II SA/Wr 425/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędzia WSA Alicja Palus Protokolant Elżbieta Ptak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 lutego 2015 r. sprawy ze skargi B. D. na postanowienie D.Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia .... w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów zobowiązanego do prowadzonego postępowania egzekucyjnego obejmującego grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku polegającego na rozbiórce wiaty I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu - na rzecz adwokata A.S.-G.– tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu łączną kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych 20/100), stanowiącą wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 240,00 zł (dwieście czterdzieści złotych) wraz z podatkiem VAT w kwocie 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych 20/100) . Prawomocną (wyrok tut. Sądu sygn. akt II SA/Wr 100/05 z dnia 11 maja 2006 r.) decyzją z dnia ... organ, utrzymując w mocy decyzji PINB w Z. z ... r., nakazał skarżącemu rozbiórkę wiaty położonej na działce nr ... w miejscowości P.. W dniu 17 sierpnia 2006 r. PINB przesłał skarżącemu, stosownie do art. 15 p.e.a. upomnienie, w którym wezwał go do dokonania orzeczonej rozbiórki. Upomnienie doręczono w dniu 21 sierpnia 2006 r. Postanowieniem z dnia 4 grudnia 2006 r. organ uchylił postanowienie PINB z dnia 4 października 2006 r. w przedmiocie nałożenia na skarżącego grzywny w celu przymuszenia i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Postanowieniem z dnia 4 czerwca 2007 r. PINB nałożył na skarżącego grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 5.000 zł. Organ utrzymał to postanowienie w mocy postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2007 r. Postanowieniem z dnia 2 grudnia 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z.zwrócił PINB tytuł wykonawczy z dnia 29 listopada 2013 r. obejmujący grzywnę w celu przymuszenia, wobec niespełnienia wszystkich wymogów określonych w art. 27 § 1 p.e.a. Postanowieniem z dnia 5 lutego 2014 r. Naczelnik umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 29 listopada 2013 r. obejmującego grzywnę w celu przymuszenia orzeczoną postanowieniem z 2006 r. Jak wynika z pisma Naczelnika z dnia 3 marca 2014 r. do PINB, obecnie toczy się postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 31 stycznia 2014 r. obejmującego grzywnę w celu przymuszenia za 2007 rok w kwocie 5.000 zł, wynikającą z postanowienia z dnia 4 czerwca 2007 r. Skarżący zobowiązany wniósł zarzuty i wierzyciel PINB został wezwany do zajęcia stanowiska. Z treści zarzutów wynika, że skarżącemu w dniu 18 lutego 2014 r. doręczono zawiadomienie i tytuł wykonawczy z dnia 31 stycznia 2014 r. Skarżący zarzucił naruszenie art. 121 § 4 p.e.a. przez ponowne nałożenie grzywny oraz niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym (nakazu rozbiórki wiaty), a ponadto brak właściwości PINB, skoro obecnie sprawą zajmuje się WSA w Warszawie na skutek skarg na decyzje GINB. W toku postępowania egzekucyjnego został pominięty pełnomocnik skarżącego wyznaczony przez WSA w Warszawie (sprawa sygn. akt VII SA/Wa 2044/13 dot. niewykonania przez GINB wyroku VII SA/Wa 1382/11). Jednocześnie Naczelnik zawiesił postępowanie egzekucyjne wobec wniesienia zarzutów. Postanowieniem z dnia 6 marca 2014 r. wierzyciel PINB na podstawie art. 34 § 3 p.e.a. postanowił "nie uznać wniesionych zarzutów zobowiązanego, jako całkowicie bezzasadnych". Według wierzyciela obowiązek rozbiórki jest wykonalny, nie zachodzi niedopuszczalność egzekucji, skarżący nie ustanowił pełnomocnika w toku postępowania egzekucyjnego. Nie zostały wydane dwa postanowienia o nałożeniu grzywny i dwa tytuły wykonawcze. W zażaleniu skarżący podtrzymał dotychczasowe zarzuty. Nadal kwestionował wykonalność nakazu rozbiórki wiaty z powodu jej przynależności do majątku wspólnego oraz zgodności jej wybudowania z planem miejscowym. Żona skarżącego wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę wiaty. Nie było dopuszczalne ponowne nałożenie na skarżącego grzywny w celu przymuszenia i dlatego jej egzekucja jest również niedopuszczalna. Zaskarżonym postanowieniem organ uchylił powyższe postanowienie w całości i uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione. Organ zwrócił uwagę, że w nin. sprawie egzekucji podlega obowiązek o charakterze pieniężnym. Bezprzedmiotowy więc był zarzut niedopuszczalności egzekucji o charakterze niepieniężnym. Nie ma zastosowania art. 121 § 4 p.e.a., gdyż pozostające w obrocie prawnym postanowienie z 2007 r. zostało wydane po wyeliminowaniu postanowienia z 2006 r. Grzywna w celu przymuszenia jest więc jednorazowa. Zarzut pominięcia pełnomocnika nie wchodzi w zakres art. 33 p.e.a, a ponadto w nin. sprawie skarżący nie miał pełnomocnika. W ocenie organu brzmienie rozstrzygnięcia PINB mogło budzić wątpliwości odnośnie rzeczywistego stanowiska wierzyciela i należało je skorygować, o ile nawet z uzasadnienia postanowienia wynikało, że wierzyciel nie uznał żadnego z zarzutów. W skardze do sądu administracyjnego skarżący zarzucił, że według treści tytułu wykonawczego zobowiązany otrzymał upomnienie z 2006 r. dotyczące nakazu rozbiórki, a nie grzywny. W upomnieniu zobowiązano skarżącego do wykonania obowiązku w terminie 4 dni. Wobec tego postępowanie egzekucyjne nie dotyczy postanowienia z 2007 r., zaś Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. nie jest właściwy. Nastąpiło naruszenie art. 15 p.e.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację. W dniu 5 lutego 2015 r. skarżący wniósł o zawieszenie postępowania sądowego do czasu rozpatrzenia jego wniosku o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia, który złożył w dniu 24 września 2014 r. Skarżący podał ponadto, że zwrócił się do ORA o zmianę wyznaczonego adwokata. Skarżący wywodził, że organ nie będący wierzycielem nie był uprawniony do wydania rozstrzygnięcia przedstawiającego stanowisko wierzyciela. Zachodzi wątpliwość, czy organ nie orzekł w tej sytuacji w pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem nin. sprawy było postępowanie incydentalne obejmujące uzyskanie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów (art. 33 pkt 5 i 6, art. 34 p.e.a.). Przedmiot ten zakreśla granice sprawy sądowej (art. 134 § 1 p.p.s.a.), co w szczególności oznacza, że Sąd w nin. sprawie nie mógł kontrolować legalności innych aktów lub czynności organów podejmowanych w stosunku do skarżącego, poza mieszczącymi się w tych granicach. Można jedynie wzmiankować, że bezpośrednio przed powstaniem potrzeby uzyskania stanowiska wierzyciela, stosowany był prawidłowo art. 122 § 1 i 2 p.e.a., a kolejno art. 124 § 1 p.e.a. Dlatego, chociaż grzywnę w celu przymuszenia nałożył organ egzekucyjny przy egzekucji nakazu rozbiórki, to już nałożona grzywna podlega ściągnięciu w trybie egzekucji należności pieniężnych (art. 19 § 1, art. 26 §1 i 5 p.e.a. oraz Dział II tej ustawy). Pozostając w granicach sprawy stosowania art. 34 p.e.a. wskazać należy, że organ rozpatrywał zażalenie na postanowienie wierzyciela (art. 17 §1, art. 34 § 2 p.e.a.) i z ustawy nie wynika ograniczenie kognicji organu w postępowaniu zażaleniowym jedynie z powodu nieposiadania przymiotu wierzyciela. Jest to zrozumiałe z uwagi na prawny charakter zarzutów, których ocena przez wierzyciela zawiera argumentację faktyczną i prawną możliwą do weryfikacji w postępowaniu instancyjnym. Zaskarżone rozstrzygnięcie, o ile w ogóle naruszało prawo, to w stopniu nieistotnym, skoro w rzeczywistości nie oznaczało skorygowania stanowiska wierzyciela na niekorzyść skarżącego, a jedynie wyrażenie takiego samego stanowiska w sposób nieco gramatycznie odmienny. Było to niepotrzebne, skoro nikt nie zgłaszał wątpliwości odnośnie rzeczywistego znaczenia stanowiska wierzyciela, zaś ocena na ten temat mogła zostać zawarta w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Tym bardziej nie byłoby uzasadnione uchylenie zaskarżonego postanowienia z zaleceniem wydania postanowienia utrzymującego w mocy stanowisko wierzyciela. Stanowisko to i jego ocena przez organ były prawidłowe. Przepis art. 121 § 4 p.e.a. niewątpliwie wyraża zakaz ponawiania grzywny, czyli próby wprowadzenia do obrotu prawego kolejnego postanowienia o nałożeniu grzywny, gdy poprzednio orzeczona grzywna nie została z tego obrotu wyeliminowania. Z przepisu tego nie wynika zakaz uchylania postanowienia o nałożeniu grzywny w celu wydania ponownie postanowienia, tym razem zgodnego z prawem. Poza granicami nin. sprawy pozostaje w szczególności ocena zarzutu nie dotyczącego należności pieniężnej. Jest oczywiste, że prowadzone postępowania nadzwyczajne i sądowe nie prowadzą do zmiany właściwości organów lub statusu wierzyciela. Z akt sprawy nie wynikało, aby skarżący ustanowił pełnomocnika w postępowaniu egzekucyjnym. Nie ma żadnych podstaw do wnioskowania, że w nin. sprawie Naczelnik nie egzekwuje grzywny w celu przymuszenia i że nie jest organem właściwym. Mając na uwadze treść zarzutów złożonych przez skarżącego i podkreślane już znaczenie granic nin. sprawy, nie było niezbędne dla rozstrzygnięcia uzyskanie pełnego zakresu akt postępowania egzekucyjnego, o których mowa w piśmie Naczelnika z dnia 3 marca 2014 r. Nie należy zapominać, że w nin. sprawie wierzyciel (art. 1a pkt 13, art. 5 § 1 pkt 1, art. 6 p.e.a.) egzekwuje nakaz rozbiórki orzeczony w 2004 r., podejmując kolejno szereg czynności nienakierowanych na wykonanie przez zobowiązanego obowiązku, w tym nakładając na skarżącego grzywnę w celu przymuszenia wiedząc o jego niewypłacalności. Skarżący, składając kolejny dozwolony środek prawny w postaci wniosku o zawieszenie postępowania sądowego, nie uwzględnił brzmienia art. 56 p.p.s.a. Skoro skarga w nin. sprawie złożona została w dniu 27 maja 2014 r., to późniejszy wniosek o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia nie mógł wywołać tego zawieszenia. Nie było również potrzeby oczekiwania na sposób załatwienia przez ORA wniosku skarżącego o zmianę adwokata, motywowanego chęcią dogodniejszego dostępu do pełnomocnika wykonującego zawód bliżej miejsca zamieszkania skarżącego. Nie był w końcu istotny zarzut naruszenia art. 15 p.e.a. (patrz § 13 pkt 3e rozporządzenia MF z dnia 22 listopada 2001 r. Dz. U. Nr 137, poz. 1541, obecnie z dnia 30 października 2014 r. Dz. U. poz. 1494, §2 pkt 8). Wobec niestwierdzenia, aby organ naruszył ustawę z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619) bądź w sposób istotny naruszył art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. i art. 18 p.e.a., skoro w rzeczywistości nie dokonał zmiany stanowiska wierzyciela, należało zgodnie z art. 151 p.p.s.a. i art. 250 p.p.s.a., orzec jak w sentencji.