II SA/Wr 464/03
WyrokWSA we Wrocławiu2005-06-28
Skład orzekający: Mieczysław Górkiewicz, Andrzej Cisek, Julia Szczygielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada Miejska może ustalić jednorazową opłatę od wzrostu wartości nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na poziomie 0%?Ratio decidendi
Ustalenie przez Radę Miejską jednorazowej opłaty od wzrostu wartości nieruchomości na poziomie 0% w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego stanowi istotne naruszenie ustawy. Przepis art. 10 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym wymaga określenia stawki procentowej jako obligatoryjnego elementu planu, a ustalenie jej na poziomie zerowym uniemożliwia pobranie opłaty, co jest sprzeczne z celem przepisu.Stan faktyczny
Rada Miejska Jaworzyny Śląskiej podjęła uchwałę w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w której § 9 ustalił jednorazową opłatę od wzrostu wartości nieruchomości na poziomie 0%. Wojewoda Dolnośląski zaskarżył tę uchwałę, domagając się stwierdzenia nieważności § 9 jako sprzecznego z prawem. Organ skarżący argumentował, że określenie stawki procentowej jest obligatoryjne, a jej ustalenie na 0% uniemożliwia pobranie opłaty. Gmina wniosła o oddalenie skargi, twierdząc, że ustalenie stawki na 0% jest dopuszczalne.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność § 9 zaskarżonej uchwały.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mieczysław Górkiewicz Sędzia WSA - Andrzej Cisek Sędzia NSA - Julia Szczygielska /sprawozdawca/ Protokolant - Izabela Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2005r. sprawy ze skargi Wojewody Dolnośląskiego na uchwałę Rady Miejskiej Jaworzyny Śląskiej z dnia 30 grudnia 2002r. Nr III/14/02 . w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta Jaworzyna Śląska stwierdza nieważność § 9 zaskarżonej uchwały.
Sygn. akt II SA/Wr 464/03 1
Uzasadnienie
W dniu 30 grudnia 2002r. Rada Miejska Jaworzyny Śląskiej podjęła uchwałę Nr III/14/02 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części miasta Jaworzyna Śląska.
W § 9 powyższej uchwały postanowiono, iż: " ... ustala się jednorazową opłatę od wzrostu wartości nieruchomości w wysokości 0 %.
Wojewoda Dolnośląski w skardze złożonej na podstawie art. 93 ust. 1 i art.l02a ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 200Ir. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) wniósł o stwierdzenie nieważności & 9 powyższej uchwały jako sprzecznego z prawem.
Uzasadniając skargę, organ wskazał, że zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999r. Nr 15, poz. 139 ze zm.), miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego powinien zawierać, w zależności od potrzeb, elementy wymienione w jego ust. 1. Oznacza to, że zamieszczenie ich w planie miejscowym zależy od potrzeb i celu jego sporządzenia. Do planu miejscowego należy dołączyć prognozę skutków wpływu jego ustaleń na środowisko przyrodnicze (art. 10 ust. 2 ustawy). Dołączenie tej prognozy ma charakter obligatoryjny. W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego określa się również stawkę procentowa, służącą naliczeniu opłaty, o której mowa w art. 36 ust. 3 tej ustawy.
Wobec takiego sformułowania przepisu art. 10 ust.3, należy uznać, że określenie tej stawki stanowi obligatoryjny element miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i rada gminy nie może odstąpić od jego zamieszczenia w takim planie.
Mając powyższe na uwadze, żądanie jak na wstępie skargi jest zdaniem organu zasadne.
W odpowiedzi na skargę Gmina Jaworzyna Śląska wniosła o jej oddalenie.
W uzasadnieniu podniosła, że wprowadzając zapis o zerowym wskaźniku wzrostu wartości nieruchomości Rada Miejska nie uchybiła wymaganiom ustawowym. Jakkolwiek opłata została określona na poziomie 0 % , to takiego oznaczenia stawki opłaty nie można uważać za rezygnację z jej wprowadzenia.
Rada powołując się na przepis art. 36 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym stwierdziła, że ustawodawca samodzielność gminy w zakresie procesu stanowienia takich planów ograniczył przez zakreślenie granicy maksymalnej wzrostu wskaźnika, natomiast w pozostałym zakresie o wielkości jednorazowej opłaty decydować będzie gmina.
Sygn. akt II SA/Wr 464/03 2
Ustawa nie wprowadza natomiast granicy minimalnej stawki, co w tej sytuacji
oznacza, że Rada Miasta była uprawniona do określenia opłaty na poziomie 0 %
i nie naruszyła w tym względzie obowiązujących przepisów.
O tym, że wprowadzenie stawki zerowej nie jest bezpodstawne świadczy w
ocenie Rady chociażby to, że w takiej postaci wysokość stawki funkcjonuje na
gruncie innych przepisów prawa, np. w ustawie o podatku od towarów i usług
oraz podatku akcyzowym ( Dz. U. 93, Nr 11, poz. 50 ), gdzie obowiązuje
zerowa stawka podatkowa.
Niewątpliwie twierdzenie o nie pobieraniu opłaty , o której mowa w art. 36 ust.
3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym , byłoby uzasadnione w razie
braku określenia tej stawki procentowej. Taka okoliczność nie zaistniała w
rozpoznawanej sprawie.
Tylko brak określenia w planie zagospodarowania przestrzennego stawki
procentowej albo określenie jej powyżej 30 % może być poczytywany za
pozostający w sprzeczności z art. 36 ust. 3 w/w ustawy.
Mając na uwadze powołane wyżej okoliczności faktyczne i prawne sprawy
wniosek o oddalenie skargi jest zdaniem Rady zasadny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny działając w granicach kompetencji wynikających z art. 1 & 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. 153, poz. 1269/ w związku z art.3 & 2 pkt.5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/, obowiązany jest skontrolować, czy zaskarżona uchwała odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 147 & 1 lub art. 151 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wskazać przy tym należy, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, co oznacza, że cyt. wyżej ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma zastosowanie w niniejszej sprawie.
Sąd rozpoznając niniejszą skargę uznał iż jest ona w pełni zasadna, podzielając tym samym w pełni argumentację strony skarżącej.
Sygn. akt II SA/Wr 464/03 3
Jak wynika z art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999r. Nr 15, poz. 139 ze zm.), określenie stawki procentowej służącej naliczeniu opłaty, o której mowa w art. 36 ust. 3, stanowi obowiązkowy element uchwały rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Z przepisu art. 36 ust. 3 w/w ustawy niewątpliwie wynika, że właściwy organ musi pobrać opłatę w razie zrealizowania się przesłanek ustawowych do jej pobrania.
Ustalenie opłaty w drodze decyzji byłoby zatem niemożliwe, gdyby w miejscowym planie określono stawkę procentową opłaty w rozmiarze 0%. Nie mogą mieć tutaj znaczenia żadne pozaustawowe względy, uzasadniające w ocenie gminy zaniechania pobrania opłaty.
O ile nawet przepis art. 36 ustawy został przeniesiony do nowej ustawy, to również na gruncie tej ustawy nie jest możliwa wykładnia, jakoby ustawowy wymóg obciążenia zbywcy nieruchomości w drodze decyzji rentą planistyczną był spełniony przez jej ustalenie za pośrednictwem stawki procentowej 0%. Upoważnienie ustawowe do wydania rozporządzenia wykonawczego (rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, Dz. U. Nr 164, poz. 1587) zawarte w art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) nie obejmowało ustalenia wysokości stawki procentowej. Wysokość tej stawki reguluje samodzielnie przepis art. 36 ust. 4 nowej ustawy stanowiąc, że należy pobrać opłatę określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości, a jej wysokość nie może być wyższa niż 30% wzrostu wartości nieruchomości, przy czym konkretne stawki procentowe ustala się w planie miejscowym (art. 15 ust. 2 pkt. 12 nowej ustawy). Ustalenie w drodze rozporządzenia wymaganego zakresu projektu planu miejscowego, nie oznaczało upoważnienia do ustalenia treści planu i dodania pozaustawowej podstawy do zwolnienia zbywcy od obowiązkowej opłaty. Z treści niekonstytucyjnego rozporządzenia wykonawczego do nowej ustawy nie można czerpać argumentacji do prawotwórczej wykładni ustawy poprzednio obowiązującej, sprzecznej z jej wyraźnym brzmieniem.
Wymaga przy tym podkreślenia, że określana przez ustawodawcę w ustawie o podatku VAT stawka procentowa 0% nie ma na celu ustanowienie zwolnienia od tego podatku, o czym przekonuje lektura tej ustawy. Zawodne zatem byłoby odwoływanie się do treści innych ustaw ustanawiających stawkę procentową 0%, jako służących przez to do zwolnienia od daniny publicznej, gdy cele ustawodawcy związane z ustaleniem takiej stawki są inne.
Gdy zatem ustawa nie przewiduje podstaw do zwolnienia od renty planistycznej, poza możnością jej ustalenia w znikomej wysokości, to
Sygn. akt II SA/Wr 464/03 4
przyznanie takiego zwolnienia w drodze uchwały rady gminy stanowiło istotne naruszenie ustawy.
W celu usunięcia tej wadliwości rada gminy powinna stosowną uchwałą uzupełnić dotychczasową uchwałę o ten brakujący element, nadając mu treść zgodną z ustawą, a przez to wypełniając wiążące oceny prawne i wskazania sądu administracyjnego wyrażone w uzasadnieniu wyroku. Sprzeczność omawianego elementu z ustawą bądź jego brak posiada zatem charakter przejściowy, zaś treścią działań zmierzających do zapewnienia legalności uchwały jest wyrażenie tego koniecznego elementu każdej uchwały w sprawie planu miejscowego w sposób zgodny z ustawą.
Wadliwość prawna tego elementu uchwały nie wpływa zatem sama przez się na legalność pozostałych części uchwały. Uchwała ta w pozostałym zakresie wywołała określone skutki prawne oraz była składnikiem podstawy prawnej wydawanych decyzji administracyjnych, pozostając przy tym w omawianym zakresie w zgodności z prawem.
Uchwalenie przez radę stawek procentowych w sposób prawidłowy umożliwi wydanie decyzji, o których mowa w art. 36 ust. 9 ustawy, również w odniesieniu do przypadków odpłatnego zbycia nieruchomości w okresie poprzedzającym uzupełnienie uchwały o ten brakujący element.
Mając powyższe na uwadze, zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym, Dz. U. z 200Ir. Nr 142, poz. 1591 oraz art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), orzeczono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło