II SA/Wr 456/21

WyrokWSA we Wrocławiu2022-10-04

Skład orzekający: Adam Habuda, Halina Filipowicz-Kremis, Marta Pawłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy uchwalająca miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, przewidująca poszerzenie drogi kosztem nieruchomości prywatnych, narusza zasadę proporcjonalności i granice władztwa planistycznego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że ingerencja w prawo własności wynikająca z uchwały miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie narusza prawa, o ile jest proporcjonalna i konieczna dla realizacji celów publicznych. W rozpatrywanej sprawie zasada proporcjonalności została zachowana, a granice władztwa planistycznego nie zostały przekroczone, wobec czego skarga została oddalona.
Stan faktyczny
Rada Miejska Wrocławia uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewidujący poszerzenie ulicy Murowanej do szerokości 15,5 m, co wiązało się z zajęciem części nieruchomości prywatnych skarżących. Skarżący zarzucili naruszenie prawa poprzez nieuwzględnienie wcześniejszych decyzji o warunkach zabudowy, przekroczenie władztwa planistycznego oraz stosowanie nieaktualnych materiałów planistycznych. Wnosili o stwierdzenie nieważności uchwały w części dotyczącej tych ustaleń.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Habuda Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Asesor WSA Marta Pawłowska (spr.) Protokolant: asystent sędziego Grzegorz Dubaniowski po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 września 2022 r. sprawy ze skargi Z. D., A. T.-F., P. F. i A. C. na uchwałę Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 22 października 2020 r. nr XXVIII/764/2020 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie ulic Ceglanej, Miłoszyckiej i Byczyńskiej we Wrocławiu oddala skargę w całości. Rada Miejska Wrocławia uchwałą nr XXVIII/747/20 podjętą w dniu 22 października 2020 r., uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w rejonie ulic Ceglanej, Miłoszyckiej i Byczyńskiej we Wrocławiu. Plan ten przewidywał poszerzenie ulicy Murowanej do szerokości 15,5 m, w tym wyznaczał pas drogowy, jednostronny chodnik i pas zieleni. Skargę na powyższą uchwałę w części tj w zakresie jej części tekstowej § 61 ust. 2 pkt 2 oraz § 68 ust. 2 pkt wraz z odpowiadającym im załącznikiem graficznym do planu, zaskarżyli Z. D., A. C. oraz P. F. i A. T. – F., wnosząc o stwierdzenie nieważności uchwały w tym zakresie. Zaskarżonej uchwale zarzucili naruszenie: • art. 1 ust. 2 pkt 1, art. 6 ust 1 i 2 i art. 65 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz.U. z 2021 r. poz. 741 ze zm., dalej jako p.z.p.); w zw. z art. 140 kodeksu cywilnego i art. 2 Konstytucji RP, poprzez nieuwzględnienie wydanych uprzednio na rzecz skarżących ostatecznych decyzji o warunkach zabudowy i tym samym podjęcie aktu prawa miejscowego sprzecznego z tymi dokumentami, • art. 1 ust. 3 w zw. Z art. 28 ust. 1 p.z.p. poprzez przekroczenie granic władztwa planistycznego bez uzasadnienia merytorycznego; • § 10 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego zagospodarowania przestrzennego na materiałach planistycznych nieaktualnych na dzień przekazania projektu planu do opiniowania. W skardze wniesiono również o dopuszczenie dowodu z dokumentów: ostatecznych decyzji ustalających warunki zabudowy i udzielających pozwolenia na budowę wydanych na rzecz skarżących, zdjęć nieruchomości skarżących petycji mieszkańców i uchwały w sprawie jej nieuwzględnineia, a nadto dowodu z przesłuchań stron i oględzin nieruchomości należących do stron. Skarżący podnieśli, że legitymują się interesem prawnym w skarżeniu uchwały, gdyż są właścicielem nieruchomości położonych na obszarze objętym ustaleniami m.p.z.p. W związku z okolicznością, że uchwalone zapisy planu de facto wywłaszczają skarżących z części ich nieruchomości, mają interes prawny w zakresie wnoszenia skargi, stosownie do treści przepisu art. 101 ustawy gminnej. Skarżący podnieśli, że zaskarżoną uchwałą Gmina przekroczyła przysługujące jej z mocy ustawy władztwo planistyczne a ingerencja jakiej dokonała, pozbawiła ich w sposób nieuzasadniony prawa własności. Wskazano, że w planie ustanowiono nie rozgraniczające i ustanowiono szerokość ulicy Murowanej, czyli ulicy przy której usytuowane są nieruchomości skarżących, oznaczonej w planie na rysunku symbolem [...], na poziomie [...]. Oznacza to, że plan przewiduje poszerzenie ulicy o 7,1 metra w stosunku do istniejącej obecnie drogi. Poszerzenie to nastąpi kosztem nieruchomości skarżących. W odniesieniu do skarżącego Z. D., który rozpoczął budowę domu w roku [...] i nadal jej nie ukończył, poszerzenie ulicy Murowanej oznacza nie tylko wywłaszczenie pasa nieruchomości zagospodarowanej miejscami parkingowymi i nasadzeniami drzew, ale również przesunięcie granicy działki od ściany domu z 8 m na 4 m. W stosunku do skarżącego A. C., wywłaszczenie części działki pod drogę publiczną spowoduje trudność w zagospodarowaniu działki (jeszcze niezabudowanej), albowiem ma ona długi i wąski kształt. W odniesieniu do skarżących P. i A. F., plan przewiduje budowę drogi wewnętrznej [...] zakończonej pętlą do zawracania, do czego konieczne jest zajęcie [...] działki skarżących, co z kolei spowoduje konieczność przebudowy wjazdu. Podkreślono, że budynek skarżących jest nowy, wzniesiony na podstawie pozwolenia z [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ przytoczył zaskarżone zapisy planu i wskazał, że są one zgodne z prawem i nie naruszają zasady proporcjonalności. Nadto wskazał, że plan podjęto w sposób nie naruszający ustaleń Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Wrocławia, przyjętego uchwałą Nr L/1177/18 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 11 stycznia 2018 roku (Biuletyn Urzędowy Rady Miejskiej Wrocławia z 2018 r. poz. 5), zgodnie z trybem i zasadami ustalania planów miejscowych. W odniesieniu do zarzutów skargi przedstawiono przebieg postępowania planistycznego w sprawie, w tym wskazano na okoliczności wybuchu epidemii i związane z tym przyjęte rozwiązania, jak np. ponowne wyłożenie projektu planu. Wyjaśniono przy tym, że na etapie całego postępowania żaden ze skarżących nie składał uwag i wniosków, przy czym podkreślono, że na całym etapie postępowania wnioski takie wpływały, więc nie było to niemożliwe czy nawet utrudnione, natomiast czyny i aktywny udział w tworzeniu planu brała [...], z którą planiści omawiali wprowadzane rozwiązania na każdym etapie postępowania. Wskazano, że Gmina wyposażona została przez prawodawcę we władztwo planistyczne i ma prawo decydowania o sposobie zagospodarowania terenu na terenie administracyjnym gminy. Dodatkowo wyjaśniono, że obszar objęty planem jest w większości obszarem niezagospodarowanym, o niewystarczającym układzie komunikacyjnym, ale bardzo aktywnym inwestycyjnie. Pojawiające się inwestycje o charakterze mieszkaniowym wymagały stworzenia nowego układu połączeń drogowych, przy jednoczesnym uwzględnieniu istniejących powiązań, tak by wykształcić optymalną dla danego terenu obsługę komunikacyjną - zarówno kołową, rowerową jak i pieszą, która służyć będzie nowym, ale również obecnym mieszkańcom. Wiązało się to również z ustaleniem odpowiednich parametrów pasa drogowego - jego szerokości oraz wyposażenia. W odniesieniu do terenu publicznej ulicy dojazdowej oznaczonej w planie symbolem 5KDD (ulicy Murowanej) - szerokość pasa drogowego wyznaczonego dla tej ulicy w miejscu wskazania na rysunku planu wynosi 15,5 m - zawiera w sobie co najmniej jednostronne chodniki oraz zieleń. Jest to także szerokość, która pozwala na wprowadzenie urządzeń bioretencji - zatrzymujących wodę opadową z pasów drogowych w miejscu jej opadu. Do stosowania urządzeń bioretencji w pasach dróg przeznaczonych pod cele publiczne (co wiąże się z odpowiednią szerokością) zobowiązuje Zarządzenie nr 1158/19 Prezydenta Wrocławia z dnia 17 czerwca 2019 r. w sprawie gospodarowania wodami opadowymi we Wrocławiu. Wymóg co najmniej jednostronnego chodnika w tym terenie podyktowany jest całościowym spojrzeniem na układ komunikacyjny osiedla - w szczególności połączenia piesze i potencjał przemieszczeń pieszych na terenie, w kontekście np zaplanowanego placu osiedlowego przy ul. [...], a także [...] czy kościoła przy ulicy M. W przyszłości ulica Murowana będzie istotnym połączeniem stanowiącym alternatywę dla ul. M. Stosowanie miejscowych zawężeń powodowałoby brak ciągłości chodników, a przez co utrudniłoby poruszanie się pieszych w obszarze planu. Także podkreślono, że podczas opracowywania zaskarżonego planu zostały przeanalizowane wszystkie wydane decyzje na przedmiotowym terenie oraz sprawy, które były wówczas w toku postępowania administracyjnego. Stanowczo stwierdzono, że ulicy Murowanej nie można było zaplanować bez ingerencji w prawo własności, w tym wydane pozwolenia na budowę - jedynie niewielki fragment tej drogi stanowią działki gminne, a w jej pobliżu gmina nie posiada własnych nieruchomości. Podkreślono również, że zajęte pod drogi publiczne części skarżących stanowią niewielki tylko procent powierzchni ich nieruchomości, natomiast poprowadzenie tej drogi w sposób alternatywny nie było możliwe. Mając na uwadze ład przestrzenny, opisane powyżej uwarunkowania przestrzenne i prawne oraz konieczność zaplanowania spójnego układu komunikacyjnego gmina była zmuszona do zastosowania władztwa planistycznego i ograniczenia prawa własności Skarżących. W związku z tym wyznaczono linie rozgraniczające przedmiotowej ulicy zgodnie z zasadą proporcjonalności, wyważając interes publiczny i prywatny. W odniesieniu do zarzutów skargi w zakresie prawa własności skarżących A. i P. F. wyjaśniono, że w związku z koniecznością zapewnienia działce dostępu do drogi publicznej, wyznaczono w zaskarżonym planie teren drogi wewnętrznej oznaczony symbolem [...] kończący się placem do zawracania, tak aby spełnić wyżej wymieniony wymóg i dopuścić dojazd do działki nr [...] [...] obręb [...]. Usunięcie placu do zawracania spowoduje brak dostępu do drogi publicznej dla działki jak i doprowadzi do tego, że na działce skarżących trzeba będzie ustanowić służebność przejazdu dla właściciela tej nieruchomości. Ponadto podkreślono, że przedmiotowy plac do zawracania jest także ważnym elementem komunikacyjnym usprawniającym ruch komunikacyjny w tym miejscu, w szczególności związany z obsługą samochodów służb publicznych takich jak straż pożarna oraz karetka pogotowia. Gmina wskazała dodatkowo, że w odpowiedzi na obwieszczenia Prezydenta Wrocławia o przystąpieniu do sporządzenia planu oraz wszczęcia przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko i terminie składania wniosków do planu [...] wniosła pismo w dniu [...], w którym między innymi prosiła o "wyznaczenie nowego układu drogowego na obszarze na północ od ul. [...] pomiędzy ul. [...] i [...] uwzględniającego w przyszłości" możliwość przejazdu komunikacji miejskiej, rezerwę na zatoki i przystanki autobusowe" oraz "budowy brakujących ciągów pieszo-rowerowych w kierunkach: do osiedla [...], do stacji [...], do przystanków autobusowych (obecnych i przyszłych) oraz do szkoły/przedszkola oraz w kierunku terenów rekreacyjnych, zielonych, wałów w okolicy ul. [...], [...] i [...]." Prezydent Wrocławia mając na uwadze cel planu, jak i dobro mieszkańców, rozpatrzył pozytywnie stosownym zarządzeniem przytoczoną wyżej część wniosku. Zaznaczono również, że uzasadnienie do uchwały zawiera szczegółowe wyjaśnienie przyjętych rozwiązań. Odnośnie do zarzutu skargi naruszenia paragrafu 10 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z dnia 26 sierpnia 2003 r. wskazano, że zgodnie z jego brzmieniem, "Materiały planistyczne, sporządzone na potrzeby projektu planu miejscowego, powinny być aktualne na dzień przekazania tego projektu do opiniowania i uzgodnienia." Według definicji zawartej w § 2 ust. 5 wyżej przywołanego rozporządzenia przez materiały planistyczne rozumie się "opracowania, analizy, prognozy i studia sporządzone na potrzeby projektu planu miejscowego, a także opracowania, koncepcje, projekty, plany i programy dotyczące obszaru objętego projektem planu miejscowego, sporządzone na podstawie przepisów odrębnych;". W tym kontekście wyjaśniono, że zgodnie z przekazaną kopią dokumentacji prac planistycznych materiały zostały wykonane w zgodzie z przepisami, w tym nie naruszając § 10 ust. 1 Rozporządzenia. W końcowej części odpowiedzi na skargę podniesiono, że w odniesieniu do sytuacji prawnej skarżącego ad 1) p. Z. D., który jest właścicielem działki nr [...] [...] obręb [...] ingerencja w jego prawo własności wynika z konieczności poszerzenia ulicy [...] i uwzględnienia opisanych powyżej uwarunkowań przestrzennych jak i prawnych. Przyszłe zagospodarowanie tej ulicy określone zostanie na etapie opracowywania projektu budowlanego. Wtedy możliwe będzie określenie czy w ogóle i jak zbliży się pas jezdni do domu jednorodzinnego skarżącego. Możliwe jest bowiem, że nie nastąpi zbliżenie pasa jezdni do domu skarżącego, a odległość pomiędzy jezdnią a jego nieruchomością zostanie przeznaczona na np. odprowadzenie wód opadowych. W przypadku sytuacji prawnej skarżącego ad 2) p. A. C., który jest właścicielem działki nr [...] [...] obręb [...], wskazano, że skarżący jest dopiero na etapie uzyskania pozwolenia na budowę. Tak więc skarżący A. C. występując o pozwolenie na budowę ma pełną świadomość przyjętych rozwiązań przyjętych w planie miejscowym. Odnosząc się do sytuacji prawnej skarżących ad 3) p. P. F. i A. T. – F., i należącej do nich działki nr [...] [...] obręb [...] należy zauważyć, że wyznaczając plac do zawracania na drodze wewnętrznej [...], a tym samym ingerując w ich prawo własności projektanci kierowali się głównie przyszłym bezpieczeństwem mieszkańców nieruchomości stycznych z opisaną drogą - poprzez zapewnienie odpowiedniego dojazdu oraz możliwości zawracania pojazdów, w tym np. służbom ratunkowym czy sanitarnym. Na rozprawie w dniu [...] pełnomocnik skarżących podtrzymała skargę akcentując naruszenie zasady proporcjonalności. Podniosła również że organ planistyczny poprawia i uwzględnia sytuacje prawne deweloperów, nie zaś osób fizycznych. Podkreśliła, że inwestor [...] otrzymał zmianę pozwolenia na budowę, przez co przesunął swą inwestycję bliżej granicy działki i z tego powodu aktualnie jedyną możliwością poszerzenia ulicy [...] jest zajęcia nieruchomości skarżących Z. D. i C. Podkreśliła również nakłady poniesione przez skarżących na ich nieruchomościach. Pełnomocnik Gminy podtrzymała stanowisko wyrażone w odpowiedzi na skargę i podniosła, że wywłaszczenie skarżących z niewielkich obszarów ich nieruchomości nastąpi oczywiście za odszkodowaniem. Wyjaśniono również, że rozważane podczas prac planistycznych było poprowadzenie alternatywnej trasy, poprzez ulicę [...] i [...], czego domagają się skarżący, jednakże okazało się to niemożliwe, z uwagi na znajdującą się tam trafostację zasilającą sąsiednie gminy, negatywną opnie ZDiUM oraz okoliczność, że wymagałoby to wywłaszczeń w znacznie większym zakresie niż przy przyjętym rozwiązaniu. Wyjaśniono również, że planiści kilkakrotnie byli w terenie podczas opracowywania projektu planu, w tym spotykali się z [...], aktywnie uczestniczącą podczas tych prac. Sąd postanowił o dopuszczeniu dowodów z dokumentów wskazanych w skardze, albowiem nie powodowało to wydłużenia postępowania, oddalił zaś wnioski dowodowe w zakresie przesłuchania stron oraz przeprowadzenia wizji lokalnej, albowiem zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny może przeprowadzić dowód uzupełniający wyłącznie z dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, że skarga spełnia wymagania co do legitymacji procesowej warunkującej możliwość wniesienia skargi w odniesieniu do wszystkich skarżących. Zaskarżoną uchwała – miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego narusza interes prawny stron skarżących w kwestionowanym zakresie, tj. w zakresie ustaleń odnoszących się do stanowiących własność skarżących nieruchomości. Nieruchomości te objęte są zaskarżoną uchwała, są nieruchomościami o przeznaczeniu zabudowy jednorodzinnej, a zaskarżona uchwała przewiduje na ich terenie powstanie drogi publicznej, będą one zatem podlegać częściowemu wywłaszczeniu. Tego rodzaju ustalenia stanowią bezsprzecznie naruszenie interesu prawnego skarżących w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2017 r., poz. 1875, ze zm.), co oznacza, że przysługiwała im legitymacja procesowa do zaskarżenia MPZP. W rezultacie skarga jako dopuszczalna podlegała merytorycznemu rozpatrzeniu. Skarga nie zasługiwała jednak na uwzględnienie. Jak wynika z art. 28 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2020 r., poz. 293, ze zm.) – dalej "upzp", nieważność uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zachodzi w przypadku istotnego naruszenia zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotnego naruszenia trybu ich sporządzania, a także naruszenia właściwości organów w tym zakresie. Tryb sporządzania planu należy rozumieć jako sekwencję czynności podejmowanych w toku procedury planistycznej, a zasady sporządzania planu jako merytoryczną jego zawartość (przyjęte w nim ustalenia). Istotne naruszenie trybu sporządzania planu następuje, gdy ustalenia planistyczne są odmienne od tych, które zostałyby podjęte, gdyby nie naruszono procedury sporządzania aktu planistycznego (wyrok NSA z 20 października 2011 r., II OSK 1593/11 – CBOSA). Natomiast naruszenie zasad to przyjęcie rozwiązań niezgodnych normami konstytucyjnymi lub zawartymi w ustawach materialnoprawnych - które to normy wyznaczają granice wykonywania władztwa planistycznego (wyrok NSA z 11 września 2008 r., II OSK 215/08 –CBOSA). Kontrola postanowień planu w kwestionowanej skargą części nie dała podstaw do stwierdzenia nieważności tej części uchwały, nie narusza bowiem naruszają przepisów prawa materialnego (zasady sporządzania planu miejscowego) ani procesowego (trybu). Odnosząc się do argumentacji skargi Sąd podnosi, że badaniu w niniejszej sprawie podlegało przede wszystkim naruszenie przez organ gminy zasady proporcjonalności oraz przekroczenie granic władztwa planistycznego. W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał jednakże, że nie zaistniały w niej okoliczności, które pozwalałyby uznać, że w przypadku skarżonego planu Rada dokonała niedopuszczalnej ingerencji w prawo własności. Problem bowiem nie polega na tym czy plan miejscowy narusza prawo własności, lecz czy ta ingerencja następuje z naruszeniem prawa, ewentualnie zasady proporcjonalności, która wymaga wyważenia różnych grup interesów – publicznego (ład przestrzenny) i prywatnego (prawo własności). Konstytucyjnie chroniona własność może być bowiem ograniczona w drodze ustawy (art. 64 ust. 3 Konstytucji RP). Taką ustawą jest ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z art. 6 u.p.z.p. ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mogą ograniczać własność i takie regulacje nie stanową naruszenia prawa, o ile dzieje się to z poszanowaniem zasady proporcjonalności (por. wyroki NSA z: 13.10.2016 r., sygn. akt II OSK 3355/14, z 17.11.2016 r., sygn. II OSK 311/15, z 28.10.2016, sygn. akt II OSK 165/15, z 11.01.2017 r., sygn. akt II OSK 932/15, z 8.02.2017r., sygn. akt II OSK 1322/15). Zasada ta w ocenie Sądu orzekającego została zachowana w niniejszej sprawie. Nie ulega wątpliwości, że w świetle art. 3 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 upzp gmina w ramach wykonywania władztwa planistycznego uprawniona jest do jednostronnego rozstrzygania o ustaleniu przeznaczenia terenów, rozmieszczeniu inwestycji celu publicznego oraz określeniu sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenów. Tego rodzaju kompetencja nie może być jednak realizowana w sposób dowolny. Przy wykonywaniu władztwa planistycznego gmina uwzględnić musi kryteria wymienione w art. 1 ust. 2, 3 i 4 p.z.p.. Pośród ustawowych kryteriów wymienia się m.in. prawo własności, konieczność ważenia interesu publicznego i interesów prywatnych, czy wymagania ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury. Oczywiście największe kontrowersje w praktyce budzi zakres dopuszczalnej ingerencji prawodawcy lokalnego w prawo własności, które z jednej strony kształtowane jest przecież ustaleniami planu miejscowego (art. 6 p.z.p.) z drugiej zaś podlega konstytucyjnej ochronie przed nadmiernym ograniczeniem (art. 64 ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest zasadne stanowisko, że wprowadzone w ramach planu miejscowego ograniczenia prawa własności muszą być "konieczne" ze względu na wartości wyżej cenione. Organ gminy musi wykazać, że ingerencja w sferę prawa własności pozostaje w racjonalnej i odpowiedniej "proporcji" do celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia. Konieczne jest takie "wyważenie" ww. interesów, aby w jak największym stopniu zabezpieczyć i rozwiązać potrzeby wspólnoty, jednak w jak najmniejszym naruszając prawa właścicieli nieruchomości objętych planem (wyrok NSA z 1 VI 2017 r., II OSK 2478/15 – publ. CBOSA). Powyższe dyrektywy mają pełne zastosowanie do sytuacji wydzielania w obrębie nieruchomości stanowiących własność prywatną terenów o funkcji publicznej. Należy nadmienić, że przeznaczenie terenu na cele publicznych ciągów komunikacyjnych i usprawnienia komunikacji osiedla, rozluźnienia ruchu drogowego w mieście, stanowi inwestycję celu publicznego, co jednoznacznie wynika z art. 2 pkt 5 p.z.p. . Niewątpliwie układ komunikacyjny stanowi istotny element kształtujący ład przestrzenny. Odmówienie prawodawcy lokalnemu kompetencji do kształtowania w ramach władztwa planistycznego paramentów układu komunikacyjnego w zakresie dróg stanowiłoby istotne ograniczenie efektywności planu miejscowego jako instrumentu służącego harmonijnemu kształtowaniu przestrzeni. Przeznaczenie części nieruchomości skarżących na cele realizacji poszerzenia drogi można zaakceptować, o ile wykazane zostanie, że takie rozwiązanie było w konkretnych warunkach lokalnych konieczne i stanowi rezultat wyważenia interesu publicznego z interesem prywatnym Jak wynika z akt planistycznych, stanowisk stron oraz z udzielonej odpowiedzi na skargę rada gminy tego rodzaju okoliczności bezsprzecznie wykazała. Po pierwsze gmina wykazała, że usprawnienie komunikacji osiedla z postała częścią miasta jest niezbędne i że zabiegały o to nie tylko władze gminy ale przede wszystkim mieszańcy samego osiedla. Po drugie w sposób przekonujący, nie tylko w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały ale i w oświadczeniach składanych na rozprawie przed sądem wyjaśniła, że były rozpatrywane alternatywne przebiegi trasy, ale były one niemożliwe do zrealizowania (trafostacja), albo wiązałyby się z większym zakresem wywłaszczeń, albowiem gmina nie dysponuje na przedmiotowym terenie własnymi działkami. Sąd wziął pod uwagę również fakt, że działki skarżących wywłaszczone zostaną w niewielkim tylko procencie prawa własności, większość bowiem terenu pod rozbudowę ulicy [...] odbędzie z wykorzystaniem gruntów gminnych. Wszystkie wskazane okoliczności doprowadziły do konstatacji, że w kontrolowanej sprawie nie została naruszona ani zasada proporcjonalności ani nie przekroczono granic władztwa planistycznego. Sąd weryfikował również w całości tryb sporządzenia planu ni e dopatrzył się również w tej części naruszeń, które mogłyby spowodować wadliwość podjętej uchwały. W zakresie uwarunkowań materialnoprawnych, Sąd rozpatrywał sprawę w zakresie wyznaczonym naruszeniem interesu prawnego skarżących. W konsekwencji Sąd skargę oddalił na zasadzie art. 151 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło