II SA/Wr 488/17
WyrokWSA we Wrocławiu2017-12-19
Skład orzekający: Zygmunt Wiśniewski, Halina Filipowicz-Kremis, Władysław Kulon
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy może zostać uznana za nieważną z powodu braku zawiadomienia strony o toczącym się postępowaniu, gdy takie naruszenie może stanowić podstawę do wznowienia postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak zawiadomienia strony o toczącym się postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy, choć może stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., nie jest przesłanką do stwierdzenia nieważności decyzji w trybie art. 156 k.p.a. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma na celu ocenę legalności decyzji pod kątem kwalifikowanych wad prawnych, a nie ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy.Stan faktyczny
Skarżąca K.Z. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie domu wielorodzinnego, zarzucając m.in. brak zawiadomienia jej jako współwłaścicielki sąsiedniej działki o toczącym się postępowaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji, uznając, że brak zawiadomienia nie jest przesłanką nieważności, a może być podstawą do wznowienia postępowania. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podtrzymując swoje zarzuty, w tym dotyczące szkody na mieniu spowodowanej zalewaniem nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (sprawozdawca) Sędzia WSA Władysław Kulon Protokolant: Asystent sędziego Łukasz Cieślak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie domu wielorodzinnego z infrastrukturą towarzyszącą I. oddala skargę w całości; II. przyznaje od Skarbu Państwa z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz radcy prawnego M.K. – tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – łączną kwotę 295,20 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), stanowiącą wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) podwyższone o kwotę należnego podatku od towarów i usług w kwocie 55,20 zł (słownie: pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy).
Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art.156 § 1 pkt 2) i pkt 4), art. 157 § 1 i § 2, art. 158 § 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku K.Z. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. Nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Nr [...] Burmistrza P. z dnia [...] r. w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie domu wielorodzinnego z infrastrukturą towarzyszącą na działce nr [...] utrzymało w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. Nr [...]. Na uzasadnienie organ wskazał, że decyzją Nr [...] Burmistrz P. w dniu [...] r. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie domu wielorodzinnego z infrastrukturą towarzyszącą na działce nr [...]. Pismem z dnia 19 maja 2016 r. K. Z. wystąpiła z wnioskiem o wszczęcie postępowania celem stwierdzenie nieważności wymienionej decyzji. W uzasadnieniu podniosła, że decyzję wydano z rażącym naruszeniem prawa. W jej ocenie organ pierwszej instancji nie powiadomił jej jako współwłaścicielki działki sąsiedniej, o toczącym się postępowaniu.
Decyzją z dnia [...] r. Burmistrz P. odmówił wznowienia postępowania w rzeczonej sprawie. W wyniku rozpatrzenia odwołania K. Z. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzja Nr [...] z dnia [...] r. uchyliło zaskarżona decyzję do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że wniosek zainteresowanej był niejednoznaczny, a zadaniem organu winno być ustalenie treści żądania. Rozpatrując sprawę ponownie organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] r. odmówił wznowienia postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu odwołania K. Z. decyzją Nr [...] z dnia [...] r. uchyliło zaskarżona decyzję do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu ponownie wskazano, że wobec niejednoznaczności wniosku organ winien ustalić treść żądania, bowiem inne są przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, a inne wznowienia postępowania, których nie można stosować zamiennie. Burmistrz P., po ustaleniu treści żądania, pismem z dnia 3 lutego 2017 r. przekazał wniosek zainteresowanej do rozpatrzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., bowiem ustalono, iż intencją wnioskodawczyni jest, aby stwierdzono nieważność decyzji Nr [...] Burmistrz P. w dniu [...] r. o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie domu wielorodzinnego z infrastrukturą towarzyszącą na działce nr [...]. W konsekwencji, zawiadomieniem z dnia 16 lutego 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. na wniosek skarżącej wszczęło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Nr [...] Burmistrz P. w dniu [...] r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie domu wielorodzinnego z infrastrukturą towarzyszącą na działce nr [...]. W efekcie, decyzją Nr [...] z dnia [...] r. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Nr [...] Burmistrza P. z dnia [...] r. w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie domu wielorodzinnego z infrastrukturą towarzyszącą na działce nr [...].
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła K. Z.. W uzasadnieniu podała, że decyzja rażąco narusza prawo i interes prawny skarżącej. Skarżąca podnosi, że jako strona postępowania nigdy nie otrzymała decyzji Nr [...] z dnia [...] r. Burmistrza P. o ustaleniu warunków zabudowy dla nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym [...]. Rozpoznając sprawę ponownie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że zasadniczą kwestią, podlegająca rozpoznaniu było, czy decyzja Nr [...] Burmistrza P. z dnia [...] r., w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie domu wielorodzinnego z infrastrukturą towarzyszącą na działce nr [...], dotknięta jest wadą stanowiącą o jej nieważności. Przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest sprawa procesowa: "(...) rozpoznanie i rozstrzygnięcie w trybie unormowanym przepisami prawa procesowego (...) zgodnego z przepisami, głównie materialnego prawa administracyjnego, rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej materialnej, (...) jej prawidłowości, pod kątem kwalifikowanych wad prawnych decyzji administracyjnej kończącej postępowanie zwykłe lub nadzwyczajne. W postępowaniu tym organ nie może jednak przejść do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej materialnej. W przeciwieństwie do pozostałych dwóch trybów postępowania nadzwyczajnego, w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji przedmiot tego postępowania został ograniczony wyłącznie do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy procesowej" (B. Adamiak, Przedmiot postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, PiP 2001, z. 8, s. 31; por. też wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2015 r., I OSK 1021/13. LEX nr 1655816: "W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej nie dokonuje się - jak w postępowaniu zwykłym - oceny przysługujących stronie uprawnień lub ciążących na niej zobowiązań, a ocenia się legalność decyzji wydanej w ww. postępowaniu zwykłym. Ocena dokonywana przez organ administracji dotyczy wyłącznie zbadania, czy kwestionowana wnioskiem decyzja została dotknięta jedną z wad, określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Zatem przedmiotem tego postępowania nie jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, która już została rozstrzygnięta kontrolowaną decyzją"). Decyzja przewidziana w art. 158 § 1 jest decyzją wydaną w sprawie administracyjnej, choć sprawy tej nie rozstrzyga (T. Kiełkowski, Kodeks 2015, s. 1066). W myśl art. 156 § 1 kpa organ administracji państwowej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, 4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą, 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Zatem instytucja stwierdzenia nieważności stanowi nadzwyczajny tryb wzruszania decyzji i stanowi odstępstwo od ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnych określonej w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to też, że nie każdy (nawet uzasadniony) zarzut naruszenia prawa może stanowić skuteczną podstawę do wzruszenia decyzji w tym trybie. W orzecznictwie sądowym reprezentowany jest pogląd, iż o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (porównaj wyrok SN z dnia 8 kwietnia 1994 r., III ARN 13/94, OSN 1994, nr 3, poz. 36). Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o niedopuszczalne przekroczenie prawa, dodatkowo w sposób jasny i niedwuznaczny. W toku postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji ustalono, że kwestionowane rozstrzygnięcie Nr [...] Burmistrza P. z dnia [...] r. w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie domu wielorodzinnego z infrastrukturą towarzyszącą na działce nr [...], nie narusza prawa, które miało charakter rażącego naruszeniem prawa. W myśl art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 z późń. zm.) zmiana zagospodarowania terenu polegająca w szczególności na wykonaniu, odbudowie, rozbudowie i nadbudowie obiektu budowlanego wymaga ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Dalej w art. 40 ust. 1 i 3 stwierdzono, że w sprawach ustalania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu orzeka się, w drodze decyzji, na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku planu, z zastrzeżeniem art. 13 ust. 1, na podstawie przepisów szczególnych (ust. 1). Decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, z zastrzeżeniem ust. 3a i 3b, wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta, po uzyskaniu uzgodnień lub decyzji wymaganych ustawą i przepisami szczególnymi (ust. 3). Zgodnie z art. 46a ust. 1 pkt 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest nieważna, jeżeli jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżąca, we wniosku sprecyzowanym ostatecznie w dniu 23 stycznia 2017 r., zażądała stwierdzenia nieważności decyzji Nr [...] Burmistrza P. z dnia [...] r. w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie domu wielorodzinnego z infrastrukturą towarzyszącą na działce nr [...] wskazując, że z powodu rażących uchybień wydanie rzeczonej decyzji nastąpiło bez powiadomienia właściciela działki nr [...]. Na podstawie analizy zgromadzonego materiału dowodowego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie podziela poglądu skarżącej o rażących uchybieniach natury formalno-prawnej, które doprowadziły do niedoręczenia decyzji Nr [...] z dnia [...] r. Burmistrza P. stronie postępowania, którą był właściciel działki nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., w składzie obecnym, podziela pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji, że K. Z. w dniu podjęcia decyzji Burmistrza P. Nr [...] z dnia [...] r. przysługiwał status strony postępowania administracyjnego prowadzonego z wniosku P. R.. Z postanowienia Sądu Rejonowego w D. wynika, że w dniu 18 lipca 2002 r. nabyła w części spadek po zmarłej A. B., w skład którego wchodziła nieruchomość działka nr [...]. Na tej podstawie SKO w W. zasadnie stwierdziło, że organ pierwszej instancji nie ustalił poprawnie kręgu stron postępowania administracyjnego prowadzonego na wniosek P. R.. Jak słusznie stwierdzono, pominięcie skarżącej w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy stanowić może przesłankę wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., nie zaś przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (por. wyrok NSA z 29 grudnia 1986 r. II S.A. 1035/86, OSNA 1986, nr 2, poz. 72). Organ podziela ustalenie zaskarżonej decyzji, że decyzją Nr [...] nie naruszono postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Artykuł 43 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym stanowi, że nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie jest to sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W tej sprawie budowa budynku wielorodzinnego z infrastrukturą towarzyszącą nie naruszała obowiązującego wówczas miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta P. zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej P. Nr [...] z dnia 15 września 1993 r. Jak wynika z informacji Urzędu z dnia 18 lipca 2016 r. działka nr [...] położona była w obszarze oznaczonym symbolem D14 WM z funkcja istniejąca "teren mieszkalnictwa wielorodzinnego" i przeznaczeniem "użytkowanie bez zmian". Odnosząc się do zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy należy stwierdzić, że są niezasadne. Pismem z dnia 16 lutego 2017 r. o zawiadomieniu o wszczęciu postępowania organ pierwszej instancji wypełnił zasadę zapewnienia czynnego udziału w każdym stadium postępowania informując o możliwości składania wyjaśnień. Nie znajduje uzasadnienia również zarzut dotyczący naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie doręczenie kopii wytworzonych w postępowaniu dokumentów. Przepisy procedury administracyjnej nie nakładają na organ obowiązku doręczenia kserokopii dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, a stwarzają możliwość zapoznania się z nimi i ustosunkowania się do zebranych dowodów. Jak wskazano wyżej, stwierdzenie nieważności decyzji może nastąpić wówczas, gdy organ administracji publicznej ustali, że decyzja w sposób oczywisty narusza konkretny przepis prawa - czyli dotknięta jest w sposób niewątpliwy jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1 do 7 kpa. W badanym przypadku wykazano, że organ pierwszej instancji podjął zaskarżoną decyzję zgodnie z obowiązującymi w tym czasie przepisami, a w szczególności zaskarżona decyzja jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta P..
W skardze na ostateczną decyzję K. Z. – podniosła szereg zarzutów, w tym, między innymi, że poniosła szkodę na mieniu wartą około 200 tyś. zł. Zdaniem skarżącej, wydaną decyzją organ świadomie zezwolił na notoryczne zalewanie nieruchomości, w tym działki nr [...] oraz domu jednorodzinnego przez inwestora P. R.. Strona podnosi, że mimo wielokrotnych wniosków o wydanie decyzji nr [...] r. z [...] r. do dnia dzisiejszego pokrzywdzona K. Z. nie otrzymała tej decyzji. To powoduje, że przewleka się postępowanie, nie wyjaśnia całej sprawy. Po zapoznaniu się z treścią decyzji skarżąca wnosi o jej uchylenie i zarzuca rażące naruszenie prawa i interesu prawnego K. Z.. Skarga wskazuje na szereg uchybień natury formalno-prawnej w toku postępowania w tym nieudzielenie odpowiedzi na wniosek z dnia 6.03.2017 r. w którym to skarżąca zwróciła się o wydanie w punkcie 8 - strona druga w/w pisma kopii wszystkich pism, które to będą wpływać do sprawy oraz pism, które już wpłynęły i przesłanie adres skarżącej, celem ustosunkowania się jej do w/w pism. Strona podnosi, że pragnie skonsultować te pisma z adwokatem lub radcą prawnym, a do dnia sporządzenia skargi tych pism - kserokopii nie otrzymała. Z tego też tytułu skarżąca uważa, że zostało naruszone jej prawo do obrony, które działaniami SKO naruszone. SKO w decyzji z dnia [...] r. mylnie pouczyło skarżącą, że to nie było naruszenia prawa. K. Z. jest osobą o upośledzonym słuchu, więc z uwagi stan zdrowia zwróciła się do SKO W. z pismem, w którym podtrzymała swoje stanowisko o wydanie wszystkich pism, co pozostało bez odpowiedzi. Organ nie rozpoznał jej wniosków dowodowych zawartych w piśmie. Skarżąca ponownie zawiadamia, że w postępowaniu o wydanie decyzji nie została ujęta w wykazie osób będących stronami w postępowaniu administracyjnym. Było to celowe postępowanie inwestora P. R. dotyczące wydania decyzji z dnia [...] r. Błędnie Urząd Miasta i Gminy w P. przyjął, że nie jest to rażące naruszenie prawa; działka nr [...] graniczy bezpośrednio z działką P. R.. Według urzędu i tak ta decyzja pozostała by w mocy. Ale to wyrządziło skarżącej szkodę na mieniu powyżej 200000 zł i stale się wyrządza, ponieważ notorycznie dochodzi do zalewania wodami gruntowymi i ściekami z szamba tj działki i mojego domu. Organu nie obchodzi, że wyrządzono stronie szkodę i dalej taki stan rzeczy trwa i szkoda na mieniu się pogłębia, może dojść do zawalenia budynku strony, ponieważ doszło do rozszczelnienia się fundamentów. Strona wskazuje, że Urzędu Miasta i Gminy to nie obchodzi, pilnuje spraw inwestora P. R., co widać w sposób ewidentny. Strona wskazuje, że organ winien postępować zgodnie z prawem i naprawić wyrządzoną szkodę. Skarga podnosi, że wody świadomie są kierowane na jej działkę z działki P. R., świadomie dochodzi do zalewania budynku wodami, co stanowi naruszenie art. 163 § 1 kk. Inwestor P. R. wiedział o fakcie, że A.B. zmarła, a jego rodzina uczestniczyła w pogrzebie. Dnia 18.07.2002 r. skarżąca nabyła udział w nieruchomości w 1/4 części. Do spadku po zmarłej mamie A. B. w dniu 15.01.2002 r. mieli prawo również mąż W. P. B. i dzieci: K. – M. B. – udział ¼, K. B., udział ¼, F. B. - udział ¼. Postanowienie spadkowe strona przekazała do Urzędu Miasta w grudniu 2002 r. celem naniesienia zmian na decyzji podatkowej. Strona dodaje, że organ I instancji nie ustalił prawidłowo stron w postępowaniu prowadzonym na wniosek inwestora w 2003 r. Zdaniem strony, Urząd Miasta i Gminy w P. w sposób rażący naruszył ustawodawstwo, Konstytucję RP, prawa strony, wynikające z Konstytucji RP, prawo administracyjne i procedurę administracyjną. Zdaniem strony decyzja z 2003 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, bowiem nikt z Urzędu Miasta i Gminy nie zawiadomił stron w tym K. Z., aby mogły się wypowiedzieć co zagrożeń ze strony prawa budowlanego i obszaru oddziaływania budowy inwestora P. R. na sąsiednie nieruchomości, czy ta budowa wyrządzi im szkody. Strona wskazuje, że na uwagę zasługuje fakt, że na działce nr [...] należącej do inwestora P. R. nigdy nie było zabudowy domu wielorodzinnego. Działka powstała w wyniku podziału spadku- nieruchomości między siostrami. Zdaniem skarżącej decyzja nie była wykonalna w dniu wydania ani potem, bowiem nie można było wybudować domu wielorodzinnego na działce należącej do P. R. z uwagi na to, że były na niej wyłącznie zabudowania gospodarcze, a nie mieszkalne. Nie doszło do zmiany charakteru działki, czyli sposobu jej użytkowania, czyli prawnie nie było podstawy faktycznej do tego, aby inwestor P. R. wybudował tu dom wielorodzinny. Zdaniem strony, w tej sytuacji, decyzja nr [...] z dnia [...] r. została wydana bez podstawy prawnej i była niewykonalna. Nadto (jak twierdzi skarżąca) w razie wykonania decyzji nr [...] z [...] r. wywołałaby czyn zagrożony karą. K. Z. ten czyn zagrożony karą upatruje w tym, że wydana decyzja doprowadziła do skutecznego zalewania jej nieruchomości i budynku na działce nr [...] przez inwestora P. R., będącego właścicielem działki nr [...] i do zalewania nieruchomości dochodzi systematycznie cały czas. Zdaniem strony, został uszkodzony system drenaży wód gruntowych, które należą do skarbu państwa, a P. R. zagospodarował sobie rury drenażowe wód gruntowych na swojej działce na swoje cele, powodując zablokowanie odprowadzania wód gruntowych ze wszystkich działek wokół jego nieruchomości, a zwłaszcza skarżącej.
W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Stosownie do przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016, poz. 718 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy). Skarga nie może zostać uwzględniona, gdyż prawdopodobnie polega na nieporozumieniu.
Przedmiotem kontrolowanego postępowania jest odmowa stwierdzenia nieważności decyzji Nr [...] Burmistrza P. z dnia [...] r. w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie domu wielorodzinnego z infrastrukturą towarzyszącą na działce nr [...]. Jak prawidłowo wskazuje kolegium w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji, art. 156 § 1 kpa stanowi, że organ administracji państwowej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, 4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą, 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. W dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz piśmiennictwie przyjmuje się, iż rażące naruszenie prawa następuje wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa (wyrok NSA z dnia 17 września 1997 r., III SA 1425/96, opubl. W CBOSA). Przez rażące naruszenie prawa należy rozumieć oczywistą sprzeczność pomiędzy treścią przepisu prawa a rozstrzygniętym objętym decyzją. Musi ono zatem być oczywiste, łatwe do stwierdzenia (por. wyrok NSA z dnia 11 października 2007 r., sygn. akt I FSK 1362/06, LEX nr 440655; J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki – Ordynacja podatkowa, Komentarz – Wyd. Unimex Wrocław 2006, s. 906-909). Rażące naruszenie prawa będzie miało miejsce w sytuacji, gdy w stanie prawnym niebudzącym wątpliwości co do jego zrozumienia zostaje wydana decyzja, która treścią swego rozstrzygnięcia stanowi negację całości lub części obowiązujących przepisów (vide wyrok NSA z 20 października 2010 r., sygn. akt I FSK 1867/09, LEX nr 744460). Dotyczyć ono może zarówno prawa materialnego, jak i procesowego, przepisów wymienionych jako podstawa prawna decyzji, jak i tych, które zgodnie z ich treścią i mocą tworzą rzeczywisty stan prawny. Konsekwencje prawne tych przepisów powinny być dostatecznie jasno i precyzyjnie ustalone na podstawie ich treści, bez rozbieżności dotyczących ich wykładni. Rażące naruszenie przepisów postępowania może nastąpić wówczas, gdy postępowanie organu lub istota załatwienia sprawy nie odpowiadają nakazom wynikającym z przepisów prawa lub łamią zakazy w nim ustanowione, zaś wadliwa treść decyzji jest wynikiem uchybienia przepisom postępowania (J. Borkowski w op. cit., s.909). Takie okoliczności w postępowaniu o ustalenie warunków za budowy i zagospodarowania terenu, co trafnie wskazuje w uzasadnieniach kontrolowanych decyzjach kolegium, nie występują.
Okoliczność, że skarżąca nie była zawiadamiana o toczącym się postępowaniu nie mieści się w dyspozycji art. 156 kpa. Lektura skargi wskazuje, że skarżąca zdaje się uważać, iż nieważność decyzji organu lokalizacyjnego wynika z tego, że nie była o decyzji zawiadomiona, że nie było możliwości wybudowania budynku na działce inwestora i że w wyniku realizacji inwestycji dokonano uszkodzenia drenażu, co powoduje ciągłe zalewanie nieruchomości skarżącej. Inaczej mówiąc, z uzasadnienia skargi zdaje się wynikać, że strona posługuje się pojęciem "nieważności decyzji" w rozumieniu potocznym, co w sposób oczywisty nie pokrywa się z pojęciem kodeksowym. Jeśli chodzi o brak zawiadomienia strony o decyzji, to ta okoliczność może stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania, brak wezwania do wypowiedzenia się odnośnie do zebranych materiałów dowodowych oraz brak doręczenia decyzji wydanej w tej sprawie, stanowiłyby przesłankę wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt. 4 kpa, polegającą na pozbawieniu strony bez jej winy udziału w postępowaniu.
Na koniec można powiedzieć, że analiza skargi zdaje się wskazywać, że problem z jakim się boryka skarżąca może polegać na zakłóceniu stosunków wodnych, przyczyną czego może być bądź zła realizacja inwestycji uczestnika postępowania, bądź inna okoliczność przykładowo związana w sposób pośredni z realizowanym budynkiem. Wymaga to niewątpliwie zbadania, a być może także podjęcia odpowiednich kroków, ale nie w trybie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej ustalenia warunków realizacji inwestycji.
Reasumując, na podstawie art. 151 ppsa należało orzec jak na względzie.
Orzeczenie o kosztach postępowania znajduje swoje uzasadnienie w art. 200 w zw. z art. 250 § 1 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło