II SA/Wr 458/16
WyrokWSA we Wrocławiu2016-09-15
Skład orzekający: Mieczysław Górkiewicz, Władysław Kulon, Alicja Palus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji administracyjnej kuratorowi ustanowionemu dla osoby nieznanej z miejsca pobytu rozpoczyna bieg terminu do wniesienia odwołania, nawet jeśli strona później osobiście odbierze kopię tej decyzji?Ratio decidendi
Doręczenie decyzji administracyjnej kuratorowi ustanowionemu dla osoby nieznanej z miejsca pobytu jest skuteczne i rozpoczyna bieg terminu do wniesienia odwołania. Późniejsze osobiste odebranie przez stronę kopii decyzji nie powoduje ponownego rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania, jeśli termin ten już upłynął. W przypadku uchybienia terminu, organ odwoławczy jest zobowiązany stwierdzić uchybienie terminu, chyba że strona złoży wniosek o przywrócenie terminu.Stan faktyczny
Wojewoda D. postanowieniem stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta W. o wymeldowaniu N. V. z pobytu stałego. Decyzja ta została doręczona kuratorowi ustanowionemu dla N. V. w dniu 30 listopada 2015 r. N. V. osobiście odebrała kopię decyzji w dniu 8 lutego 2016 r. i złożyła odwołanie w dniu 19 lutego 2016 r. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. poprzez błędne uznanie skuteczności doręczenia kuratorowi i rozpoczęcia biegu terminu od tej daty, twierdząc, że termin powinien biec od daty osobistego odbioru decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mieczysław Górkiewicz, Sędziowie Sędzia WSA - Władysław Kulon, Sędzia WSA - Alicja Palus (spr.), , Protokolant asystent sędziego - Wojciech Śnieżyński, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 września 2016 r. sprawy ze skargi N. V. na postanowienie Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji orzekającej o wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego oddala skargę w całości.
Postanowieniem z dnia [...] r. (znak: [...]) Wojewoda D. stosując przepis art. 134 w związku z art. 129 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego stwierdził wobec N. V., reprezentowanej przez pełnomocnika, uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] r. (Nr [...]) orzekającej o wymeldowaniu N. V., z miejsca zameldowania na pobyt stały w lokalu przy ul. B. we W..
Uzasadniając podjęte orzeczenie Wojewoda D. przedstawił okoliczności faktyczne i prawne, istotne w sprawie i w tym zakresie wskazał, że w dniu 20 lipca 2015 r. do Prezydenta W. wpłynął wniosek S. W. o wymeldowanie z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego przy ul. B. we W. N. V.. W związku z niemożnością ustalenia miejsca pobytu wyżej wymienionej organ gminy wystąpił do Sądu Rejonowego dla [...] Wydziału Rodzinnego i Nieletnich o ustanowienie kuratora dla osoby nieobecnej. Postanowieniem Sądu z dnia [...] r. (sygn. akt [...], prawomocnym z dniem 28 października 2015 r.), ustanowiono kuratora w osobie B. W. - pracownika Urzędu Miejskiego W..
W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego Prezydent W. decyzją z dnia [...] r. (nr [...]) orzekł o wymeldowaniu N. V. z pobytu stałego w lokalu przy ul. B. we W.. Decyzja została odebrana w dniu 30 listopada 2015 r. przez kuratora osoby nieobecnej w postępowaniu, a w dniu 3 grudnia 2015 r. została doręczona A. i S. W..
W dniu 8 lutego 2016 r. N. V. stawiła się w Urzędzie Miejskim W. i wydana jej została kopia przedmiotowej decyzji. W dniu 19 lutego 2016 r. do organu gminy wpłynęło odwołanie od rozstrzygnięcia Prezydenta W., które w imieniu wyżej wymienionej złożył profesjonalny pełnomocnik.
W dalszej części uzasadnienia Wojewoda D. wyjaśniając przesłanki podjętego postanowienia wskazał, że w myśl art. 134 kodeksu postępowania administracyjnego organ odwoławczy stwierdza - w drodze postanowienia - niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Organ drugiej instancji, po otrzymaniu odwołania, w ramach czynności wstępnych jest zobowiązany do sprawdzenia czy odwołanie jest dopuszczalne oraz, czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Warunkiem skuteczności czynności procesowej - w tym przypadku jest to wniesienie odwołania od rozstrzygnięcia wydanego przez organ gminy - jest zachowanie ustawowego terminu przewidzianego na dokonanie tejże czynności. W art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego ustawodawca przesądził, że odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Organ odwoławczy ma obowiązek, a nie uprawnienie, zbadania kwestii formalnych, czyli dopuszczalności odwołania i terminowości jego wniesienia. Stwierdzenie, iż odwołanie zostało wniesione z przekroczeniem ustawowego terminu, kończy nie tylko postępowanie wstępne, ale i całe postępowanie odwoławcze. Zgodnie z linią orzeczniczą sądów administracyjnych - uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną niezależną od uznania organu odwoławczego, a w razie jej stwierdzenia organ nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu (tak np. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 stycznia 2010 r., Sygn. akt II OSK 9/09).
Jednocześnie organ orzekający wyjaśnił, że strona może bronić się przed negatywnymi skutkami niedotrzymania terminu procesowego, prosząc o jego przywrócenie. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego - w razie uchybienia terminu należy przywrócić go na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zgodnie natomiast z § 2 tegoż artykułu prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, a jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
Następnie Wojewoda D. wskazał, że jego ocena stanu faktycznego w niniejszej sprawie w kontekście przytoczonych regulacji przedstawia się następująco: Sąd Rejonowy dla [...] III Wydział Rodzinny i Nieletnich prawomocnym postanowieniem ustanowił dla nieobecnej w postępowaniu N. V. kuratora w osobie B. W. - pracownika Urzędu Miejskiego we W.. Jak podkreślił Sąd w przywołanym postanowieniu, kurator został uprawniony do podejmowania czynności procesowych w imieniu i ze skutkami prawnymi dla nieobecnej w ramach toczącego się postępowania o wymeldowanie z pobytu stałego. Decyzja Prezydenta W. została odebrana przez kuratora N. V. w dniu 30 listopada 2015 r. Stosownie do art. 40 § 1 oraz art. 48 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego - pisma (czyli także decyzje) doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi, z kolei pisma skierowane dla osób nieznanych z miejsca pobytu, dla których sąd nie wyznaczył przedstawiciela, doręcza się przedstawicielowi ustanowionemu w myśl art. 34 przedmiotowej ustawy. Skoro zatem Sąd Rejonowy dla [...] ustanowił przedstawiciela dla osoby nieobecnej w postępowaniu - uznawszy to za "zasadne i konieczne do dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego" - należy przyjąć fikcję prawną że rozstrzygnięcie wydane prze organ gminy zostało skutecznie doręczone stronie postępowania. Jak podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 5 marca 2015 r. (sygn. akt II SA/Wr 17/15) nie budzi wątpliwości, iż doręczenia pism wyznaczonemu przez sąd przedstawicielowi mają taki skutek, jak gdyby doręczono je stronie.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż doręczenie kuratorowi ustanowionemu dla strony decyzji w dniu 30 listopada 2015 r. otworzyło bieg terminu do wniesienia odwołania, który zakończył się z upływem dnia 14 grudnia 2015 r. W okresie tym nie zostało złożone odwołanie od rozstrzygnięcia Prezydenta W. nr [...], zatem w dniu 15 grudnia 2015 r. przedmiotowa decyzja stała się ostateczna. Odwołanie od przedmiotowej decyzji zostało nadane przez profesjonalnego pełnomocnika w placówce operatora pocztowego w dniu 16 lutego 2016 r., a wiec 2 miesiące po dniu, w którym upłynął ustawowy termin do wniesienia odwołania, a w piśmie tym nie zawarto jednoczesnej prośby o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. W związku z niebudzącym wątpliwości ustaleniem, iż odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu oraz przy braku jednoczesnej prośby o przywrócenie terminu na dokonanie tej czynności procesowej, Wojewoda D. był zobligowany do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.
Prawidłowość postanowienia podjętego w sprawie przez organ odwoławczy zakwestionowała N. V. wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
W petitum skargi działający imieniem skarżącej pełnomocnik zarzucił orzeczeniu wydanemu przez Wojewodę D. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a to art. 40 § 1 kpa, polegające na błędnym uznaniu, że doręczenie odpisu decyzji kuratorowi ustanowionemu dla osoby nieznanej z miejsca pobytu było skuteczne i rozpoczynało bieg terminu na złożenie odwołania, w sytuacji, gdy skarżąca osobiście odebrała odpis decyzji, a więc termin na złożenie odwołania rozpoczynał bieg od momentu osobistego odbioru.
Powołując się na tak sformułowany zarzut pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającej go decyzji Prezydenta W. z dnia [...] r. i zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik N. V. podał m.in., że: "skarżąca odebrała odpis decyzji osobiście w siedzibie Urzędu Miasta W., a odwołanie od decyzji zostało wniesione w terminie czternastu dni, liczonym od daty osobistego odbioru.
Wskazać należy, że uprawnienie kuratora ustanowionego dla osoby nieznanej z miejsca pobytu, zakończyły się w niniejszej sprawie w momencie osobistego wstąpienia skarżącej do postępowania, co miało miejsce wraz z osobistym odbiorem przesyłki. Od tego momenty powinien rozpocząć bieg nowego terminu dla strony działającej osobiście.
Zaniechania wyznaczonego przez Sąd przedstawiciela nie mogą obciążać strony, która nie ma możliwości kontrolowania czynności kuratora. Skarżąca wskazuje, że właściwym działaniem w niniejszej sprawie było złożenie decyzji o wymeldowaniu, czego kurator nie zrobił. Wskazać należy, w momencie zakończenia działania przez kuratora, w jego miejsce wstąpiła skarżąca i od tego momentu mogła podejmować czynności samodzielnie. Aby jednak podejmować takie czynności, strona musi mieć dostępne terminy procesowe. Powyższe uwagi są szczególnie istotne w sprawach o wymeldowanie, gdy często nie sposób na początku postępowania ustalić nowego adresu strony.
Ponadto, decyzja o wymeldowaniu była pierwszym pismem w sprawie, a więc bezwzględnie powinna być doręczona bezpośrednio stronie. Jeśli byłoby to kolejne pismo w sprawie, można by przyjąć domniemanie, że to strona ponosi konsekwencje niepodania adresu. Jednak w niniejszej sprawie skarżąca nie mogła wiedzieć, ani nawet przypuszczać konsekwencji niepodania adresu, bowiem nawet nie wiedziała o toczącym się postępowaniu."
W odpowiedzi na skargę przedstawionej w piśmie doręczonym Sądowi w dniu 4 lipca 2016 r. Wojewoda D. wniósł o oddalenie skargi, wyjaśniając, że nie podziela zarzutów podniesionych w skardze i podtrzymuje w całości stanowisko przyjęte przy orzekaniu w sprawie z powodów wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny podejmując orzeczenie w sprawie uwzględnił następujące okoliczności faktyczne i prawne :
Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowane w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia innego aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Uchylenie decyzji administracyjnej albo stwierdzenie jej nieważności następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających wpływ na wynik sprawy.
Mając na względzie wskazane wcześniej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowaniu instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia przepisów prawa procesowego, obligujących do uwzględnienia skargi, mimo rozważenia w toku podjętych czynności rozpoznawczych przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Ponadto – poprzedzając przedstawienie motywów podjętego orzeczenia – Sąd uznał za konieczne wyjaśnić, że w powołanym powyżej przepisie ustawodawca postanowił również, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, co oznacza, że w przedmiotowej sprawie zakres dokonywanej kontroli ograniczony był do oceny legalności zaskarżonego postanowienia. Sąd – wobec przywołanej dyspozycji ustawodawcy – nie był uprawniony do badania zgodności z prawem decyzji Prezydenta W. z dnia [...] r. orzekającej o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego w lokalu przy ul. B. we W., bowiem pozostaje ona poza granicami sprawy rozpoznawanej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Zaskarżone w tej sprawie orzeczenie Wojewody D. ma charakter procesowy i zostało wydane na podstawie przepisu art. 134 kodeksu postępowania administracyjnego, z którego wynika m.in., że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Odwołanie jest środkiem prawnym poprzez który realizowana jest w postępowaniu administracyjnym zasada dwuinstancyjności, gwarantująca stronie postępowania możliwość dwukrotnego rozpatrzenia indywidualnej sprawy administracyjnej przez organy właściwe instancyjnie. Jednym z warunków skutecznego skorzystania z tego środka zaskarżenia przez uprawniony podmiot tzn. spełniający kryteria określone w art. 28 kpa jest zachowanie przy czynności wniesienia odwołania ustawowego terminu wskazanego w art. 129 § 2 kpa. Przepis ten stanowi, że odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie (gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie).
Należy też zwrócić uwagę, że zgodnie z przepisem art. 57 § 1 kpa: "Jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu".
Oznacza to, że początkiem biegu terminu do wniesienia odwołania - stosownie do przywołanej powyżej reguły - jest dzień następny po dniu, w którym nastąpiło skuteczne, czyli prawidłowe doręczenie decyzji, będącej później przedmiotem odwołania. Skutkiem niezachowania terminu zastrzeżonego dla dokonania tej czynności jest jej bezskuteczność, z tym, że zaistnienie warunków określonych w art. 58 § 1 i § 2 kpa umożliwia przywrócenie terminu, a poprzez to uznanie odwołania za wniesione prawidłowo tzn. z zachowaniem terminu ustawowo zastrzeżonego.
W procedurze administracyjnej czynności doręczenia są sformalizowane i uregulowane w sposób prawie kazuistyczny, co jest niezbędne ze względu na konieczność ścisłego określenia faktów powodujących skutek prawny w sferze formalnej czy materialnej.
Istotne też jest, że nieskorzystanie przez stronę postępowania przed upływem terminu określonego w art. 129 § 2 kpa z możliwości zaskarżenia odwołaniem nieostatecznej decyzji organu pierwszej instancji powoduje, że decyzja ta uzyskuje walor ostateczności, a jej weryfikacja jest możliwa tylko w trybach nadzwyczajnych. Ostateczność decyzji jako pojęcie formalnoprawne i cechę orzeczenia administracyjnego należy zawsze postrzegać i rozważać w kontekście przepisu art. 16 § 1 kpa. Definiuje on decyzję ostateczną stanowiąc, że: "Decyzje od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji są ostateczne".
Decyzja ostateczna objęta jest również domniemaniem prawidłowości i domniemaniem mocy obowiązującej, czyli trwałości (stabilności), której granice wyznaczają wskazane przez ustawodawcę przesłanki jej wzruszenia w postępowaniu nadzwyczajnym (np. B. Adamiak, J. Borkowski: KPA, Komentarz, Warszawa 2006; M. Jaśkowska, A. Wróbel: KPA, Komentarz, Kraków 2000; W. Dawidowicz: Postępowanie administracyjne, Zarys wykładu, Warszawa 1983).
Podejmując czynności procesowe w postępowaniu odwoławczym – jak prawidłowo wyjaśnił Wojewoda D. w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia – właściwy organ zobligowany jest przede wszystkim ocenić dopuszczalność odwołania i zachowanie terminu do jego wniesienia z ewentualnym uwzględnieniem sytuacji określonej w art. 58 kpa, przewidującym możliwość wniesienia – w ustawowo określonych warunkach – prośby o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności w razie jego uchybienia.
Należy też dodatkowo wskazać na postanowienie art. 57 § 5 pkt 2 kpa, zgodnie z którym termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe.
Z materiału sprawy wynika w sposób nie budzący wątpliwości że w takim trybie wniesione zostało w dniu 16 lutego 2016 r. (datownik pocztowy) przez pełnomocnika N. V. – strony postępowania administracyjnego odwołanie od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] r. orzekającej o wymeldowaniu skarżącej z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. B. we W..
Istotne też jest, że akta sprawy wskazują jednoznacznie, iż w toku jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego – wobec niemożności ustalenia miejsca pobytu N. V.– ustanowiony został dla niej postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] – III Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia [...] r. (sygn. akt [...]), wydanym na wniosek Gminy W. w trybie art. 34 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art 184 § 1 zd. pierwsze i art. 184 § 2 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, kurator w osobie B. W..
Należy też w uzupełnieniu wyjaśnić, że kurator ustanowiony w opisanym powyżej trybie dla osoby nieobecnej uprawniony jest do działania, w tym podejmowania czynności procesowych w imieniu i ze skutkami prawnymi dla nieobecnego w określonym okresie tj. od wszczęcia postępowania do jego zakończenia.
Wymaga również podkreślenia, że instytucja ta wykorzystywana jest dla ochrony praw osoby, która z powodu nieobecności (niemożności ustalenia jej miejsca pobytu przez organ administracji publicznej prowadzący postępowanie) nie może prowadzić swoich spraw.
W rozpoznawanej sprawie ustanowiony kurator uczestniczyła w postępowaniu i podejmowała czynności w imieniu nieobecnej N. V., w tym zapoznała się w dniu 25 listopada 2015 r. z aktami sprawy (k. 38 akt administracyjnych), a w dniu 30 listopada 2015 r. potwierdziła otrzymanie decyzji Prezydenta Nr [...] dotyczącej wymeldowania N. V.(k.40).
(W toku prowadzonych w sprawie czynności kontrolnych Sąd zwrócił uwagę na szczególną staranność z jaką Prezydent W. przeprowadził czynności zmierzające do ustalenia miejsca pobytu N. V..)
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Wojewoda D. prawidłowo wyjaśnił, że stosownie do treści przepisów art. 40 § 1 i art. 48 § 1 kpa, pisma (np. decyzje) doręcza się w przypadkach, gdy strona działa przez przedstawiciela – temu przedstawicielowi, przy czym pisma (np. decyzje) skierowane do osób nieznanych z miejsca pobytu, dla których Sąd nie wyznaczył przedstawiciela, doręcza się przedstawicielowi ustanowionemu w myśl art. 34 kpa. Do tego zalecenia ustawodawcy stanowiącego wyjątek od zasady doręczania pism stronie osobiście (lub osobie upoważnionej do odbioru pism kierowanych do osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych) zastosował się organ pierwszej instancji doręczając w dniu 30 listopada 2015 r. decyzję kończącą postępowanie w sprawie kuratorowi ustanowionemu w trybie art. 34 kpa. Istotne przy tym jest, że w literaturze przedmiotu i judykaturze podkreśla się to, iż w sprawach w których czynności postępowania prowadzone są z udziałem kuratora (przedstawiciela) tylko on może odebrać decyzję (inne pismo, którego adresatem jest strona, dla której został ustanowiony) z pełnym skutkiem prawnym. Zwraca się jednocześnie uwagę, że termin do wniesienia odwołania liczy się od daty doręczenia decyzji kuratorowi, a późniejsze doręczenie decyzji (innego pisma) ma charakter informacyjny i nie powoduje ponownego rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania (np. B. Adamiak, J. Borkowski: KPA, Komentarz, Warszawa 2006; wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2000 r. sygn. akt SA/Bk 1283/99, ONSA 2001, Nr 3, poz. 115).
W okolicznościach istniejących w rozpoznawanej sprawie oznacza to, że termin do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] r. orzekającej o wymeldowaniu N. V. z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. B. we W. upłynął z dniem 14 grudnia 2015 r. Wobec nieskorzystania z tego środka zaskarżenia i niekwestionowania opisanej decyzji w toku instancyjnym uzyskała ona z dniem 15 grudnia 2015 r. walor ostateczności.
Z akt sprawy wynika wprawdzie, że skarżąca w dniu 8 lutego 2016 r. w siedzibie organu otrzymała kopię (a nie odpis, jak twierdzi pełnomocnik skarżącej w uzasadnieniu skargi) przedmiotowej decyzji Prezydenta W., której odbiór protokolarnie potwierdziła (k.44), ale błędne jest wyprowadzenie z tego faktu wniosku o uprawnienie do wniesienia odwołania w terminie 14 dni liczonym wg reguły przyjętej w przepisie art. 57 kpa, czyli od dnia następnego po dniu uzyskania kopii decyzji. Czynność ta – z powodów wcześniej w uzasadnieniu wyjaśnionych – nie mogła spowodować ponownego uruchomienia biegu terminu do wniesienia odwołania, który upłynął już z dniem 14 grudnia 2015 r.
W tym kontekście należy też wyjaśnić, że nieprawidłowe jest zawarte w skardze stwierdzenie pełnomocnika o zakończeniu w niniejszej sprawie uprawnień kuratora w momencie osobistego wstąpienia skarżącej do postępowania. Uprawnienia kuratora ustały bowiem z upływem dnia 14 grudnia 2015 r. tj. z upływem ostatniego dnia terminu do wniesienia odwołania. Bezskuteczny upływ tego terminu jest równoznaczny z zakończeniem z tym dniem postępowania administracyjnego prowadzonego w rozpoznawanej sprawie i uzyskania przez wydaną w sprawie decyzję przymiotu ostateczności ze wszystkimi skutkami materialno- i formalnoprawnymi, w tym skutkiem wynikającym z treści art. 16 § 1 kpa, zawierającym zasadę trwałości decyzji ostatecznych. Wobec zakończenia postępowania we wskazanej powyżej dacie niezasadne jest też stwierdzenie pełnomocnika dotyczące "osobistego wstąpienia skarżącej do postępowania, co miało miejsce wraz z osobistym odbiorem przesyłki". W dacie otrzymania kopii decyzji tj. w dniu 8 lutego 2016 r. postępowanie nie toczyło się, bowiem było zakończone, a kopia decyzji nie była przesyłką, bowiem przesyłki zawierające pisma (decyzję) doręczone były zasadnie ustanowionemu kuratorowi.
W istniejących warunkach prawnych brak jest podstaw do zakwestionowania przyjętej przy orzekaniu w sprawie oceny Wojewody D. uznającego, że odwołanie wniesione w dniu 16 lutego 2016r. w imieniu N. V. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] r. orzekającej o wymeldowaniu, doręczonej ustanowionemu w trybie art. 34 kpa kuratorowi w dniu 30 listopada 2015 r., zostało wniesione z uchybieniem terminu.
W dacie wniesienia odwołania przez pełnomocnika strony decyzja organu pierwszej instancji była decyzją ostateczną, a rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony stanowiłoby rażące naruszenie prawa, uwzględnione w przepisie art. 156 § 1 pkt 2 kpa jako przesłanka nieważności i oznaczałoby weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, czyli takiej, która korzysta z ochrony trwałości.
W przedstawionych powyżej okolicznościach Wojewódzki Sąd Administracyjny – stwierdzając, że Wojewoda D. prawidłowo zastosował w sprawie przepisy prawa procesowego, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie – stosownie do przepisu art. 151 powołanej na wstępie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Niezależnie od powyższego Sąd uznał za właściwe wyjaśnić, że podziela prezentowany w judykaturze administracyjnej pogląd, zgodnie z którym w przypadku istnienia przekonania strony o bezzasadności postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu, wobec jego zachowania, może ona wnieść prośbę o przywrócenie terminu w terminie siedmiu dni od nabrania przeświadczenia, że uchybiła terminowi do dokonania czynności (np. wniesienia odwołania). Nastąpi to z dniem uprawomocnienia się wyroku oddalającego skargę na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu, od którego to dnia rozpoczyna się bieg terminu do złożenia prośby o przywrócenie terminu, któremu uchybiła np. do wniesienia odwołania (np. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Wr 77/13).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło