II SA/Wr 471/13

WyrokWSA we Wrocławiu2013-11-07

Skład orzekający: Władysław Kulon, Olga Białek, Anna Siedlecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić ostateczną decyzję administracyjną na podstawie art. 155 KPA, jeśli jej zmiana lub uchylenie byłoby sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa materialnego lub interesem społecznym?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może uchylić ani zmienić ostatecznej decyzji administracyjnej na podstawie art. 155 KPA, jeśli taka zmiana lub uchylenie byłoby sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa materialnego lub interesem społecznym. Zasada praworządności ma prymat nad słusznym interesem strony, a interes strony nie może być uznany za słuszny, jeśli jego uwzględnienie skutkowałoby naruszeniem obowiązującego prawa. W przypadku, gdy przepisy prawa materialnego w sposób sztywny i bezwarunkowy narzucają określone rozwiązanie, nie można stosować art. 155 KPA do zmiany decyzji.
Stan faktyczny
Powiatowy Lekarz Weterynarii wydał decyzję nakazującą czyszczenie i dezynfekcję sprzętu oraz zakazującą wprowadzania do obrotu zwierząt i produktów pochodzących od zwierząt, w których stwierdzono obecność przetworzonego białka zwierzęcego. Po wykonaniu nakazu, właściciel fermy złożył wniosek o uchylenie decyzji. Powiatowy Lekarz Weterynarii odmówił uchylenia decyzji, uznając, że zwierzęta były karmione paszą z niedozwolonym białkiem, co stanowi przeszkodę do uchylenia zakazu ze względu na zagrożenie zdrowotne i interes społeczny. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez D. Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i błędne uznanie, że uchylenie decyzji byłoby sprzeczne z prawem i interesem społecznym, kwestionując jednocześnie ustalenia faktyczne dotyczące obecności przetworzonego białka zwierzęcego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon – spr. Sędziowie Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Anna Siedlecka Protokolant Asystent sędziego Malwina Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 listopada 2013 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję D. Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o nakazie czyszczenia i dezynfekcji mieszalnika, ciągu paszowego i sprzętu mającego kontakt z paszą, w której stwierdzono obecność elementów przetworzonego białka zwierzęcego i o zakazie wprowadzania do obrotu zwierząt i produktów pochodzących od tych zwierząt oddala skargę. Stan faktyczny i prawny sprawy, w trakcie której zapadło zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu rozstrzygnięcie kształtuje się następująco. Powiatowy Lekarz Weterynarii w O. w dniu [...] r. wydał decyzję nr[...] , którą nakazał Z. M. czyszczenie i dezynfekcję mieszalnika, ciągu paszowego i sprzętu, mającego kontakt z paszą, w której stwierdzono obecność elementów przetworzonego białka zwierzęcego oraz zakazał wprowadzenia do obrotu zwierząt i produktów pochodzących z tych zwierząt. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia organ decyzyjny podał art. 3 ust. 2 pkt 5 lit. c, art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 2010 r., Nr 112, poz. 744 ze zm.), art. 7 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 22 lipca 2006 r. o paszach (Dz. U. z 2006 r., Nr 144, poz. 1045), art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. z 2006 r., Nr 17, poz. 127 ze zm.), art. 54 ust. 2 lit a i lit. b rozporządzenia 882/2004 Parlamentu i Rady WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierzyny (Dz. U. z dnia 30 kwietnia 2004 r. L. 191/1), § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie określenia spraw rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych przez powiatowego lekarza weterynarii (Dz. U. z 2007 r., Nr 2, poz. 20). Uzasadniając zaś treść