II SA/Wr 494/15
WyrokWSA we Wrocławiu2015-11-19
Skład orzekający: Alicja Palus, Mieczysław Górkiewicz, Anna Siedlecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku mieszkalnego wielorodzinnego, wydana na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, jest prawidłowa, jeśli skarżący domaga się rozszerzenia zakresu nałożonych obowiązków, a ekspertyza techniczna wskazuje, że istniejące wady mają charakter systemowy i nie zagrażają bezpieczeństwu konstrukcji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, nakazując usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym budynku. Pomimo istnienia wad konstrukcyjnych o charakterze systemowym, które nie zagrażają bezpieczeństwu, organy były uprawnione do nałożenia obowiązków mających na celu odtworzenie prawidłowego stanu technicznego obiektu, umożliwiającego jego dalsze użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem. Sąd nie znalazł podstaw do rozszerzenia zakresu nałożonych obowiązków zgodnie z żądaniami skarżącej, uznając, że postępowanie toczyło się w ramach przepisów dotyczących utrzymania obiektów budowlanych, a nie ich modernizacji do aktualnych standardów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg K. W. i Spółdzielni Mieszkaniowej A. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą Spółdzielni usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Skarżąca K. W. domagała się rozszerzenia zakresu nałożonych obowiązków, kwestionując ocenę organów co do braku podstaw do kontynuowania postępowania dowodowego i rozszerzenia obowiązków. Spółdzielnia Mieszkaniowa A. zarzuciła niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności i pominięcie faktu wykonania nałożonych obowiązków.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia WSA Anna Siedlecka Protokolant: specjalista Izabela Szczerbińska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 listopada 2015 r. sprawy ze skarg K. W. i Spółdzielni Mieszkaniowej A. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego budynku I. oddala skargi w całości; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu) na rzecz radcy prawnego T. S. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Powiatowy Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2013r. poz. 1409 z późn. zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego nakazał Spółdzielni Mieszkaniowej A. - zarządcy budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ulicy S. [...],we W. - usunięcie w terminie do 30 września 2015r. występujących nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu, poprzez :
1. oczyszczenie, a następnie prawidłowe uszczelnienie połączeń konstrukcyjnych ścian zewnętrznych elewacyjnych ze ścianą dylatacyjną poprzeczną, a także uszczelnienie i wypełnienie rys i pęknięć ścian w obrębie lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. S. [...] we W.,
2. wypełnienie materiałem docieplającym szczeliny dylatacyjnej w obszarach naroży ww. lokalu, gdzie stwierdzono występowanie mostków cieplnych, zapobiegając wychładzaniu ścian w tych obszarach,
3. założenie poliuretanowych sznurów docieplających w dylatacji i obróbek zewnętrznych za pomocą systemowych maskownic dylatacyjnych,
4. usunięcie śladów grzybni oraz pleśni na ścianach i stropie w lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku przy ul. S. [...] we W..
W osnowie decyzji organ orzekający zamieścił również pouczenie, że nakazane decyzją czynności należy wykonać pod nadzorem osoby posiadającej odpowiednie przygotowanie zawodowe oraz wymagane uprawnienia budowlane i przynależnej do Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa, zgodnie z przepisami, zasadami wiedzy technicznej, a o wykonaniu obowiązku należy zawiadomić organ nadzoru budowlanego, załączając oświadczenie osoby uprawnionej o wykonaniu obowiązku zgodnie z warunkami określonymi w decyzji i zasadami wiedzy technicznej.
Z uzasadnienia decyzji wynika, że czynności procesowe zostały podjęte przez organ nadzoru budowlanego w związku z pismem K. W. z dnia 7 października 2008r. , wniesionym w trybie art. 239 kpa.
Postępowanie wszczęte z urzędu przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. pierwotnie dotyczyło stanu technicznego budynku (w obrębie lokalu mieszkalnego nr [...]) przy ul. S. [...] we W., przy czym oznaczenie przedmiotu sprawy zostało skorygowane pismem organu skierowanym dniu 7 czerwca 2011r. do stron postępowania, w którym przedmiot sprawy został w. oznaczony jako stan techniczny budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. S. [...] we W..
Weryfikacja dokonana w tym zakresie przez powiatowy organ nadzoru budowlanego była konsekwencją decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...], którą uchylona została wydana w opisanej powyżej sprawie decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia [...]r. Nr [...] nakazująca Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko- Własnościowej A. – zarządcy przedmiotowego budynku usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w jego stanie technicznym poprzez:
– oczyszczenie występujących w obrębie lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ulicy S. [...] we W. lokalnych ubytków, zarysowań i odspojeń ścian - na ich połączeniu, przy podłodze i suficie,
– wypełnienie zaprawą cementową oczyszczonych ubytków, zarysowań i odspojeń, przy cieńszych i głębszych rysach należy stosować zastrzyki z zaprawy lub mleka cementowego pod ciśnieniem,
a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Orzekając kasacyjnie organ odwoławczy m.in. zakwestionował możliwość prowadzenia postępowania w warunkach przepisu art. 61 i art. 66 ustawy – Prawo budowlane, wcześniej powoływanej w odniesieniu do jednego lokalu mieszkalnego, wskazując, że powinno ono dotyczyć całości obiektu budowlanego.
W uzasadnieniu organ odwoławczy zwrócił uwagę, że zebrany w sprawie materiał wskazuje iż nieprawidłowości występujące w budynku usytuowanym we W. przy ul. S. [...] wynikają ze stanu technicznego całego obiektu i nie są charakterystyczne wyłącznie dla lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku oznaczonym numerem [...] i wydawanie decyzji dotyczących tylko tego lokalu może być bezzasadne. Decyzja organu drugiej instancji została podjęta w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 listopada 2010r. (sygn. akt II SA/Wr 473/10), uwzględniającym skargę K. W. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...]stwierdzające niedopuszczalność odwołania wniesionego przez nią od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia [...]r. Nr [...].
W toku ponownie prowadzonego postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. w celu ustalenia aktualnego stanu faktycznego, w związku z rozszerzeniem przedmiotu postępowania na stan techniczny całego budynku zlokalizowanego przy ul. S. [...] we W. - dnia 7 lipca 2011r. przeprowadzili dowód z oględzin. Podczas przeprowadzania czynności dowodowych ustalono, że przy ul. S. [...] we W. zlokalizowany jest budynek mieszkalny wielorodzinny 10-klatkowy, 5-kondygnacyjny, całkowicie podpiwniczony, z lekkim spadem w kierunku ul. S.. Budynek posiada fundamenty żelbetowe, ściany z bloków (płyt) żelbetowych prefabrykowanych, prowadzone są na nim roboty budowlane związane z dociepleniem elewacji frontowej budynku, na całej długości elewacji rozstawiono rusztowanie. Od strony zaplecza nieruchomości (na elewacji tylnej) w miejscach łączenia płyt występują pionowe rysy (pęknięcia) na całej wysokości ścian. W trakcie przeprowadzania oględzin w obrębie lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. S. [...] we W. - stwierdzono pionowe pęknięcia, odspojenia, rozwarstwienia ścian w miejscu ich łączenia w narożach . Odspojenia i ubytki występują również przy suficie i podłodze na ścianie dylatacyjnej w pokoju od strony zaplecza nieruchomości (do którego przylega balkon). Na ścianie zewnętrznej budynku od zaplecza nieruchomości nad obróbką blacharską nad balkonem lokalu nr [...] istnieje pęknięcie na odcinku 1 m (do obróbki blacharskiej ściany). W kuchni i pokoju lokalu, usytuowanych od strony ul. H. S. przy oknach, na stropie oraz w narożach ścian widoczne są ślady zawilgoceń, grzybni. Balkon przynależny do lokalu mieszkalnego nr [...] jest ocieplony. Sporządzono dokumentację fotograficzną.
Po dokonaniu tych ustaleń Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. decyzją nr 1[...] z dnia [...]r. (wydaną na podstawie art.62 ust.3 Prawa budowlanego) nakazał Spółdzielni Mieszkaniowej A.:
• przeprowadzenie kontroli przedmiotowego budynku w trybie art. 62 ust.l pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane - polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, estetyki obiektu budowlanego oraz jego otoczenia - i sporządzenie z przeprowadzonej czynności stosownego protokołu,
• sporządzenie ekspertyzy technicznej obejmującej stan techniczny budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. S. [...] we W. - w szczególności odnoszącej się do stanu technicznego elementów konstrukcyjnych budynku (stropów, ścian nośnych, dylatacyjnych), nieszczelności połączeń konstrukcyjnych, nieszczelności przegród budowlanych (ubytki, zarysowania, odspojenia ścian przy podłodze, suficie i na połączeniu ścian - uwidocznione m.in. w obrębie lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. S. [...]), występującego zagrzybienia pomieszczeń w ww. lokalu mieszkalnym. W osnowie decyzji organ wskazał ponadto, że przedmiotowa ekspertyza techniczna powinna wskazywać przyczyny powstawania nieprawidłowości, ocenić ich wpływ na stan techniczny obiektu (bezpieczeństwo użytkowania i konstrukcję obiektu), oraz wskazać zakres i sposób usunięcia występujących nieprawidłowości poprzez wskazanie konkretnych czynności (robót budowlanych) jakie należy wykonać, aby doprowadzić przedmiotowy obiekt do odpowiedniego stanu technicznego. Ekspertyza winna również odnosić się do kwestii ocieplenia przestrzeni stropodachu nad lokalem mieszkalnym nr [...] przy ul. S. [...].
Wobec niewykonania przez Spółdzielnię obowiązków orzeczonych decyzją, powyżej opisaną, Powiatowy Inspektor Budowlanego dla miasta W. podjął działania zmierzające do ich przymusowego wyegzekwowania w trybie ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 1015 z późn. zm.).
W toku postępowania egzekucyjnego w dniu 28 listopada 2012r. organowi doręczona została ekspertyza stanu technicznego budynku mieszkalnego zlokalizowanego we W. przy ul. S. [...] - autorstwa dr inż. M. J. M. z października 2012 r. oraz protokół z okresowej kontroli obiektu nr 1/2011z dnia 21 października 2011r. W ocenie organu nie stanowiło to wykonania obowiązku sformułowanego w decyzji nr [...] z dnia [...]r. O brakach w złożonych dokumentach zawiadomiono Spółdzielnię pismami z dnia 14 grudnia 2012r. , 23 września 2013r., 28 listopada 2013r. i 20 stycznia 2014r.
Dnia 24 lutego 2013r. uzupełniono ekspertyzę, będącą jednocześnie elementem 5-letniego przeglądu budynku o elementy, które zgodnie z przepisami winien obejmować przegląd 5-letni budynku m.in. w zakresie: urządzeń zamocowanych do ścian i dachu budynku, instalacji centralnego ogrzewania i ciepłej wody użytkowej, urządzeń stanowiących zabezpieczenie przeciwpożarowe budynku, elementów instalacji kanalizacyjnej odprowadzających ścieki z budynku, przejść przyłączy instalacyjnych przez ściany budynku, co jednak w dalszym ciągu nie stanowiło wykonania obowiązku.
Z uwagi na niewykonanie egzekwowanego obowiązku, przy jednoczesnym nieuiszczeniu grzywny w celu przymuszenia nałożonej postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia [...]r. Nr [...] w dniu [...]r. organ wystawił tytuł wykonawczy należności pieniężnych i wraz z odpowiednim wnioskiem skierował do Naczelnika Urzędu Skarbowego [...].
W wyniku podjętych czynności egzekucyjnych w dniu 9 lipca 2014r. do organu wpłynęła aktualizacja ekspertyzy z października 2012r. dotyczące. stanu technicznego budynku przy ul. S. [...] we W., z wnioskiem o umorzenie grzywny w celu przymuszenia.
Z uwagi na znaczny upływ czasu wynikający z konieczności prowadzenia czynności egzekucyjnych, oraz prowadzenia – z inicjatywy Spółdzielni- nadzwyczajnego postępowania weryfikacyjnego zmierzającego do stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia [...]r. Nr [...], a także zmianą stanu faktycznego (wykonano termo modernizację ściany elewacji południowej) organ uznał za zasadne przeprowadzenie dowodu z oględzin przedmiotowego budynku.
W wyniku przeprowadzonych czynności ustalono m.in. że ściana zewnętrzna budynku od strony elewacji frontowej została w całości ocieplona - brak widocznych nieprawidłowości, spękań, zarysowań, ubytków. Ściana zewnętrzna od strony zaplecza nieruchomości została ocieplona w odniesieniu do 6 z 10 klatek (od nr 75 do nr 65) również nie stwierdzono widocznych nieprawidłowości. Dokonując oględzin w obrębie lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. S. [...], należącego do K. W. w pomieszczeniu kuchni w części narożnej na stropie widoczny był ślad zagrzybienia, pomieszczenie kuchni w całości wytapetowane. W pokoju dziennym od strony zaplecza na ścianach znajduje się tapeta, a w częściach narożnych meble. Wobec powyższego nie stwierdzono widocznych spękań, szczelin, odspojeń ścian. Na suficie w pokoju znajdują się kasetony. Z czynności dowodowych sporządzono stosowny protokół oraz dokumentację fotograficzną.
W toku dalszych czynności procesowych organ orzekający postanowieniem nr [...] z dnia [...]r. odmówił K. W. przeprowadzenia wnioskowanego przez nią dowodu z odkrywek w konstrukcji przedmiotowego budynku. W ocenie organu żądanie to – wobec zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego – należało uznać za bezzasadne.
Dodatkowo w uzasadnieniu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta W. wyjaśnił, że K. W. pismem z dnia 11 grudnia 2014r. wniosła o dopuszczenie dowodu z dokumentów załączonych do przedmiotowego wniosku, zgłosiła również szereg żądań, które formułowane były w licznych pismach kierowanych do organu w toku prowadzonego postępowania. Dotyczyły one przede wszystkim zobowiązania przez organ Spółdzielni Mieszkaniowej A. do wykonania niezbędnych - w ocenie skarżącej - robót, odnoszących się w szczególności do usunięcia nieprawidłowości występujących w lokalu mieszkalnym nr [...], w budynku przy ul. S. [...] we W..
Opisana powyżej decyzja została w toku instancyjnym zaskarżona przez K. W.., która w odwołaniu nie kwestionowała zasadności nałożonych przez Spółdzielnię – jako zarządcę przedmiotowego obiektu –obowiązków, uznała jednak , że są one niewystarczające i ich zakres powinien zostać rozszerzony o obowiązki wskazane w odwołaniu.
Po rozpatrzeniu odwołania D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. Nr [...]r., wydaną na podstawie art. 138§1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając podjęte orzeczenie organ odwoławczy szczegółowo opisał dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie, a następnie zwrócił uwagę na obowiązki właściciela lub zarządcy wobec obiektu budowlanego. Wskazał też, że przepis art. 66 ustawy – Prawo budowlane, stanowiący podstawę prawną decyzji zaskarżonej powinien mieć zastosowanie w przypadkach, kiedy obiekt budowlany jest nieprawidłowo eksploatowany, nie remontowany, nie konserwowany i doprowadzony do stanu opisanego w hipotezie wskazanego powyżej przepisu przez zaniechanie, niedbalstwo, brak kontroli, bierność właściciela lub zarządcy.
Następnie organ wyjaśnił, że zgodnie z przepisem art. 66 ust. 1 – Prawo budowlane organ nadzoru budowlanego nakłada na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku, w sytuacji ustalenia, iż obiekt budowlany:
1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo
2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo
3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo
4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia,
przy czym zgodnie z orzecznictwem administracyjnym, jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek, określonych w treści art. 66 ust. 1 pkt 1-3 ww. ustawy to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz obligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych-nieprawidłowości.
W orzecznictwie administracyjnym podkreślono również, że usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości może dotyczyć jedynie takich nieprawidłowości, które powstały podczas użytkowania obiektu budowlanego, a więc związanych zazwyczaj z niewłaściwym jego użytkowaniem, doprowadzeniem do znacznego zużycia technicznego poprzez brak remontów, konserwacji spowodowanych zazwyczaj biernością, niedbalstwem, brakiem kontroli właściciela lub zarządcy, a decyzja powinna uwzględniać zarówno wyniki przeprowadzonej kontroli stanu obiektu, jak i możliwość jego doprowadzenia do właściwego stanu technicznego poprzez usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w sposób i w zakresie określonym w stosownej ekspertyzie technicznej oraz na podstawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących warunków użytkowania obiektów. Dowodem o zasadniczym znaczeniu w sprawie jest ekspertyza stanu technicznego budynku, sporządzona przez uprawnioną osobę. Organ odwoławczy wskazał, że autor opracowania w punkcie 3 zawarł ocenę stanu technicznego elementów konstrukcyjnych budynku. W punkcie 3.1. dot. "fundamentów i ścian nośnych piwnic" (str.9) wskazano, iż wg dokumentacji archiwalnej budynek posadowiony został na piaskach średnich, na ławach żelbetowych z betonu żwirowego o wytrzymałości na ściskanie 14 Mpa. Poziom wody gruntowej znajduje się na poziomie spodu ław fundamentowych. Warunki geotechniczne gruntów w obrębie posadowienia są dobre. Ściany piwnic wykonano jako żelbetowe monolityczne z betonu o średniej wytrzymałości na ściskanie 7Mpa. Nie stwierdzono w większości ścian piwnic - budynku konstrukcyjnie istotnych spękań mogących świadczyć o złym stanie technicznym ścian oraz fundamentów lub znacznym, nierównomiernym osiadaniu budynku. Stwierdzono, iż stan techniczny ścian nośnych piwnic i fundamentów budynku jest dostateczny.
W punkcie 3.2. dot. "ścian konstrukcyjnych elewacyjnych i ścian nośnych wewnętrznych" (str.10) wskazano, że cały budynek wykonany został, jako konstrukcja ścianowa o układzie ścian nośnych podłużnych. Budynek ma 3 osie ścian nośnych podłużnych - ściany zewnętrzne oraz podłużną ścianę wewnętrzną. Ściany elewacji zewnętrznych (południowej i północnej) są ścianami nośnymi (osłonowymi). Konstrukcja ścian nośnych wykonana jest w systemie WWP czyli Wielki Blok, który charakteryzuje się występowaniem typowych uszkodzeń o charakterze systemowym, czyli pojawiającymi się klawiszowaniami płyt ściennych i stropowych, objawiającymi się na złączach prefabrykowanych w formie pionowych bądź poziomych rys i pęknięć. Uszkodzenia te wynikają głównie z niedoskonałego systemu łączenia bloków ściennych oraz słabego powiązania płyt stropowych między sobą, jednak nie są groźne dla bezpieczeństwa konstrukcji. Elewacja północna została ocieplona, stąd niewidoczne są zewnętrzne uszkodzenia bloków ściennych. Ściany szczytowe zostały wcześniej ocieplone i pokryte blachą trapezową, dlatego na nich również nie są widoczne rysy systemowe. W ocenie autora opracowania - ściany konstrukcyjne, mimo istniejących uszkodzeń (zarysowania) znajdują się w dostatecznym stanie technicznym. Nie zaobserwowano istotnych wyboczeń lub wybrzuszeń ścian mogących świadczyć o ich osłabieniu lub niewystarczającej nośności. Nie stwierdzono również istotnych niepionowości i ścian i ich krawędzi. Istniejące spękania ścian i nadproży budynku, powstały w wyniku długoletniej eksploatacji budynki i naturalnego procesu starzenia, nie zagrażają obecnie bezpieczeństwu budowli. Stwierdza się, że pomimo istniejących uszkodzeń, stan techniczny ścian jest dostateczny.
W odniesieniu do stropów i stropodachu (str.18) wskazano — stropy międzykondygnacyjne oraz stropodach budynku wykonano jako stropy prefabrykowane kanałowe typu żerańskiego. Ze względu na ogólny dostateczny stan techniczny budynku, nie badano szczegółowo konstrukcji stropów, ponieważ znajdują się one w dostatecznym stanie technicznym, nie wykazując nadmiernych ugięć wynikających z przeciążeń lub niewłaściwej eksploatacji. Stropy te wykazują typowe uszkodzenia systemowe objawiające się kliszowaniem płyt, co wynika z ich niedostatecznego dyblowania. W ocenie autora opracowania - występujące klawiszowanie nie stanowi żadnego zagrożenia dla bezpieczeństwa budynku. Należy stwierdzić, że trwałe usunięcie tej usterki jest właściwie niemożliwe bez znaczącej ingerencji w konstrukcję, co przy zasiedlonym budynku - jest społecznie i ekonomicznie nieuzasadnione. Jeżeli chodzi o stropodach, autor opracowania wskazał, iż podczas oględzin dachu nie stwierdzono nadmiernych ugięć połaci dachu, co świadczy o dostatecznym stanie płyt stropowych. Pokrycie papowe dachu znajduje się w dostatecznym stanie technicznym. Również obróbki blacharskie dachu, rynny i rury spustowe oraz kominy znajdują się w dostatecznym stanie technicznym. W tej części opracowania wskazano, iż w ramach termomodernizacji budynku wykonano także ocieplenie stropodachu wentylowanego. Autor opracowania stan techniczny stropów międzykondygnacyjnych oraz stropu ocenił jako dostateczny, nie stwierdzając istotnych dla nośności i bezpieczeństwa stropów nadmiernych ugięć mogących świadczyć o niewystarczającej nośności, niewłaściwej eksploatacji lub przeciążeniu.
W punkcie 3.4. odniesiono się do uszkodzeń ujawniających się w lokalach mieszkalnych w przedmiotowym budynku (str.20-27). Ze względu na typowość uszkodzeń konstrukcyjnych systemu WWP, autor opracowania przeprowadził oględziny losowo wybranych lokali mieszkalnych, przyjmując je jako reprezentatywną wartość dla całego budynku. Wszystkie zinwentaryzowane uszkodzenia konstrukcyjne dotyczą stropów i ścian. Stropy w budynku wykazują ogólne klawiszowanie, które jednak nie zagraża bezpieczeństwu użytkowania stropów. Nie stwierdzono w żadnym wypadku nadmiernych ugięć stropów, które mogłyby świadczyć o wyczerpaniu nośności lub przeciążeniu stropów. W przypadku ścian konstrukcyjnych zaobserwowano zarysowania poziome na styku bloków ściennych lub styku bloków ze stropami, a także zarysowania pionowe na styku bloków ściennych. Wszystkie te pęknięcia maja charakter rys systemowych, wynikających z wad systemowych wielkiego bloku i nie są w żadnym wypadku zagrożeniem dla bezpieczeństwa konstrukcji, a także dla życia i zdrowia mieszkańców.
Uzasadniając decyzje organ odwoławczy zwrócił też uwagę, że w omawianym opracowaniu jego autor odniósł się również do nieprawidłowości ujawniających się w lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku przy ul. S. [...] we W. (lokal Skarżącej). Wszystkie zinwentaryzowane uszkodzenia konstrukcyjne w lokalu dotyczą stropów i ścian. Stropy, podobnie jak w innych lokalach w budynku wykazują ogólne klawiszowanie, które jednak nie zagraża bezpieczeństwu użytkowania stropów. Nie stwierdzono nadmiernych ugięć stropów, które mogłyby świadczyć o wyczerpaniu nośności lub przeciążeniu stropów. W odniesieniu do ścian konstrukcyjnych obserwowane są zarysowania poziome na styku bloków ściennych lub styku bloków ze stropami, a także zarysowania pionowe na styku bloków ściennych, prostopadłych względem siebie (ściany podłużne osłonowe i nośne ściany poprzeczne). W ocenie autora opracowania wszystkie występujące rysy i pęknięcia mają charakter rys systemowych, wynikających z wad systemowych wielkiego bloku i nie są zagrożeniem dla bezpieczeństwa konstrukcji, a także dla zdrowia i życia mieszkańców.
Lokal mieszkalny znajduje się przy osi dylatacyjnej, gdzie stwierdzono niewielką różnicę osiadania przylegających części budynku (wniosek ten sformułowano na podstawie obserwacji rysy ukośnej na ścianie. Rozwój pleśni ograniczony jest ściśle do miejsc zawilgoconych, czyli np. nie wietrzonych, gdzie najłatwiej o kondensację wilgoci. W ocenie autora opracowania występujące pleśnie w obrębie obramowań okiennych spowodowane są w większości przez brak właściwej wentylacji lokalu oraz brak rozszczelniania okien.
Ponadto organ orzekający wyjaśnił, że autor wskazał również , iż wg informacji właściciela opisanego lokalu, na elementach stropowych pod stropodachem następują przemarzania, co mogłoby świadczyć o niedokładnym ociepleniu przestrzeni stropodachu zastosowaną metodą ocieplenia ,,Gulull", w związku z czym konieczne będzie w okresie zimowym wykonanie badań termowizyjnych powierzchni podsufitowych oraz powierzchni ścian osłonowych i ściany dylatacyjnej. Badania te w jednoznaczny sposób pozwolą stwierdzić, gdzie w obrębie lokalu nr [...] występują mostki cieplne.
W punkcie 4 "wnioski końcowych i zalecenia" (str.38) na podstawie przeprowadzonej wizji lokalnej, badań i oględzin konstrukcji, kontrolnych obliczeń sprawdzających autor ekspertyzy stwierdził m.in., iż
- uszkodzenia zinwentaryzowane w lokalu nr [...], klatka nr [...]) mają podobny charakter i intensywność jak uszkodzenia w innych lokalach budynku i nie powodują zagrożenia eksploatacyjnego,
- występujące pleśnie w obszarach przy okiennych w ww. lokalu wynikają z błędów eksploatacyjnych, czyli braku rozszczelnienia okien i odpowiedniej wentylacji mieszkania,
- istniejąca konstrukcja budynku, pomimo występujących wad i uszkodzeń konstrukcyjnych znajduje się w dostatecznym stanie technicznym,
- istniejące obecnie uszkodzenia budynku w postaci rys i pęknięć na złączach elementów prefabrykowanych mają charakter typowych uszkodzeń systemowych konstrukcji prefabrykowanej i nie powodują zagrożenia dla życia i zdrowia mieszkańców, a także nie wpływają na bezpieczeństwo użytkowania budynku,
- trwałe naprawy występujących wad i uszkodzeń są trudne, technicznie i ekonomicznie nieuzasadnione.
Dodatkowo organ odwoławczy podał w uzasadnieniu, że ekspertyza została uzupełniona dnia 9 lipca 2014r., i w punkcie 3 "aktualizacji stanu technicznego budynku po wykonaniu ocieplenia" autor opracowania stwierdził, że po wykonaniu wzmocnień rys konstrukcyjnych ścian kolankowych oraz po wykonaniu termomodernizacji części ściany elewacji południowej - stan techniczny budynku, szczególnie w zakresie fizyki budowli uległ znacznej poprawie, odpowiada obecnie obowiązującym normom i jest dobry. W dalszej części uzasadnienia D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że nie znajduje podstaw do rozszerzenia zakresu nałożonych obowiązków. W jego ocenie organ pierwszej instancji prawidłowo wskazał, że przedmiotowy budynek został wzniesiony w latach 60- tych ubiegłego wieku, zgodnie z warunkami i przepisami obowiązującymi w dacie budowy. Oczywistym jest iż obiekt powstały 50 lat temu nie spełnia obowiązujących standardów technicznych oraz wymagań określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Prowadzone postępowanie w sprawie stanu technicznego obiektu ma charakter naprawczy (odtwórczy), nie służy doprowadzeniu obiektu do zgodności z obowiązującymi przepisami, a podnoszenie standardów obiektów budowlanych leży w gestii ich właścicieli.
Ponadto organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w toku postępowania pierowszoinstancyjnego powiatowy organ nadzoru budowlanego uwzględnił przedmiotowy "Raport z badania termowizyjnego lokalu mieszkalnego przy ul. S. [...]/[...] we W." sporządzony w dniu 25 lutego 2013r. przez mgr inż. A. Z., który poddano wnikliwej analizie, celem ustalenia w których miejscach na przegrodach budowlanych w obrębie spornego lokalu występują mostki cieplne, powodujące wychładzanie ścian w lokalu. We wnioskach końcowych (zamieszczonych na str. 16 przedłożonej przez Skarżącą dopiero na wezwanie organu) autor raportu, stwierdził , że cała ściana przy szczelinie dylatacyjnej oraz ściany zewnętrzne kuchni i pokoi, poza znacznymi" obszarami naroży od góry do dołu, nie powodują wyziębiania pomieszczenia, gdyż temperatury na nich są właściwe. Przegląd termowizyjny sufitu (stropu) nie wykazał odstępstw temperatury na jego powierzchni od temperatury właściwej dla komfortu cieplnego, co świadczy o poprawnej ochronie cieplnej.
Z tych względów –zdaniem organu odwoławczego - zarzuty Skarżącej jakoby przestrzeń stropodachu nad lokalem mieszkalnym nr [...], klatka nr [...] - nie została ocieplona a tym samym wymaga nałożenia dodatkowego obowiązku w tym zakresie są nieuzasadnione.
W zakończeniu uzasadnienia organ odwoławczy uznał za prawidłowe stanowisko powiatowego organu nadzoru budowlanego co do tego, że nakładając obowiązki na podstawie art. 66 ustawy – Prawo budowlane organ obowiązany jest uzasadnić ich niezbędność konicznością doprowadzenia obiektu do odpowiedniego stanu.
Zakres obowiązków nakładanych przez organ to minimum jakie właściciel winien wykonać i nie można wykluczyć, iż uzasadnionym byłoby podniesienie standardu budynku, przy czym organ nie może go do tego zobowiązać, pomimo przekonania Skarżącej, iż takie działanie byłoby w jej interesie.
Odnosząc się natomiast do zaskarżenia w odwołaniu również postanowienia nr [...] z dnia [...]r., odmawiającego przeprowadzenia dowodu z odkrywek, organ odwoławczy stwierdził, iż nie widzi podstaw do uznania powyższego postanowienia za nieuzasadnione. Zwrócił tez uwagę, że ekspertyza przedłożona w sprawie została uzupełniona i wykonana po ociepleniu elewacji południowej , stan techniczny budynku przed i po ociepleniu został oceniony jako dobry, co wyklucza zasadność dokonania dalszych odkrywek.
Prawidłowość decyzji wydanej w postępowaniu odwoławczym zakwestionowała K. W. oraz Spółdzielnia Mieszkaniowa A. poprzez skargi skierowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
K. W. wskazała, że zaskarża decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. (Nr [...]) w części tj. w zakresie nieuwzględnienia jej wniosków wyrażonych w punktach 1-6a i b odwołania z dnia 14 czerwca 2015r. od decyzji powiatowego organu nadzoru budowlanego i wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uwzględnienie w jej części żądań sformułowanych w odwołaniu.
W uzasadnieniu skargi przedstawiona została szczegółowa argumentacja, z której wynika, ze skarżąca nie akceptuje przyjętej przez organy właściwe instancyjnie oceny, co do braku podstaw do kontunuowania postępowania dowodowego i rozszerzenia zakresu obowiązków nałożonych na spółdzielnię jako zarządcę przedmiotowego budynku.
Zdaniem skarżącej błędne jest tez stwierdzenie organu odwoławczego, że nakazywane przez nią jako konieczne roboty budowlane służą jedynie podniesieniu standardu obiektu , a nie doprowadzenia go do stanu technicznego odpowiadającego obowiązującym normom prawnym i techniczno – budowlanym.
W uzasadnieniu skargi K. W. zwróciła tez uwagę na konieczność ocieplenia stropodachu nad jej mieszkaniem ze względu na jego nadmiernie wychładzanie podczas spadków temperatury i wiatrów na zewnątrz, wyjaśniając jednocześnie, że wnioskowane przez nią prace są zgodne z interesem "wszystkich 130 mieszkań w budynku", który rozpada się od jej mieszkania, jest opanowany przez wilgoć i grzyb, występuje w nim nieszczelność połączeń elementów konstrukcyjnych, ubytki, zarysowania, odspojenia ścian przy podłodze, suficie i na połączeniu ścian w obrębie mieszkania skarżącej. Zarzuciła też organowi odwoławczemu brak odniesienia się w zaskarżonej decyzji do twierdzeń dotyczących nieprawidłowości postępowania dowodowego, w tym poświadczenia nieprawdy i wykorzystania sfałszowanych dokumentów oraz pominięcia wnioskowanych przez skarżąca.
Natomiast Spółdzielnia Mieszkaniowa A. we W. reprezentowana przez Prezesa Zarządu R. C. i pełnomocnika zarządu Z. R. zarzuciła w skardze niewyjaśnienie przez organ odwoławczy wszystkich istotnych w sprawie okoliczności i pominięcie faktu wykonania obowiązków orzeczonych w pkt 1 i 2 zaskarżonej decyzji, o czym powiadomiony został przez Spółdzielnię Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. i co potwierdzone zostało w aktualizacji ekspertyzy opracowanej w toku postępowania prowadzonego w sprawie.
Powołując się na te okoliczności Spółdzielnia wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedziach ze skargi D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o ich oddalenie i odwołał się do argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji , podając w uzupełnieniu, że skargi nie zawierają okoliczności uprawniających do ich uwzględnienia w trybie samokontroli.
Skarżąca K. W. w toku postępowania sądowoadministracyjnego złożyła w dniu 24 sierpnia 2015r., pismo procesowe, w którym wniosła o oddalenie w całości skargi Spółdzielni Mieszkaniowej A. i odniosła się do zarzutów sformułowanych przez Spółdzielnię, natomiast pełnomocnik substytucyjny skarżącej w piśmie z dnia 18 listopada 2015r., oświadczyła, że skarżąca podtrzymuje w całości swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z załączonych do pisma dokumentów.
Na rozprawie wyznaczonej na dzień 19 listopada 2015r. Sąd postanowił na podstawie art. 111§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi połączyć do wspólnego rozpoznania o rozstrzygnięcia sprawy ze skargi K. W. o sygnaturze II SA/Wr 494/15 i ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej A. o sygnaturze II SA/ Wr 495/15 i prowadzić je pod wspólną sygnaturą II SA/Wr 495/15. Ponadto Sąd postanowił tymczasowo dopuścić do udziału w postępowaniu pełnomocnika skarżącej spółdzielni, działającego na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez J. P. jako Prezesa Zarządu i B. W. jako członka zarządu, zobowiązując jednocześnie pełnomocnika do doręczenia w terminie trzech dni aktualnego wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego pod rygorem pominięcia czynności.
Pełnomocnik skarżącej Spółdzielni nie wykonał wymaganej czynności.
Uczestnicząca w sprawie pełnomocnik substytucyjny skarżącej K. W. oświadczyła, że podtrzymuje w całości skargę i wnioski w niej zawarte, natomiast K. W.- uczestnik postępowania – wniosła o oddalenie w całości skargi Spółdzielni Mieszkaniowej A..
Wojewódzki Sąd Administracyjny podejmując orzeczenie w sprawie uwzględnił następujące okoliczności faktyczne i prawne :
Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr [...]3, poz. 12[...]) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Uchylenie decyzji administracyjnej albo stwierdzenie jej nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia prawa procesowego i materialnego w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270), z którego wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie bedąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Materialnoprawną podstawą orzekania w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy powoływanej wcześniej ustawy – Prawo budowlane. Należą one do sfery prawa administracyjnego, co skutkuje obowiązkiem prowadzenia postępowania i załatwienia sprawy w sposób określony w kodeksie postępowania administracyjnego. Podejmowane w tym zakresie działania procesowe organów administracji publicznej podporządkowane są zasadzie praworządności zawartej w art. 6 kpa i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wymaga ona bezwzględnej zgodności z prawem każdej czynności procesowej, w tym czynności orzeczniczej, podejmowanej przez organ administracyjny, działający zgodnie z kompetencją przyznaną mu przepisami ustrojowymi, materialnymi i formalnymi. W doktrynalnym ujęciu podstępowanie administracyjne traktowane jest jako zorganizowany proces stosowania prawa, w którym pierwszorzędne znaczenie ma ustalenie normy prawa odpowiedniej dla rozstrzygnięcia sprawy, poprzez które następuje konkretyzacja uprawnienia lub obowiązku podmiotu legitymowanego wg kryteriów ustalonych w art. 28 i art. 29 kpa. Każda ingerencja w sferę prawną podmiotu przez organ działający w warunkach wcześniej wskazanych może odbywać się wyłącznie na podstawie konkretnych przepisów prawa materialnego odpowiedniej rangi, do których stosowania uprawniony jest organ prowadzący postępowanie i posiadający kompetencję orzeczniczą (decyzyjną).
W literaturze przedmiotu na etapach zorganizowanego procesu stosowania prawa wyróżnia się m.in. ustalenie, jak norma obowiązuje w zakresie niezbędnym dla potrzeb rozstrzygnięcia i ustalenie konsekwencji prawnych faktu uznanego za udowodniony na podstawie stosowanej normy (np. J. Wróblewski: Sądowe stosowanie prawa, Warszawa 1972; B. Adamiak, J. Borkowski. KPA komentarz, Warszawa 2006).
W ocenie Sądu czynności organów orzekających w sprawie w postępowaniu instancyjnym dyktowane zasadą praworządności zostały podjęte w sposób zgodny z prawem.
Postępowanie prowadzone w tej sprawie przez organy nadzoru budowlanego dotyczyło - zgodnie z treścią pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia 7 czerwca 2011r. korygującym oznaczenie przedmiotu sprawy - stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego przy ul. S. [...] we W., co wymagało uwzględnienia przepisów zawartych w rozdziale 6 – Prawo budowlane. Uregulowane w nim zostały poprzez ustawodawcę w przepisach art. 61 -72 kwestie związane z utrzymaniem obiektów budowlanych.
Z przepisu art. 66 ust. 1 pkt 3 powoływanej powyżej ustawy, na podstawie którego podjęta została decyzja zaskarżona i poprzedzająca je decyzja organu pierwszej instancji, wynika że w przypadku stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego, właściwy organ nakazuje w drodze decyzji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku. Należy tez zwrócić uwagę, że umieszczenie tego przepisu w rozdziale zatytułowanym "utrzymanie obiektów budowlanych" oznacza, że służy on usunięciu nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania obiektu, czyli takich które z reguły są wynikiem zużycia technicznego obiektu budowlanego albo nieprzewidzianych zdarzeń zaistniałych po jego oddaniu do użytkowania.
Nieodpowiedni stan techniczny obiektu o jakim mowa w powołanym przepisie należy traktować w sposób ścisły. Normowana w przepisie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane sankcja, jaką organy nadzoru budowlanego mogą nakładać na właścicieli i zarządców budynków związana jest ze stwierdzonymi poprzez czynności postępowania nieprawidłowościami w zakresie utrzymania pod względem ich zużycia zarówno w normlanym, toku jego eksploatacji, jak i związanego z sytuacjami nadzwyczajnymi , takimi jak uszkodzenie budynków np. na skutek działania przyrody. Istotne też jest co podkreślono w judykaturze administracyjnej, że przez pojęcie utrzymania obiektów budowlanych należy rozumieć ich zachowanie w dobrej sprawności, w stanie nie pogorszonym, należytym, odpowiadającym ich funkcjom.
Wskazywano też w orzecznictwie, który Sąd w składzie orzekającym w sprawie akceptuje, że pojęcie "nieodpowiedni stan techniczny" nie jest tożsame z pojęciem stan techniczny niezgodny z przepisami techniczno- budowlanymi (np. wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2009r., sygn.. akt II OSK 1721/2007, nie publ.; wyrok NSA w Warszawie z dnia 22 maja 2007r., sygn. akt VII SA/Wa 2298/06, Lex nr 336729). Oznacza to zatem, że właściwy organ nadzoru budowlanego powinien dysponować przepisem art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane dla zapewnienia bezpiecznego użytkowania obiektów budowlanych i utrzymania substancji budowlanej w stanie odpowiadającym jej funkcjom.
Ponadto zastosowana przez ustawodawcę konstrukcja normy prawnej zawartej w art. 66 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane , w tym przede wszystkim użyty w niej zwrot "właściwy organ nakazuje" uprawnia do stwierdzenia, że rozstrzygnięcia podejmowane na jej podstawie to decyzje tzw. związane, czyli takie których treść determinują obowiązujące przepisy prawa, co konsekwentnie wyłącza uznaniowość organu orzekającego. Oznacza to, że jeżeli wystąpi przesłanka uwzględniona w omawianym przepisie prawa to organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.
Odnosząc to do okoliczności istniejących w rozpatrywanej sprawie, której przedmiotem był stan faktyczny budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. S. [...] we W., należy wskazać, że w dniu 7 lipca 2011r. przeprowadzone zostały oględziny tego obiektu, podczas których ustalono, m.in., ze na tylnej elewacji budynku w miejscach łączenia płyt występują pionowe pęknięcia (rysy) na całej wysokości ścian. W trakcie czynności dowodowej dokonywanej w obrębie lokalu mieszkalnego nr [...], w budynku przy ul. S. [...] stwierdzono również pionowe pęknięcia , odspojenia, rozwarstwienia ścian w miejscu ich łączenia w narożach, odspojenia i ubytki przy suficie i podłodze na ścianie dylatacyjnej w pokoju do którego przylega balkon, (od strony zaplecza nieruchomości ) oraz pęknięcie na odcinku 1 m nad tym balkonem. Ponadto w kuchni i pokoju tego lokalu usytuowanych od strony frontowej budynku przy oknach, na stropie oraz w narożach ścian stwierdzono widoczne ślady zawilgoceń i grzybni.
Po dokonaniu tych ustaleń Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. decyzją z dnia [...]r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 62 ust. 3 – ustawy – Prawo budowlane nakazał Spółdzielni Mieszkaniowej A. – zarządcy przedmiotowego budynku- przeprowadzenie jego kontroli w trybie art. 62 ust. 1 wskazanej powyżej ustawy oraz sporządzenie ekspertyzy technicznej tego budynku, określając bardzo szczegółowo zakres i przedmiot nakazanych decyzją czynności oraz wskazując elementy treściowe wymaganego opracowania.
Z akt sprawy wynika, że obowiązek egzekwowany był przymusowo z wykorzystaniem instrumentów prawnych właściwych dla trybu egzekucyjnego, w toku którego przedłożono w dniu 28 listopada 2012r. ekspertyzę stanu technicznego przedmiotowego budynku z października 2012r. oraz protokół z okresowej kontroli obiektu nr 1/2012 z dnia 21 października 2011r. , a w dniu 9 lipca 2014r. organowi pierwszej instancji doręczona została aktualizacja ekspertyzy technicznej.
Podejmowane przez Spółdzielnię Mieszkaniową A. we W. działania zmierzające do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru dla miasta W. z dnia [...]r. Nr [...], orzekającej o omawianych obowiązkach, zainicjonowane wnioskiem z dnia 14 stycznia 2013r. o stwierdzenie nieważności tej decyzji były nieskuteczne i zostały zakończone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2014r. oddalającym skargę Spółdzielni na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. utrzymującą w mocy decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji kwestionowanej w trybie nadzwyczajnym wnioskiem weryfikacyjnym z dnia 14 stycznia 2013r.).
Autor opracowania- rzeczoznawca budowlany w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, przynależny do D. Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa – przedstawił w nim szczegółową ocenę stanu technicznego elementów konstrukcyjnych budynku w tym fundamentów i ścian nośnych piwnic, ścian konstrukcyjnych elewacyjnych i ścian nośnych wewnętrznych oraz stropów i stropodachu, a także odniósł się do uszkodzeń ujawniających się w lokalach mieszkalnym znajdujących się w przedmiotowym budynku i do nieprawidłowości ujawniających się w lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku przy ul. S. [...], należącego do skarżącej. Ekspertyza techniczna zawiera również wnioski końcowe i zalecenia, konkretnie sformułowane i uwzględnione przez organ nadzoru budowlanego przy orzekaniu w sprawie.
Mimo dysponowania profesjonalnym opracowaniem technicznym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. uznał za właściwe - wobec wykonania termomodernizacji ściany elewacji południowej przedmiotowego budynku- przeprowadzenie ponownych oględzin tego obiektu. W trakcie dokonywania tej czynności dowodowej (w dniu 4 listopada 2014r.) na zewnętrznej, ocieplonej ścianie od strony elewacji frontowej oraz na ścianie wewnętrznej od strony zaplecza, ocieplonej w części budynku obejmującej klatki ochronne oznaczone numerami od [...] nie stwierdzono nieprawidłowości spękań, zarysowań i ubytków.
Natomiast podczas oględzin lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. S. [...] ustalono m.in., że w pomieszczeniu kuchni w części narożnej na stropie istnieje ślad zagrzybienia, ale nie stwierdzono widocznych spękań, szczelin , odspojeń ścian.
W tych okolicznościach powiatowy organ nadzoru budowlanego decyzją poprzedzająca decyzję zaskarżoną nakazał na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane, wcześniej powoływanej Spółdzielni Mieszkaniowej A. we W. usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku mieszkalnego wielorodzinnego usytuowanego przy ul. S. [...] we W. poprzez, wykonanie czynności opisanych w osnowie tej decyzji tj.
1) oczyszczenie, a następnie prawidłowe uszczelnienie połączeń konstrukcyjnych ścian zewnętrznych elewacyjnych ze ścianą dylatacyjną poprzeczną, a także uszczelnienie i wypełnienie rys i pęknięć ścian w obrębie lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. S. [...] we W.,
2) wypełnienie materiałem docieplającym szczeliny dylatacyjnej w obszarach naroży ww. lokalu, gdzie stwierdzono występowanie mostków cieplnych, zapobiegając wychładzaniu ścian w tych obszarach,
3) założenie poliuretanowych sznurów docieplających w dylatacji i obróbek zewnętrznych za pomocą systemowych maskownic dylatacyjnych,
4) usunięcie śladów grzybni oraz pleśni na ścianach i stropie w lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku przy ul. S. [...] we W.
Ocenę przyjętą przy orzekaniu przez organ pierwszej instancji podzielił D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzji zaskarżonej.
Zakres i istota orzeczonych czynności znajduje całkowite uzasadnienie w starannie i wyczerpująco zebranym w sprawie materiale dowodowym w tym przede wszystkim w treści zaktualizowanej ekspertyzy technicznej, sporządzonej przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia oraz dokumentacji protokolarnej i fotograficznej pochodzącej z dokonywanych w toku postępowania oględzin z udziałem K. W. i przedstawicieli spółdzielni.
Zdaniem Sądu prawidłowe jest stanowisko organów orzekających w sprawie, uznających żądanie skarżącej dotyczące przeprowadzenia dowodu z odkrywek w konstrukcji przedmiotowego budynku za niezasadne.
Nie można też – także z racjonalnych powodów- kwestionować stwierdzeń organów właściwych instancyjnie, że obiekt zrealizowany ponad pięćdziesiąt lat temu nie spełnia obowiązujących warunków technicznych ani nie odpowiada aktualnym standardom użytkowym.
Bezpodstawne i nieuzasadnione jest ponadto oczekiwanie skarżącej, że przepisy ustawy - Prawo budowlane i kompetencje organów nadzoru budowlanego można wykorzystać dla usunięcia wad wykonawczych obiektów, powstałych w trakcie jego realizowania, czy też stanów (zjawisk) będących rezultatem technologii stosowanych przy wznoszeniu tego obiektu albo dla podniesienia jego walorów estetycznych czy funkcjonalnych.
Postępowanie w tej sprawie prowadzone było w warunkach określonych w przepisach art. 61 i art. 66 ust.1 pkt 3 powoływanej poprzednio ustawy – Prawo budowlane, przy zastosowaniu których właściwy organ nadzoru budowlanego –poprzez nałożenie na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego konkretnych obowiązków- doprowadza do odtworzenia prawidłowego stanu technicznego obiektu, czyli stanu umożliwiającego korzystania z niego w sposób odpowiadający funkcji obiektu. Prawidłowy, czyli odpowiedni stan techniczny obiektu nie oznacza - jak wyjaśniono już wcześniej w uzasadnieniu- stanu zgodnego z aktualnie obowiązującymi przepisami techniczno- budowlanymi, bowiem nie taka jest intencja ustawodawcy, wynikająca z przepisów zawartych w rozdziale regulującym kwestie związane z utrzymaniem obiektów budowlanych (art. 61-72).
W toku prowadzonych w sprawie czynności ocennych Sąd zwrócił też uwagę na wnioski końcowe zamieszczone na str. 16 "Raport z badania termowizyjnego lokalu mieszkalnego przy ul. S. [...]/[...] we W." sporządzonego w dniu 25 lutego 2013r. , na zlecenie K. W., z których wynika- stosownie do stwierdzeń autora tego opracowania, że cała ściana przy szczelinie dylatacyjnej oraz ściany zewnętrzne kuchni i pokoi, poza znacznymi obszarami naroży od góry do dołu nie powodują wyziębienia pomieszczenia, gdyż temperatury na nich są właściwe. Przegląd termowizyjny sufitu (stropu) nie wykazał odstępstw temperatur na jego powierzchni od temperatury właściwej dla komfortu cieplnego, co świadczy o poprawnej ochronie cieplnej. Istotne też jest, że na podstawie treści raportu zlokalizowano stosownie do zleceń autora ekspertyzy stanu technicznego przedmiotowego budynku – mostki cieplne, objęte nakazem orzeczonym w pkt 2 decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W., wydanej w tej sprawie.
Zdaniem Sądu takie stwierdzenia – nie zakwestionowane przez żadną ze stron postępowania w sposób skuteczny i wiarygodny – uprawniały organy właściwe w sprawie do uznania żądania skarżącej nałożenia na zarządcę dodatkowego obowiązku w formie nakazania ocieplenia przestrzeni stropodachu nad należącym do niej lokalem mieszkalnym za niezasadne.
Sąd podziela również ocenę organów właściwych instancyjnie przyjętą w odniesieniu do kierowanych przez K. W. wniosków dowodowych oraz żądań kontynuowania postępowania dowodowego i sformułowania wobec zarządcy dodatkowych obowiązków, odpowiadających sugestiom skarżącej.
W ocenie Sądu za uzasadnioną podstawę dla takiego stanowiska należy uznać stwierdzenia zamieszczone przez autora ekspertyzy technicznej przedłożonej w sprawie w jej wnioskach końcowych i zleceniach. Na podstawie przeprowadzonej wizji lokalnej, badan, badań i oględzin konstrukcji oraz kontrolnych obliczeń sprawdzających autor opracowania stwierdził, że
– uszkodzenia zinwentaryzowane w lokalu nr [...], klatka nr [...], mają podobny charakter i intensywność jak uszkodzenia w innych lokalach budynku i nie powodują zagrożenia eksploatacyjnego,
– występujące pleśnie w obszarach przy okienny eh w ww. lokalu wynikają z błędów eksploatacyjnych, czyli braku rozszczelnienia okien odpowiedniej wentylacji mieszkania,
– siniejąca konstrukcja budynku, pomimo występujących wad uszkodzeń konstrukcyjnych znajduje się w dostatecznym stanie technicznym,
– istniejące obecnie uszkodzenia budynku w postaci rys i pęknięć na złączach elementów prefabrykowanych mają charakter typowych uszkodzeń systemowych konstrukcji prefabrykowanej i nie powodują zagrożenia dla życia i zdrowia mieszkańców, a także nie wpływają na bezpieczeństwo użytkowania budynku,
– trwałe naprawy występujących wad i uszkodzeń są trudne, techniczne i ekonomicznie nieuzasadnione.
Należy też zwrócić uwagę, że z aktualizacji ekspertyzy, dokonanej w lipcu 2014r. wynika, że po wykonaniu wzmocnień rys konstrukcyjnych ścian kolankowych oraz po wykonaniu termomodernizacji części ściany elewacji południowej stan techniczny budynku, szczególnie w zakresie fizyki budowli uległ znacznej poprawie, jest dobry i odpowiada obecnie obowiązującym normom.
W okolicznościach przedstawionych powyżej zaskarżoną decyzją i poprzedzającą ją decyzją organ pierwszej instancji należy uznać za prawidłowe.
Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie czynności wyjaśniające zostały przeprowadzone w sposób wymagany przepisami art. 77§1 kpa, wszystkie istotne w sprawie kwestie zostały ustalone w sposób nie budzący wątpliwości, a oceniając materiał dowodowy organy zastosowały się do reguł sformułowanych w przepisach art. 80 i art. 81 kpa.
Zasadnie też uznały, że stwierdzone fakty odpowiadają hipotezie normy zawartej w przepisie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane i uprawniają je do legalnej interwencji regulowanej w tym przepisie.
W ocenie Sądu prawidłowo też organy przyjęły zakres tej interwencji określony poprzez obowiązki nałożone na Spółdzielnię Mieszkaniową A.- zarządcę przedmiotowego budynku, czyli podmiot wskazany przez ustawodawcę w przepisach rozdziału 6 - ustawy- Prawo budowlane (art. 61-72) dotyczących utrzymania obiektów budowlanych.
Z tych względów Sąd nie znalazł podstaw do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Dodatkowo Sąd uznał za z właściwe wyjaśnić, że zdaniem sądu adresatem obowiązku orzeczonego w pkt 4 decyzji pierwszoinstancyjnej powinien być właściciel lokalu mieszkalnego nr [...], a nie zarządca obiektu budowlanego, ale uchylenie decyzji w tej części mogłoby kolidować z przepisem art. 134§2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności aktu lub czynności . W ocenie Sądu opisane uchybienie nie ma cech kwalifikowanej wadliwości.
Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, stosownie do przepisu art. 151 powoływanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło