II SA/Wr 512/11
WyrokWSA we Wrocławiu2012-05-09
Skład orzekający: Ireneusz Dukiel, Alicja Palus, Zygmunt Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu odwoławczego wydane w trybie autokontroli (art. 54 § 3 p.p.s.a.) może uchylić postanowienie organu pierwszej instancji i utrzymać w mocy inne postanowienie, podczas gdy skarżący domagał się stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, korzystając z instytucji autokontroli (art. 54 § 3 p.p.s.a.), jest związany granicami skargi i musi uwzględnić ją w całości, co oznacza uznanie za zasadne zarzutów, podstawy prawnej i wniosków skarżącego. W przypadku, gdy organ nie podziela wszystkich zarzutów lub nie zamierza uwzględnić wniosków w całości, powinien zrezygnować z wydania rozstrzygnięcia w trybie autokontroli i przekazać sprawę sądowi. Zaskarżone postanowienie naruszało art. 54 § 3 p.p.s.a., ponieważ organ nie uwzględnił w całości żądania skarżącego stwierdzenia nieważności, a jednocześnie utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, co było sprzeczne z żądaniami skargi.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. K. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 14 lipca 2009 r., które w trybie autokontroli uchyliło wcześniejsze postanowienie organu pierwszej instancji i utrzymało w mocy postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania. Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia DWINB we W., uznając, że organ odwoławczy naruszył art. 54 § 3 p.p.s.a., nie uwzględniając w całości żądań skargi.Rozstrzygnięcie
Stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia .... Określa, że powyższe postanowienia nie mogą być wykonane w całości. Zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz skarżącego J. K. kwotę 100,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adwokata P. Ż. kwotę 221,40 zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Alicja Palus Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Protokolant Małgorzata Boaro po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 maja 2012 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia ... w przedmiocie uwzględnienia skargi na postanowienie z dnia .... o numerze .... I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia .... II. określa, że powyższe postanowienia nie mogą być wykonane w całości; III. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz skarżącego J. K.kwotę 100,00 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; IV. zasądza od Skarbu Państwa – kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz adwokata P. Ż. kwotę 221,40 zł (dwieście dwadzieścia jeden złotych czterdzieści groszy), w tym 41,40 zł podatku od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. (dalej w skrócie PINB w O.) postanowieniem Nr ....., na podstawie art. 97 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej w skrócie k.p.a.) zawiesił postępowanie w sprawie wybudowanego pawilonu handlowo-usługowego wykonanego przez W. S. na podstawie pozwolenia na budowę- decyzja nr .....
Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W.(dalej w skrócie DWINB we Wrocławiu), na skutek złożonego przez J. K., (zwanego dalej skarżącym) zażalenia, postanowieniem Nr ..... utrzymał w mocy postanowienia organu I instancji, zaś Naczelny Sąd Administracyjny- Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu wyrokiem z dnia 13 listopada 2002 r., sygn. akt II SA/Wr 2564/2000, oddalił skargę skarżącego na powyższe postanowienie.
Skarżący pismem datowanym na dzień 15 listopada 2005 r. (prezentata organu 16 listopad 2005 r.) wnosi do PINB w O. o podjęcie zawieszonego postępowania w sprawie wybudowania pawilonu handlowo-usługowego o pow. 157,52 m2 w J..
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po rozpoznaniu skargi skarżącego na bezczynność PINB w O. w przedmiocie zawieszonego postępowania administracyjnego, wyrokiem z dnia 6 grudnia 2007 r., sygn. akt II SAB/Wr 14/06, zobowiązuje PINB w O. do wydania w terminie miesiąca od doręczenia prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem postanowienia w sprawie zawieszonego postępowania.
PINB w O. postanowieniem Nr ....., na wniosek skarżącego z dnia 16 listopada 2005 r., podjął zawieszone postępowanie w sprawie wybudowanego pawilonu handlowo-usługowego wykonanego na podstawie pozwolenia na budowę- decyzja nr ..... przez W. S..
Skarżący na powyższe postanowienie złożył zażalenie zaskarżając je w części, tj. w zakresie przedmiotu sprawy, i wnosząc o jego zmianę w tym zakresie. Zdaniem skarżącego oczywistą nieprawdą jest określenie przedmiotu tego postępowania w sposób podany przez organ I instancji, gdyż z wniosku skarżącego zawisły przed PINB w O. dwie sprawy w przedmiocie rozbiórki spornego pawilonu handlowo-usługowego o pow. 157,52 m2.
DWINB we W. postanowieniem Nr ...., powołując się na art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a., uchylił zaskarżone postanowienie w całości. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał po pierwsze, iż postanowienie w sprawie podjęcia zawieszonego postępowania może być wydane tylko w tym samym przedmiocie, w którym zostało zawieszone (czyli w przedmiocie budowy obiektu budowlanego, nie natomiast jego rozbiórki), zaś po drugie, iż żądanie podjęcia zawieszonego postępowania nie może zostać uwzględnione ze względu na fakt wydawania w sprawie rozstrzygnięć zarówno przez organ I instancji, jak i organ odwoławczy (faktycznie postępowanie było prowadzone pomimo zawieszenia).
Skarżący wniósł skargę do tut. Sądu (sprawie nadano sygn. akt II SA/Wr 367/09) na powyższe postanowienie wnosząc o stwierdzenie jego nieważności i zarzucając rażące naruszenie:
1) art. 6, art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 i art. 139 k.p.a. poprzez jego nieuwzględnienie ustaleń (pisownia autentyczna),
2) art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej w skrócie p.p.s.a.) poprzez jego nieuwzględnienie ustaleń,
3) art. 138 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie w okolicznościach sprawy,
4) art. 2, art. 7 i art. 31 ust. 1 Konstytucji RP przez nietraktowanie w ten sam sposób skarżącego oraz inwestora, co wskazuje na możliwość występowania zjawisk korupcji.
DWINB we W. postanowieniem Nr ....., wydanym na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu skargi na własne postanowienie Nr .... r. uwzględnił skargę w całości, uchylił własne postanowienie opisane wcześniej i utrzymał w mocy postanowienie PINB w O. z dnia ...... W uzasadnieniu wskazano, że zaskarżone postanowienie zostało wydane ze względu na fakt, iż zawieszone postępowanie było faktycznie prowadzone i zostało ostatecznie zakończone decyzją DWINB we W. Nr .... zobowiązującą W. S. do przedłożenia określonych dokumentów celem doprowadzenia spornego pawilonu do stanu zgodnego z prawem. Dopóki orzeczenie to pozostawało w obrocie prawnym brak było podstaw do podejmowania zawieszonego postępowania. Wobec ostatecznego wyeliminowania decyzji DWINB z dnia .... oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z obrotu prawnego wyrokiem NSA z dnia 19 marca 2009 r. (sygn. akt II OSK 393/08) należało podjąć zawieszone postępowanie.
Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśniał, że odpis powyższego wyroku NSA, oddalającego skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławia z dnia 15 listopada 2007r., sygn. akt II SA/Wr 152/07 stwierdzającego nieważność decyzji DWINB z dnia .... oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, został mu doręczony w dniu 4 maja 2009 r., zatem w dacie wydania skarżone postanowienie Nr ...., tj. w dniu 24 kwietnia 2009 r., nie posiadał informacji o ostatecznym wyeliminowaniu z obrotu prawnego swojej decyzji Nr .... oraz poprzedzającej ją decyzji PINB w Oławie z dnia .... r.
Odnosząc się natomiast do argumentów skarżącego zawartych zażaleniu organ stwierdził, że postanowienie w sprawie podjęcia zawieszonego postępowania może być wydane tylko w tym samym przedmiocie, w którym zostało zawieszone, a zatem skoro PINB w O. postanowieniem Nr ...., zawiesił postępowania w sprawie wybudowanego pawilonu handlowego wykonanego na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę -nr 267/97 przez W. S., to postanowienie w sprawie podjęcia tego postępowania musi odpowiadać treści postanowienia zawieszającego postępowanie. Organ zauważył przy tym, że sprawa zawieszonego postępowania była badana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, który nie dopatrzył się błędu w zakresie przedmiotu postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, prawomocnym postanowieniem z dnia 10 września 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 367/09, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie ze skargi skarżącego na postanowienie DWINB z dnia ...., w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie wybudowanego pawilonu handlowego wskazując w uzasadnieniu, że wobec skutecznego uwzględnienia przez DWINB skargi przestał istnieć przedmiot postępowania sądowego wobec wyeliminowania z obrotu prawnego rozstrzygnięcia, przeciwko któremu skierowana była skarga.
W dniu 3 września 2009 r. skarżący, za pośrednictwem DWINB we W., wniósł skargę na postanowienie DWINB we W. Nr ...., domagając się jego uchylenia oraz zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania, zarzucając naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przez nieustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy, jak też art. 2, art. 7 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP przez nietraktowanie w ten sam sposób skarżącego i "skorumpowanego" inwestora.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że jako właściciel działki zabudowanej nr .... obręb L., położonej w L., przy ul.... w swoich wnioskach do PINB w O. żądał rozbiórki obiektu handlowo-usługowego, wybudowanego nielegalnie na terenie skweru miejskiego przy ul. B.. Sprawa ta została zarejestrowana wnioskiem pod nr ..... Na skutek przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego postępowanie w tej sprawie zostało zawieszone. Wyrokiem z dnia 6 grudnia 2007 r., sygnatura akt II SAB/Wr 14/06 sąd zobowiązał organ pierwszej instancji do wydania w terminie miesiąca od doręczenia wyroku postanowienia w sprawie zawieszonego postępowania. Postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania zostało przez skarżącego zaskarżone zażaleniem w części tj. w zakresie przedmiotu sprawy, wskazując, że przedmiotem zawieszonego postępowania jest sprawa rozbiórki spornego pawilonu handlowego. Zdaniem strony błędy we wskazanym zakresie były spowodowane naruszeniem przez organ art. 7 i 77 kpa.
DWINB we W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 28 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Wr 514/09, oddalił przedmiotową skargę uznając, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, zaś działania organów administracji odbywały się zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Sąd wskazał, że podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowi przepis art. 54 § 3 p.p.s.a., w myśl którego organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Korzystając z uprawnień wskazanych w tym przepisie organ uwzględnił skargę złożoną uprzednio przez skarżącego na postanowienie uchylające postanowienie podejmujące zawieszone postępowanie.
Jako istotę obecnej skargi Sąd wskazał na twierdzenie skarżącego, że postępowanie winno być podjęte w przedmiocie rozbiórki obiektu handlowo-usługowego, wybudowanego nielegalnie na terenie skweru miejskiego, bowiem w tym zakresie złożył on wnioski do PINB w O..
Sąd nie zgodził się z takim rozumowaniem skarżącego uznając, że organ odwoławczy trafnie uzasadnił podjęte w sprawie orzeczenie, iż podjęcie postępowania mogło dotyczyć wyłącznie tej samej sprawy (tego samego przedmiotu) jaka była objęta wcześniejszym zawieszeniem. Jako ten przedmiot postępowania Sąd wskazał "zawieszenie postępowania w sprawie wybudowanego pawilonu handlowo-usługowego wykonanego na podstawie pozwolenia na budowę – decyzja nr ..... przez pana W. S.- zam. ul. P. ....". Również wniosek strony z dnia 15 listopada 2005 r. (data wpływu do organu 16 listopada 2005 r.) dotyczył podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie znak PINB .....
Sąd podniósł, iż w konsekwencji należy zgodzić się z argumentacją organu drugiej instancji, że organ mógł podjąć postępowanie tylko w tym zakresie, w jakim uprzednio postępowanie zostało zawieszone. Natomiast zagadnienie (ewentualnej) rozbiórki pawilonu jest to kwestia odrębna, którą w tym postępowaniu ani organy, ani sąd obecnie się nie zajmują.
Na skutek wniesionej przez skarżącego skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1036/10, uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 stycznia 2010 r. stwierdzając, że w sprawie doszło do naruszenia art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a., ponieważ w składzie Sądu rozpoznającego sprawę w pierwszej instancji brali udział sędziowie wyłączeni z mocy ustawy, co skutkuje zgodnie z art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. nieważnością postępowania. Jak stwierdzono w uzasadnieniu, stwierdzona nieważność obliguje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z przepisami art. 185 § 1 i art. 186 p.p.s.a., do uchylenia wyroku bez możliwości odniesienia się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej, gdyż ocena wydanego wyroku w nieważnym postępowaniu staje się bezprzedmiotowa, jeżeli niezależnie od jej wyniku orzeczenie podlega uchyleniu.
W toku ponownego rozpoznania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, prowadzonej pod nową sygn. akt II SA/Wr 512/11, skarżący wpierw wnosił o odroczenie terminu rozprawy wyznaczonej na dzień 22 września 2011 r., po czym w piśmie procesowym z dnia 25 października 2011 r. wnosił o przeprowadzenie dowodu z szeregu odpisów pism, decyzji i postanowień organów administracji oraz protokołu rozprawy i wyroków sądów administracyjnych na okoliczność ich treści, w dniu 29 grudnia 2011 r. wniósł skargę na przewlekłość niniejszego postępowania sądowego, zaś na rozprawie w dniu 31 stycznia 2012 r. wnioskował o wyłączenie dwóch sędziów ze składu orzekającego.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt II OPP 1/12, stwierdził przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu i przyznał skarżącemu sumę pieniężną w wysokości 3.000 zł.
Na rozprawie w dniu 9 maja 2012 r. wnosił wpierw o uzupełnienie postępowania dowodowego przez zobowiązanie organu administracyjnego do przedłożenia kompletnych akt administracyjnych oraz o odroczenie rozprawy w celu dołączenia tych dokumentów do sprawy, zaś po oddaleniu przez Sąd tych wniosków złożonych na rozprawie, jak też w piśmie procesowym z dnia 25 października 2011r., wnioskował o dopuszczenie w niniejszym postępowaniu dowodów z tych dokumentów na okoliczność ich treści istotnych dla sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zważył co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 p.p.s.a.)
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują, zatem skarga zasługiwała na uwzględnienie, jednakże z innych powodów niż to było zarzucane przez skarżącego. Wskazać trzeba, iż stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi.
Rozważania należy rozpocząć od przypomnienia, iż podstawą wydania przez DWINB we W. zaskarżonego postanowienia Nr 1109/2009 z dnia 14 lipca 2009 r. był przepis art. 54 § 3 p.p.s.a., który w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania stanowił, iż organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Przywołany przepis reguluje instytucję tzw. autokontroli. Powszechnie przyjmuje się, że celem autokontroli jest umożliwienie organom administracji publicznej ponownej weryfikacji własnego działania (lub braku działania) bez konieczności angażowania sądu administracyjnego w ocenę jego zgodności z prawem, co prowadzić ma z założenia do szybszego załatwienia sprawy, i to zgodnie z żądaniem skarżącego, przez co dochodzi w praktyce do realizacji zasady szybkości postępowania wyrażonej w art. 7 p.p.s.a.
Jak słusznie zwrócił na to uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 811/10, "wyjątkowy charakter tego przepisu, a także fakt, że nie określa on dokładnie uprawnień organu do orzekania, w odniesieniu do zaskarżonej decyzji powoduje, iż nie powinien on być interpretowany rozszerzająco i winien uwzględniać ogólne zasady postępowania administracyjnego. Efektem uruchomienia tej normy musi być uwzględnienie skargi w całości. Organowi korzystającemu z tego przepisu wolno zatem uczynić tylko to, co wynika z treści skargi i jej żądania. Inaczej, bowiem niż sąd administracyjny, organ jest związany granicami skargi, a wobec tego wydając orzeczenie autokontrole winien podzielić zawarte w skardze zarzuty i tym samym uczynić zadość żądaniom skarżącego w całości. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego za utrwalony można uznać pogląd, iż warunkiem zastosowania autokontroli przez organ administracji publicznej jest uwzględnienie skargi w całości, co oznacza uznanie za zasadne zarówno zawartych w niej zarzutów, podstawy prawnej, a także wniosków (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 czerwca 2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 158/05, wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 września 2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 712/05 oraz wyrok NSA z dnia 5 lutego 2008 r. sygn. akt I OSK 581/07, wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 102/10). O ile organ nie podziela niektórych zarzutów strony wnoszącej skargę bądź też nie zamierza uwzględnić w całości wniosków zawartych w skardze, to winien zrezygnować z wydania rozstrzygnięcia w trybie autokontroli i przekazać skargę do rozpoznania sądowi."
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela także w pełni stanowisko zaprezentowane w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt II SA/Op 376/09, iż "o uwzględnieniu skargi w całości nie świadczy przy tym wydanie przez organ rozstrzygnięcia najdalej idącego spośród wszystkich przysługujących mu środków prawnych (tak: w wyroku NSA z dnia 5 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 581/07, LEX nr 355665). Nie może podjąć rozstrzygnięcia odmiennego niż to, o które wnosi strona skarżąca. Stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. możliwe jest więc jedynie wtedy, gdy takie żądanie zostało zawarte w skardze. W przypadku wątpliwości, co do treści żądania dopuścić można podjęcie przez organ w tym zakresie czynności wyjaśniających. Niedopuszczalne jest jednak dokonanie na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. weryfikacji decyzji w drodze stwierdzenia nieważności, jeżeli skarżący nie domagał się tego w skardze, jak również za niedopuszczalne należy uznać podjęcie rozstrzygnięcia w oparciu o przesłanki, które nie zostały powołane w argumentacji strony skarżącej."
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie z dnia 14 lipca 2009 r. narusza art. 54 § 3 p.p.s.a. Porównanie treści skargi wniesionej na postanowienie DWINB we W. z dnia 24 kwietnia 2009 r. z rozstrzygnięciem wydanym na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., prowadzi w ocenie Sądu, do wniosku, że organ nie uwzględnił tej skargi. W skardze tej bowiem skarżący, zarzucając rażące naruszenie przepisów: art. 6, art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 i art. 139 k.p.a., art. 138 § 1 pkt 2 i art. 153 p.p.s.a. oraz art. 2, art. 7 i art. 31 ust. 1 Konstytucji RP, domagał się na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia. Tymczasem w postanowieniu z dnia 14 lipca 2009 r., wydanym w trybie autokontroli, formalnie uwzględniając skargę w całości jedynie uchylono wcześniejsze postanowienie z dnia 24 kwietnia 2009 r. i co było jeszcze bardziej istotne, wbrew stanowisku skarżącego, utrzymano w mocy postanowienie PINB w O. z dnia 7 stycznia 2009 r. o podjęciu zawieszonego postępowania (skarżący zaskarżył je w części, tj. w zakresie określenia przedmiotu sprawy), jak też przedstawiono argumentację stojącą w opozycji do stanowiska skarżącego (postanowienie w sprawie podjęcia zawieszonego postępowania może być wydane tylko w tym samym przedmiocie, w którym zostało zawieszone). Wyraźnie zatem widać zachodzącą tutaj sprzeczność w poczynaniach organu odwoławczego, który z jednej strony orzeka o uwzględnieniu skargi w całości, a z drugiej zaś utrzymuje w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania, co do którego skarżący domagał się jego zmiany w zakresie określenia przedmiotu sprawy.
W tym miejscu, zważywszy na prawomocność postanowienia tut. Sądu z dnia 10 września 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 367/09, umarzającego postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi skarżącego na postanowienie DWINB z dnia ...., w uzasadnieniu, którego wskazano, że organ uwzględnił skargę w całości, zasadnym jest podkreślenie, iż przewidziana w art. 153 p.p.s.a. zasada związania sądu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, jak też ukształtowana w art. 171 p.p.s.a. instytucja powagi rzeczy osądzonej, nie dotyczą orzeczeń wydanych w formie postanowienia, w tym i postanowienia o umorzeniu postępowania.
Kierując się treścią art. 135 p.p.s.a. Sąd doszedł do przekonania, iż do końcowego załatwienia przedmiotowej sprawy niezbędnym jest wydanie rozstrzygnięcia również w stosunku do wydanego przez DWINB we W. postanowienia Nr ...., w którym uchylono w całości zaskarżone przez skarżącego postanowienie PINB w O. Nr .... podejmujące, w wykonaniu wyroku tut. Sądu z dnia 6 grudnia 2007r., sygn. akt II SAB/Wr 14/06, zawieszone postępowanie administracyjne.
Podstawę prawną badanego postanowienia stanowił art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 144 k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 11 Kodeksu postępowania administracyjnego zatytułowanym "Zażalenia" do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Natomiast przepis art. 138 k.p.a. zawiera zamknięty katalog rodzajów decyzji, które może wydać organ odwoławczy, po rozpatrzeniu odwołania, t.j. decyzje, w których:
1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo
2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo
3) umarza postępowanie odwoławcze.
Nie można w niniejszej sprawie pomijać faktu, że przepis art. 144 k.p.a. przewiduje, że do zażaleń, w sprawach nie uregulowanych w rozdziale 11, przepisy dotyczące odwołań mają zastosowanie jedynie odpowiednie, co nakazuje uwzględnienie cech charakterystycznych prawa zażalenia i postępowania zażaleniowego. W niektórych sprawach zatem część przepisów dotyczących odwołań znajdzie zastosowanie wprost, część po niezbędnej adaptacji, a jeszcze inne trzeba będzie wyłączyć z kręgu przepisów odniesienia (por. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, C. H. Beck, Warszawa 1996, s. 606). Zróżnicowanie kwestii procesowych regulowanych w formie postanowienia powoduje, że określone człony przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., czyli "uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy" bądź "uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji", muszą być zastosowane w postępowaniu zażaleniowym z zachowaniem odpowiedniości. W postępowaniu zażaleniowym mogą bowiem wystąpić sytuacje, gdy odpowiednie stosowanie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. będzie sprowadzało się jedynie do uchylenia przez organ II instancji postanowienia organu I instancji i takie rozstrzygnięcie nie będzie wówczas oznaczało naruszenia przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., a tym bardziej rażącego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.
W ocenie Sądu taka sytuacja w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła, gdyż nie było żadnych przeszkód natury formalnej i prawnej do merytorycznego rozpoznania zażalenia. Nie można bowiem zapominać, że organ administracji ma obowiązek podjąć zawieszone postępowanie, gdy ustąpiły przyczyny uzasadniającego zawieszenie postępowania. W przedmiotowej sprawie było to po prostu ostateczne i prawomocne rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, które legło w 2000 r. u podstaw zawieszenia postępowania. Nie można tez zapominać o wyroku tut. Sądu z dnia 6 grudnia 2007 r. uwzględniającego skargę na bezczynność w przedmiocie zawieszonego postępowania administracyjnego i wyznaczającego miesięczny termin do wydania postanowienia w sprawie zawieszonego postępowania. Z chwilą ustania przeszkody organ ma obowiązek z urzędu lub na żądanie strony podjąć zawieszone postępowanie. Zdaniem Sądu jedynie uchylenie postanowienia podejmującego zawieszone uprzednio postępowanie, bez orzekania co do istoty sprawy, bądź też i bez umorzenia postępowania pierwszej instancji, o ile zachodziłyby takie podstawy, a zatem w istocie nierozstrzygnięcie żądania podjęcia postępowania sprzeciwia się podstawowym regułom prowadzenia postępowania administracyjnego (nie tylko zasadzie sprawności i szybkości takiego postępowania, ale w ogóle samego prowadzenia postępowania).
W tym kontekście Sąd za nietrafny uważa także pogląd organu odwoławczego, iż fakt prowadzenia (podejmowania) czynności w czasie zawieszenia postępowania uniemożliwia formalne podjęcie postępowania, gdyż jest to bezprzedmiotowe z uwagi na faktyczne podjęcie tego postępowania. Takie stanowisko organu przeczy zasadzie oficjalności i pisemności postępowań administracyjnych.
Wskazane powyżej okoliczności wskazują jednoznacznie, iż omawiane postanowienia organu odwoławczego podjęte zostały z rażącym naruszeniem prawa.
Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy rozważy ponownie podnoszone przez skarżącego argumenty i wyjaśni wszelkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności, a następnie wyda postanowienie o treści przewidzianej w art. 138 k.p.a.
W tym stanie rzeczy zbędne było szczegółowe ustosunkowanie się przez Sąd do wszystkich podnoszonych przez skarżącego zarzutów, bowiem sąd administracyjny nie może zastępować organu administracji w podejmowaniu konkretnych decyzji.
Sąd na rozprawie w dniu 9 maja 2012 r. oddalił wnioski dowodowe skarżącego, gdyż po pierwsze- dołączone odpisy pism nie spełniały wymogu dokumentów, a po drugie- wniosek zażądania od organów dołączenia innych akt administracyjnych spowodowałby nadmierne przedłużenie postępowania w sprawie, a przede wszystkim nie był niezbędny do wyjaśnienia istotnych wątpliwości.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 152 i art. 200 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Orzeczenie w przedmiocie wynagrodzenia adwokata uzasadnia art. 250 p.p.s.a. i § 19 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło