji.