II SA/Wr 513/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.W., M.W., J.W., M.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zażalenia na bezczynność postanawia I. odrzucić skargę; II. odmówić przyznania skarżącym D.W. i M.W. prawa pomocy. D.W., M.W., J.W., M.W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zażalenia D.W. na bezczynność Starosty Powiatu T. wniosku D.W. z dnia 8 lipca 2011 r. dotyczącego wydania kserokopii map geodezyjnych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o odrzucenie skargi, wskazując, że postanowienie w przedmiocie niezałatwienia sprawy w terminie jest niezaskarżalne. Kolegium zauważyło również, że skarga została złożona z uchybieniem terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że nie każda działalność organów administracji publicznej podlega kontroli sądu administracyjnego. Kognicji tego sądu nie podlega m.in. postanowienie, które organ wyższego stopnia wydaje w następstwie rozpatrzenia zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie, a za takie uznaje się kwestionowane w niniejszej sprawie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W.. Postanowienie to jest bowiem ostateczne i nie podlega zaskarżeniu w toku instancji. Ponadto, nie jest ono postanowieniem kończącym postępowanie administracyjne, czy rozstrzygającym istotę sprawy. Postępowanie wszczęte w trybie art. 37 kodeksu postępowania administracyjnego w przedmiocie niezałatwienia sprawy w terminie, jest kwestią procesową i incydentalną w stosunku do przedmiotu postępowania administracyjnego a nie merytoryczną i główną w tym postępowaniu. Nie ulega natomiast wątpliwości, że złożenie zażalenia w tym trybie stanowi przesłankę skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji publicznej lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Powyższy pogląd jest zgodny z utrwalonym już w orzecznictwie stanowiskiem, że rozpoznanie przez organ wyższego stopnia w formie postanowienia zażalenia wniesionego na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego (zob. postanowienia NSA: z dnia 12 lutego 2002 r., sygn. akt II SA/Gd 3920/01, publ. LEX nr 76109; z dnia 27 września 2001 r., sygn. alt I SAB 177/01, publ. LEX nr 84483 oraz z dnia 8 lutego 1995 r., sygn. akt I SAB 86/94, publ. ONSA 1996, Nr 1, poz. 39). W postanowieniu z dnia 17 stycznia 2006 r. (sygn. akt I OSK 306/05, publ. Lex nr 196463) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "organ administracyjny właściwy do rozpoznania zażalenia wniesionego na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. wydaje w celu jego załatwienia postanowienie, o jakim mowa w art. 123 k.p.a.. Jest to postanowienie zaliczane do grupy wydawanych w toku postępowania administracyjnego dotyczące poszczególnych kwestii - jak w tym przypadku bezczynności organu - wynikających w toku tego postępowania, lecz nie rozstrzygające o istocie sprawy. Nie jest to też postanowienie kończące postępowanie, a także nie przysługuje od niego zażalenie. Tego rodzaju postanowienia nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego". Uwzględniając powyższe należało uznać skargę wniesioną w niniejszej sprawie za niedopuszczalną i jako taka na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. podlegała odrzuceniu. Z tych powodów orzeczono jak w punkcie I sentencji postanowienia. W kwestii natomiast złożonego przez skarżących D.W. i M.W. wniosku o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że wniosek ten nie mógł zostać uwzględniony na podstawie art. 247 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Jak podkreśla się w orzecznictwie, art. 247 P.p.s.a. wprowadza samodzielną, negatywną przesłankę przyznania stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Prawo to nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi, co oznacza, że ocena w tym przedmiocie dokonywana jest w oderwaniu od sytuacji materialnej strony. Stwierdzenie przez sąd, że w sprawie zachodzi sytuacja oczywistej bezzasadności skargi, skutkuje odmową przyznania prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 30 września 2014 r., sygn. akt II OZ 998/14, publ. LEX nr 1530922). O oczywistej bezzasadności skargi z art. 247 P.p.s.a. można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego. Oznacza, to że zastosowanie powołanego przepisu jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na uwzględnienie skargi. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 P.p.s.a. (postanowienie NSA z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OZ 329/14, publ. LEX nr 1473377). Ponieważ z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejsze sprawie należało na podstawie art. 247 P.p.s.a. odmówić przyznania skarżącym prawa pomocy. Stąd orzeczono jak punkcie II sentencji postanowienia.