wydanego nakazu podano, że w dniu 21 marca 2012 r. pobrano próbę mieszanki paszowej pełnoporcjowej dla świń do badania w kierunku wykrywania przetworzonego białka zwierzęcego - protokół pobrania próby nr[...] . W dniu 28 marca 2012 r. do Powiatowego Lekarza Weterynarii w O. wpłynęło sprawozdanie z badania [...] r., w którym stwierdzono, iż metodą mikroskopową stwierdzono obecność elementów przetworzonego białka zwierzęcego (fragmenty kości zwierząt lądowych). Stosowanie tego rodzaju białka w paszy jest niezgodne z art. 7 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady WE nr 999/2001 z dnia 22 maja 2001 r. ustanawiającym zasady dotyczące zapobiegania, kontroli i zwalczania niektórych przenośnych gąbczastych encefalopatii. Art. 7 ust. 2 odsyła do załącznika IV, który został zmieniony rozporządzeniem Komisji WE nr 1292/2005 z dnia 5 sierpnia 2005 r. zmieniającym załącznik IV do rozporządzenia WE nr 999/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady w zakresie żywienia zwierząt. Dalej w uzasadnieniu decyzji przytoczono zapis załącznika IV do rozporządzenia WE, gdzie w zakresie karmienia zwierząt rozszerzono zakaz przewidziany w art. 7 ust. 1 na karmienie: a) zwierząt hodowlanych z wyjątkiem karmienia mięsożernych zwierząt futerkowych hodowanych w celu produkcji żywności: i) przetworzonym białkiem zwierzęcym, ii) żelatyną pochodzącą od przeżuwaczy, iii) produktami z krwi, iv) hydrolizatami białkowymi, v) fosforanem dwuwapniowym i fosforanem trójwapniowym pochodzenia zwierzęcego (fosforanem dwuwapniowym i fosforanem trójwapniowym), vi) paszami zawierającymi białka wymienione w pkt od i) do V) b) przeżuwaczy białkiem zwierzęcym i paszami zawierającymi takie białka. Organ po stwierdzeniu w próbie paszy niedozwolonego przetworzonego białka zwierzęcego stwierdził naruszenie obowiązujących przepisów, zastosował środki przewidziane w art. 54 ust. 2 lit a i lit. b rozporządzenia 882/2004 Parlamentu i Rady WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt oraz art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego. Powyższa decyzja doręczona adresatowi w dniu 3 kwietnia 2004 r., co wynika z poczynionej przez niego adnotacji na oryginale decyzji, nie została zaskarżona w trybie odwoławczym i stała się ostateczna. Z. M. pismem z dnia 10 maja 2012 r. poinformował, że wykonał nakaz zawarty w decyzji nr [...] z dnia [...] r. i wniósł o pobranie próby potwierdzającej wykonanie nakazu, natomiast pismem z dnia 11 maja 2012 r. wniósł o uchylenie przedmiotowej decyzji w celu wprowadzenia na rynek trzody chlewnej z jego stada. Powiatowy Lekarz Weterynarii w O. zawiadomił wnioskodawcę o wszczęciu postępowania w sprawie uchylenia decyzji nr [...] z dnia [...] r. oraz poinformował o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, składania wniosków i zastrzeżeń, a następnie w dniu [...] r. wydał decyzję nr[...] , którą odmówił uchylenia własnej decyzji nr [...] z dnia [...] r. w sprawie zakazu wprowadzania do obrotu zwierząt i produktów pochodzących od tych zwierząt. Uzasadniając rozstrzygnięcie, po przytoczeniu okoliczności sprawy oraz treści decyzji nr [...] z dnia [...] r. wskazano, że S. Z. M. o numerze identyfikacyjnym [...] stanowi [...] sztuki trzody chlewnej. Zgodnie z art. 9 ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego, zwierzęta mogą być wprowadzone na rynek jeżeli były karmione paszami spełniającymi wymagania określone w przepisach. Trzoda chlewna należąca do Z. M. była karmiona przetworzonym białkiem zwierzęcym (fragmenty kości zwierząt lądowych), w związku z czym zwierzęta te nie mogą trafić na rynek, ponieważ rodzaj białka, który został zastosowany do produkcji paszy jest niezgodny z art. 7 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady WE nr 999/2001 z dnia 22 maja 2001 r. ustanawiającym zasady dotyczące zapobiegania, kontroli i zwalczania niektórych przenośnych gąbczastych encefalopatii. Stanowi to przeszkodę do cofnięcia zakazu wprowadzania trzody na rynek poprzez uchylenie decyzji. Ze względu na zagrożenia zdrowotne jakie mogą powstać na skutek spożywania mięsa z trzody karmionej przetworzonym białkiem zwierzęcym uchylenie decyzji byłoby sprzeczne z interesem społecznym. Od powyższej decyzji odwołanie złożył Z. M. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wnosząc o natychmiastowe uchylenie zaskarżonej decyzji. Argumentację odwołania oparto na naruszeniu przepisów procedury administracyjnej polegające na błędnym przyjęciu, że zwierzęta znajdujące się w F. T.Ch. Z. M. były karmione paszą zawierającą niedozwolone substancje, zwłaszcza, że późniejsze kontrole nie wykazały obecności elementów zwierząt lądowych w paszy. Zdaniem autora odwołania do badania zostały pobrane próbki z koryta, w których po zbadaniu stwierdzono obecność fragmentów zwierząt lądowych. ,,fragmenty zwierząt lądowych" to nie to samo, co ,,przetworzone białko zwierzęce’’. Fragmenty kości mogą pochodzić od stworzeń takich jak gryzonie, ptaki (zwłaszcza ptasie pióra). Zgodnie z rozporządzeniem WE nr 1774/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 października 2002 r. ustalającym przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego nieprzeznaczone do spożycia przez ludzi, przetworzone białko zwierzęce oznacza białko zwierzęce otrzymane całkowicie z surowców kategorii 3, poddane obróbce w celu uczynienia jej zdatnym do bezpośredniego użycia jako surowiec paszowy i do innego rodzaju pokarmów zwierzęcych, do wykorzystania w organicznych nawozach sztucznych lub dodatkach do wzbogacania gleb, nie zawierają one produktów z krwi, mleka, przetworów mlecznych, siary, żelatyny, hydrolizatorów ani fosforanów dwuwapniowych. W sprawozdaniach z badań nie oszacowano jaka była ilość znalezionego białka zwierzęcego, ani też typu zwierzęcia lądowego. Brak jest określenia czy stwierdzone białko zwierzęce było przetworzone, czy też nie, a przecież zakaz określony w art. 7 rozporządzenia WE 999/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady w zakresie żywienia zwierząt oraz rozporządzenie Komisji nr 1292/2005, mówi o tym, że zakazane jest karmienie zwierząt hodowlanych przetworzonym białkiem zwierzęcym. Składający odwołanie zakwestionował także sposób pobierania i protokołowania czynności pobierania próbek paszy, powołując się przy tym na zasady wynikające z Załącznika I do rozporządzenia Komisji Europejskiej WE nr 152/2009 z dnia 27 stycznia 2009 r. ustanawiającego metody pobierania próbek i dokonywania analiz do celów urzędowej kontroli pasz, gdzie wskazano, że warunkiem koniecznym do uznania, iż dana kontrola została przeprowadzona w sposób prawidłowy jest m.in. spełnienie odpowiednich wymagań formalnych w zakresie sporządzania końcowych próbek laboratoryjnych. Z akt administracyjnych sprawy nie wynika jednak, że wymagania te zostały spełnione. Z protokołów pobrania próbek do badań nie wynika ilość ani sposób pobranych i sporządzonych próbek. Nie można wykluczyć, że śladowe elementy kości zwierząt lądowych pochodziły chociażby z zanieczyszczonych pojemników lub rękawiczek inspektorów. Tym bardziej nie ma podstaw do wskazania, że Z. M. lub jego pracownicy umyślnie dosypywali tę substancję do paszy. Dalej wskazano, że Powiatowy Lekarz Weterynarii nie przeprowadził żadnego badania zwierząt, aby stwierdzić, czy są one chore, co dopiero wtedy uzasadniałoby orzeczenie zakazu wprowadzania ich do obrotu. Wskazując na niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, nie podanie dowodów na podstawie których określone fakty organ orzekający uznał za udowodnione oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności podniesiono zarzut naruszenia zasady prawdy obiektywnej. Nadto zauważono, że wprowadzony zakaz nie został czasowo ani warunkowo ograniczony, co uznano za ewidentne nadużycie uprawnień organu administracji publicznej, w sytuacji gdy organ nie ustalił stanu faktycznego w wystarczający sposób i zastosował środki, które doprowadzą do upadku fermy. Po rozpatrzeniu odwołania D. Wojewódzki Lekarz Weterynarii w dniu [...] r. wydał decyzję o znaku[...] , którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy po opisaniu w uzasadnieniu decyzji stanu faktycznego sprawy jak tez treści i podstaw prawnych decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w O. wskazał, że art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego wprowadza możliwość usuwania z obrotu prawnego decyzji ze względu na interes społeczny lub słuszny interes strony. Chodzi zatem o takie decyzje, które organ administracji uważa z różnych względów za niecelowe lub sprzeczne z zakreśloną linią postępowania w sprawach danego rodzaju. Warunkiem dopuszczalności uchylenia lub zmiany decyzji jest stwierdzenie, że stan prawny powstały wskutek uchylenia lub zmiany decyzji będzie zgodny z prawem. Organ I instancji wskazał w uzasadnieniu decyzji, że uchylenie decyzji nie tylko nie będzie zgodne z interesem publicznym, ale będzie wbrew normom prawa powszechnie obowiązującego. Organ II instancji podkreślił, że w sprawie trudno uznać, iż prawo uchwalone przez reprezentantów społeczeństwa dopuszcza do czegoś, co by miało szkodzić społeczeństwu i poszczególnym jednostkom. Z dokumentów takich jak protokół pobrania próbki urzędowej pasz do badań, sprawozdania z badania oraz z ostatecznej decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w O. wynika, że próbka badanej paszy, którą były karmione zwierzęta zawierała niedozwolone prawem przetworzone białko zwierzęce. W dalszej części decyzji organ odwoławczy podał, że w jego ocenie argumentacja podniesiona w odwołaniu jest chybiona, organ I instancji nie uchybił zasadom ogólnym prowadzenia postępowania, zaś sama decyzja została wydana w oparciu o odpowiednie dokumenty urzędowe, a rozstrzygnięcie jest zgodne z interesem społecznym. Na marginesie organ dodał, że trudno przyjąć, że doświadczony hodowca z wieloletnim stażem nie zdaje sobie sprawy jaki towar posiada w magazynie i z jakiego towaru produkuje paszę własną wykorzystywaną dla potrzeb hodowanych przez siebie zwierząt zwłaszcza w sytuacji, gdy poszczególne opakowania winny być oznakowane i zaopatrzone w wymaganą dokumentację. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na opisaną decyzję D.Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii wniósł reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika Z. M. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzuty skargi oparto zaś na naruszeniu przepisów procedury administracyjnej, które zdaniem autora skargi wynikają w szczególności z następujących okoliczności. Błędnie wskazano, że uchylenie decyzji będzie niezgodne z interesem publicznym i wbrew normom powszechnie obowiązującego prawa. Organ nie uzasadnił w jaki sposób i z jakim konkretnie prawem uchylenie decyzji byłoby sprzeczne. Nie zostało uzasadnione stwierdzenie, że uchylenie zakazu byłoby sprzeczne z interesem społecznym. Z.M. od wielu lat prowadzi gospodarstwo trzody chlewnej, w którym hoduje 1533 sztuki trzody. W sytuacji, gdy znaleziono tylko w jednym miejscu w paszy dla zwierząt fragmenty kości zwierząt lądowych, a nie jak twierdzi organ przetworzone białko zwierzęce, wprowadzony całkowity zakaz wprowadzania do obrotu nieograniczony czasowo ani warunkowo, prowadzi do jawnego pokrzywdzenia i w konsekwencji do upadłości fermy. Uchylenie zakazu jest więc zgodne ze słusznym interesem strony, do którego ani Powiatowy ani Wojewódzki Lekarz Weterynarii się nie odniósł. Wskazując, że stroną postępowania jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek wskazano na konieczność ustalenia przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego organ może żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danej osoby. Wzruszenie decyzji ostatecznej następuje w formie decyzji, która jest decyzją uznaniową. Nie znaczy to, że organ może ją podjąć w sposób dowolny. Lekceważąc to, że nie ma powodu, aby orzeczony zakaz wciąż obowiązywał, chociaż i tak był dla strony dolegliwy. Zdaniem skarżącego organ nie odniósł się także do podniesionych zarzutów, takich jak kwestia wydania decyzji w błędnym przekonaniu, że fragmenty kości zwierząt lądowych są przetworzonym białkiem zwierzęcym, czy też do sprawy protokołów pobrania próbek oraz nie przeprowadzenia badań stwierdzających, czy zwierzęta w fermie są rzeczywiście chore. Fakty, do których organ się nie odnosi jednoznacznie dowodzą, że decyzja została wydana w sposób wadliwy. Zaskarżona decyzja, jak też decyzja organu I instancji nie udzielają odpowiedzi na pytanie, dlaczego w sprawie zainicjowanej wnioskiem Z. M. nie zaistniały przesłanki do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej ze względu na interes społeczny i słuszny interes strony. Na podstawie analizy treści tych decyzji nie można ustalić, jakimi kryteriami kierowały się organy obu instancji stwierdzając, że przesłanki te nie zaistniały w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ administracyjny wniósł o oddalenie skargi oraz odnosząc się do jej poszczególnych twierdzeń uznał, że nie zasługują one na uwzględnienie. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w dniu 8 listopada 2012 r. pełnomocnik skarżącego oświadczył, że skarżący Z. M. zmarł w dniu 8 października 2012 r. na dowód czego przedłożył skrócony odpis aktu zgonu wydany w dniu 12 października 2012 r. Jednocześnie pełnomocnik podał, że aktualnie prowadzone są czynności w celu potwierdzenia nabycia spadku po zmarłym Z. M. Nadto pełnomocnik Z. M. przedłożył pełnomocnictwa K. M. i P.M. do występowania przed Sądem w przedmiotowej sprawie. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne. Następnie pełnomocnik przy piśmie z dnia 19 czerwca 2012 r. przedłożył kopię postanowienia Sądu Rejonowego w O. z dnia 5 czerwca 2013 r. o nabyciu przez P. M. spadku po zmarłym Z. M. w całości i z dobrodziejstwem inwentarza. Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu podjął zawieszone postępowanie, zaś skierowane do pełnomocnika P. M. zapytanie Sądu czy skarżący podtrzymuje skargę pozostało bez odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn.zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnych uchybiających prawu materialnemu - jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dna 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. 2012 , poz. 270 - zwana dalej "p.p.s.a."), jak też rozstrzygnięć dotkniętych wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b" przywołanego przepisu), a także wydanych bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (lit. "c" ww. przepisu). Ocena zaskarżonej decyzji dokonana przez Sąd przy zastosowaniu kryterium legalności wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie stwierdził bowiem naruszeń prawa wskazanych w art. 145 § 1 i § 2 p.p.s.a. dających podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Szczegółowe rozważania rozpocząć należy od wskazania, że w sensie materialnym zagadnienie rozpoznane przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w O. decyzją z dnia [...] r. nr [...]związane jest ściśle z treścią art. 7 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady WE nr 999/2001 z dnia 22 maja 2001 r. ustanawiającego zasady dotyczące zapobiegania, kontroli i zwalczania niektórych pasażowalnych gąbczastych encefalopatii oraz art. 9 ust. 1 ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego, gdzie jako warunek wprowadzenia na rynek produktów pochodzenia zwierzęcego wskazano, aby zostały one pozyskane od zwierząt lub ze zwierząt lub są zwierzętami, które: 1) spełniają wymagania weterynaryjne określone w przepisach o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, 2) były karmione paszami spełniającymi wymagania określone w przepisach o paszach. Skoro, jak wskazuje materiał dowodowy sprawy pobrane próbki paszy, którą skarmiana była trzoda chlewna skarżącego, zawierały elementy przetworzonego białka pochodzenia zwierzęcego, zasadne, a nawet w myśl art. 7 ust. 2 przywołanego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady, konieczne było wydanie zakazu wprowadzania do obrotu zwierząt i produktów pochodzących od zwierząt karmionych zakwestionowaną paszą. Analizując zaś zaskarżoną decyzję, jak też poprzedzającą ją decyzję organu I instancji zauważyć należy, że posiadają one charakter procesowy, gdyż organy administracyjne przeprowadziły postępowanie w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 267) - dalej k.p.a., na skutek wniosku, jaki w tym względzie złożył właściciel fermy. Właśnie na gruncie zastosowania się przez organy decyzyjne do kryteriów wynikających z przywołanego przepisu należy zbadać prawidłowość wydanych rozstrzygnięć. Dopuszczalność zmiany lub uchylania ostatecznych decyzji administracyjnych na podstawie art. 155 k.p.a. uzależniona jest od spełnienia następujących przesłanek: 1) istnienie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji administracyjnej, 2) z takiej ostatecznej decyzji strona nabyła prawo, 3) jest zgoda strony, która nabyła prawo na zmianę lub uchylenie ostatecznej decyzji, 4) uchylenia lub zmiany może dokonać organ administracyjny, który wydał ostateczną decyzję, 5) nie ma przepisów zakazujących zmiany ostatecznej decyzji, 6) nie uległ zmianie stan prawny, będący podstawa do załatwiania sprawy, 7) za zmianą lub uchyleniem ostatecznej decyzji ma przemawiając interes społeczny lub słuszny interes strony. Spośród wskazanych przesłanek w niniejszej sprawie istotne znaczenie mają dwie, tzn. czy za zmianą ostatecznej decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony oraz czy nie ma przepisów zakazujących zmiany ostatecznej decyzji. Należy zgodzić się z poglądem zaprezentowanym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt I GSK 792/11, opub. w Lex nr 1233641, zgodnie z którym przesłanka interesu społecznego lub słusznego interesu strony powinna podlegać ocenie także zgodnie z zasadą wynikającą z art. 7 k.p.a. nakazującą uwzględnianie z urzędu interesu społecznego oraz słusznego interesu strony. O uwzględnieniu obu tych interesów można mówić tylko w takich przypadkach, jeżeli ich uwzględnienie nie narusza prawa, tzn. nie sankcjonuje stanu niezgodnego z prawem. Zasada interesu społecznego lub słusznego interesu strony nie może naruszać podstawowej zasady działania wszystkich organów administracji - zasady praworządności (art. 6 k.p.a., art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Nie można dokonywać takiej wykładni art. 155 k.p.a., aby umożliwić organom administracji wydawanie decyzji naruszających obowiązujące prawo. Zasada praworządności w działaniu administracji nie tylko ma prymat przez zasadą słusznego interesu strony, ale przede wszystkim interes strony nie może być uznany za słuszny, jeżeliby jego uwzględnienie skutkowało naruszeniem obowiązującego prawa. Słuszny interes strony to taki interes strony, który nie powoduje skutku w postaci naruszenia prawa. Także interes społeczny nie może być interpretowany jako samodzielna podstawa do rozstrzygania spraw administracyjnych wbrew obowiązującemu w danej sprawie prawu. W niniejszej sprawie dopatrzeć się można ewentualnie tylko interesu strony w zmianie ostatecznej decyzji. Żadną miarą nie można jednak mówić o tym aby zmiana decyzji miała związek z interesem społecznym czy też, aby nie było przeciwskazań w przepisach szczególnych do zmiany tej decyzji. Art 7 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady Wspólnoty Europejskiej ustanawiającego zasady dotyczące zapobiegania kontroli i zwalczania niektórych przenośnych gąbczastych encefalopatii zabrania karmienia zwierząt hodowlanych przetworzonym białkiem zwierzęcym. Natomiast art. 9 ust. 1 ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego uniemożliwia wprowadzenie na rynek zwierząt karmionych paszami spełniającymi wymagania określone w przepisach o paszach. W takim stanie rzeczy w słusznym interesie skarżącego byłoby wprowadzenie do obrotu zwierząt, jednak istnieją przepisy prawa powszechnie obowiązującego, które uniemożliwiają zmianę decyzji. Można nawet powiedzieć, że niemożliwość zmiany decyzji powodowana jest tym, że ewentualna zmiana spowodowała by stan sprzeczny z prawem, bo do obrotu wprowadzono by zwierzęta karmione paszą zawierającą substancje niedopuszczone przepisem szczególnym, co godzi w ogólnie pojęty interes publiczny. Organy decyzyjne formalnie rozpoznające wniosek przyjęły, słusznie zresztą w ocenie Sądu, że istniejący przepis prawa materialnego nie dopuszcza do weryfikacji decyzji w trybie nadzwyczajnym. Na tle orzecznictwa sądowoadministracyjnego ugruntował się jednolity pogląd, prezentowany chociażby w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2012 r. (sygn. akt II OSK 188/11) - LEX nr 1251871, podzielany przez skład orzekający, zgodnie z którym ,,Uchylenie lub zmiana decyzji w powołaniu się na treść art. 155 k.p.a. może zajść jedynie wtedy, gdy ustawodawca w przepisie materialnoprawnym przewidzi pewien "luz decyzyjny". Tylko w obszarze tego "luzu decyzyjnego" wzgląd na interes społeczny lub słuszny interes strony może doprowadzić do uchylenia lub zmiany decyzji. Jeżeli w przypadku art. 155 k.p.a. można mówić o wadliwości, to wyłącznie w znaczeniu nieodpowiedniego rozumienia (w zakreślonych prawem granicach) interesu społecznego lub słusznego interesu strony. W razie zaś gdy ustawodawca w sposób sztywny i bezwarunkowy narzuca określone rozwiązanie, o stosowaniu art. 155 k.p.a. nie może być mowy". Skoro zatem z przepisów prawa materialnego wynika wprost zakaz wprowadzania do obrotu zwierząt karmionych paszą, w której stwierdzono obecność niedopuszczalnych substancji, niemożliwe było dokonanie zmiany decyzji, w taki sposób aby zakaz został uchylony. Odnosząc się do argumentacji skargi, stanowiącej zresztą w znakomitej większości powielenie i rozszerzenie twierdzeń zawartych w odwołaniu od decyzji organu I instancji podnieść należy, że odnosi się ona w istocie do decyzji z dnia [...] r., nr[...]. Skarżący bowiem kwestionuje protokół pobrania próby paszy, wskazuje na możliwe sposoby pojawienia się w niej fragmentów białka zwierzęcego, porównuje pojęcie przetworzonego białka zwierzęcego z pojęciem fragmenty kości zwierząt lądowych, kwestionuje brak czasowego czy warunkowego ograniczenia zakazu. Z całą pewnością wszystkie te twierdzenia odnoszą się wprost do decyzji zawierającej zakaz wprowadzania do obrotu zwierząt, co do samych decyzji wydanych w trybie uchylenia decyzji posiadają one niejako wtórny charakter. Jakkolwiek decyzja z [...] r. nie została oprotestowana zwykłym środkiem zaskarżenia, powyższe twierdzenia mogły ewentualnie być podniesione na etapie odwoławczym względnie przy składaniu wniosku o wznowienie postępowania czy stwierdzenie nieważności decyzji. W chwili obecnej w sensie prawnym mamy do czynienia z ostateczną decyzją funkcjonującą w obrocie prawnym i argumentacja przemawiającą za zmianą czy uchyleniem decyzji w trybie art. 155 k.p.a. winna opierać się i dotyczyć na przesłankach wynikających z tego przepisu. Nie jest przecież możliwa ingerencja organu decyzyjnego w treść decyzji ostatecznej co do stanu faktycznego ustalonego przez organ w chwili orzekania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 24 października 2012 r. (sygn. akt II SA/Rz 703/12) - LEX nr 1241331, wyraził słuszny pogląd, że ,,W trybie zmiany decyzji ostatecznej, uregulowanym przepisem art. 155 k.p.a. nie można zmieniać ustaleń faktycznych organów, ani podważać dowodów które stanowiły podstawę podjętych rozstrzygnięć. Dla podważenia ustaleń faktycznych i prawnych k.p.a. przewiduje odrębne tryby - odpowiednio wznowienie postępowania oraz stwierdzenie nieważności decyzji". Podobnie zresztą orzekł Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 6 czerwca 2013 r. w sprawie (sygn. akt VI ACa 1587/12), gdzie wskazał, że ,,Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem, albowiem celem postępowania prowadzonego w trybie art. 155 k.p.a. jest ustalenie zaistnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie"- por. LEX nr 1342423, Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych dostępny pod adresem http://orzeczenia.ms.gov.pl. Sąd w składzie orzekającym nie podzielił również zarzutów skargi odnoszących się do naruszeń przepisów procesowych. Art. 155 k.p.a. nie został naruszony, ponieważ odmowa zmiany decyzji wynika z treści przepisów prawa materialnego niedopuszczających do wprowadzenia do obrotu paszą zawierającą białko zwierzęce oraz możliwością naruszenia w ten sposób interesu społecznego. Zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a. także jest chybiony bowiem z żadnego przepisu nie wynika aby rolą organu decyzyjnego było wykazywanie, że istotnie zwierzęta były karmione paszą zawierającą niedopuszczalne substancje. Skoro dokonano pobrania próbek paszy, którą zwierzęta były karmione, natomiast badania potwierdziły obecność białka zwierzęcego zasady doświadczenia życiowego oraz logiki pozwalały na przyjęcie, że faktycznie miał miejsce bezpośredni kontakt zwierząt z niedopuszczalną substancją, a to skutkowało wydanym zakazem. Nie istnieje także konieczność prowadzenia dodatkowych badań dotyczących stanu zdrowia zwierząt czy nawet uwzględniania faktu, że przeprowadzone później badania paszy dały wynik ujemny. Wydane rozstrzygnięcia nie naruszyły treści art. 7 i art. 8 k.p.a. gdyż nie miała miejsca dowolność organu w podejmowaniu decyzji ani obraza zasady zaufania obywateli do organów administracji publicznej. Organy orzekały w ramach przypisanych im kompetencji, zaś wydane decyzje w pełni korespondowały z obowiązującymi przepisami prawa materialnego oraz nie kolidowały z zasadami procedury administracyjnej. Nie można też podzielić poglądu o naruszeniu art. 107 § 3 k.p.a. polegającego na nieodniesieniu się w uzasadnieniu decyzji co do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę. Organ I instancji poza lapidarnym wnioskiem nie miał do przeanalizowania żądań czy twierdzeń strony, gdyż w istocie takich nie podniesiono. Mimo to w uzasadnieniu decyzji przedstawił stan faktyczny i prawny sprawy, przeanalizował możliwość uchylenia decyzji, a także wskazał przyczyny negatywnego odniesienia się do wniosku. D. Wojewódzki Lekarz Weterynarii w swojej decyzji szeroko odniósł się do przyczyn utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji i rozpoznał odwołanie odnosząc się do zawartych w nim twierdzeń. Nie można natomiast czynić organowi zarzutu z tego tytułu, że zajęte przez niego stanowisko nie pokrywa się z oczekiwaniami wnioskodawcy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zgodnie z art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło